CVDR202021_1Treasurystatuut gemeente Sint Anthonis 2008nlregelingSint Anthonis2017-10-03Sint Anthonis.Treasurystatuut gemeente Sint Anthonis 2008bronvermeldinggemeenteraadfinanciën en economie2007-12-17De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2008-01-012014-12-31HerzieningKeijzersfinanciën en economieGeen.Geen.Treasurystatuut gemeente Sint Anthonis 20081InleidingOp 1 januari 2001 is de Wet financiering lagere overheden (Wet filo)
vervangen door de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). In
deze nieuwe wet worden de kaders gesteld voor een verantwoorde, prudente
en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van
decentrale overheden. De Wet fido definieert de treasuryfunctie daarbij
als: het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht
houden op:de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële
posities ende hieraan verbonden risico’sDe gemeente Sint Anthonis onderkent het belang van een verantwoord en
adequaat beheer van haar financiële middelen. Mede als gevolg van de Wet
fido wenst zij haar activiteiten op het gebied van treasury op een zo
transparant en beheersbaar mogelijke wijze in te richten.In 2002 heeft onze gemeente een eigen treasurystatuut vastgesteld. Na 5
jaar is het goed om de actualiteit en werkbaarheid nogmaals te
beoordelen. Dit is de aanzet geweest om dit statuut te
actualiseren.De Wet fido vereist de invoering van twee instrumenten op het gebied van
treasury: allereerst het voor u liggende treasurystatuut. In dit
treasurystatuut wordt de “beleidsmatige infrastructuur” van de
treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten,
doelstellingen, richtlijnen en limieten. Het statuut maakt een
objectieve en transparante verantwoording vooraf en achteraf mogelijk.
Naast het treasurystatuut neemt de gemeente jaarlijks een
treasuryparagraaf op in zowel de begroting als in de jaarrekening.
Hierin worden de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de
uitvoering van het beleid op het gebied van treasury besproken.In het treasurystatuut worden allereerst het begrippenkader en de
doelstellingen van de treasuryfunctie geformuleerd. Deze worden
vervolgens geconcretiseerd voor verschillende deelgebieden van treasury:
risicobeheer, gemeentefinanciering en kasbeheer. Daarna worden de
organisatorische randvoorwaarden van de treasuryfunctie weergegeven.
Daarbij ligt het accent op de helderheid betreffende de verdeling van de
taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Tot slot worden de
uitgangspunten vastgelegd voor de informatie die noodzakelijk is om het
gehele proces beheersbaar en meetbaar te maken en te houden. In de
Memorie van Toelichting worden waar nodig de in het treasurystatuut
opgenomen artikelen toegelicht.2StatuutTreasurystatuut1Begrippenkader1In dit artikel worden de belangrijkste begrippen gedefinieerd
die met betrekking tot treasury relevant zijn.Algemene begrippen treasuryfunctie:a. De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die zich richten
op het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het
toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële
stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden
risico’s.b. Het treasurybeleid bestaat uit de uitgangspunten,
doelstellingen, richtlijnen en limieten, de organisatorische en
administratieve kaders, de informatievoorziening en de
administratieve organisatie ter uitvoering van de
treasuryfunctie. Het beleid wordt vastgelegd in een
treasurystatuut.c. Het treasurybeheer is de (beleids)uitvoering van de
treasuryfunctie, binnen de kaders van het treasurystatuut. De
realisaties daarvan voor een referentieperiode komen aan de orde
in de treasuryparagraaf van achtereenvolgens de
programmabegroting en de programmarekening.2De treasuryfunctie bestaat uit drie deelfuncties:a. Risicobeheer, waaronder rente-, krediet-, koers- en
valutarisicobeheer.b. Gemeentefinanciering, waaronder financiering en uitzettingen
> 1 jaar.c. Kasbeheer, waaronder geldstromenbeheer.In dit statuut wordt verstaan onder:- Financiering Het aantrekken van benodigde financiële middelen
voor een periode van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen
bestaan uit zowel eigen vermogen als vreemd vermogen; - Geldstromenbeheer Al die activiteiten die nodig zijn om
liquiditeiten te transfereren zowel binnen de organisatie zelf
als tussen de organisatie en derden (betalingsverkeer);- Intern liquiditeitsrisico De risico’s van mogelijke
wijzigingen in de liquiditeitenplanning en meerjaren
investeringsplanning waardoor financiële resultaten kunnen
afwijken van de verwachtingen;- Kasgeldlimiet Een bedrag op basis van de Wet fido ter grootte
van een percentage van het totaal van de jaarbegroting van de
gemeente bij aanvang van het jaar;- Koersrisico Het risico dat de financiële activa van de
organisatie in waarde verminderen door negatieve
koersontwikkelingen;- Kredietrisico De risico’s op een waardedaling van een
vordering ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van
de verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van insolventie
of deficit; - Liquiditeitenbeheer Het financieren en uitzetten van middelen
voor een periode tot één jaar;- Liquiditeitenplanning Een gestructureerd overzicht van de
toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld per
tijdseenheid;- Rating De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen
bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; - Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan
een bepaalde onderliggende waarde. De onderliggende waarden
kunnen financiële producten, zoals leningen of obligaties zijn.
