CVDR165604_1Notitie integriteit bestuurders gemeente NunspeetnlregelingNunspeet2002-03-01NunspeetonbekendNotitie integriteit bestuurders gemeente NunspeetOnbekendgemeenteraadbestuur en recht2002-02-12De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrecht2002-03-012025-10-30nieuwe regelingNotitie integriteit bestuurders gemeente NunspeetGeen.Geen.Notitie integriteit bestuurders gemeente NunspeetHoofdstuk1Nieuw HoofdstukHoofdstuk2Inhoudsopgave1. INLEIDING2. BELANGENVERSTRENGELINGa Nevenfunctiesb Openbaarmakingc Deelneming aan stemmingd Verboden handelingen ex artikel 15 van de Gemeentewet3. INFORMATIE4. AANBESTEDING5. GESCHENKEN EN DIENSTEN6. BESTUURLIJKE UITGAVEN EN ONKOSTENVERGOEDINGEN7. DIENSTREIZEN BUITENLAND8. ORGANISATIE VAN HET INTEGRITEITSBELEID9. aanbevelingenBIJLAGE GEDRAGSCODE VOOR BESTUURDERS gemeente nunspeetHoofdstuk1InleidingOp grond van de Wet dualisering gemeentebestuur is de gemeenteraad verplicht om per 7 maart2003 gedragscodes vast te stellen voor de burgemeester (artikel 69, lid 2 Gemeentewet), wethouders(artikel 41c Gemeentewet) en raadsleden (artikel 15, lid 3 Gemeentewet). De raad heeftde mogelijkheid om deze termijn met een jaar te verlengen. In de beleidsagenda van de gemeenteraadis vaststelling van de gedragscodes echter voorzien in het 4e kwartaal van 2002.Deze notitie volgt in grote lijnen de publicatie 'Integriteit van bestuurders', zoals die gezamenlijkdoor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het Interprovinciaal Overlegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tot stand is gebracht. Daarnaast wordt onze eerdereambtelijke rapportage rond de actualisering en openbaarmaking van nevenfuncties van bestuurdersen de uitwerking daarvan in deze notitie geïntegreerd. Verder krijgen de provincialebeleidsregels inzake de ontheffingverlening met betrekking tot het verbod van gemeentebestuurdersop het aangaan van een aantal privaatrechtelijke overeenkomsten (artikel 15, eerste lid onderd Gemeentewet) ook een plaats in dit stuk.In 1997 heeft het college na raadpleging van de Ondernemingsraad en de toenmalige commissieAlgemeen Beleid de Nota Integriteit vastgesteld. Hierin is een aantal richtlijnen opgenomen tenbehoeve van bestuurders en medewerkers van de gemeente Nunspeet. De voorliggende notitieziet uitsluitend op de integriteit van bestuurders, te weten de burgemeester, de wethouders enraadsleden. Onder raadsleden dient in deze notitie tevens te worden verstaan niet-raadsleden diein raadscommissies participeren. In een later stadium kunnen de gedragsregels voor de ambtelijkemedewerkers worden geactualiseerd (actie: afdeling P&O) waarbij het aanbeveling verdientdeze af te stemmen op deze notitie en de vast te stellen gedragscode voor bestuurders.Hoofdstuk2BELANGENVERSTRENGELINGGemeentebestuurders leggen bij hun aantreding de eed of belofte af om de wetten te zullen nakomenen de plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten te zullen vervullen.Ze moeten hun taken onbevooroordeeld en objectief vervullen. Als er sprake is van belangenverstrengelingis dat niet langer verzekerd. Bij belangenverstrengeling gaat het om vermenging vanhet publiek belang met het persoonlijk belang van de bestuurder of dat van derden waardoor eenzuiver en objectief besluiten of handelen in het publiek belang niet langer is gewaarborgd. Reedsde schijn van belangenverstrengeling moet worden vermeden.Het risico van belangenverstrengeling kan bijvoorbeeld ontstaan bij het vervullen van nevenfuncties- ook de uitoefening van een nevenfunctie waarin de bestuurder qualitate qua is benoemd –en bij het hebben van financiële belangen of het verrichten van bepaalde financiële transacties.a. NevenfunctiesEen goede functievervulling en handhaving van onpartijdigheid en onafhankelijkheid dienen bepalendte zijn bij de beslissing of een nevenfunctie aanvaard wordt. In algemene zin zijn bij het aanvaardenvan nevenfuncties twee afwegingen van belang:- Er mag geen verstrengeling optreden tussen het ambt en de nevenfunctie.