CVDR145599_1Verordening LeerlingenvervoernlregelingStichtse Vecht2018-01-09Stichtse VechtNieuwsblad voor Vecht-, Amstel- en Rijnstreek, 08-03-2012Verordening Leerlingenvervoer gemeente Stichtse Vecht 2012Wet op het primair onderwijs, art. 4Wet op de expertisecentra, art. 4Wet op het voortgezet onderwijs, art. 4gemeenteraadonderwijs2012-02-28De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2012-03-092015-02-10Nieuwe regelingSV61Beleidsregel Leerlingenvervoer Stichtse Vecht 2012Deze regeling vervangt:- de Verordening Leerlingenvervoer Breukelen, zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 2008;- de Verordening Leerlingenvervoer Loenen, zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 2008;- de Verordening Leerlingenvervoer Maarssen zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 2009.Verordening Leerlingenvervoer Stichtse Vecht 2012De raad van de gemeente Stichtse Vecht,gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 januari
2012;gehoord de werksessie van 7 februari 2012;b e s l u i t :vast te stellen de
VERORDENING LEERLINGENVERVOER STICHTSE VECHT 2012
In deze verordening wordt verstaan onder:
school :
- een basisschool of speciale school voor basisonderwijs
als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs (Stb.
1998, 495);
- een school voor speciaal onderwijs of speciaal en
voortgezet speciaal onderwijs of voortgezet speciaal
onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra
(Stb. 1998, 496);
- een school voor voortgezet onderwijs als bedoeld in de
Wet op het voortgezet onderwijs (Stb. 1998, 512);
ouders : de ouders, voogden of verzorgers van de
leerling;
leerling : een leerling van een school als bedoeld onder
a;
gehandicapte leerling : een leerling bedoeld onder c,
die door een lichamelijke, verstandelijke of
zintuiglijke handicap niet, of niet zelfstandig van het
openbaar vervoer gebruik kan maken;
woning : de plaats waar de leerling structureel en
feitelijk verblijft;
afstand : de afstand tussen de woning en de school,
gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende
begaanbare en veilige weg door middel van de
ANWB-routeplanner;
vervoer : openbaar vervoer, aangepast vervoer of eigen
vervoer tussen de woning dan wel de opstapplaats en de
school dat plaatsvindt in aansluiting op het begin en
einde van de schooldag volgens de schoolgids, tenzij de
structurele handicap van een leerplichtige leerling die
aansluiting onmogelijk maakt;
openbaar vervoer : voor een ieder openstaand
personenvervoer volgens een dienstregeling per trein,
metro, tram, bus, veerdienst of auto;
aangepast vervoer : vervoer per besloten
(school)busvervoer, taxi, treintaxi of bustaxi;
eigen vervoer : vervoer per eigen motorvoertuig,
bromfiets of fiets;
reistijd : de totale tijdsduur die ligt tussen het
verlaten van de woning en de aanvang van de schooldag
volgens de schoolgids, minus maximaal 10 minuten indien
en voorzover de leerling het schoolgebouw met
bijbehorend terrein gewoonlijk eerder bereikt dan de
schoolgids aangeeft, dan wel de totale tijdsduur die
ligt tussen het einde van de schooldag volgens de
schoolgids, een eventuele wachttijd, en de aankomst bij
de woning;
toegankelijke school :
- voor wat betreft basisscholen en speciale scholen voor
basisonderwijs: de basisschool van de verlangde
godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel
de openbare school of de speciale school voor
basisonderwijs waarop de leerling is aangewezen van de
verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting
dan wel de openbare school;
- voor wat betreft scholen voor (voortgezet) speciaal
onderwijs en scholen voor voortgezet onderwijs: de
school van de soort waarop de leerling is aangewezen van
de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke
richting dan wel de openbare school van de soort waarop
de leerling is aangewezen;
inkomen : het ingevolge de Wet op de inkomstenbelasting
2001 (Stb. 2000, 215) vastgestelde gecorrigeerde
verzamelinkomen van de ouders in het tweede kalenderjaar
voorafgaande aan het schooljaar waarvoor bekostiging van
de vervoerskosten wordt gevraagd;
opstapplaats : plaats aangewezen door het college, vanaf
waar de leerling gebruik kan maken van het vervoer;
commissie voor de begeleiding : de commissie die is
ingesteld door het bevoegd gezag van een school als
bedoeld in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra,
niet zijnde een instelling, of de bevoegde gezagsorganen
van twee of meer scholen als bedoeld in artikel 1 van de
Wet op de expertisecentra, niet zijnde instellingen, die
hetzelfde expertisecentrum in stand houden;
vervoersvoorziening : een gehele of gedeeltelijke
bekostiging van de door het college noodzakelijk geachte
vervoerkosten van de leerling en zo nodig diens
begeleider, of bekostiging van de goedkoopst mogelijke
wijze van openbaar vervoer voor de leerling en zo nodig
diens begeleider, of aanbieding van aangepast vervoer
dat de gemeente verzorgt of doet verzorgen;
permanente commissie leerlingenzorg : de commissie als
bedoeld in artikel 23 van de Wet op het primair
onderwijs;
samenwerkingsverband : het samenwerkingsverband als
bedoeld in artikel 18 van de Wet op het primair
onderwijs;
regionale verwijzingscommissie : de commissie als
bedoeld in artikel 10g van de Wet op het voortgezet
onderwijs;
opdc : orthopedagogisch en -didactisch centrum als
bedoeld in artikel 10h , derde lid, Wet op het
voortgezet onderwijs;
ambulante begeleiding : de begeleiding door een
personeelslid van een school of instelling als bedoeld
in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra van
leerlingen die zijn geplaatst op een basisschool of
leerlingen die zijn geplaatst op een school voor
voortgezet onderwijs en die naar het oordeel van het
bevoegd gezag zonder die begeleiding zouden zijn
aangewezen op het speciaal onderwijs of het voortgezet
speciaal onderwijs;
commissie voor de indicatiestelling : de commissie als
bedoeld in artikel 28c van de Wet op de
expertisecentra.
dichtstbijzijnde toegankelijke school : een school als
bedoeld onder l, die naar afstand het dichts bij gelegen
is, gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende
(meest) begaanbare weg met een marge van 1
kilometer;
begeleiding :door de ouders
verzorgdebegeleiding in het openbaar vervoer van
het kind van huis naar school of met de fiets.
Ten behoeve van het schoolbezoek kent het college aan de
ouders van in de gemeente verblijvende leerlingen op
aanvraag een vervoersvoorziening toe met inachtneming
van het bepaalde in deze verordening.
Indien het college toepassing geeft aan het eerste lid,
verlangt zij van de ouders aan wie slechts een
gedeeltelijke bekostiging van de vervoerskosten toekomt,
betaling van een bijdrage tot ten hoogste het bedrag dat
de ouders volgens het bepaalde in deze verordening
moeten bijdragen aan de kosten van het vervoer.
Weigering tot of nalatigheid in de betaling van de in de
vorige volzin bedoelde bijdrage doet de aanspraak op
bekostiging vervallen.
De bepalingen in deze verordening laten onverlet de
verantwoordelijkheid van de ouders voor het schoolbezoek
van hun kinderen.
Indien de leerling meerderjarig en handelingsbekwaam is,
wordt de bekostiging op aanvraag verstrekt aan de
leerling.
Bekostiging van de vervoerskosten wordt toegekend over
de afstand tussen de woning dan wel de opstapplaats en
de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke
school, tenzij vervoer naar een verder weggelegen school
voor de gemeente minder kosten met zich mee zou brengen
en de ouders met het vervoer naar die school
schriftelijk instemmen.
Indien ouders bekostiging van de vervoerskosten
aanvragen voor het bezoeken van een school, die op
grotere afstand van de woning is gelegen dan in artikel
11 of 15 is bepaald, terwijl een of meer scholen van
dezelfde onderwijssoort dichterbij de woning zijn
gelegen, ontstaat slechts aanspraak op bekostiging naar
eerstgenoemde school als door de ouders schriftelijk
wordt verklaard dat zij overwegende bezwaren hebben
tegen het openbaar onderwijs dan wel tegen de richting
van het onderwijs van alle bijzondere scholen, van de
soort waarop de leerling is aangewezen, die dichterbij
de woning zijn gelegen.
Het college bepaalt bij het verstrekken van bekostiging van de
vervoerskosten de wijze en het tijdstip van de uitbetaling,
alsmede de tijdsduur van de verstrekte bekostiging, met dien
verstande dat de tijdsduur, indien dit mogelijk is, voor
meerdere jaren of de hele schoolperiode wordt vastgesteld.
Een aanvraag voor bekostiging van de vervoerskosten
wordt gedaan door indiening bij het college van een
volledig ingevuld en door de ouders ondertekend
formulier, voorzien van de op het formulier vermelde
gegevens.
De aanvraag wordt, indien het een aanvraag voor het
eerstvolgende schooljaar betreft voorafgaand aan dat
schooljaar ingediend.
Indien dit voor een juiste beoordeling van de aanvraag
noodzakelijk is, kan het college de ouders verzoeken
aanvullende gegevens te verstrekken.
Het college besluit over de aanvraag binnen acht weken
na ontvangst van alle benodigde gegevens.
Het college kan het in het vorige lid bedoelde besluit
met ten hoogste vier weken verdagen. Het stelt de
aanvrager hiervan schriftelijk in kennis.
Indien een vervoersvoorziening wordt toegekend wordt
deze getroffen:
met ingang van het nieuwe schooljaar indien de aanvraag
voor 1 juni is ingediend;
met ingang van de door de ouders verzochte datum als het
een aanvraag gedurende het schooljaar betreft, met dien
verstande dat de datum waarop bekostiging wordt
verstrekt niet ligt voor de datum van ontvangst van de
aanvraag door het college.
De ouders zijn verplicht wijzigingen, die van invloed
kunnen zijn op de verstrekte bekostiging van de
vervoerskosten, onder vermelding van de datum van
wijziging, onverwijld schriftelijk mede te delen aan het
college.
Indien sprake is van een wijziging die van invloed is op
de verstrekte bekostiging, vervalt de aanspraak op
bekostiging en verstrekt het college al dan niet opnieuw
bekostiging van de vervoerskosten.
Indien de ouders niet voldoen aan het bepaalde in het
eerste lid, en het college een wijziging als bedoeld in
het tweede lid vaststelt, waardoor blijkt dat ten
onrechte bekostiging is verstrekt, vervalt de aanspraak
op bekostiging van de vervoerskosten terstond en
verstrekt het college al dan niet opnieuw bekostiging
van de vervoerskosten.
Het college deelt zijn besluit schriftelijk mee aan de
ouders.4.Ten onrechte genoten bekostiging kan van de ouders worden
teruggevorderd, dan wel worden verrekend bij een eventuele
nieuwe verstrekking van bekostiging.
Voor het verstrekken van bekostiging op basis van artikel 12 is
bepalend de leeftijd van de leerling op 1 augustus van het
schooljaar waarop de bekostiging betrekking heeft.