Derivaten worden onder andere gebruikt om renterisico’s te
sturen en financieringskosten te minimaliseren;- Renterisico Het gevaar van ongewenste veranderingen van de
(financiële) resultaten van de gemeente door
rentewijzigingen;- Renterisiconorm Een bij de aanvang van enig jaar op basis van
de Wet fido gefixeerd percentage van het totaal van de vaste
schuld van de gemeente dat bij de realisatie niet mag worden
overschreden; - Rentetypische looptijd Het tijdsinterval gedurende de looptijd
van een geldlening, waarin op basis van de voorwaarden van de
geldlening sprake is van een door de verstrekker van de
geldlening niet beïnvloedbare, constante rentevergoeding;- Saldobeheer Het beheer van de dagelijkse saldi op de
rekeningen;- Rentevisie Toekomstverwachting over de rente-ontwikkeling; - Solvabiliteitsratio van 0% Status die door een bancaire
toezichthouder in een lidstaat van de Europese Economische
ruimte (lidstaten van de Europese Unie, uitgebreid met
Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) aan het schuldpapier van
een instelling kan worden toegekend;- Treasuryfunctie De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die
zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden
over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden,
de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan
verbonden risico’s. De treasuryfunctie bestaat uit vier
deelfuncties: risicobeheer, gemeentefinanciering, kasbeheer en
debiteuren- en crediteurenbeheer;- Uitzetting Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan
derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen.
Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode tot
één jaar en langlopende uitzettingen hebben betrekking op een
periode van één jaar of langer.2Algemene doelstellingen van de treasuryfunctie1De treasuryfunctie van de gemeente dient tot:1. Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten
tegen acceptabele condities;2Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en
(rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals
renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en
liquiditeitsrisico’s;3Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe
kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële
posities;4Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de
Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het
treasurystatuut.3Uitgangspunten risicobeheer1Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene
uitgangspunten:De gemeente mag leningen of garanties uitsluitend uit hoofde van
de “publieke taak” verstrekken. Het gemeentebestuur bepaalt de
publieke taak. Hierbij wordt vooraf advies ingewonnen over de
financiële positie en de kredietwaardigheid van de betreffende
partij. De lening dient tot een doel dat ondersteuning door de
gemeente rechtvaardigt.2De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de
treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter
hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door
het lopen van overmatig risico. Het prudente karakter van deze
uitzettingen wordt gewaarborgd middels de richtlijnen en
limieten van dit treasurystatuut;3Het gebruik van derivaten is toegestaan, maar deze worden
conform de Wet fido uitsluitend toegepast ter beperking van
financiële risico’s. Een schriftelijk advies van een
onafhankelijke adviseur wordt ingewonnen alvorens een
derivatentransactie wordt afgesloten.4Renterisicobeheer1De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet
fido;2De renterisiconorm wordt niet overschreden conform de Wet
fido;3leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande
financiële positie en de liquiditeitenplanning;4De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende
lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele
rentestand en de rentevisie;5De rentevisie van de gemeente wordt jaarlijks opgesteld en
opgenomen in de treasuryparagraaf van de begroting.6Binnen de kaders gesteld onder lid 3 en 4 streeft de gemeente
naar spreiding in de rentetypische looptijden van de
leningen.5Koersrisicobeheer1De gemeente beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde
van treasury, door daarbij uitsluitend de volgende producten te
hanteren: rekening courant, spaarrekening, daggeld, deposito’s,
commercial paper (CP), certificates of deposit (CD), obligaties,
medium term notes (MTN) en garantieproducten. Daarbij geldt
hoofdsomgarantie.2Tevens beperkt de gemeente de koersrisico’s door conform artikel
7 de looptijd van de uitzettingen af te stemmen op de
liquiditeitenplanning.3Het aan- en verkopen van aandelen geschiedt uitsluitend in het
kader van de uitoefening van de publieke taak.6Kredietrisicobeheer11. Het uitzetten van middelen uit hoofde van treasury vindt
uitsluitend plaats bij:• Nederlandse overheden en andere publiekrechtelijke lichamen
met een solvabiliteitsratio van 0%;• Financiële instellingen met ten minste een AAA-rating;2Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak
worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist.7Intern liquiditeitsrisicobeheerDe gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar
treasuryactiviteiten te baseren op een liquiditeitenplanning
(looptijd tot één jaar).8ValutarisicobeheerValutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend
leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in euro9Financiering1Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één
jaar en langer gelden de volgende uitgangspunten:Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de
uitoefening van de publieke taak;2Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel
mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne
financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken
teneinde het renteresultaat te optimaliseren;3Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen
zijn: onderhandse leningen, commercial paper (CP) en medium term
notes (MTN);4De gemeente vraagt offertes op bij minimaal twee instellingen
alvorens een financiering wordt aangetrokken. De (telefonische)
offertes worden intern schriftelijk vastgelegd.10Langlopende uitzettingen1Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie
voor een periode van één jaar en langer gelden de volgende
uitgangspunten:Uitzettingen worden uitsluitend gedaan onder de in artikel 4, 5
en 6 genoemde voorwaarden;2De gemeente vraagt offertes op bij minimaal twee instellingen
alvorens een langlopende uitzetting wordt gedaan. De
(telefonische) offertes worden intern schriftelijk
vastgelegd.11Relatiebeheer1De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q.
marktconforme condities voor af te nemen financiële diensten.
Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten:(Bank)relaties dienen wat betreft hun kredietwaardigheid
minimaal te voldoen aan de eisen die zijn gesteld in artikel
6;2Financiële instellingen (kredietinstellingen,
beleggingsinstellingen, effecteninstellingen, verzekeraars en
pensioenfondsen) dienen onder Nederlands of anderszins
EER-toezicht te vallen, zoals De Nederlandsche Bank en de
Verzekeringskamer.Onder de Europese Economische Ruimte (EER) vallen naast de
lidstaten van de Europese Unie ook Noorwegen, IJsland en
Lichtenstein3Tussenpersonen dienen minimaal geregistreerd te staan bij de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) en daarvan een vergunning
als makelaar te hebben ontvangen.12Geldstromenbeheer1Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te beperken wordt: Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op
gemeenteniveau op elkaar en de liquiditeitenplanning af te
stemmen. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie
voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig
kunnen worden nagekomen.2Het betalingsverkeer wordt zoveel mogelijk elektronisch
uitgevoerd door één bank.13Saldo- en liquiditeitenbeheer1Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de
volgende specifieke richtlijnen:De gemeente streeft naar concentratie van de overtollige
liquiditeiten binnen één rentecompensatiecircuit bij de bank met
de gunstigste condities;2Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente
kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt – conform artikel
4 lid 1 - de kasgeldlimiet niet overschreden;3Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende
middelen zijn daggeld, kasgeldleningen en kredietlimiet op
rekening courant;4Toegestane instrumenten bij het uitzetten van gelden voor een
periode korter dan één jaar zijn rekening-courant, daggeld,
spaarrekeningen en deposito’s;5Bij het uitzetten van gelden korter dan één jaar zijn slechts de
in artikel 6 genoemde tegenpartijen toegestaan;6De gemeente vraagt offertes op bij minimaal twee instellingen
alvorens middelen worden aangetrokken of uitgezet met een
looptijd korter dan één jaar.14Uitgangspunten administratieve organisatie en interne
controle1In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene
uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en
interne controle.De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van
treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk
vastgelegd;2Bevoegdheden zijn via delegatie en mandaat nader schriftelijk
vastgelegd;33. Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding
doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden:a. iedere transactie wordt door minimaal twee functionarissen
geautoriseerd (het vier-ogen-principe);b. de uitvoering en controle geschiedt door afzonderlijke
functionarissen;c. de uitvoering en registratie in de financiële administratie
geschiedt door afzonderlijke functionarissen.4Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere
transactie te versturen naar de financiële administratie zonder
tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van
de transacties;15VerantwoordelijkhedenDe verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van
de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.
VerantwoordelijkhedenFunctie • Het vaststellen van treasurydoelstellingen,
globale richtlijnen en limieten;• Het vaststellen
van de treasuryparagraaf in begroting en
jaarrekening;• Het houden van toezicht op de
uitvoering van het treasurybeleid.• Het evalueren
en als gevolg daarvan (eventueel) bijstellen van
het treasurybeleidDe Gemeenteraad• Het uitvoeren van het treasurybeleid (formele
verantwoordelijkheid);• Het rapporteren aan de
Gemeenteraad over de uitvoering van het
treasurybeleid.• Het uitvoeren van het treasurybeleid
(politieke verantwoordelijkheid).• Het uitvoeren van de aan hem/haar
gemandateerde treasuryactiviteiten conform het
treasurystatuut en de treasuryparagraaf;• Het
zorgdragen voor juiste verantwoording van de
uitvoering van de door hem/haar gemandateerde
treasuryactiviteiten;• Het rapporteren aan B&W
over de uitvoering van het treasurybeheer;• Het
afleggen van verantwoording aan het college van
B&W.Het afdelingshoofd Inwoners en Financiën• Het opzetten van administratieve richtlijnen
op het gebied van treasury;• Het bewaken van de
kwaliteit van de treasuryprocessen;• Het
controleren van de volledigheid en betrouwbaarheid
van de informatievoorziening van de
treasuryfunctie en hierover rapporteren aan het
college van B&W.• Het opzetten van administratieve richtlijnen
op het gebied van treasury;• Het bewaken van de
kwaliteit van de treasuryprocessen;• Het
controleren van de volledigheid en betrouwbaarheid
van de informatievoorziening van de
treasuryfunctie en hierover rapporteren aan het
college van B&W.• Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de
informatie die hun sector aanlevert aan de
afdeling Financiën met betrekking tot toekomstige
uitgaven en ontvangsten.De budgethouders • Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de
informatie die hun teams aan de afdeling Financiën
met betrekking tot toekomstige uitgaven en
ontvangsten;• Het zorgdragen voor het tijdig
aanleveren van betrouwbare operationele informatie
over toekomstige geldstromen aan de afdeling
Financiën;• Het fiatteren van betalingen en
ontvangsten, ten laste c.q. ten gunste van hun
budgetten.Teamleider financieel beheer• Het uitvoeren van de activiteiten met
betrekking tot de volgende deelfuncties: het
risicobeheer, gemeentefinanciering (financiering,
uitzetting en relatiebeheer) en kasbeheer. Deze
activiteiten moeten conform dit treasurystatuut en
de treasuryparagraaf worden uitgevoerd en de
transacties dienen geautoriseerd te zijn door het
hoofd afdeling Inwoners en Financiën; • Het
opstellen van de rentevisie;• Het aantrekken en
uitzetten van gelden in het kader van het saldo-
en liquiditeitenbeheer;• Het beheren van de
geldstromen;• Het onderhouden van contacten met
banken, geldmakelaars en overige financiële
instellingen;• Het afsluiten van financiële
contracten voortvloeiend uit bovenstaande
deelfuncties;• Het schriftelijk vastleggen van de
treasurytransacties en het doorgeven hiervan aan
de kassier;• Het voorbereiden en ontwikkelen van
beleidsvoorstellen op treasurygebied;• Het
aanleveren van tijdige, volledige en betrouwbare
gegevens aan de gemeentelijke administratie;• Het
afleggen van verantwoording aan het afdelingshoofd
Inwoners en Financiën over de uitvoering van de
aan hem/haar gemandateerde activiteiten.De kassier• Het overboeken van saldi tussen
bankrekeningen;• Het afhandelen van het contante
en girale betalingsverkeer;• Het aanleveren van
tijdige, volledige en betrouwbare gegevens aan de
gemeentelijke administratie;• Het rapporteren aan
het hoofd Inwoners en Financiën belast met
controle over de uitvoering van de aan hem/haar
gemandateerde activiteiten.Financiële administratie• Het juist en volledig administreren van de
bezittingen, schulden, rechten, verplichtingen,
inkomsten, uitgaven, ontvangsten en betalingen in
de verplichtingen- en financiële
administratie;Het afdelingshoofd Inwoners en Financiën• Het ontvangen van de orderbevestiging van
derden en het controleren of deze overeenkomt met
de transactie-informatie zoals verstrekt door de
medewerker belast met treasury;• Het voeren van
controle op de uitgevoerde
treasurytransacties;De externe accountant• Het in het kader van haar reguliere
controletaak adviseren en controleren omtrent de
feitelijke naleving van het treasurystatuut.