- De nevenfunctie mag niet leiden tot een zodanig tijdsbeslag dat daardoor het functioneren alsambtsdrager in het geding komt. Dit is overigens geen integriteitsoverweging.Deze uitgangspunten gelden met name voor bestuurders voor wie het ambt een hoofdfunctie is(i.c. burgemeester en de wethouders), maar de strekking ervan kan van overeenkomstige toepassingzijn op raadsleden.De burgemeester en de wethouders genieten geen vergoedingen - in welke vorm dan ook - voorwerkzaamheden, verricht in nevenfuncties uit hoofde van het ambt, ongeacht of de vergoedingten laste van de gemeentekas komt of niet. Dat geldt ook voor de nevenfuncties die qualitate quaworden vervuld. In de handreiking wordt met betrekking tot deze functies (bijvoorbeeld voorzitterschapWGR-regio of commissaris van een energiebedrijf) aanbevolen eens kritisch van gedachtente wisselen over de vervulling hiervan. Naar onze inschatting kan in Nunspeet een dergelijkediscussie achterwege blijven. De vergoedingen voor onkosten behoeven overigens niet door deburgemeester en de wethouders te worden teruggestort en inkomsten uit nevenfuncties die nietvoortvloeien uit het ambt mogen worden behouden.b. OpenbaarmakingMelding van nevenfuncties en openbaarmaking ervan en daardoor de mogelijkheid van democratischecontrole kunnen in belangrijke mate bijdragen aan het voorkomen van belangenverstrengeling.Daarmee wordt één en ander controleerbaar en kan zo nodig een publiek debat in de raadworden gevoerd over de aanvaarding van bepaalde nevenfuncties.Medio juli van dit jaar is de bestaande lijst van nevenfuncties van de gemeentebestuurders geactualiseerd.Vervolgens is de conceptlijst voorgelegd aan het college en de raadscommissie methet voorstel de nevenfuncties openbaar te maken. Tijdens de behandeling in de commissie AlgemeenBeleid en Economische Zaken van 10 september jl. is gevraagd de lijst vóór definitievevaststelling nog een keer te screenen op actualiteit en inhoud. Tevens werd het verzoek gedaaneen lijn te bepalen voor wat betreft zaken die raadsleden rechtstreeks dan wel indirect aan gaan.Op dit laatste punt gaan we hierna in onder punt 2c 'deelneming aan stemming'.Inmiddels is de lijst gescreend. Tevens is daarbij bezien of er sprake is van een qualitate quanevenfunctie. De definitieve versie van de lijst is bijgevoegd. Deze kan derhalve thans openbaarworden gemaakt: publicatie in voorlichtingsrubriek, terinzagelegging en ontsluiten via gemeentelijkeWebsite. In de handreiking wordt nog de suggestie gedaan dat bestuurders (met uitzonderingvan raadsleden) op vrijwillige basis ook het tijdsbeslag en de inkomsten van de nevenfunctiesopenbaar maken. Wij gaan er vanuit dat hier geen behoefte aan bestaat. Wel is het wenselijk datde burgemeester en de wethouders bij de melding van een nevenfunctie het tijdsbeslag aangeven.Dat gebeurt op dit moment al. De lijst van nevenfuncties zal jaarlijks geactualiseerd worden.Daarnaast is het wenselijk dat raadsleden het aanvaarden van nieuwe nevenfuncties dan wel hetopzeggen van nevenfuncties tussentijds melden bij de raadsgriffier. Voor de burgemeester en dewethouders geldt dat zij hun voornemen tot aanvaarding van een nevenfunctie moeten meldenaan de raad.Voor het hebben van financiële belangen geldt nog geen meldingsplicht. In de handreiking wordtaanbevolen om hierover afspraken te maken. Het gaat dan om de financiële belangen die debelangen van de gemeente, voor zover deze in verband staan met de functievervulling van eenraads- of collegelid, kunnen raken. In de gedragscode is hierover een afzonderlijke regel opgenomen.De opgave van financiële belangen door bestuurders is openbaar en door derden teraadplegen (geen actieve openbaarmaking).c. Deelneming aan stemmingVanuit de commissie Algemeen Beleid en Economische Zaken werd gevraagd een lijn te bepalenvoor wat betreft zaken die raadsleden rechtstreeks dan wel indirect aan gaan. Op grond van artikel28 van de Gemeentewet dient een raadslid zich te onthouden van een stemming over een'aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordigeris betrokken' of over 'de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaamwaaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij behoort'.Tot op heden is het gebruikelijk de conceptagenda van de raadsvergadering te agenderen voorde commissie Algemeen Beleid en Economische Zaken. Doel daarvan is na te gaan in hoeverreer raadsleden zijn die zich van beraadslaging of besluitvorming moeten onthouden. Deze lijn