De aanspraak op bekostiging wordt verminderd met de aanspraak op
een toelage, voorzover die voor de betreffende leerling
betrekking heeft op de reiskosten.
Met inachtneming van het bepaalde in artikel 3 wordt bekostiging
verstrekt van de kosten van het vervoer over de afstand tussen de woning
dan wel de opstapplaats en:
de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke speciale
school voor basisonderwijs in het samenwerkingsverband van de
basisschool waarvan de leerling afkomstig is, of
een andere speciale school voor basisonderwijs in het onder a.
bedoelde samenwerkingsverband, indien het vervoer naar die
school voor de gemeente minder kosten met zich mee zou brengen
dan het vervoer naar de speciale school voor basisonderwijs,
bedoeld onder a.
Indien het college de gevraagde voorziening ten behoeve van een
leerling op een school voor primair onderwijs niet of slechts
gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking eventuele
adviezen van de permanente commissie leerlingenzorg te
betrekken, die voor de beoordeling van die aanvraag van belang
zijn.
Het college verstrekt aan de ouders van de leerling die een
school voor basisonderwijs of een speciale school voor
basisonderwijs bezoekt bekostiging op basis van de kosten van
het openbaar vervoer, indien de afstand van de woning naar de
dichtstbijzijnde voor hem toegankelijke school meer dan zes km
bedraagt.
In afwijking van het eerste lid met in achtneming van
de afstandsgrens verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets,
indien de leerling naar het oordeel van het college, al dan niet
onder begeleiding, gebruik kan maken van het vervoer per
fiets.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel
11, bekostigt het college tevens de daarin bedoelde kosten ten
behoeve van 1 begeleider, indien de leerling jonger dan negen
jaar is, en/of door de ouders ten behoeve van
het college genoegzaam wordt aangetoond dat de leerling niet in
staat is zelfstandig van het openbaar vervoer of de fiets
gebruik te maken.
Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt,
komen slechts de kosten van het vervoer ten behoeve van een
begeleider voor bekostiging in aanmerking.
Het college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer aan de ouders van de leerling die een school voor basisonderwijs
of een speciale school voor basisonderwijs bezoekt, indien voldaan wordt
aan het afstandscriterium van artikel 11, en
de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school
of terug, meer dan anderhalf uur onderweg is en de reistijd met
aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar
vervoer kan worden teruggebracht, of:
openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel
van het college al dan niet onder begeleiding gebruik kan maken
van het vervoer per fiets.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten,
kan het college de ouders op aanvraag toestaan een of meer
leerlingen zelf te vervoeren of te laten vervoeren.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, bekostigt het college aan de ouders die een leerling
zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren:
een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer,
indien aanspraak zou bestaan op bekostiging op basis van de
kosten van het openbaar vervoer, behoudens het bepaalde in het
vijfde lid;
een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto,
afgeleid van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou
bestaan op bekostiging van de kosten van aangepast vervoer,
behoudens het bepaalde in het vierde lid.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, bekostigt het college aan de ouders die meer dan een
leerling tegelijk zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren, een
bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto
afgeleid van de Reisregeling binnenland, behoudens het bepaalde
in het vierde lid.
Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door
andere ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of
meer leerlingen bekostiging ontvangen afgeleid van de
Reisregeling binnenland, wordt door het college geen bekostiging
verstrekt.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en
het college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de
leerling gebruik kan maken van het vervoer per fiets, bekostigt
het college aan de ouders een bedrag op basis van een
kilometervergoeding voor de fiets, afgeleid van de Reisregeling
binnenland.
Het college verstrekt aan de ouders van de leerling die een
school voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, bekostiging
op basis van de kosten van het openbaar vervoer, indien de
afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school meer dan zes kilometer bedraagt.
In afwijking van het eerste lid, met inachtneming van
de afstandsgrens verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets dan
wel bromfiets, indien de leerling naar het oordeel van het
college, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan maken van
het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken van
het vervoer per bromfiets.
Met inachtneming van het bepaalde in artikel 3 geldt voor de leerling
die een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs uit cluster 4
bezoekt als dichtstbijzijnde toegankelijke school, de school die door de
commissie voor de indicatiestelling is geadviseerd. Dit is van
toepassing zolang de leerling zijn woonplaats heeft in het gebied van
het regionale expertisecentrum waaraan voornoemde commissie is
verbonden.Indien het college de gevraagde voorziening ten behoeve van een leerling
op een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs niet of slechts
gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking het advies van de
commissie voor de begeleiding of het advies van andere deskundigen te
betrekken.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel
15, bekostigt het college tevens de daarin bedoelde kosten ten
behoeve van een begeleider, indien door de ouders ten behoeve
van het college genoegzaam wordt aangetoond dat de leerling,
gelet op zijn lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke
handicap of leeftijd, niet in staat is zelfstandig van het
openbaar vervoer of de fiets gebruik te maken.
Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet
of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking
het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies
van andere deskundigen te betrekken.
Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt,
komen slechts de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van
een begeleider voor bekostiging in aanmerking.
Het college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer aan de ouders van de leerling die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, indien voldaan
wordt aan het afstandscriterium van artikel 15, en
de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school
of terug, meer dan anderhalf uur onderweg is en de reistijd met
aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar
vervoer kan worden teruggebracht, of:
openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel
van het college al dan niet onder begeleiding gebruik kan maken
van het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken
van het vervoer per bromfiets.
Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet
of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking
het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies
van andere deskundigen te betrekken.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten,
kan het college de ouders op aanvraag toestaan een of meer
leerlingen zelf te vervoeren of te laten vervoeren.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, bekostigt het college aan de ouders die een leerling
zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren:
een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer,
indien aanspraak zou bestaan op bekostiging op basis van de
kosten van het openbaar vervoer, behoudens het bepaalde in het
vijfde lid;
een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto,
afgeleid van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou
bestaan op bekostiging van de kosten van aangepast vervoer,
behoudens het bepaalde in het vierde lid.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, verstrekt het college aan de ouders die meer dan een
leerling tegelijk zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren,
bekostiging van een bedrag op basis van een kilometervergoeding
voor de auto, afgeleid van de Reisregeling Binnenland, behoudens
het bepaalde in het vierde lid.
Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door
andere ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of
meer leerlingen bekostiging ontvangen afgeleid van de
Reisregeling binnenland, wordt door het college geen bekostiging
verstrekt.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en
het college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de
leerling gebruik kan maken van het vervoer per fiets of
bromfiets, verstrekt het college aan de ouders bekostiging van
een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de fiets
dan wel bromfiets, afgeleid van de Reisregeling binnenland.
Het college verstrekt eveneens bekostiging op basis van de
kosten van aangepast vervoer aan de ouders van de leerling die
een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, indien
het college van oordeel is dat de lichamelijke, verstandelijke
of zintuiglijke handicap van de leerling dat vereist.
Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet
of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking
het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies
van andere deskundigen te betrekken.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten
zoals bedoeld in het eerste lid, is artikel 19 van
toepassing.
Het college bekostigt desgewenst de kosten van het weekeinde- en
vakantievervoer aan de in de gemeente wonende ouders van de leerling
die, met het oog op het volgen van voor hem passend (voortgezet)
speciaal onderwijs in een internaat of pleeggezin verblijft, volgens het
bepaalde in deze Titel.
Het college verstrekt aan de ouders bekostiging van de kosten
van het weekeindevervoer van de leerling voor de, eenmaal per
weekeinde gemaakte, reis van het internaat of het pleeggezin
waar de leerling verblijft, naar de woning van de ouders en
terug, voorzover de weekeinden niet vallen binnen de in het
tweede lid bedoelde schoolvakanties.
Het college bekostigt de kosten van het vakantievervoer van de
leerling voor de, eenmaal per schoolvakantie van twee dagen of
meer, gemaakte reis van het internaat of het pleeggezin waar de
leerling verblijft, naar de woning van de ouders en terug,
voorzover de vakantie voorkomt in de schoolgids van de school
die de leerling bezoekt.
Titel 3 van deze verordening is van overeenkomstige toepassing,
met uitzondering van artikel 16, artikel 17, tweede lid, artikel
18, eerste lid onder a, artikel 18, tweede lid, en artikel
20.
Aan de ouders van een leerling die een school voor
basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs
bezoekt, van wie het inkomen tezamen meer bedraagt dan euro
22.050,-, wordt slechts bekostiging verstrekt voorzover de
kosten van het vervoer van die leerling de kosten van het
openbaar vervoer over de in artikel 11 bepaalde afstand te boven
gaan.
In geval het college in plaats van bekostiging in geld toe te
kennen het vervoer zelf verzorgt dan wel doet verzorgen, betalen
de ouders van een leerling die een school voor basisonderwijs of
een speciale school voor basisonderwijs bezoekt, per leerling
per schooljaar een eigen bijdrage die gelijk is aan de kosten
van het openbaar vervoer over de in artikel 11 bepaalde afstand,
indien het inkomen van de ouders meer bedraagt dan euro
22.050,-.
De kosten voor openbaar vervoer, genoemd in het eerste en tweede
lid, betreffen de kosten van openbaar vervoer die op grond van
de zone-indeling in de regeling die is gebaseerd op
artikel 30, eerste lid, van de Wet
personenvervoer 2000 , voor de afstand
redelijkerwijs zouden worden gemaakt, ongeacht de aanwezigheid
van openbaar vervoer of het daadwerkelijk gebruik ervan.
Het bedrag van euro 22.050,-, genoemd in het eerste en tweede
lid, wordt met ingang van 1 januari 2009 jaarlijks aangepast aan
de wijziging die het indexcijfer van de regelingslonen van
volwassen werknemers heeft ondergaan ten opzichte van het
voorafgaande jaar en rekenkundig afgerond op een veelvoud van
euro 450,-. Het aangepaste bedrag treedt in plaats van het in
het eerste en tweede lid genoemde bedrag van euro 22.050,-
Deze bepaling is niet van toepassing op de leerling voor wie
ingevolge Titel 6 een vervoersvoorziening is verstrekt
en de doelgroep genoemd in art 11 lid
2.
Indien de afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde
toegankelijke school voor basisonderwijs meer dan 20 km
bedraagt, wordt de vastgestelde bekostiging verminderd met een
van de financiële draagkracht van de ouders afhankelijk
bedrag.
In geval het college in plaats van bekostiging in geld toe te
kennen het vervoer zelf verzorgt dan wel doet verzorgen, en de
afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school voor basisonderwijs meer dan 20 km bedraagt, betalen de
ouders een van de financiële draagkracht afhankelijke bijdrage
tot ten hoogste het bedrag van de kosten van het vervoer.
De hoogte van het bedrag als bedoeld in het eerste lid en de
bijdrage als bedoeld in het tweede lid worden berekend per gezin
en zijn afhankelijk van de hoogte van het gecorrigeerde
verzamelinkomen van de ouders in de zin van de Wet
op de inkomstenbelasting 2001 .