16BevoegdhedenIn onderstaande tabel staan bevoegdheden met betrekking tot
treasuryactiviteiten weergegeven alsmede de daarbij benodigde
fiattering. Binnen de afdeling inwoners en financiën heeft de
teamleider financieel beheer de functie van treasurer.
BevoegdhedenBevoegd functionaris(eerste handtekening) Autorisatie door(tweede handtekening)/
fiatteringSaldo-, liquiditeiten- en
geldstromenbeheer1. Het uitzetten van geld via callgeld, deposito
en spaarrekeningTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën2. Het aantrekken van geld via callgeld of
kasgeldTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën3. Betalingsopdrachten voorbereiden en
versturenKassierTeamleider financieel beheerBankrelatiebeheer4. Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigenTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën5. Bankcondities en tarieven afsprekenTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en FinanciënFinanciering en uitzetting6. Het afsluiten van kredietfaciliteitenTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën7. Het aantrekken van gelden via onderhandse
leningen zoals vastgelegd in de
treasuryparagraafTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën8. Het aantrekken van gelden MTN’s zoals
vastgelegd in de treasuryparagraafAfdelingshoofd Inwoners en Financiën College van B&W9. Het uitzetten van gelden via
(staats)obligaties, MTN’s, CP’s, CD’s, onderhandse
geldleningen zoals vastgelegd in de
treasuryparagraafAfdelingshoofd Inwoners en FinanciënCollege van B&W10. Het beleggen in garantieproductenAfdelingshoofd Inwoners en FinanciënCollege van B&W11. Het verstrekken van leningen aan derden uit
hoofde van de publieke taakAfdelingshoofd Inwoners en FinanciënCollege van B&W12. Het garanderen van gelden uit hoofd van de
publieke taakAfdelingshoofd Inwoners en FinanciënCollege van B&W
17Informatievoorziening
InformatievoorzieningInformatie FrequentieInformatie-verstrekker(s)Informatie-ontvanger1. Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en
ontvangsten voor de liquiditeitenplanning Kwartaal / IncidenteelAfdelingshoofdenTeamleider financieel beheer2. LiquiditeitenplanningPer jaar / IncidenteelTeamleider financieel beheerAfdelingshoofd Inwoners en Financiën3. Treasuryparagraaf van begrotingJaarlijks Teamleider financieel beheer Gemeenteraad 4. Evaluatie treasuryactiviteiten in
treasuryparagraaf van jaarrekeningJaarlijks Teamleider financieel beheer Gemeenteraad 5. Verantwoording n.a.v. treasuryparagraaf via
jaarverslagJaarlijks Teamleider financieel beheer Gemeenteraad 6. Informatie aan derden (CBS) zoals genoemd in
art. 8 Wet fidoKwartaal Team financieel beheer Derden 7. Informatie aan derden (toezichthouder) zoals
genoemd in art. 8 Wet fidoKwartaal Team financieel beheer Derden
18Inwerkingtreding1Dit treasurystatuut treedt in werking met ingang van 1 januari
2008.2Dit treasurystatuut treedt in de plaats van het Treasurystatuut
gemeente Sint Anthonis vastgesteld door de raad op 4 maart
2002.19CiteertitelDit treasurystatuut wordt in de gemeentelijke stukken aangehaald
onder de naam “Treasurystatuut gemeente Sint Anthonis 2008”.Aldus besloten in de openbare vergadering van de Raad van de gemeente Sint
Anthonis van 17 december 2007.De Raad voornoemd,de griffier, de voorzitter,mr. A.P.J.L. Keijzers J.M.J. Verbeeten1Memorie van toelichtingIn dit treasurystatuut wordt het treasurybeleid van de gemeente op hoofdlijnen
vastgelegd. Dat gebeurt in de eerste plaats door het aangeven van de
doelstellingen van de treasuryfunctie (in artikel 2). Vervolgens geeft het
bestuur in het statuut aan binnen welke richtlijnen en limieten de
doelstellingen dienen te worden gerealiseerd. Een richtlijn is een bindend
voorschrift voor een handelswijze die gevolgd moet worden en een limiet is een
type richtlijn die een uiterste grens aangeeft. Een belangrijk deel van de
limieten en richtlijnen is bepaald door de Wet fido. Middels de limieten en
richtlijnen wordt het “risicoprofiel” van de gemeente bepaald, waarbinnen de
treasuryactiviteiten dienen te worden uitgevoerd. De treasuryparagraaf in de begroting geeft de plannen voor de treasuryfunctie
voor de komende jaren en in het bijzonder voor het eerstkomende jaar weer. Het
bevat onder meer gegevens over de algemene ontwikkelingen en de concrete
beleidsplannen binnen de kaders van het statuut. Het gaat hierbij vooral om de
plannen voor het risicobeheer, de gemeentefinanciering (analyse
financieringspositie, leningen- en garantieportefeuille en
uitzettingsportefeuille) en het kasbeheer. Uit de toelichting zal moeten blijken
dat de plannen binnen de kaders van de Wet fido en het treasurystatuut blijven.