kanvoortgezet worden. De fractievoorzitter kan de raadsagenda met hetzelfde doel in het fractieberaadvoorafgaande aan de raadsvergadering aan de orde stellen. Wanneer een raadslid zich vanstemming moet onthouden, is het wel van belang dat hij/zij dat in de raadsvergadering bij aanvangvan behandeling van het agendapunt kenbaar maakt. Het geldt namelijk zowel voor schriftelijkeals hoofdelijke stemming.Dan de vraag hoe een lijn af te spreken om te bepalen of er sprake is van 'een aangelegenheiddie een raadslid of collegelid rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat.' In 1994 is dit ook aleens op verzoek van een raadslid onderzocht. Toen is aan de hand van een korte notitie beslotendat raadsleden zelf dienen te toetsen waar sprake kan zijn van mogelijke belangenverstrengeling.Dit besluit komt overeen met het nog steeds geldende uitgangspunt in de wet dat de verantwoordelijkheidin eerste instantie bij betrokkene zelf ligt. In de handreiking wordt nu echter aangegevendat gedacht kan worden aan familierelaties, eigendommen, zakelijke belangen of bestuurslidmaatschappenvan gesubsidieerde instellingen. De nadruk ligt echter op de woorden 'persoonlijkaangaan'. Het moet duidelijk om een eigen belang gaan. Op grond van recente jurisprudentieblijkt dat wanneer een raadslid in strijd met artikel 28 van de Gemeentewet toch deelneemt aaneen stemming en deze stem blijkt van beslissende invloed te zijn op de besluitvorming (Nunspeetsesituatie: 10 tegen 11), de burgemeester het besluit ter vernietiging voordragen.Overigens geeft artikel 2:4 van de Algemene wet bestuursrecht (gebod van onpartijdigheid) ookaan dat het bestuursorgaan zijn taak zonder vooringenomenheid vervult en dat het bestuursorgaanertegen waakt dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen, dieeen persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden. Verwezen wordtnaar de toelichting op deze bepalingen. Artikel 28 van de Gemeentewet en artikel 2:4 van de Awbzien ook op besluiten van het college van burgemeester en wethouders. Een algemene lijn definierenis moeilijk, maar raads- en collegeleden kunnen bovenvermelde toelichting en voorbeeldenbetrekken bij de beantwoording van de vraag of ze zich van stemming moeten onthouden. In decommissie Algemeen Beleid en Economische Zaken kan hierover verder van gedachten wordengewisseld. Genoemd artikel van de Gemeentewet ziet niet op het meedoen aan discussies incommissievergaderingen. Omdat raadsbesluiten feitelijk voortvloeien uit een discussie in commissieverband,is het echter aan te bevelen dat het desbetreffende commissielid zich ook onthoudtvan beraadslagingen in de commissievergadering om (de schijn van) belangenverstrengelingte voorkomen. Ook hier geldt dat de raads- en commissieleden primair zelf verantwoordelijkzijn. Het wordt wel wenselijk geacht dat de commissievoorzitters beschikken over de lijst van nevenfuncties.d. Verboden handelingen ex artikel 15 GemeentewetOp grond van het eerste lid van artikel 15 van de Gemeentewet mag een raadslid niet:a. als advocaat, procureur of adviseur in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de gemeenteof het gemeentebestuur dan wel ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur;b. als gemachtigde in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de wederpartij van de gemeenteof het gemeentebestuur;c. als vertegenwoordiger of adviseur werkzaam zijn ten behoeve van derden tot het met de gemeenteaangaan van:1e. overeenkomsten als bedoeld in onderdeel d;2e. overeenkomsten tot het leveren van onroerende zaken aan de gemeente;d .rechtstreeks of middellijk een overeenkomst aangaan betreffende:1e. het aannemen van werk ten behoeve van de gemeente;2e. het buiten dienstbetrekking tegen beloning verrichten van werkzaamheden ten behoeve vande gemeente;3e. het leveren van roerende zaken anders dan om niet aan de gemeente;4e. het verhuren van roerende zaken aan de gemeente;5e. het verwerven van betwiste vorderingen ten laste van de gemeente;6e. het van de gemeente onderhands verwerven van onroerende zaken of beperkte rechtenwaaraan deze zijn onderworpen;7e. het onderhands huren of pachten van de gemeente.Deze verboden gelden ook voor de burgemeester, de wethouders en niet-raadsleden in commissiesen