Zij bedragen:
TabelInkomen in euro’sEigen bijdragen in euro’s0 – 29.500Nihil29.500 – 35.50011535.500 – 41.00047541.000 – 46.50089046.500 – 53.0001.30053.000 – 58.5001.71558.500 en verderVoor elke extra € 4.500: € 420 erbij.
De inkomensbedragen, genoemd in het derde lid, worden met ingang
van 1 januari 2009 jaarlijks aangepast aan de wijziging die het
indexcijfer van de regelingslonen van volwassen werknemers heeft
ondergaan ten opzichte van 1 januari van het voorafgaande jaar,
en rekenkundig afgerond op een veelvoud van euro 500,-.
De bedragen van de eigen bijdrage, bedoeld in het derde lid,
worden met ingang van 1 januari 2009 jaarlijks aangepast aan de
wijziging die het consumentenprijsindexcijfer van de reeks alle
huishoudens op het onderdeel vervoersdiensten heeft ondergaan
ten opzichte van 1 januari van het voorafgaande jaar, en
rekenkundig afgerond op een veelvoud van euro 5,-.
Deze bepaling is niet van toepassing op de leerling voor wie
ingevolge Titel 6 een vervoersvoorziening is verstrekt.
Met inachtneming van het bepaalde in artikel 3 verstrekt het
college bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer
met begeleiding aan de ouders van de leerling die een
basisschool, speciale school voor basisonderwijs of een school
voor voortgezet onderwijs bezoekt en die vanwege een
lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap niet
zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kan maken. Ten
aanzien van een leerling van een speciale school voor
basisonderwijs neemt het college artikel 9 in acht.
Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet
of slechts gedeeltelijk toekent, dient het college bij de
beschikking het advies van de permanente commissie
leerlingenzorg, de ambulante begeleider of het advies van andere
deskundigen te betrekken.
Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt,
komen slechts de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van
een begeleider voor bekostiging in aanmerking.
In afwijking van het eerste lid verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets dan
wel bromfiets, indien de leerling naar het oordeel van het
college, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan maken van
het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken van
het vervoer per bromfiets.
Het college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer aan de ouders van de leerling die een
basisschool, speciale school voor basisonderwijs of een school
voor voortgezet onderwijs bezoekt, indien
de leerling, naar het oordeel van het college, gelet op zijn
lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap niet in
staat is - ook niet onder begeleiding - van openbaar vervoer
gebruik te maken. Ten aanzien van een leerling van een speciale
school voor basisonderwijs neemt het college artikel 9 in acht.
Of:
aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 25 en
de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school
of terug, meer dan anderhalf uur onderweg is en de reistijd met
aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar
vervoer kan worden teruggebracht, of:
aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 25 en
openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel
van het college al dan niet onder begeleiding gebruik kan maken
van het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken
van het vervoer per bromfiets.
Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet
of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking
het advies van de permanente commissie leerlingenzorg, de
ambulante begeleider of het advies van andere deskundigen te
betrekken.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten,
kan het college de ouders op aanvraag toestaan een of meer
leerlingen zelf te vervoeren of te laten vervoeren.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, bekostigt het college aan de ouders die een leerling
zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren:
een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer met
begeleiding, indien aanspraak zou bestaan op bekostiging op
basis van de kosten van het openbaar vervoer, behoudens het
bepaalde in het vijfde lid;
een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto,
afgeleid van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou
bestaan op bekostiging van de kosten van aangepast vervoer,
behoudens het bepaalde in het vierde lid.
Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, verstrekt het college aan de ouders die meer dan een
leerling tegelijk zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren,
bekostiging van een bedrag op basis van een kilometervergoeding
voor de auto, afgeleid van de Reisregeling Binnenland, behoudens
het bepaalde in het vierde lid.
Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door
andere ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of
meer leerlingen bekostiging ontvangen afgeleid van de
Reisregeling binnenland, wordt door het college geen bekostiging
verstrekt.
Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en
het college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de
leerling gebruik kan maken van het vervoer per fiets of
bromfiets, verstrekt het college aan de ouders bekostiging van
een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de fiets
dan wel bromfiets, afgeleid van de Reisregeling binnenland.
In gevallen, de uitvoering van het leerlingenvervoer betreffende, waarin
deze verordening niet voorziet, beslist het college.Het college kan in bijzondere gevallen, het vervoer voor onderwijs
aangaande, ten gunste van de ouders afwijken van de bepalingen in deze
verordening, zonodig na advies te hebben gevraagd aan de permanente
commissie leerlingenzorg, de commissie van begeleiding, de regionale
verwijzingscommissie of andere deskundigen.De Verordening Leerlingenvervoer Breukelen zoals vastgesteld bij
raadsbesluit van 2008, de Verordening Leerlingenvervoer Loenen zoals
vastgesteld bij raadsbesluit van 2008 en de Verordening
Leerlingenvervoer Maarssen zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 2009
worden ingetrokken.
Voor een leerling als bedoeld in Titel
6 voor wie in het schooljaar 2001/2002
krachtens de Wet Rea een vervoersvoorziening werd verstrekt,
niet zijnde een voorziening in de vorm van een bruikleenauto of
een voorziening deel uitmakend van of samenhangend met een
leefvervoervoorziening, blijft, indien de ouders dat wensen, zo
nodig in afwijking van artikel 3
aanspraak bestaan op een gelijkwaardige voorziening van en naar
de school die de leerling in schooljaar 2001-2002 bezocht.
Voor de leerling van leerwegondersteunend onderwijs of
praktijkonderwijs die in het schooljaar 2001-2002 een
vervoersvoorziening kreeg naar een school voor speciaal
voortgezet onderwijs, leerwegondersteunend onderwijs,
praktijkonderwijs of een opdc, blijft aanspraak bestaan op een
vervoersvoorziening van en naar de school of opdc die de
leerling in het schooljaar 2001-2002 bezocht indien de afstand
van de woning naar de school meer dan 6 km bedraagt.
Titel 5 is van overeenkomstige
toepassing.
De bepalingen in Titel 6 zijn voor
de eerste maal van toepassing in het schooljaar 2002-2003. Op
het vervoer van leerlingen voorafgaand aan het schooljaar
2002-2003 en daarop betrekking hebbende geschillen, blijven de
regelingen zoals luidend voorafgaand aan de inwerkingtreding van
deze verordening van toepassing.
Voor een leerling voor wie in het schooljaar 2011-2012
een vervoersvoorziening werd verstrekt naar een verder weg
geleden school, blijft in afwijking van artikel 3 aanspraak
maken op een gelijkwaardige voorziening van en naar school
voor de tijd dat de leerling de school bezoekt.
Deze verordening treedt in werking op de dag na die waarop zij is
bekendgemaakt.Deze verordening kan worden aangehaald als: Verordening
leerlingenvervoer gemeente Stichtse Vecht 2012.28 februari 2012Griffier VoorzitterALGEMENE TOELICHTINGVerordening Leerlingenvervoer Stichtse Vecht 2012InleidingIeder kind heeft recht op passend onderwijs. In sommige gevallen kunnen kinderen
niet zelfstandig naar school, of kunnen ze niet door hun ouders worden gehaald
en gebracht. Als aan bepaalde criteria is voldaan, kunnen ouders een beroep doen
op de verordening leerlingenvervoer. De verordening leerlingenvervoer gaat over
de bekostiging van een vervoersvoorziening. Het expliciete doel van de regeling
is het verstrekken van een voorziening. Het is aan de gemeente om te beslissen
in welke vorm de voorziening wordt verstrekt. Het impliciete doel is het
effectueren van het recht op onderwijs en de vrijheid van onderwijs.Voor de toekenning van de vergoeding wordt uitgegaan van de kosten van het
vervoer naar de dichtstbijzijnde voor de (gehandicapte) leerling toegankelijke
school. De ouders kunnen de gemeente ook vragen het vervoer van hun kind(eren)
naar de dichtstbijzijnde school van de gewenste levensbeschouwelijke richting te
verzorgen. Hiervoor is in de meeste gevallen een eigen bijdrage
verschuldigd.Artikel 4, eerste lid, van de Wet op het primair onderwijs (WPO), artikel 4,
eerste lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en artikel 4, eerste
lid van de Wet op de expertisecentra (WEC), verplichten de gemeenteraad een
regeling vast te stellen voor het leerlingenvervoer. De verordening geeft
uitvoering aan de taakstelling van de gemeentebesturen inzake de bekostiging van
het vervoer van leerlingen van en naar scholen voor basisonderwijs, speciale
scholen voor basisonderwijs, of (voortgezet) speciaal onderwijs. Tevens worden
nadere regels gegeven voor de bekostiging van het weekeinde- en
vakantievervoer.Er is geen zorgplicht in het kader van leerlingenvervoer voor leerlingen die het
reguliere voortgezet onderwijs bezoeken, dus ook niet voor praktijkonderwijs en
leerwegondersteunend onderwijs. Een uitzondering geldt voor leerlingen die
vanwege een handicap niet of niet zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik
kunnen maken, zij hebben recht op leerlingenvervoer op basis van titel 6 van de
verordening. Dit moet per leerling bekeken worden.Naast procedurevoorschriften over de wijze waarop de aanvragen voor bekostiging
door de ouders kunnen worden ingediend, bevat deze verordening criteria aan de
hand waarvan ouders aanspraak kunnen maken op bekostiging van de vervoerkosten.
Centraal uitgangspunt is daarbij dat de verantwoordelijkheid voor het
schoolbezoek van de leerling bij de ouders blijft liggen (artikel 14 van de
verordening).Met het begrip ‘bekostiging’ wordt bedoeld dat de betaling aan de ouders niet
het karakter heeft van een ‘kostendekkende betaling’. Dit neemt echter niet weg
dat de bekostiging in een aantal gevallen kostendekkend kan zijn.Wellicht ten overvloede dient er nogmaals de nadruk op gelegd te worden, dat er
sprake is van een verordening. Nadere invulling van de verordening dient te
geschieden op lokaal niveau, rekening houdend met de specifiek plaatselijke of
regionale omstandigheden en de gevormde jurisprudentie.1.1 Wijze van vervoerHet college bepaalt welke wijze van vervoer wordt bekostigd aan de ouders.
Uitgangspunt van de regeling is bekostiging van het openbaar vervoer, maar het
college kan bepalen dat de bekostiging plaatsvindt voor een andere wijze van
vervoer.Indien ouders afwijken van de wijze van vervoer dienen ze hiervoor in principe
toestemming te krijgen van het college. Ondanks de toestemming blijft de
bekostiging gebaseerd op de door het college toegekende wijze van vervoer.De verordening onderscheidt een drietal wijzen van vervoer:1. openbaar vervoer;2. aangepast vervoer;3. eigen vervoer.