De treasuryparagraaf in het jaarverslag geeft in het bijzonder een
verschillenanalyse tussen de plannen zoals deze zijn opgenomen in de begroting
en de realisatie in het verslagjaar.Artikel 2 In artikel 2 worden de doelstellingen van de treasuryfunctie van de
gemeente weergegeven, hieronder worden deze doelstellingen afzonderlijk
toegelicht.Artikel 2 lid 1 In de eerste plaats dient de treasury ervoor te zorgen dat de
gemeente “duurzaam toegang heeft tot de financiële markten tegen acceptabele
condities”. De treasury dient te waarborgen dat de gemeente duurzaam in staat is
de voor haar activiteiten benodigde middelen aan te trekken c.q. haar
overtollige middelen uit te zetten op de financiële markten (bijv. bij banken).
De condities die daar bij worden bedongen dienen, in het licht van de op het
betreffende moment gebruikelijke condities, acceptabel (tenminste marktconform)
te zijn.Artikel 2 lid 2 Door haar activiteiten loopt de gemeente de volgende financiële
risico’s: renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, interne
liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s. Het is de taak van de treasury
dergelijke risico’s zo veel mogelijk te beperken. In de artikelen 4 tot en met 8
wordt aangegeven op welke wijze dit wordt gewaarborgd.Artikel 2 lid 3 De derde doelstelling van de treasuryfunctie is het
minimaliseren van de kosten bij het beheren van de geldstromen en de financiële
posities. Deze kosten bestaan o.a. uit rentekosten, provisies en kosten van het
betalingsverkeer. Het is de taak van de treasury het beheer zo efficiënt
mogelijk uit te voeren. Artikel 2 lid 4 De gemeente streeft ernaar de renteresultaten te optimaliseren.
Dit betekent dat de gemeente geen middelen onbenut laat maar streeft naar zo
hoog mogelijke renteopbrengsten (c.q. zo laag mogelijk rentekosten) zonder dat
daarbij overmatige risico’s worden gelopen. De prioriteiten van de
treasuryfunctie liggen in eerste instantie bij het beheersen en beperken van
financiële risico’s, de treasuryfunctie is immers géén winstgerichte afdeling
(“profit center”). Binnen het acceptabele risicoprofiel zoals vastgesteld in de
Wet fido en dit treasurystatuut kan desondanks worden gestreefd naar
optimalisatie van de renteresultaten. Artikel 3 lid 1De Wet fido geeft twee belangrijke beleidsmatige uitgangspunten met betrekking
tot treasury. Dit betreft de “publieke taak” waarvoor leningen en garanties
dienen enerzijds en het prudente karakter van (overige) uitzettingen anderzijds.
Er wordt hierbij dus een specifiek onderscheid gemaakt tussen het verstrekken
van leningen “uit hoofde van de publieke taak” en het uitzetten van middelen
“uit hoofde van treasury”.De wet stelt geen eisen aan het verstrekken van leningen en garanties uit hoofde
van de publieke taak. Wel wordt in de toelichting op de Wet fido het volgende
aangegeven: “Het gemeentebestuur bepaalt de publieke taak. De begroting en de
begrotingswijzigingen bepalen het budgettaire kader voor de uitoefening van de
publieke taak”. In dit licht is het dus niet de afdeling Inwoners en Financiën
die het politieke besluit voor dergelijke garanties en leningen voorbereidt. Wel
wordt geadviseerd dat het gemeentebestuur advies van de afdeling Inwoners en
Financiën (in het licht van haar expertise) inwint alvorens een beslissing te
nemen t.a.v. het verstrekken van leningen of garanties uit hoofde van de
publieke taak. De gemeente Sint Anthonis heeft dit advies overgenomen. De afdeling Inwoners en Financiën adviseert over bijv. financieringsvoorwaarden
en de implicaties van de betreffende aanvraag voor de totale financiële positie
van de gemeente . Daarnaast is het van belang dat de afdeling Inwoners en
Financiën de betreffende aanvraag opneemt in de liquiditeitenplanning.Artikel 3 lid 2Conform de Wet fido, dienen uitzettingen “uit hoofde van treasury” (zie
toelichting artikel 3 lid 1) een prudent karakter te hebben. In de Wet fido en de bijbehorende ministeriële regelingen wordt het begrip
“prudent” nader uitgewerkt. Het aangaan van financiële transacties met als
oogmerk die financiële waarden te zijner tijd eventueel met winst te verkopen,
is nadrukkelijk niet toegestaan (zie artikel 2 lid 2 Wet fido en de memorie van
toelichting op de Wet fido). Bankachtige activiteiten – het aantrekken en
uitzetten van middelen met als doel het genereren van inkomen – zijn als gevolg
van deze bepaling verboden. De richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut
vallen binnen de kaders van de Wet fido.De limieten en richtlijnen van dit treasurystatuut zijn specifiek geformuleerd
om het prudente karakter van de uitzettingen uit hoofde van treasury te
garanderen en hebben derhalve géén betrekking op (eventueel) verstrekte leningen
of garanties uit hoofde van de “publieke taak” van de gemeente .Artikel 3 lid 3 Derivaten zijn financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen
aan een bepaalde onderliggende waarde. Derivaten kennen een breed
toepassingsgebied en worden onder andere gebruikt om renterisico’s te sturen en
financieringskosten te minimaliseren. De Wet fido stelt dat derivaten
uitsluitend mogen worden gebruikt ter beperking van financiële risico’s.Artikel 4 lid 1 Renterisicobeheer omvat het beperken van de invloed van
(externe-) rentewijzigingen op de financiële resultaten van de gemeente;Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote
fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Teneinde een grens te
stellen aan korte financiering (met een rentetypische looptijd tot één jaar) is
in de Wet fido (evenals in de Wet filo) de kasgeldlimiet opgenomen. Juist voor
korte financiering geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien
fluctuaties in de rente bij korte financiering direct een relatief grote invloed
hebben op de rentelasten. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage van
het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. Artikel 4 lid 2 Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de
renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een rentetypische looptijd van één
jaar of langer) door het aanbrengen van spreiding in de looptijden in de
leningenportefeuille. De renterisiconorm kan worden berekend door een
vastgesteld percentage te vermenigvuldigen met de totale vaste schuld.Artikel 4 lid 3 Afstemming op de liquiditeitenplanning beoogt bedragen slechts
te lenen cq. uit te zetten gedurende de periode dat zij daadwerkelijk nodig
respectievelijk beschikbaar zijn.Artikel 4 lid 5 Een rentevisie is een toekomstverwachting over de
rente-ontwikkeling, op basis waarvan een financierings- en beleggingsbeleid
wordt gevoerd. Afhankelijk van de (interne- of externe) ontwikkelingen zal de
gemeente haar rentevisie actualiseren. De rentevisie kan daarbij gebaseerd
worden op de rentevisie van enkele gezaghebbende financiële instellingen, zoals
de huisbankier. Afstemming van het beleid op de rentevisie betekent bijvoorbeeld
het uitstellen van uitzettingen met een lange looptijd op het moment dat men een
rentestijging verwacht.Artikel 5 lid 1 Ten aanzien van de financiële instrumenten die kunnen worden
gehanteerd voor uitzettingen in het kader van treasury, geldt in de Wet fido als
belangrijkste uitgangspunt dat de hoofdsom van de betreffende uitzetting in tact
blijft. Bij alle in dit artikel genoemde producten wordt aan het einde van de
looptijd ten minste de hoofdsom (bij vastrentende waarden de “nominale waarde”)
uitgekeerd. Bij het uitzetten van gelden op rekening courant, spaarrekening, daggeld of
deposito’s worden géén koersrisico’s gelopen. Het kan bij dergelijke producten
echter voorkomen dat de opnamemogelijkheden beperkt zijn (in het bijzonder bij
deposito’s en soms bij een spaarrekening). Certificates of deposit, commercial
papers, obligaties en medium term notes zijn vastrentende waarden die
(tussentijds) verhandelbaar zijn. Bij tussentijdse verkoop kunnen koersrisico’s
worden gelopen. Wanneer deze waarden tot het einde van hun looptijd worden
aangehouden zal minimaal de nominale waarde worden uitgekeerd. Garantieproducten zijn beleggingsproducten waarbij de uitgevende (financiële)
instelling garandeert dat op de afloopdatum (een bepaald percentage van) de
hoofdsom wordt uitgekeerd. Garantieproducten keren vaak minder of geen rente uit
en bieden in plaats daarvan bijvoorbeeld een rendement dat gebaseerd is op een
aandelen-index (zoals de AEX-index). Garantieproducten waarbij minder dan 100%
van de hoofdsom wordt gegarandeerd zijn expliciet niet toegestaan onder de Wet
fido. Bij garantieproducten is vaak enkel de hoofdsom gegarandeerd.Aangezien de reële waarde (de koopkracht) van de hoofdsom door inflatie kan
verminderen, verdient het de aanbeveling om bij een langere looptijd naast een
hoofdsomgarantie een minimaal rendement (bijv. ter hoogte van het
inflatieniveau) te eisen.Voor uitzettingen uit hoofde van de publieke taak van de gemeente worden in dit
treasurystatuut geen richtlijnen met betrekking tot producten opgenomen. Van
belang is dat de Gemeenteraad bepaalt dat de betreffende uitzetting tot de
“publieke taak” van de gemeente behoort. In dit kader is het bijvoorbeeld
mogelijk dat uitzettingen in de vorm van aandelen tot de publieke taak behoren. Artikel 5 lid 2 Koersrisico’s kunnen nooit volledig worden uitgesloten. Als de
organisatie in een vastrentend product heeft belegd maar – wegens wijziging in
de liquiditeitenplanning – voor de afloopdatum deze uitzetting moet verkopen,
dan wordt niet 100% van de hoofdsom terugbetaald, maar de huidige waarde van de
uitzetting afhankelijk van de rente en resterende looptijd. Om deze
koersrisico’s zoveel mogelijk te beperken stemt de gemeente de looptijd van de
uitzetting af met de liquiditeitenplanning.Artikel 6 lid 1Ter beperking van kredietrisico’s zijn in dit artikel richtlijnen opgenomen voor
de minimale kredietwaardigheid van de partijen waar de gemeente middelen uitzet
/ belegt. Een (credit-) rating is een beoordeling van de kredietwaardigheid van een
instelling, die voor zowel de korte als voor de lange termijn wordt verschaft
door gerenommeerde rating “agencies” zoals Standard & Poor’s, Moody’s en
Fitch IBCA. De hoogste kredietwaardigheid wordt bij Standard & Poor’s en
Fitch IBCA weergegeven met AAA, gevolgd door AA en A. Moody’s kwalificeert van
hoog naar laag Aaa, Aa en A. Daarnaast kent men kwalificaties met letters B, C
en D. Een A-rating staat voor “zeer kredietwaardig”. Een solvabiliteitsratio van 0% (ofwel een “solvabiliteitsvrije status”) is een
status die door een bancaire toezichthouder in een EU-lidstaat (bijv. De
Nederlandsche Bank) wordt toegekend aan het schuldpapier van een instelling.