zijn in de wet opgenomen om de integriteit van het gemeentebestuur te waarborgen. GedeputeerdeStaten kunnen ontheffing verlenen van het verbod op het aangaan van een aantalprivaatrechtelijke overeenkomsten, als bedoeld in artikel 15, eerste lid onder d. GedeputeerdeStaten hebben beleidsregels vastgesteld die als toetsingskader voor de ontheffingaanvragendienen. In juli 2002 hebben de raadsgriffiers alle gemeentebestuurders (inclusief het niet-raadslid)hierover geïnformeerd en een exemplaar van de beleidsregels ter hand gesteld. In de Verordeningop de raadscommissies gemeente Nunspeet 2002 zijn de verboden handelingen van artikel15 van de Gemeentewet van toepassing verklaard op niet-raadsleden in commissies. Uit naderebestudering blijkt dat de beleidsregels van de provincie niet gelden voor niet-raadsleden. Hieruitvolgt dat niet-raadsleden nooit ontheffing kunnen krijgen. De provincie geeft in overweging omeen mogelijkheid te creëren dat niet-raadsleden ter zake ontheffing kunnen vragen bij de gemeenteraad.Geadviseerd wordt om hiertoe over te gaan. Ontheffingaanvragen zullen dan doorde raad getoetst worden aan de hand van de provinciale beleidsregels die van overeenkomstigetoepassing worden verklaard op niet-raadsleden in commissies. Te zijner tijd zal dit als zodanigworden opgenomen in de Verordening op de raadscommissies.Hoofdstuk3INFORMATIEEen integer bestuurder gaat zorgvuldig en correct om met informatie waarover hij uit hoofde vanzijn ambt beschikt. Oneigenlijk gebruik van overheidsinformatie moet voorkomen worden. In degedragscode worden hierover een aantal gedragsregels opgenomen.Hoofdstuk4AANBESTEDINGHet aanbestedingsbeleid staat met name als gevolg van de enquête bouwnijverheid volop in debelangstelling. Aanbesteden is een kwetsbare activiteit, waarbij het vertrouwen in de overheid inhoge mate in het geding is. Onlangs is het college desgevraagd gerapporteerd over het gehanteerdeaanbestedingsbeleid van de gemeente Nunspeet voor werken in de openbare ruimte. Uitoogpunt van kwaliteitszorg (imago van de gemeente, dus ook integriteit) werd het rapport ambtelijkaangevuld met de opmerking dat in principe alle overheidsopdrachten voor diensten en leverantiesonder de noemer van aanbestedingen vallen. Een aantal in het oog springende voorbeelden– onder andere met het oog op een eventuele Europese aanbesteding - zijn: uitgifte woningbouwlocaties,het afsluiten van de brandverzekering voor gemeentelijke gebouwen/inventaris,aanschaf computerapparatuur, aanschaf van brandweerauto's en het leerlingenvervoer.In de recente VNG-notitie gemeentelijk aanbestedingsbeleid wordt opgemerkt dat veel gemeenteneen nota aanbestedingsbeleid hebben opgesteld, waarin onder meer is opgenomen: de doelstellingvan het aanbestedingsbeleid, de gehanteerde aanbestedingsvormen, de bevoegdheidsverdeling(integriteit) en in voorkomende gevallen de wijze van verantwoording aan de gemeenteraad(dualisme). Een nota aanbestedingsbeleid ontbreekt in onze gemeente en de nota Integriteitvan 1997, waarin richtlijnen op het gebied van het aanbestedingen zijn opgenomen, is aan actualiseringtoe. Ook in de handreiking 'Integriteit van bestuurders' wordt aanbevolen een adequaataanbestedingsbeleid vast te stellen met waarborgen voor de integriteit in alle fasen van het trajectvan aanbesteding.Tijdens de raadsvergadering van 26 september jl. vroeg de VVD-fractie of het college bereid ishet systeem van de onderhandse aanbestedingen om te zetten in een systeem van openbareaanbestedingen. Namens het college werd geantwoord dat hierover een discussie kan plaatsvindenin een komende vergadering van de commissie Openbare Ruimte.Indien er bij de raad de wens zou bestaan dit onderwerp raadsbreed te bespreken, kon dat in decommissie Algemeen Beleid en Economische Zaken kenbaar worden gemaakt. In de afgelopencommissievergadering is geen enkele fractie daarop teruggekomen. Vermeldenswaardig is dat devoorzitter tijdens de raadsvergadering meldde dat dit een prachtig voorbeeld is van de kaderstellenderol van de raad. Op 26 november 2002 heeft het college overigens een themabijeenkomst'aanbestedingsbeleid', waarin deze notitie ook betrokken kan worden.Naast het ontwikkelen van een aanbestedingsbeleid is het raadzaam om ter zake