1.2 Drempelbedrag en financiële draagkracht
Voor ouders van een leerling die een school voor basisonderwijs of een speciale
school voor basisonderwijs bezoekt, kan een drempelbedrag in rekening worden
gebracht (zie artikel 23 van de verordening). Bij het drempelbedrag is de
ouderlijke bijdrage gekoppeld aan de door de gemeente vastgestelde
kilometergrens, dat wil zeggen de afstand van de woning tot de school waarboven
aanspraak kan bestaan op leerlingenvervoer. In de verordening is deze grens
vastgesteld op 6 kilometer. De ouderlijke bijdrage is in dat geval gelijk aan de
kosten van het openbaar vervoer voor deze 6 kilometer. Het drempelbedrag wordt
per leerling in rekening gebracht.Daarnaast kan voor ouders van leerlingen die een school voor basisonderwijs
bezoeken, die tenminste 20 kilometer van de woning is gelegen, een
inkomensafhankelijke bijdrage gelden (zie artikel 24 van de verordening). De
vastgestelde bekostiging wordt in dat geval verminderd met een van de financiële
draagkracht van de ouders afhankelijk bedrag. Deze inkomensafhankelijke bijdrage
wordt per gezin geheven.Voorwaarden toekenning leerlingenvervoerFiguur 1 Schematische weergave van de Verordening leerlingenvervoer .pdf
(versie geldig sinds: 25-11-2008; PDF-bestand; grootte: 61.84
KB)ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING Verordening Leerlingenvervoer Stichtse Vecht 2012Artikel 1 BegripsomschrijvingIn artikel 1 van de verordening is een aantal begrippen nader gedefinieerd, die
regelmatig gebruikt worden in de verordening.Ad a SchoolSpeciale school voor basisonderwijsDe Wet op het primair onderwijs (WPO), die op 1 augustus 1998 in werking is
getreden, voorziet in de samenvoeging van het basisonderwijs en het onderwijs
voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden (lom), moeilijk lerende
kinderen (mlk) en in hun ontwikkeling bedreigde kleuters (iobk) in een wet. De
scholen voor lom, mlk en iobk heten onder de WPO ‘speciale scholen voor
basisonderwijs’.School voor voortgezet onderwijsOnder een school voor voortgezet onderwijs als bedoeld in de WVO, vallen het
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), het hoger algemeen voortgezet
onderwijs (havo)en het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), waar
praktijkonderwijs en leerwegondersteunend onderwijs deel van uit maken.Speciaal onderwijs (WEC)De Wet op de expertisecentra (WEC) omvat al het overig speciaal en voortgezet
speciaal onderwijs. Het gaat om onderwijs voor doven, slechthorenden, kinderen
met ernstige spraakmoeilijkheden, visueel gehandicapten, lichamelijk
gehandicapten, kinderen opgenomen in het ziekenhuis, langdurig zieken, zeer
moeilijk lerende kinderen, zeer moeilijk opvoedbare kinderen, meervoudig
gehandicapten en onderwijs op pedologische instituten.De WEC onderscheidt de volgende clusters:Particuliere scholenAanspraak op leerlingenvervoer kan zowel naar rijksbekostigde als particuliere
scholen bestaan, mits de particuliere school een onderwijsrichting
vertegenwoordigt en mits de particuliere school een ‘school’ in de zin van de
onderwijswetten is. Momenteel zijn het individuele leerplichtambtenaren die
beslissen of een particuliere school voldoende lijkt op bekostigde scholen. Op
rijksniveau bestaat het voornemen dit centraal te gaan bepalen. In 2007 is
daarom een wetswijziging van de Leerplichtwet in behandeling gegeven bij de
Eerste en Tweede Kamer. De wetswijziging beoogt onder andere aanscherping van de
criteria waaraan particuliere scholen moeten voldoen. De Raad van State heeft
echter negatief geoordeeld over dit wetsvoorstel en de minister en de
staatssecretaris zijn om opheldering gevraagd. Het is niet duidelijk of (en
wanneer) het wetsvoorstel doorgang zal vinden.Andere onderwijsvormenHet vervoer naar het middelbaar beroepsonderwijs, het hoger beroepsonderwijs en
het universitair onderwijs valt onder geen enkele omstandigheid onder het
leerlingenvervoer. Gehandicapte leerlingen die een dergelijke opleiding volgen,
kunnen zich tot het UWV wenden voor een eventuele vergoeding.Hoogbegaafde leerlingWanneer voor een hoogbegaafde leerling het reguliere onderwijsaanbod niet
adequaat is en de leerling dientengevolge een school voor gewoon voortgezet
onderwijs bezoekt, dan behoeft de gemeente volgens de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State geen bekostiging van de kosten van het
leerlingenvervoer toe te kennen. De reden hiervoor is dat een school voor gewoon
voortgezet onderwijs geen school is in de zin van de WEC (uitspraak van 9
november 1995, nr. H 01.95.0165; zie Jur. 21.8; in een uitspraak van 23 april
1998, nr. H01.98.0221 bevestigd).Besluit trekkende bevolkingHet Besluit trekkende bevolking van de WBO (Stb. 465, 1985) bevat voorschriften
voor scholen voorkinderen van wie de ouders een trekkend bestaan leiden (zoals scholen voor
kinderen van kermisexploitanten, schippers of circusmedewerkers). De
voorzieningen ten behoeve van deze groepen zijn opgenomen in de WPO en de
betreffende scholen worden aangemerkt als basisscholen. Belangrijkste overweging
hiervoor is, dat de desbetreffende kinderen in principe aangewezen zijn op het
reguliere basisonderwijs. Van overwegende orthopedagogische of didactische
benadering is geen sprake.Dit betekent dat de ouders van de betreffende leerlingen aanspraak kunnen maken
op bekostiging van vervoer. Hiervoor gelden de bepalingen omtrent het vervoer
van leerlingen naar scholen voor basisonderwijs en speciale scholen voor
basisonderwijs (Titel 2 van de verordening).Een belangrijke uitzondering vormen:- leerlingen die rijdende scholen bezoeken voor kinderen van kermisexploitanten
of van circusmedewerkers (Titel B Besluit trekkende bevolking);- leerlingen die ligplaatsscholen bezoeken voor varende kinderen (Titel C
Besluit trekkende bevolking).Ouders van leerlingen die voornoemde scholen bezoeken, komen niet voor
bekostiging van vervoer in aanmerking. De kosten voor noodzakelijk vervoer van
deze leerlingen ten behoeve van het schoolbezoek, vormen onderdeel van de
materiele instandhouding van die scholen.Medische behandeling en zorgGemeenten worden steeds vaker geconfronteerd met aanvragen van ouders voor
bekostiging van vervoer naar instellingen waar kinderen dagbehandelingen (zorg)
krijgen, al dan niet in combinatie met onderwijs. Gemeenten zijn hier in
principe niet toe verplicht. Het leerlingenvervoer betreft slechts het vervoer
naar en van een school op de schooltijden die zijn aangegeven in de schoolgids.
Dan gaat het dus om een onderwijsinstelling in de zin van de onderwijswetgeving;
zorginstellingen, medisch kinderdagverblijven en dergelijke worden hier niet toe
gerekend.Volgt een kind ook onderwijs op of nabij die locatie, dan kan het zijn dat
ouders een (gedeeltelijke) tegemoetkoming bij de gemeente kunnen krijgen. Ook
dan moet het gaan om onderwijs in de zin van onderwijswetgeving, dus moet de
instelling die het onderwijs verzorgt een “school” zijn. Hierbij geldt dat
gemeenten vervoeren in aansluiting op het begin en einde van de schooldag
volgens de schoolgids (artikel 1, onderdeel f, van de verordening). Krijgen
kinderen voor, tijdens of na schooltijd zorg of behandelingen, dan zijn toch de
schooltijden leidend voor het leerlingenvervoer.Ad b OudersIn de omschrijving van het begrip ‘ouders’ is het onderscheid dat in de WPO en
de WEC ten aanzien van ouders is aangebracht niet overgenomen. De WPO verstaat
onder ouders: ouders en voogden van kinderen. De WEC verstaat ook de verzorgers
daaronder. Op dit moment ligt er een wetswijziging van de WPO bij de Raad van
State dat dit onderscheid opheft: door deze wijziging zullen ook verzorgers
onder het begrip ‘ouders’ in de zin van de WPO vallen.Ook pleegouders zijn aan te merken als verzorgers en vallen daarmee onder het
begrip ‘ouders’, zoals bedoeld in de verordening.Voor de bepaling of een drempelbedrag verplicht is, dient een inkomen in de zin
van de Wet op de inkomstenbelasting aanwezig te zijn. Als de aanvrager een
rechtspersoon is (bijvoorbeeld een zorginstelling), dan valt deze formeel niet
onder de werking van de Wet op de inkomstenbelasting. In de bekostiging van
instellingen is vaak rekening gehouden met bekostiging van de kosten van het
dagelijks vervoer naar school en het weekeinde- en vakantievervoer. In
voorkomende gevallen kan met de betrokken instelling contact worden
opgenomen.Ad c LeerlingIn artikel 39, derde lid, van de WPO is bepaald dat kinderen vanaf drie jaar en
tien maanden ten hoogste vijf dagen (schoolgewenningsdagen) de basisschool mogen
bezoeken. Deze kinderen worden echter pas als zij de leeftijd van vier jaar
hebben bereikt leerling in de zin van de WPO (artikel 39, eerste lid, WPO). De
ouders kunnen dan ook pas vanaf het moment dat hun kind vier jaar is geworden
eventueel aanspraak maken op bekostiging van de vervoerkosten naar de
basisschool of speciale school voor basisonderwijs. De toelatingsleeftijd voor
kinderen in het speciaal onderwijs is geregeld in artikel 39 van de WEC.Voor leerlingen die op grond van de onderwijswetgeving toegelaten zijn op een
school voor (voortgezet) speciaal onderwijs, ongeacht of zij de leerplichtige
leeftijd hebben bereikt, of al voorbij zijn kunnen de ouders, indien zij voldoen
aan de voorwaarden van de gemeentelijke verordening leerlingenvervoer, aanspraak
maken op bekostiging van de vervoerskosten.Voor het voortgezet onderwijs geldt dat zolang een leerling toegelaten is op een
school voor voortgezet onderwijs, en dus ‘leerling’ is van zo’n school, er
aanspraak kan bestaan op bekostiging op grond van titel 6 van de
verordening.Illegale leerlingenHet recht op onderwijs, ook voor illegaal in ons land verblijvende leerlingen,
is gebaseerd op het principe dat jongeren waar ook ter wereld moeten worden
toegerust om aan het maatschappelijke leven deel te nemen, Nederland is hiertoe
ook internationale verdragsrechtelijke verplichtingen aangegaan. In de
Koppelingswet is zelfs vastgelegd dat illegale kinderen die voor hun 18e jaar