Deze status houdt in dat een bank voor desbetreffend papier geen reserves (0%)
hoeft aan te houden en wordt onder meer toegekend aan papier uitgegeven of
gegarandeerd door (centrale) overheden. Het is de gemeente dus toegestaan om bij
andere overheden geld uit te zetten, of om te beleggen in papier waaraan een
overheidsgarantie is verbonden (zoals door het WSW geborgde leningen van
woningcorporaties).Aangezien niet alle financiële instellingen over een rating beschikken, terwijl
ze wel voldoende kredietwaardig kunnen zijn (minimaal met een A-rating
vergelijkbaar), biedt de Wet fido de mogelijkheid ook bij financiële
instellingen zonder rating uitzettingen te doen. Uitzettingen bij dergelijke
instellingen zijn toegestaan mits dit op een transparante wijze gebeurt. Voorop
staat dat deze transparantie de controle-organen van de gemeente (met name het
gemeentebestuur) inzicht biedt en daarmee een belangrijk mechanisme vormt om
ervoor te zorgen dat binnen de gemeente zelf kritisch wordt omgegaan met
financiële instelling zonder rating (toelichting op de Regeling uitzettingen en
derivaten decentrale overheden). Artikel 6 lid 2 De Wet fido stelt geen eisen aan de kwaliteit van de debiteuren
bij het verstrekken van leningen of garanties aan derden in het kader van de
publieke taak. Het gemeentebestuur bepaalt de publieke taak en worden leningen
of garanties uitsluitend verstrekt aan door het gemeentebestuur goedgekeurde
partijen. Teneinde de kredietrisico’s te verkleinen kunnen zekerheden of
garanties worden verlangd van de debiteuren.Artikel 7 Interne liquiditeitsrisico’s doen zich bijvoorbeeld voor wanneer de
gemeente gelden voor een bepaalde periode heeft uitgezet en gedurende de
looptijd van de uitzetting blijkt dat de gelden (onverwacht) nodig zijn voor het
doen van een investering. Dit kan tot gevolg hebben dat de gemeente tijdelijk
een lening moet aantrekken (wanneer de uitzettingen vast staan in bijvoorbeeld
een deposito) ofwel tussentijds een uitzetting moet verkopen (bijvoorbeeld een
obligatie). In beide gevallen kan dit negatieve gevolgen hebben voor de
financiële resultaten. Ter beperking van dit risico baseert de gemeente haar financiële transacties op
een liquiditeitenplanning waarin de toekomstige inkomsten en uitgaven van de
gehele organisatie zijn gepland. In de praktijk is het opstellen van een betrouwbare en nauwkeurige
liquiditeitenplanning niet eenvoudig. Dit heeft te maken met de inherente
onzekerheden die verbonden zijn aan de activiteiten van de gemeente en de
hieraan verbonden financiële gevolgen. Het is daarom van groot belang dat de
afdeling Financiën juist, tijdig en volledig wordt geïnformeerd door de overige
afdelingen over de financiële gevolgen van hun activiteiten.Artikel 8 Dit betreft een ongewijzigde voortzetting van het beleid van de
gemeente. Valutarisico’s uit hoofde van operationele transacties ontstaan
bijvoorbeeld op het moment dat de gemeente een aankoop van goederen uit de
Verenigde Staten met dollars moet betalen.Artikel 9 lid 1 Het aantrekken van gelden met als doel deze met winstoogmerk te
beleggen is door artikel 2 lid 2 van de Wet fido (zie ook memorie van
toelichting op de Wet fido) nadrukkelijk niet toegestaan. Artikel 9 lid 2 Teneinde de renteresultaten te optimaliseren wordt zoveel
mogelijk intern gefinancierd.Artikel 9 lid 3 Onderhandse geldleningen zijn leningen waarbij de voorwaarden
van de lening in onderling overleg met de geldgevende partij kunnen worden
vastgesteld. Een Medium Term Note (MTN) is een verhandelbare schuldbekentenis
aan toonder, met een minimumlooptijd van twee jaar en een minimum- omvang van
nominaal € 500.000. Deze maakt onderdeel uit van een MTN- programma. De term
Commercial Paper staat voor verhandelbare schuldbekentenissen met een looptijd
korter dan twee jaar, uitgegeven door niet-kredietinstellingen. Artikel 9 lid 4 Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van financieringen te
waarborgen, voor bijv. te betalen rentepercentages, provisies, (boete-)
clausules bij vervroegde aflossing etc. Middels het opvragen van meerdere
offertes wordt bereikt dat de gemeente een beter beeld heeft van de op dat
moment gebruikelijke tarieven en voorwaarden op de financiële markten. Op basis
daarvan kan een afgewogen keuze worden gemaakt.Artikel 10 Uitzetting betreft het uitzetten van middelen (uit hoofde van
treasury) voor een periode langer dan één jaar. In het onderdeel Risicobeheer
(artikel 3 tot en met 8) is gedefinieerd op welke wijze de gemeente het prudente
karakter van haar uitzettingen waarborgt. In dit artikel worden aanvullende
richtlijnen met betrekking tot uitzettingen geformuleerd.Artikel 10 lid 2 Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van uitzettingen te