gedragsregelsop te nemen in de gedragscode.Hoofdstuk5GESCHENKEN EN DIENSTENBij het afleggen van de ambtseed of belofte verklaren bestuurders dat zij geen giften of gunstenhebben gegeven of beloofd om benoemd te worden. Ook beloven ze geen geschenken of beloftente hebben aangenomen of te zullen aannemen om iets te doen of te laten. Dat betekent kortgezegd dat nooit giften of gunsten - ook niet als ze van geringe waarde zijn - mogen worden aangenomenin ruil voor een tegenprestatie. Toch is het binnen de diverse relaties die gemeentenonderhouden niet ongebruikelijk dat geschenken worden gegeven en ontvangen. Dat hoeft geenprobleem te zijn zolang de onafhankelijkheid van de bestuurders niet in het geding is.Wanneer de gemeente als instituut kostbare geschenken (bijvoorbeeld waarde tot € 5.000,00)geeft aan een derde, is het raadzaam hierover expliciet een gemotiveerd collegebesluit te nemen.De raad en de inwoners kunnen via de openbare besluitenlijst hiervan kennis nemen. Voorschenkingen boven het bedrag van € 5.000,-- is het aan te bevelen een raadsbesluit te nemen.Aan de andere kant komt het regelmatig voor dat derden geschenken aanbieden aan de gemeente.Voorheen werden geschenken altijd aanvaard door middel van een raadsbesluit. Enkele willekeurigevoorbeelden van geschenken die door de raad geaccepteerd zijn:§ een tv-toestel van de Stichting CAI (1979).§ 10.000,-- van het bedrijf Jan Kuipers i.v.m. 50-jarig bestaan (1979).§ Kunstwerk in de vorm van fietser van Shimano (1992).Het aanvaarden van een schenking kan op grond van de huidige Gemeentewet tot de bestuursbevoegdheidvan het college worden gerekend. Het is echter raadzaam af te spreken om geschenkenmet een waarde van boven de € 5.000,-- niet eerder te aanvaarden nadat de commissieAlgemeen Beleid en Economische Zaken is geraadpleegd. Ook is het aan te bevelen dat deafdeling D&O een openbaar register aanlegt van alle ontvangen en verstrekte geschenken.Het ontvangen en geven van geschenken door bestuurders persoonlijk kan meer risico's met zichmeebrengen. Datzelfde geldt voor deelname aan diners, excursies en evenementen. In de notaIntegriteit van 1997 is hierover al een gedragslijn afgesproken waarvan de strekking onzes inziensvoortgezet kan worden, namelijk: Geschenken, uitnodigingen en soortgelijke zaken moeten doorbestuurders verplicht worden gemeld via een (bestaand) formulier bij de afdeling P&O. Deze afdelingverwerkt de meldingen eens in het jaar in een overzicht dat vervolgens aan het college enhet seniorenconvent wordt voorgelegd. Gediscussieerd kan worden of dit overzicht openbaar ofvertrouwelijk moet zijn, waarbij aangetekend wordt dat de meldingen op grond van de Wet openbaarheidvan bestuur in beginsel openbaar zijn (denk aan de bonnetjes van oud-burgemeesterBram Peper).De raadscommissie Algemeen Beleid en Economische Zaken heeft inmiddels uitgesproken datvoor deze meldingen een passieve openbaarheid geldt. Het is overigens mogelijk om persoonlijkegeschenken beneden een bepaalde waarde (bijvoorbeeld € 50,--) uit te zonderen van de meldingsplicht.Het college heeft inmiddels besloten dat voor geschenken en diensten boven de €50,-- een collegebesluit nodig is.Hoofdstuk6BESTUURLIJKE UITGAVEN EN ONKOSTENVERGOEDINGENAlgemeenPolitieke ambtsdragers op gemeentelijk niveau ontvangen naast hun wedde of bezoldiging vergoedingvan kosten die zij maken bij de uitoefening van hun ambt. Naast vergoedingen van naderaangeduide kosten zoals reis- en verblijfkosten, hebben de ambtsdragers aanspraak op een vasteonkostenvergoeding, kunnen zij kosten declareren en maken zij gebruik van voorzieningen diedoor de gemeentelijke organisatie ter beschikking worden gesteld. In de handreiking wordt overde kostenregelingen feitelijke informatie gegeven en worden enkele handreikingen geboden omtrentde bij bestuurlijke uitgaven te betrachten zorgvuldigheid. Strikt sluitende algemene regelszijn moeilijk te formuleren, met name als het gaat om uitgaven die zich op het grensvlak van privéen publiek bevinden. Bestuurders dienen de nodige zorgvuldigheid in acht te nemen waar hetbetreft in rekening brengen van bestuurlijke uitgaven indien deze zich op genoemd grensvlakbevinden.Voor het maken van een afweging of de uitgaven voor bekostiging in