een onderwijstraject zijn gestart het recht hebben om dit af te maken. Hier
vloeit uit voort dat illegale leerlingen in principe ook recht hebben op
leerlingenvervoer. Scholen en gemeenten hoeven leerplichtige leerlingen niet te
vragen naar de verblijfsstatus. Een schoolleider kan dus niet als een
opsporingsambtenaar worden ingezet.AsielzoekerskinderenVoor kinderen die in een Asielzoekerscentrum (AZC) verblijven en naar school toe
gaan, bestaat de Richtlijn schoolvervoer asielzoekers. Deze richtlijn houdt in
dat het AZC het vervoer betaalt van het AZC naar de school. Dit betaalt het AZC
uit de middelen die het via het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA)
ontvangt.Leerlingen die niet in een asielzoekerscentrum verblijven, vallen onder de
gemeentelijke regeling leerlingenvervoer. Gemeenten moeten leerlingen die in
aanmerking komen voor het leerlingenvervoer in principe vervoeren naar de
dichtstbijzijnde toegankelijke school van de soort en de richting.Besluit trekkende bevolkingVoor de begripsomschrijving ‘leerling’ geldt, evenals voor de
begripsomschrijving van ‘school’, dat die leerlingen zijn uitgesloten die een
rijdende school voor kinderen van kermisexploitanten of van circusmedewerkers
dan wel een ligplaatsschool voor varende kinderen bezoeken.Ad d Gehandicapte leerlingEen leerling die door een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap
niet zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kan maken, wordt aangemerkt
als een gehandicapte leerling in de zin van de verordening.Ad e WoningOnder ‘woning’ wordt in de verordening verstaan: de plaats waar de leerling
structureel en feitelijk verblijft. Met andere woorden, de plaats van waaruit
het kind de school bezoekt. In dezen is het niet relevant in welke gemeente de
ouders en/of het kind staan ingeschreven.Niet ter zake doet of de ouders, voogden of verzorgers in de gemeente hun
officiële verblijf hebben in de zin van de artikelen 10 en verder van Boek I van
het Burgerlijk wetboek. Dit betekent dat indien een leerling tijdelijk in een
andere gemeente verblijft in deze andere gemeente (in het algemeen) bekostiging
van de vervoerkosten van deze leerling aangevraagd moet worden (dit geldt
overigens niet indien het bijvoorbeeld een leerling betreft die vanwege een
vakantie van de ouders tijdelijk elders verblijft).Tijdelijk verblijfMet name bij zeer kort tijdelijk verblijf van de leerling in een andere gemeente
kan de vraag rijzen of het redelijk is dat deze gemeente de vervoerskosten moet
dragen. Door het incidentele karakter van dit vervoer laat het zich doorgaans
moeilijk organiseren binnen de bestaande gemeentelijke kaders, zodat dit vervoer
zeer veel extra kosten met zich mee kan brengen. Ook voor ouders is dit
omslachtig: bij gemeente A moeten zij deelname aan het vervoer opzeggen, bij
gemeente B vervoer aanvragen en een aantal weken later dienen zij het omgekeerde
te doen. Bovendien bevat de definitie van het begrip woning een structureel
element.In een voorkomend geval kan als volgt worden gehandeld. Als vooraf vaststaat dat
een leerling gedurende een korte periode (niet meer dan bijvoorbeeld zes weken)
in een andere gemeente (B) verblijft en zijn oude school blijft bezoeken, dan
wordt dit verblijf aangemerkt als verblijf in de oorspronkelijke gemeente
(A).Deze gemeente (A) zal dan ook het vervoer gedurende deze weken blijven
verzorgen. Hierbij wordt er van uitgegaan dat het kind naar zijn eigen school
blijft gaan. Is de afstand van het tijdelijk verblijf van de leerling naar
school kleiner dan de kilometergrens die gemeente A hanteert, dan zal uiteraard
(tijdelijk) geen aanspraak op bekostiging van vervoerkosten bestaan.In alle andere situaties waarin een leerling tijdelijk in een andere gemeente
verblijft verdient het aanbeveling de hoofdregel toe te passen, namelijk dat in
de gemeente waarin de leerling feitelijk verblijft het leerlingenvervoer wordt
aangevraagd. Deze gemeente beoordeelt dan dit verzoek op basis van de eigen
verordening leerlingenvervoer. Deze verordening kan uiteraard andere criteria
bevatten dan de verordening leerlingenvervoer van de oorspronkelijke
gemeente.Dagcentrum: twee woningenHet uitgangspunt van de verordening leerlingenvervoer is, dat slechts het
vervoer van de woning naar de onderwijsinstelling en vice versa wordt bekostigd.
In het geval een leerling vanuit een ouderlijke woning een school bezoekt en
vanuit die school, omwille van een medische of sociale indicatie, naar een
dagcentrum (bijvoorbeeld een Boddaertcentrum) reist, is de gemeente derhalve
niet verplicht het vervoer van school naar het dagcentrum te bekostigen.Als het dagcentrum als structureel feitelijk (eventueel tweede) verblijf
aangemerkt kan worden, kan een gemeente ervan uitgaan dat het kind twee woningen
in de zin van de verordening heeft, te weten de ouderlijke woning en het
dagcentrum en daarom toch besluiten tot bekostiging. Dit is een keuze van de
gemeente. Als de gemeente wel bekostigt, dan kan er vervoer van huis naar school
en van school naar het dagcentrum worden aangeboden. Het dagcentrum wordt dan
aangemerkt als tweede woning. Het vervoer van het dagcentrum naar huis valt dan
niet onder het leerlingenvervoer.Gescheiden ouders: twee woningenEen kind van gescheiden ouders kan twee woningen hebben in de zin van de
verordening. Waneer er bijvoorbeeld sprake is van co-ouderschap, waarbij het
kind evenveel bij de ene als de andere ouder verblijft, kan gezegd worden dat er
sprake is van twee hoofdverblijven. Om aanspraak te maken op bekostiging van
leerlingenvervoer moeten beide ouders afzonderlijk, voor de dagen dat het kind
doordeweeks bij hen verblijft, een aanvraag indienen bij de gemeente waar hij of
zij woonachtig is. Waar de leerling staat ingeschreven doet niet terzake;
doorslaggevend is de feitelijke verblijfplaats van de leerling.De betreffende gemeenten toetsen de aanvraag elk aan de eigen verordening
leerlingenvervoer, waarbij onder meer wordt bekeken of er sprake is van een
woning in de zin van de verordening, of de school wel de dichtstbijzijnde
toegankelijke is en of voldaan is aan de afstandsgrens. Het komt voor dat
slechts in één van beide gemeenten aanspraak op leerlingenvervoer bestaat,
doordat de school niet de dichtstbijzijnde toegankelijke school is.Ad f AfstandDe afstand dient consequent te worden gemeten. Het verdient aanbeveling om
altijd dezelfde en de meest actuele routeplanner te hanteren en de ouders bij de
aanvraag te informeren over de wijze waarop de afstand wordt gemeten.
In artikel 1 onder f wordt gemeld dat de afstand gemeten wordt
langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg. De
afstand wordt bepaald via de ANWB routeplanner.Met betrekking tot het begrip ‘afstand’ heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State bepaald dat de veiligheid van de weg op zich zelf
beoordeeld voldoende dient te zijn (uitspraak van 31 maart 1989, R03.87.2599;
zie Jur. 1.5). Het college mag niet volstaan met verwijzing naar een minder
veilige alternatieve route.Indien de afstand van de woning naar school niet voldoet aan het
afstandscriterium, dan dienen de ouders in voorkomend geval zelf voor
begeleiding zorg te dragen indien de af te leggen route onveilig is, aldus de
afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (uitspraak van 12 juni 1995,
nr. R03.93.5575; zie jur.1.6 ).De afdeling bestuursrechtspraak is voorts van mening dat de route niet in alle
gevallen volledig toegankelijk moet zijn voor gemotoriseerd verkeer (uitspraak
van 12 juni 1995, nr. R03.93.5639; zie jur. 1.7).Ad g VervoerIndien de gemeente opstapplaatsen hanteert, dient dit in de verordening te
worden opgenomen (Zie ook de artikelsgewijze toelichting bij artikel 1,
onderdeel l). Voorts is ter verduidelijking opgenomen dat het vervoer alleen
plaatsvindt in aansluiting op het begin en einde van de schooldag, zoals
aangegeven in de schoolgids. Hiermee wordt voorkomen dat ouders op basis van
bijvoorbeeld sociale of tijdelijke medische overwegingen aanvragen indienen voor
het vervoer tijdens de schooltijd (bijvoorbeeld omdat de leerling te jong is om
het hele onderwijsprogramma te volgen). Uitsluitend indien de structurele
handicap van een leerplichtige leerling noodzaakt tot het volgen van slechts een
deel van het onderwijsprogramma, dient in voorkomend geval wel tijdens de
schooltijd vervoerd te worden.Ad h Openbaar vervoerBij de definiëring van het begrip ‘openbaar vervoer’ is aangesloten bij de
begripsomschrijving zoals deze is vastgelegd in artikel 1 van de Wet
personenvervoer (wet van 12 maart 1987, Stb. 175). In deze Wet wordt onder
‘openbaar vervoer’ verstaan: voor een ieder openstaand personenvervoer per
trein, metro, tram, bus, of auto volgens een dienstregeling. De Wet
personenvervoer definieert ‘dienstregeling’ als voor een ieder kenbaar schema
van reismogelijkheden. In de verordening is de begripsomschrijving ‘openbaar
vervoer’ uitgebreid met ‘veerdienst’.Ad i aangepast vervoerDoor de gemeente georganiseerd vervoer per taxi(bus. Ad j eigen vervoerVervoer per eigen motorvoertuig, bromfiets of fiets.Ad k ReistijdOnder ‘reistijd’ wordt in de verordening verstaan, de tijdspanne die ligt tussen
het verlaten van het huis en de aanvang van de schooldag, dan wel de tijdspanne
die ligt tussen het einde van de schooldag en de aankomst bij het huis. De
praktijk leert dat leerlingen, ongeacht of zij gebruikmaken van het
leerlingenvervoer, zich vaak zo’n tien minuten voor de aanvang van de lessen op
het schoolplein bevinden. Het ligt voor de hand deze tijd uit te sluiten van de
reistijd. Dit betreft enkel de wachttijd aan het begin van de schooldag. De
eventuele wachttijd aan het einde van de schooldag wordt wel meegerekend bij de
totale reistijd.SchooltijdenVanaf 1 augustus 2006 hebben scholen in het primair en het speciaal onderwijs
meer vrijheid om, in samenspraak met ouders, de schooltijden zelf in te vullen.