waarborgen, voor bijv. het ontvangen rentepercentage, de hoogte van
transactiekosten etc. Middels het opvragen van meerdere offertes wordt bereikt
dat de gemeente een beter beeld heeft van de alsdan gebruikelijke tarieven en
voorwaarden op de financiële markten. Op basis daarvan kan een afgewogen keuze
worden gemaakt.Artikel 11 lid 3 Tussenpersonen hebben een bemiddelaarsfunctie bij het afsluiten
van financiële transacties en vallen niet onder de “tegenpartijen”. De vereisten
van lid 2 zijn voor tussenpersonen dan ook niet van toepassing. Teneinde dit te
ondervangen stelt de gemeente voor tussenpersonen als eis dat zij onder toezicht
van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) staan en daarvan een vergunning als
makelaar hebben ontvangen.Artikel 12 lid 1 Geldstromenbeheer omvat met name het zorgdragen voor een
efficiënt betalingsverkeer. Geldstromen kunnen bijvoorbeeld op elkaar worden
afgestemd door een betalingsdatum af te stemmen op bepaalde verwachte
ontvangsten. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente tijdelijk middelen aan moet
trekken (cq. middelen aan haar uitzettingenportefeuille moet onttrekken)
teneinde de betreffende betaling (tijdelijk) te financieren.Artikel 12 lid 2 Het laten uitvoeren van het betalingsverkeer door één bank
heeft als voordeel dat er geen kosten hoeven te worden gemaakt om gelden tussen
verschillende banken over te boeken. Artikel 13 lid 1 Het saldo en liquiditeitenbeheer betreft het beheer van de
dagelijkse saldi op de rekeningen (-courant) van de gemeente. Teneinde de
noodzaak tot het doen van interne overboekingen te beperken, worden
verschillende rekeningen die de gemeente bij één bank aanhoudt opgenomen in een
rentecompensatiecircuit. Dit is een systeem waarbij de (valutaire) debet en
creditsaldi van alle rekeningen van een organisatie worden samengevoegd tot één
gecombineerd saldo, waarover de rente wordt berekend.Artikel 13 lid 3 In dit lid worden limitatief de mogelijke korte termijn
financieringsinstrumenten benoemd. De term daggeld (ook wel callgeld genoemd)
staat voor een opgenomen of uitgezette lening voor onbepaalde tijd die dagelijks
gewijzigd kan worden. Kasgeldleningen zijn niet verhandelbare leningen voor een
vast bedrag en een vaste periode (maximaal 2 jaar) en tegen een vast
rentepercentage. Kredietlimiet op de rekening courant betreft de mogelijkheid
debet (“rood”) te staan op de rekening courant.Artikel 14 Bij de treasuryfunctie zijn veel personen en organen betrokken. Het
statuut legt expliciet het delegatie- en mandateringspatroon vast, in casu welke
taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden de betrokken partijen hebben. Met
het oog op de omvang van de transacties en de hiermee samenhangende risico’s,
zijn in dit artikel een aantal specifieke uitgangspunten opgenomen teneinde een
transparante functiescheiding aan te brengen tussen beleidsbepaling en de
uitvoering en tussen de administratie en controle op financiële transacties. Artikel 15 De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de functionarissen die
binnen de gemeente betrokken zijn bij de treasuryactiviteiten zijn in artikel 15
respectievelijk artikel 16 beschreven. De toekenning van de genoemde functies en
bijbehorende bevoegdheden en verantwoordelijkheden aan functies en/of
functionarissen vindt plaats via de hiertoe dienende documenten (mandaten,
besluiten e.d.). Artikel 16 De eindverantwoordelijkheid voor het treasurybeleid ligt primair bij
het bestuur van de gemeente. Teneinde niet onnodig te worden belast met het
dagelijkse treasurybeheer draagt het bestuur een deel van haar bevoegdheden over
aan de ambtelijke organisatie. De praktische uitvoering van het beleid heeft dus
vooral op ambtelijk niveau plaats, wat als voordeel heeft dat er slagvaardiger
kan worden geopereerd. Bij de toewijzing van bevoegdheden is zoveel mogelijk
rekening gehouden met de vereiste functiescheiding tussen besluitvorming,
uitvoering, administratie en controle. Artikel 17 De tabel in dit artikel geeft weer op welke wijze de
informatievoorziening wordt gewaarborgd voor: operationele informatie (punt 1 en
2), beleidsmatige informatie (punt 3) en verantwoordingsinformatie (punt 4, t/m
7). Het verstrekken van juiste, tijdige, volledige en relevante
verantwoordingsinformatie moet gerekend worden tot de belangrijkste voorwaarden
voor het kunnen beheersen van de financiële en interne risico’s van de gemeente
.Punt 1Afdelingen dienen “incidenteel” informatie te verschaffen op de momenten waarop
zich significante wijzigingen voordoen in hun verwachtingen omtrent tijdstip of
omvang van toekomstige betalingen of ontvangsten (bijv. bij uitstel van een
grote investering).