aanmerking komen, is hetaan te bevelen dat de bestuurders uitdrukkelijk kennis nemen van de inhoud van deze paragraafin de handreiking. Daarnaast zullen we deze informatie beschikbaar stellen aan de sector Middelen.Op dit moment bestaat er reeds een administratieve procedure aan de hand waarvan (gedeclareerde) uitgaven van bestuurders na controle worden uitbetaald. Stelregel daarbij is dat kostenalleen worden vergoed na overlegging van betalingsbewijzen. Deze procedure zal te zijner tijddoor de sector Middelen worden vastgelegd in een procesbeschrijving. Gelet op de aard van dekosten verdient dat prioriteit. Thans brengen we nog enkele relevante aspecten onder de aandacht.Declaraties en facturenHet verdient de voorkeur dat kosten direct in rekening worden gebracht bij de gemeente, zonderdat een 'voorfinanciering' geschiedt uit de privé-gelden van de individuele bestuurder. Er zal echterbehoefte blijven bestaan om declaraties in te kunnen dienen. Uitsluitend bestuurlijke uitgavenkomen voor vergoeding in aanmerking. Voorts mogen de kosten niet reeds worden bestreken uiteen andere (vaste) vergoeding.Gebruik van creditcardsIn de gemeente Nunspeet beschikken de bestuurders niet meer over een creditcard op naam vande gemeente. Aanbevolen wordt om dat te handhaven.Voorzieningen en faciliteitenIn het ambtelijke rapport over de Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeenteNunspeet 2002 is reeds ingegaan op het beschikbaar stellen van bepaalde voorzieningenvoor raads- en commissieleden. De VNG heeft recent in overleg met het IPO een voorbeeldverordeningvoorzieningen wethouders, raads- en commissieleden opgesteld. Op grond van denieuwe vergoedingssystematiek voor gemeente- en provinciebestuurders per 1 januari 2001 bestaatimmers de mogelijkheid om computer- en communicatieapparatuur beschikbaar te stellenen cursussen en congressen rechtstreeks vanuit de (gemeentelijke) bedrijfsvoering te regelen. Eris reeds toegezegd dat de raad en het college aan de hand van genoemde voorbeeldverordeningeen afzonderlijk voorstel over dit onderwerp voorgelegd krijgen. Het project raadsleden on linekrijgt daarin ook een plaats.Verantwoording en controleIn de handreiking wordt in overweging gegeven de accountant te verzoeken bij de controle van dejaarrekening specifieke aandacht te besteden aan de bestuurskosten.Gelet op de aard van de uitgaven wordt het – uit oogpunt van transparantie - wenselijk geacht deaccountant te verzoeken jaarlijks bij de controle van de jaarrekening aandacht te besteden aan debestuurskosten.Hoofdstuk7DIENSTREIZEN BUITENLANDOok bestuurders uit de gemeente Nunspeet maken soms buitenlandse dienstreizen. Deze wordengemeld in de vergadering van het college van burgemeester en wethouders. Via de openbarebesluitenlijst kunnen de raad en inwoners daar kennis van nemen. In de gedragscode wordengedragsregels opgenomen met betrekking tot onder andere meereizende partners. De uitgavenworden intern gecontroleerd door de sector Middelen. De Nunspeetse situatie geeft geen aanleidingaanvullende regels te stellen.Hoofdstuk8ORGANISATIE VAN HET INTEGRITEITSBELEIDMeer regels dan proceduresHet vaststellen van regels en procedures is van groot belang, maar het mag nooit leiden tot eenhouding dat de integriteit daarmee is 'geregeld'. Integriteit dient een regelmatig terugkerend onderwerpop de politieke agenda te zijn. Het integriteitbeleid zou ten minste eenmaal per jaar in deraad (commissie Algemeen Beleid en Economische Zaken) geëvalueerd moeten worden, waarbijbeoordeeld wordt of een bijstelling van het beleid gewenst is. Dat kan op het moment dat de actualisatievan de nevenfuncties in de commissie behandeld wordt. Het is ook nuttig een vertrouwenspersoonaan te wijzen bij wie individuele raadsleden of wethouders terechtkunnen. Daarbijkan gedacht worden aan de burgemeester. Voor integriteitvraagstukken met betrekking tot deburgemeester zelf kan de Commissaris van de Koningin als vertrouwenspersoon fungeren.Checks en balancesIntegriteit vraagt om een heldere verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden,waarbij checks en balances centraal staan. Bij delegatie en mandaat moet gezorgd worden dathet uitgangspunt van checks en balances is gewaarborgd. De raad kan een afzonderlijk