Voor scholen die vallen onder de WPO of de WEC geldt dat de leerlingen in de
eerste twee schooljaren ten minste 3520 uren onderwijs en in de laatste zes
schooljaren tenminste 3760 uren onderwijs ontvangen. Als voorwaarde is wel
gesteld dat de onderwijsactiviteiten evenwichtig over de dag verdeeld moeten
worden. Voor scholen vallend onder de WEC geldt daarnaast nog dat het onderwijs
aan leerlingen jonger dan 4 jaar ten minste 880 uren per schooljaar omvat en aan
leerlingen ouder dan 12 jaar ten minste 1000 uren per schooljaar. Het is
mogelijk om voor alle groepen naast de woensdagmiddag een tweede vrije middag in
te voeren, of de verplichte lesuren in vier dagen per week te verzorgen. Een
school kan ook kiezen voor een zesdaagse lesweek.Voor de bepaling van het recht op leerlingenvervoer wordt aangesloten op de
schoolgids die een school heeft uitgegeven. Indien een school dus van de nieuwe
regelgeving gebruikmaakt en dat vastlegt in de schoolgids dan moet de gemeente
dit honoreren.Ad l Toegankelijke schoolDe WPO kent het orgaan de permanente commissie leerlingenzorg (pcl, artikel 23
WPO). Deze commissie beslist op aanvraag van de ouders of een leerling op het
onderwijs van een speciale school voor basisonderwijs is aangewezen. Alleen als
dit besluit positief is, kan een leerling op een speciale school voor
basisonderwijs worden opgenomen. Het college moet bij de beoordeling van een
aanvraag voor leerlingenvervoer van dit besluit uitgaan. Dit besluit is
overigens een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In het
kader van de operatie Weer samen naar school is afgesproken dat, indien
vaststaat dat een leerling is aangewezen op een hulpklas bij een basisschool,
deze basisschool moet worden aangemerkt als de toegankelijke school, ook wanneer
dit niet de dichtstbijzijnde basisschool is, en dat derhalve vervoer naar deze
basisschool met hulpklas dient te worden bekostigd.De Regionale Verwijzingscommissie bepaalt de toelaatbaarheid tot het
praktijkonderwijs. (artikel 10g van de WVO).Ad m InkomenOm te bepalen of op grond van artikel 23 een drempelbedrag kan worden geheven,
is het inkomen van ouders in het peiljaar nodig. Ouders kunnen een IB
60-formulier opvragen bij de Belastingdienst, waarop dit gecorrigeerde
verzamelinkomen staat vermeld.Ad n OpstapplaatsEen van de mogelijkheden om het vervoer efficiënter en daardoor goedkoper te
organiseren, is het instellen van centrale opstapplaatsen, van waar de
leerlingen met de taxi of bus worden vervoerd. Met een dergelijk systeem worden
de leerlingen niet thuis voor de deur opgehaald, maar dienen zij zich, al dan
niet onder begeleiding van de ouders, te begeven naar de door de gemeente
aangewezen opstapplaats.Reistijd naar opstapplaatsIn de uitspraak van 26 februari 1992 (nr. R03.89.0419/83-107) acht de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State het kennelijk redelijk dat de gemeente
opstapplaatsen opstelt vanaf waar de leerling van het vervoer gebruik kan maken.
De afdeling vindt de reistijd, die in dit geval niet meer dan dertig minuten
bedraagt, alleszins redelijk. Hiermee is echter nog niet aangegeven wanneer de
afdeling de reistijd niet meer redelijk acht.Veiligheid en begeleidingWanneer gekozen wordt voor het aanwijzen van opstapplaatsen, dan is het van
belang dat de gemeente daarbij let op de af te leggen afstand van huis naar de
opstapplaats. Hierbij kan in ieder geval gedacht worden aan bestaande
halteplaatsen binnen een loopafstand van dertig minuten, waar een beschutte
halteplaats aanwezig is (mede in verband met de weersomstandigheden). Het feit
alleen dat de halte aan een drukke verkeersweg ligt en dus niet veilig genoeg
zou zijn voor een leerling, is niet voldoende om af te zien van het aanwijzen
van opstapplaatsen. Van ouders mag in dergelijke gevallen verwacht worden dat
zij hun kinderen begeleiden tot ten minste het moment dat hun kinderen in het
voertuig zijn gestapt. (Zie ABRS 24 augustus 1992, nr. R03.90.1504/83-105).AfstandWanneer een verzoek om een tegemoetkoming van de vervoerkosten wordt ingediend,
blijft de afstand tussen de woning en de school relevant; het instellen van
opstapplaatsen verandert daar niets aan. Dit betekent dat ouders die op
bijvoorbeeld negen kilometer van de school wonen terwijl de gemeente op zes
kilometer afstand een opstapplaats heeft ingesteld, recht hebben op bekostiging
van het vervoer (en eventueel begeleiding) over de resterende drie kilometer.
Ook blijft het berekenen van de reistijd zoals dat nu geldt onverkort intact;
met andere woorden de tijdsduur die gemoeid is met het bereiken van de
opstapplaats telt mee als reistijd als bedoeld in artikel 13, onder a, en
artikel 18, eerste lid onder b, van de verordening.Ad o Commissie voor de begeleidingDe commissie voor de begeleiding is in de plaats gekomen voor de commissie van
onderzoek. De indicerende taken van de CvO zijn overgegaan naar de regionale
commissies van indicatiestelling (Cvi). De taken omtrent toewijzing van
(ambulante) begeleiding liggen bij de commissie voor de begeleiding, verbonden
aan een school.Ad p VervoersvoorzieningDe wet bepaalt dat de gemeenten het vervoer zelf kunnen verzorgen, dan wel doen
verzorgen. In de begripsbepaling ‘vervoersvoorziening’ is dit nader uitgewerkt.
Er dient een keuze te worden gemaakt tussen één van de drie weergegeven
mogelijkheden: 1. een gehele of gedeeltelijke bekostiging van de door het
college noodzakelijk geachte vervoerskosten van de leerling en zonodig diens
begeleider, 2. de verstrekking van een abonnement of strippenkaart voor de
leerling en zo nodig diens begeleider, of 3. aanbieding van aangepast vervoer
dat de gemeente verzorgt of doet verzorgen.Ad q Permanente commissie leerlingenzorgDe WPO kent de permanente commissie leerlingenzorg (pcl). Besluiten van de pcl
over de toelating van een leerling tot een speciale school voor basisonderwijs
dienen door het college bij de beoordeling van een aanvraag voor
leerlingenvervoer betrokken te worden, ingeval het college een negatieve
beschikking geeft op de gevraagde voorziening. Zie tevens de toelichting bij
onderdeel j.Ad r SamenwerkingsverbandOp basis van de WPO moeten basisscholen en speciale scholen voor basisonderwijs
die samenwerken, een zodanige zorgstructuur inrichten, dat voor elke leerling de
benodigde zorg kan worden geboden. Artikel 18 van de WPO geeft een regeling voor
de samenwerkingsverbanden.Ad s Regionale verwijzigingscommissieDe regionale verwijzingscommissie heeft op grond van artikel 10g van de WVO tot
taak te beoordelen of een leerling tot het praktijkonderwijs toelaatbaar
is.Ad t OpdcOpdc: orthopedagogisch en didactisch centrum. Bovenschoolse voorziening bedoeld
om leerlingen extra zorg te geven. Op een opdc kan ook onderwijs gegeven worden,
maar de leerlingen blijven ingeschreven op een school voor voortgezet
onderwijs.Leerlingen die volledig onderwijs volgen aan een opdc en aanspraak maken op
vervoer op basis van titel 6, kunnen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer
naar het opdc. Leerlingen die gedeeltelijk onderwijs volgen aan een opdc en
gedeeltelijk aan een school voor voortgezet onderwijs, kunnen alleen in
aanmerking komen voor leerlingenvervoer naar de school voor voortgezet
onderwijs.Ad u Ambulante begeleidingEen ambulante begeleider is verbonden aan een school voor speciaal onderwijs en
geeft ondersteuning aan gehandicapte leerlingen in het reguliere primair en
voortgezet onderwijs. De gemeente kan aan de ambulante begeleider van
gehandicapte leerlingen in het reguliere onderwijs, voor wie een aanvraag
leerlingenvervoer wordt ingediend, advies vragen over de vervoersbehoefte van
die leerlingen.Ad v Commissie voor de indicatiestellingElk kind dat wordt aangemeld voor het speciaal onderwijs moet worden
geïndiceerd. De commissie voor de indicatiestelling beoordeelt aan de hand van
onafhankelijke landelijke criteria of een leerling in aanmerking komt voor
leerlinggebonden financiering en in welk cluster de leerling wordt
geplaatst.Ad w Dichtstbijzijnde toegankelijke school Dichtstbijzijnde toegankelijke school is een school als bedoeld onder
l, die naar afstand het dichtst bij gelegen is, gemeten langs de kortste
voor de leerling voldoende (meest) begaanbare wegAd x BegeleidingDoor de ouders verzorgdebegeleiding in het openbaar vervoer van
het kind van huis naar school of met de fiets. Artikel 2 Bekostiging van de door het college noodzakelijk te achten
vervoerskostenIn de verordening worden de aanspraken van de ouders op gehele of gedeeltelijke
bekostiging voor het dagelijks vervoer van leerlingen naar scholen voor
basisonderwijs, speciale scholen voor basisonderwijs en (voortgezet) speciaal
onderwijs vastgelegd. Indien het college het vervoer zelf laat verzorgen, kan
het van ouders, die voor bekostiging van de vervoerskosten in aanmerking komen,
verlangen dat hun kinderen van dit vervoer gebruik maken Tevens kan zij van
ouders, aan wie slechts een gedeeltelijke bekostiging van de vervoerskosten
toekomt, verlangen een eigen bijdrage te betalen aan het vervoer van hun
leerlingen (artikel 2, tweede lid, van de verordening).De hoogte van deze eigen bijdrage, die slechts van toepassing is op ouders van
leerlingen die scholen voor basisonderwijs of speciale scholen voor
basisonderwijs bezoeken, is afhankelijk van het inkomen van de ouders en de
afstand tussen de woning en de te bezoeken school. Indien de ouders weigeren of
nalatig zijn met betrekking tot de ingevolge de verordening te betalen bijdrage,
leidt dit tot het vervallen van de aanspraak op de bekostiging dan wel, indien
gebruik wordt gemaakt van bijvoorbeeld een taxi (busje), tot stopzetting van het
vervoer. Het behoeft geen betoog dat juist bij het aangepast vervoer afspraken
kunnen worden gemaakt met regiogemeenten om een zo efficiënt en goedkoop
mogelijke wijze van aangepast vervoer te organiseren. Tevens komt in artikel 2,
tweede lid, tot uitdrukking dat het eventuele drempelbedrag en de bijdrage
afhankelijk van het inkomen nooit hoger kunnen zijn dan de werkelijke kosten van
vervoer.Indien kan worden aangetoond dat een aanvrager van leerlingenvervoer via een
andere weg (bijvoorbeeld via de werkgever) vergoeding ontvangt voor de kosten
van het vervoer naar school, mag de gemeente die vergoeding aftrekken van de
bekostiging die de aanvrager zou hebben gekregen op basis van de verordening
leerlingenvervoer.De verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek blijft ingevolge de Leerplichtwet
in alle gevallen bij de ouders liggen. In artikel 2, derde lid, van de
verordening is deze verantwoordelijkheid nog eens expliciet vastgelegd. Deze
verantwoordelijkheid kan door de ouders niet op- of overgedragen worden aan de
gemeente. De wettelijke regeling, noch de gemeentelijke verordening beperkt deze
verantwoordelijkheid van de ouders.In het vierde lid staat dat een leerling die meerderjarig en handelingsbekwaam
is zelf een aanvraag voor leerlingenvervoer kan doen in plaats van de
ouders/verzorgers.Artikel 3 Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
schoolEen van de uitgangspunten van de artikelen 4 van de WPO, WVO en de WEC is dat de
gemeenteraad bij het vaststellen van de verordening en het college bij de
uitvoering daarvan de op godsdienst of levensbeschouwing van ouders berustende
keuze voor een school dient te eerbiedigen. Tevens is in genoemde artikelen
bepaald dat in de verordening geen onderscheid wordt gemaakt tussen openbaar en
bijzonder onderwijs. In de verordening is dit verankerd in artikel 3.
Bekostiging van de vervoerskosten wordt verstrekt over de afstand tussen de
woning van de leerling en de dichtstbijzijnde voor hem toegankelijke school. Als
dichtstbijzijnde school kan worden aangemerkt: de school die naar afstand het
dichtstbij gelegen is, gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende
(meest) begaanbare, veilige weg.Als toegankelijke school is aan te merken wat betreft het primair onderwijs: de
school van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel
de openbare school. Wat betreft (voortgezet) speciaal onderwijs wordt hier nog
een tweede criterium aan toegevoegd: de school van de soort waarop de leerling
is aangewezen op grond van zijn lichamelijke of geestelijke toestand. De hier
bedoelde soorten zijn schooltypen zoals vermeld in artikel 2 van de WEC en
artikel 5 van de WVO. Op grond van de WPO dient voor de speciale scholen voor
basisonderwijs het vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school in het
samenwerkingsverband te worden bekostigd. Zie daarvoor artikel 9 van de
verordening.Scholen met wachtlijstenHet spreekt voor zich dat op een toegankelijke school wel ruimte voor de
leerling moet zijn en dat de leerling moet zijn/worden toegelaten. Indien de
dichtstbijzijnde school niet toegankelijk is voor een leerling omdat er een
wachtlijst bestaat, dient bekostiging plaats te vinden naar de eerstvolgende
dichtstbijzijnde, toegankelijke school. De aanspraak op vervoer naar deze verder
weg gelegen school blijft bestaan, zolang er een wachtlijst is voor de
dichtstbijzijnde school.Indien de wachtlijst is opgelost - de gemeente dient naar de duur van de
wachtlijst te informeren - kan de bekostiging beperkt worden tot aan de
dichtstbijzijnde school, aangezien deze weer toegankelijk is geworden. Dit is
ongeacht of de leerling vanaf dat moment ook daadwerkelijk de dichtstbijzijnde
school gaat bezoeken: ouders zijn vrij om hun kind naar elke school van hun keus
te laten gaan, echter in het kader van het leerlingenvervoer hoeft slechts een
vervoerskostenvergoeding voor de dichtstbijzijnde, toegankelijke school te
worden verstrekt.Van belang hierbij is dat wanneer het college een aanvraag om bekostiging
afwijst in verband met de aanwezigheid van een dichterbij gelegen school van (de
aangewezen soort en van) dezelfde richting, het dient aan te tonen dat de
leerling daadwerkelijk kan worden toegelaten tot die school. Hierbij kan nog
worden aangetekend dat bijvoorbeeld een nieuwe school met slechts een
leerkracht, namelijk voor de groepen 1 en 2, voor leerlingen uit groep 3 en
verder niet toegankelijk is.De leerling zal, indien hij niet toegelaten wordt op de desbetreffende
dichtstbijzijnde school, moeten uitzien naar een andere school. Deze school is
dan aan te merken als de dichtstbijzijnde toegankelijke school. In een dergelijk
geval dient bekostiging van vervoer te worden verstrekt, naar deze andere
(dichtstbijzijnde) school.StagevervoerIs de stage een onderdeel van het onderwijsprogramma en krijgt de leerling
dagelijks leerlingenvervoer naar de school, dan bestaat in beginsel aanspraak op
leerlingenvervoer naar het stageadres. Dit is dan immers aan te merken als de
‘dichtstbijzijnde toegankelijke school’. De gemeente kan scholen er op
attenderen dat stageplaatsing financiële gevolgen kan hebben voor gemeenten.
Scholen kunnen dit aspect mee laten wegen in de plaatsing van leerlingen door
bijvoorbeeld een stageplek te zoeken op de route van het leerlingenvervoer.Hoogbegaafde kinderen en ‘toegankelijke school’Ten aanzien van hoogbegaafde kinderen worden gemeenten regelmatig geconfronteerd
met aanvragen tot bekostiging van het vervoer naar scholen die zich richten op
dit type kinderen.In 2001 heeft de rechter een uitspraak hieromtrent gedaan over een zaak die
speelde in Emmen. De gemeente Emmen wees een soortelijk verzoek af, omdat er
voldoende onderwijsvoorzieningen zijn die dichterbij gelegen zijn. Men vond geen
reden de hardheidsclausule toe te passen. Met de gemeente was de rechtbank van
mening dat de aanvrager niet heeft aangetoond dat dichter bijgelegen scholen
niet geschikt zouden zijn. De rechter merkte op dat zelfs als bewezen zou zijn
dat deze school ongeschikt is, dit nog niet meebrengt dat er aanspraak op een
vervoersvoorziening zou kunnen zijn naar de verder weg gelegen school. Het staat
immers niet objectief vast dat deze school voor de leerling wèl geschikt is en
of dit dan de dichtstbijzijnde toegankelijke school is. De rechter vindt het dan
wel mede op de weg van de gemeente liggen om aan te geven welke dichterbij
gelegen school geschikt is.OnderwijsrichtingIn de parlementaire behandeling van de Wet gemeentelijke regelingen
leerlingenvervoer is uitgebreid aandacht besteed aan de richting van het
onderwijs. Om alle twijfels weg te nemen dat de afstand die voor bekostiging in
aanmerking komt maximaal betrekking heeft op de kortste voor de leerling
voldoende begaanbare en veilige weg naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting is, door
middel van een Vierde nota van wijziging (Kamerstuk 18841, nr. 21) in de
relevante artikelen expliciet opgenomen dat vervoer plaatsvindt naar de
dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke school, tenzij het vervoer met
betrekking tot een verder weg gelegen school voor de gemeente minder kosten met
zich mee zou brengen, en de ouders met het vervoer naar die school
instemmen.Bovengenoemd uitgangspunt houdt in dat indien een leerling een school bezoekt
die, met voorbijgaan van een school van dezelfde gewenste richting, verder van
de woning van de leerling is verwijderd, de aanspraak in principe beperkt blijft
tot de kosten verbonden aan het vervoer naar en van de dichtstbijzijnde bij de
woning gelegen school. Dit is echter geen verplichting. Het college kan
besluiten om in het geheel geen bekostiging te verstrekken indien vervoer
aanwezig is waarvan de kosten gelijk blijven ongeacht het aantal leerlingen dat
van dat vervoer gebruik maakt.Indien de situatie zich zou voordoen dat vervoer naar een verder van de woning
van de leerling gelegen school van dezelfde richting voor de gemeente goedkoper
zou zijn (of niet meer kosten met zich meebrengt), kan het college aan de ouders
vragen ermee in te stemmen dat de leerling naar die school wordt vervoerd. Voor
een openbare school geldt hetzelfde.Het zogenoemde ‘richtingenvraagstuk’ heeft geleid tot veel jurisprudentie.
Aanvankelijk beperkte de jurisprudentie zich bij de vraag over het al dan niet
doen toekennen van een vervoerskostenbekostiging tot het zogenoemde ‘klassieke
richtingenbestand’. Kenmerkend hierbij is dat het gaat om stromingen van
levensbeschouwelijke en godsdienstige aard. Ook bijzonder onderwijs op algemene
grondslag is hierbij als richting aan te merken.In het algemeen kan gesteld worden dat naast scholen voor openbaar onderwijs,
tot het klassieke richtingenbestand binnen het bijzonder onderwijs gerekend
worden: scholen voor (rooms)katholiek onderwijs, scholen voor
protestants-christelijk onderwijs, scholen voor gereformeerd (vrijgemaakt)
onderwijs (KB 28 december 1960, nr. 95; zie Jur 5.1), scholen voor
reformatorisch onderwijs, scholen voor algemeen bijzonder onderwijs (KB 15
december 1948, nr. 37; zie Jur. 5.2). Daarnaast kunnen in het christelijk
onderwijs, wat betreft het leerlingenvervoer, de volgende richtingen worden
onderscheiden: gereformeerde schoolvereniging, scholen met den bijbel,
christelijk-nationaal, hervormd. In jurisprudentie worden ook de zogenoemde
evangelische scholen als een afzonderlijke richting aangemerkt (RvS 11-2-97, AB
1998, 28).Daarnaast zijn ook de Joodse scholen als afzonderlijke richting aan te merken.
Gezien de statuten van Islamitische scholen wordt er van uitgegaan dat ook zij
een eigen richting vertegenwoordigen. Hetzelfde geldt voor Hindoeïstische
scholen.Interconfessioneel onderwijsHieronder wordt verstaan onderwijs dat is gebaseerd op verschillende
geloofsovertuigingen. Interconfessionele scholen zijn meestal ontstaan uit de
fusie van een protestante en een katholieke school. Gezien de statuten van deze
scholen wordt dit type onderwijs niet als aparte richting ten opzichte van
andere confessionele scholen aangemerkt.‘Vrije scholen’Deze scholen, die hun onderwijs stoelen op de antroposofische wijsbegeerte en
met name de filosofie van Rudolf Steiner, kunnen geacht worden een bepaalde
richting in het onderwijs te vertegenwoordigen, aangezien het onderwijs wordt
gegeven vanuit een eigen mens- en wereldbeschouwing (KB 18 juni 1980, nr. 32;
zie Jur. 5.3). De vrije school is in Nederland bekend onder namen als Rudolf
Steinerschool, Parcivalschool en de Zonneschool.Overige scholenNiet tot het begrip ‘richting’ wordt gerekend een bepaalde onderwijskundige
methode van een school. Hiermee worden onder andere bedoeld: Jenaplanscholen,
Montessorischolen, Daltonscholen en Freinetscholen. Deze scholen baseren hun
identiteit op de onderwijskundige inrichting van de school en niet op de
godsdienstige of levensbeschouwelijke richting.Montessorischolen c.a. kunnen onder meer van katholieke, protestante signatuur
zijn. Dit betekent dat er in dezen geen verschil bestaat tussen een ‘reguliere’
katholieke basisschool en een katholieke Montessorischool, etc. Relatief nieuw
zijn de zogenaamde ‘Iederwijsscholen’. Dit zijn particuliere scholen die sinds
2000 op verschillende plaatsen in Nederland gestart zijn. In het algemeen worden
deze scholen erkend als ’scholen’ in de zin van de onderwijswetten. De
identiteit van de school lijkt meer geënt op de onderwijskundige inrichting, dan
een godsdienst of levensovertuiging. Er is geen jurisprudentie bekend waaruit
blijkt dat er sprake is van een afzonderlijke richting.Verklaring van bezwaarOp grond van artikel 3, tweede lid, van de verordening dienen ouders, indien een
leerling een school voor basisonderwijs bezoekt op grotere afstand dan bepaald
in de verordening, terwijl zich dichterbij andere (openbare en bijzondere)
basisscholen bevinden, schriftelijk te verklaren, dat zij overwegende bezwaren
hebben tegen het openbaar onderwijs dan wel tegen de richting van de dichterbij
gelegen bijzondere basisscholen.Een verklaring van bezwaar dient zich te richten tegen de richting van het
bijzonder onderwijs dan wel tegen het openbaar onderwijs en niet tegen de
onderwijskundige methode die op de school gehanteerd wordt. Sinds de
totstandkoming van onderwijswetgeving met betrekking tot de vrijheid van
onderwijs, is het oordeel over de bezwaren, die aan de richting van het
onderwijs verbonden zijn, aan de overheid onttrokken. Met andere woorden: het
college is niet gerechtigd de bezwaren van ouders tegen een bepaalde richting
inhoudelijk te verifiëren. Ook onder de huidige regeling wordt deze gedragslijn
in de jurisprudentie gevolgd. Slechts in een enkel uitzonderlijk geval neemt de
Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State aan dat niet de richting van
het onderwijs, maar de kwaliteit daarvan, de keuze van de ouders heeft bepaald,
in tegenstelling tot de door de ouders afgelegde verklaring inzake hun bezwaar tegen de overige richtingen en
het openbaar onderwijs (ABRS, 10 april 1989, R03.87.2455/98-86; zie Jur. 21.1.