voorsteltegemoet zien over de aanpassing van het delegatiebesluit in verband met de wettelijke overdrachtvan bestuursbevoegdheden aan het college. Met betrekking tot mandatering van collegebevoegdhedenaan individuele wethouders en ambtenaren volgt een afzonderlijk voorstel aan hetcollege, waarbij ook ingegaan wordt op integriteitrisico's. Een voorbeeld is om de in mandaat gegevenbeslissingsbevoegdheid over te dragen aan een collega-bestuurder wanneer er sprake isvan (de schijn van) belangenverstrengeling.Verantwoording, controle en financieel beheerZie punt 6 van deze notitie en punt 8.5 en hoofdstuk 9 van de handreiking. Het lijkt ons raadzaamde inhoud hiervan te betrekken bij de vernieuwing van de planning&controlcyclus in verband metde invoering van de duale begroting en rekening. Vóór 15 november 2003 moeten de volgendeverordeningen worden vastgesteld c.q. gewijzigd, waarin aspecten van verantwoording, controleen financieel beheer uitgediept worden:- Verordening inzake uitgangspunten financieel beleid en regels voor financieel beheer en inrichtingfinanciële organisatie.- Verordening inzake externe controle op het financiële beheer en de inrichting van de financiëleorganisatie (aanscherpen accountantscontrole).Vóór 7 maart 2003 moet de Verordening met betrekking tot doelmatigheids- en doeltreffendheidonderzoekenvan het college naar collegebestuur te worden vastgesteld. Deze termijn kan meteen jaar worden verlengd. Bij de vaststelling van al deze verordeningen dient rekening te wordengehouden met het integriteitvraagstuk.Hoofdstuk9AANBEVELINGENNaast de vaststelling van bijgaande conceptgedragscode volgt aan de hand van deze notitiepuntsgewijs een samenvatting van de overige aanbevelingen. Het college en de raad dienen hierineen eigen afweging en vervolgens definitieve keuzes te maken.Belangenverstrengeling§ Een kritische gedachtewisseling over de vervulling van nevenfuncties die qualitate qua wordenvervuld, kan achterwege blijven.§ De geactualiseerde lijst van nevenfuncties van de burgemeester, wethouders en raadsleden(inclusief niet-raadslid in commissies) thans definitief vaststellen en op de voorgestelde manieropenbaar maken.§ Niet overgaan tot opname (dus openbaarmaking) van de inkomsten en het tijdsbeslag in de lijstvan nevenfuncties van de burgemeester en de wethouders (is niet van toepassing voor raadsleden). Bij melding van nevenfuncties wel het tijdsbeslag aangeven.§ Lijst van nevenfuncties jaarlijks actualiseren. Daarnaast zullen bestuurders het tussentijds aanvaardenen opzeggen van nevenfuncties melden. Bij het melden van nevenfuncties door de burgemeesteren de wethouders wordt tevens het tijdsbeslag aangegeven (geen openbaarmakingtijdsbeslag).§ Invoeren van een meldingsplicht voor alle bestuurders voor het hebben van financiële belangenin ondernemingen en organisaties waarmee de gemeente zakelijke betrekkingen onderhoudt.Deze opgave is openbaar en door derden te raadplegen. Er vindt dus geen actieve openbaarmakingplaats.§ Om na te gaan of bestuurders zich moeten onthouden van stemming, de conceptagenda van deraad maandelijks aan de orde stellen in de commissie Algemeen Beleid en Economische Zaken.Daarnaast wordt de fracties in overweging gegeven om de raadsagenda met hetzelfde doel aande orde te stellen in het fractieberaad voorafgaand aan de raadsvergadering. Wanneer bestuurderszich moeten onthouden van stemming, dienen ze dat altijd aan te geven op het moment datde voorzitter het agendapunt tijdens de vergadering aan de orde stelt. Het is primair de verantwoordelijkheidvan de bestuurder zelf om na te gaan of hij/zij zich van stemming moet onthouden.Daarbij kan hij/zij denken aan besluiten die betrekking hebben op familierelaties, eigendommen,zakelijke belangen en bestuurslidmaatschappen van gesubsidieerde instellingen. Verder wordtaanbevolen dat het desbetreffende commissielid zich ook onthoudt van beraadslagingen in decommissievergadering om (de schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen. De commissievoorzittersontvangen een lijst van nevenfuncties.§ Bepalen dat niet-raadsleden in voorkomende gevallen bij de gemeenteraad ontheffing kunnenvragen van de verboden handelingen, als bedoeld in artikel 15, eerste lid onder d, van de Gemeentewet.Ontheffingaanvragen zullen dan getoetst worden aan de hand van de provincialebeleidsregels die van overeenkomstige toepassing worden verklaard op niet-raadsleden in commissies.Te zijner tijd wordt dit vastgelegd in de Verordening op de raadscommissies.Aanbesteding§ Ontwikkel een integraal gemeentelijk aanbestedingsbeleid voor alle werken en diensten.Geschenken en diensten§ Voor schenkingen van de gemeente aan derden tot een bedrag van € 5.000,-- neemt het collegeeen gemotiveerd besluit, waarbij specifieke aandacht is voor de integriteit van het bestuur.Deze besluiten worden in de openbare besluitenlijst vastgelegd zodat de raad en inwoners daarvankennis kunnen nemen. Voor schenkingen van de gemeente aan derden die een bedrag van €5.000,-- te boven gaan, wordt een raadsbesluit genomen.§ Geschenken met een waarde boven € 5.000,-- worden door de gemeente (het college) nieteerder aanvaard nadat de commissie Algemeen Beleid en Economische Zaken is geraadpleegd.Er wordt door de afdeling D&O een openbaar register aangelegd van alle verstrekte en ontvangengeschenken.§ Persoonlijke geschenken, uitnodigingen en soortgelijke zaken moeten door bestuurders verplichtworden gemeld via een (bestaand) formulier bij de afdeling P&O. Deze afdeling verwerkt demeldingen eens in het jaar in een overzicht dat vervolgens aan het college en het seniorenconventwordt voorgelegd. De vraag is of dit overzicht openbaar of vertrouwelijk moet zijn. De raadscommissieAlgemeen Beleid en Economische Zaken heeft inmiddels uitgesproken dat voor dezemeldingen een passieve openbaarheid geldt. Verder is het mogelijk om te bepalen dat persoonlijkegeschenken beneden een bepaalde waarde (bijvoorbeeld € 50,--) uitgezonderd worden van demeldingsplicht. Het college heeft inmiddels besloten dat voor geschenken en diensten boven de €50,-- een collegebesluit nodig is. De leden van het college en de raadsleden worden in het bezitgesteld van een aantal meldingsformulieren.Bestuurlijke uitgaven en onkostenvergoedingen§ Voor de afweging of bepaalde uitgaven tot bestuurlijke kosten gerekend kunnen worden, nemenbestuurders kennis van de inhoud van hoofdstuk 6 van de publicatie 'Integriteit van bestuurders'.De bestaande procedure voor de controle van bestuurlijke uitgaven wordt te zijner tijd door desector Middelen vastgelegd in een procesbeschrijving.§ Bestuurders worden niet in het bezit gesteld van een creditcard op naam van de gemeente.§ De raad en het college kunnen aan de hand van de voorbeeldverordening voorzieningen wethouders,raads- en commissieleden een afzonderlijk voorstel tegemoet zien, waarbij ook het projectraadsleden on line een plaats krijgt.§ De accountant verzoeken om bij de controle van de jaarrekening specifieke aandacht te bestedenaan de bestuurskosten.Dienstreizen in buitenland§ Buitenlandse dienstreizen door collegeleden worden in de collegevergadering gemeld. Via deopenbare besluitenlijst kunnen de raad en de inwoners daarvan kennis nemen. De bestuurlijkeuitgaven tijdens de reis worden intern gecontroleerd door de sector Middelen.Organisatie van het integriteitsbeleid§ Het integriteitbeleid wordt één keer per jaar geëvalueerd in de commissie Algemeen Beleid enEconomische Zaken op het moment dat de actualisatie van de lijst van nevenfuncties wordt besproken.§ Voor integriteitsvragen van individuele raadsleden wordt de burgemeester aangewezen alsvertrouwenspersoon. De burgemeester heeft zelf de mogelijkheid om dergelijke vragen van zijnkant kort te sluiten met de Commissaris van de Koningin.§ De raad ontvangt een voorstel over de aanpassing van het delegatiebesluit als gevolg van deoverdracht van bestuursbevoegdheden aan het college ingevolge de Gemeentewet. Met betrekkingtot mandatering van collegebevoegdheden aan individuele collegeleden en ambtenaren ontvangthet college een nader voorstel, waarin ook ingegaan wordt op integriteitsrisico's.§ De aanbevelingen in de handreiking met betrekking tot verantwoording, controle en financieelworden betrokken bij de vernieuwing van de planning&controlcyclus als gevolg van de invoeringvan de duale begroting en rekening.§ Bij de vaststelling c.q. wijziging van de zogenaamde financiële verordeningen wordt tevensrekening gehouden met integriteitsrisico's.