ABRS, 2 januari 1992, R03.89.0685/72-107; zie Jur. 5.7).Op het college rust in deze gevallen een zware bewijslast. Aangetoond dient te
worden dat de bezwaren van de ouders in weerwil van de letter van hun verklaring
kennelijk niet de richting van het onderwijs betreffen. Zelfs indien ouders hun
kinderen aanvankelijk naar een openbare basisschool sturen, vervolgens naar een
katholieke basisschool en uiteindelijk wederom naar een openbare basisschool,
geeft de Voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak de ouders het voordeel
van de twijfel (ABRS, 24 maart 1988, R03.88.0917/S526098.00). Ook indien ouders
hun kind pas op twaalfjarige leeftijd naar de school met de door hen gewenste
richting sturen, dient het college de verklaring van de ouders, dat zij tegen de
overige richtingen en tegen het openbaar onderwijs bezwaar hebben te
respecteren, zeker nu de ouders aangaven dat zij hun kind aanvankelijk te jong
achtten om de afstand naar de gewenste school te overbruggen (ABRS, 17 februari
1989, R03.89.0286/S5137-58; zie Jur. 5.6). Ook het feit dat kinderen uit
hetzelfde gezin scholen van diverse richtingen bezoeken levert onvoldoende grond
op voor het oordeel dat de ouders hun keuze kennelijk niet met het oog op de
richting van het onderwijs hebben bepaald (ABRS, 9 december 1989,
R03.87.2975/72-86; zie Jur. 5.5).Speciaal onderwijsUiteraard geldt voor het (voortgezet) speciaal onderwijs dat het bovenstaande
slechts van toepassing is op dichterbij gesitueerde scholen van de soort waarop
de leerling is aangewezen.In dit kader is van belang dat de Afdeling Bestuursrechtspraakheeft bevestigd
dat voor het antwoord op de vraag op welke soort speciaal onderwijs een leerling
is aangewezen slechts een keuze kan worden gemaakt uit de in artikel 2 van de
WEC) onderscheiden soorten (ABRS, 2 januari 1992, R03.88.4075 en
R03.89.160/62-129; zie Jur. 21.2). ‘Binnen die soorten is geen nadere
onderverdeling aangebracht op basis waarvan onderscheid tussen (...) scholen
(...) kan worden gemaakt’. Slechts indien door de ouders wordt aangetoond - met
name via deskundigenrapporten - dat niet de dichtstbij gelegen school van de
gewenste richting en de aangewezen soort geschikt is maar een verder gelegen
school, neemt de Afdeling aan dat de leerling op deze verder gelegen school
feitelijk is aangewezen, en is er voor het college aanleiding te bezien of met
toepassing van de hardheidsclausule het vervoer naar de verder gelegen school
dient te worden bekostigd.Op grond van de Wet leerlinggebonden financiering kunnen leerlingen die
geïndiceerd zijn voor (voortgezet) speciaal onderwijs tevens kiezen voor het
regulier onderwijs. Leerlingen die naar het (voortgezet) speciaal onderwijs
gaan, titel 3 van de verordening, maken onverminderd aanspraak op
leerlingenvervoer. Voor leerlingen van cluster 4 scholen (zeer moeilijk
opvoedbare kinderen, leerlingen van scholen verbonden aan pedologische
instituten, langdurig zieke kinderen (psychiatrische problematiek)) geldt dat
zij recht hebben op vervoer naar de cluster 4-school waarvoor de commissie voor
de indicatiestelling (cvi) een advies heeft afgegeven. Artikel 4, vijfde lid WEC
bepaalt namelijk dat de cluster 4-school waarvoor de cvi een advies heeft
afgegeven, wordt aangemerkt als de dichtstbijzijnde, toegankelijke school. Dit
geldt zolang de leerling woont in het gebied van het regionaal expertisecentrum
waar voornoemde commissie aan is verbonden.Voorbeeld 1School A is een rooms-katholieke basisschool en ligt op zes kilometer afstand
van de woning van de leerling. School B is een protestants-christelijke
basisschool en ligt op drie kilometer afstand van de woning van de leerling.
Indien de ouders nu schriftelijk verklaren overwegende bezwaren te hebben tegen
de richting van de school die dichterbij gelegen is (i.c. school B), verstrekt
het college bekostiging voor het vervoer van de leerling naar school A.Voorbeeld 2Een leerling bezoekt een school voor algemeen-bijzonder basisonderwijs op drie
kilometer afstand van de woning. De ouders besluiten dat de leerling naar een
andere basisschool van dezelfde richting gaat, gelegen op zes kilometer afstand
van de woning. In dit geval verstrekt het college geen bekostiging voor het
vervoer naar deze basisschool op zes kilometer afstand (immers, het is niet de
dichtstbijzijnde toegankelijke school). Of bekostiging plaatsvindt naar de
basisschool op drie kilometer afstand, is afhankelijk van de door de
gemeenteraad bepaalde kilometergrens.Voorbeeld 3Een leerling bezoekt een gereformeerde (vrijgemaakt) school op zeven kilometer
afstand van de woning. Op drie kilometer afstand wordt een nieuwe gereformeerde
(vrijgemaakt) basisschool gesticht. In principe vervalt de bekostiging van de
vervoerskosten naar de school op zeven kilometer afstand. Het is immers niet
meer de dichtstbijzijnde toegankelijke school.Hierbij is echter een redelijke overgangsregeling gewenst. Aansluitend bij de
gangbare opvattingen hierover lijkt een overgangsperiode van circa twee jaren
reëel indien daarmee het belang van de leerling wordt gediend. Na een dergelijke
overgangsperiode vervalt dan de bekostiging van de vervoerskosten naar de school
op zeven kilometer afstand van de woning.Indien de ouders beslissen om de leerling eerder naar de dichterbij gelegen
school te sturen, vervalt de bekostiging op het moment dat de leerling de nieuwe
school bezoekt. Of er dan bekostiging plaatsvindt naar de nieuwe basisschool, is
afhankelijk van de door de gemeenteraad bepaalde afstandsgrens.Voorbeeld 4Een leerling bezoekt een openbare school op drie kilometer afstand van de
woning. Halverwege het jaar verhuist het gezin naar een andere wijk in dezelfde
gemeente, waardoor de bezochte school niet meer de dichtstbijzijnde school voor
openbaar onderwijs is. De bezochte school ligt nu op een afstand van acht
kilometer. In principe bestaat geen aanspraak meer op bekostiging naar deze
school. Echter, indien de ouders voornemens zijn de leerling toch op de verder
weg gelegen school te laten, lijkt een redelijke overgangsperiode voor de hand
te liggen. Het college kan dan overwegen - indien daarmee het belang van de
leerling wordt gediend - bekostiging te verlenen voor het resterende schooljaar.
Of er dan bekostiging plaatsvindt naar de dichterbij gelegen school is
afhankelijk van de door de gemeenteraad bepaalde afstandsgrens.Voorbeeld 5Een leerling bezoekt een protestants-christelijke speciale school voor
basisonderwijs op zes kilometer afstand van de woning terwijl een
rooms-katholieke speciale school voor basisonderwijs en een
protestants-christelijke ZMOK-school dichterbij zijn gesitueerd (respectievelijk
op twee kilometer en drie kilometer). De ouders komen voor bekostiging van de
vervoerskosten in aanmerking indien zij schriftelijk verklaren overwegende
bezwaren te hebben tegen de richting van de dichterbij gelegen toegankelijke
school (i.c. de rooms-katholieke speciale school voor basisonderwijs).De protestants-christelijke ZMOK-school is geen school van de soort waarop de
leerling is aangewezen en is dus niet aan te merken als een dichterbij gelegen
toegankelijke school.Voorbeeld 6Een leerling bezoekt een openbare basisschool op negen kilometer afstand van de
woning. Op zes kilometer afstand is ook een openbare basisschool gehuisvest,
terwijl er dichterbij gelegen scholen voor bijzonder basisonderwijs aanwezig
zijn. Het college verstrekt bekostiging van de vervoerskosten naar de school op
zes kilometer afstand van de woning, indien de ouders schriftelijk hebben
verklaard overwegende bezwaren te hebben tegen de richting van deze dichterbij
gelegen bijzondere basisscholen. Deze school op zes kilometer afstand is immers
aan te merken als de dichtstbijzijnde toegankelijke school.Voorbeeld 7Op drie kilometer afstand van de woning van de leerling is een reformatorische
basisschool gesitueerd. De leerling bezoekt een reformatorische basisschool op
acht kilometer afstand van de woning omdat op deze school godsdienstonderwijs
wordt gegeven volgens een bepaalde modaliteit, die niet tot uitdrukking komt in
de dichterbij gelegen reformatorische school. In dit geval bekostigt het college
niet de kosten van het vervoer naar de school, gelegen op een afstand van acht
kilometer.Of bekostiging plaatsvindt naar de reformatorische basisschool op drie kilometer
afstand is afhankelijk van de door de gemeenteraad bepaalde kilometergrens.Voorbeeld 8Een leerling bezoekt een vrijgemaakt-gereformeerde speciale school voor
basisonderwijs op twaalf kilometer afstand van de woning van de leerling, omdat
de onderwijskundige methode van die school geschikter blijkt voor de leerling
dan de onderwijskundige methode die gehanteerd wordt op de
vrijgemaakt-gereformeerde speciale school voor basisonderwijs, gelegen op een
afstand van vijf kilometer van de woning van de leerling. Het college verstrekt
een eventuele bekostiging voor het vervoer van en naar de school gelegen op vijf
kilometer afstand.Voorbeeld 9Een leerling bezoekt een openbare speciale school voor basisonderwijs binnen het
samenwerkingsverband van de basisschool waarvan de leerling afkomstig is,
terwijl er buiten het samenwerkingsverband een dichterbij de woning van de
leerling gelegen toegankelijke openbare speciale school voor basisonderwijs is.
Het college verstrekt bekostiging naar de school binnen het samenwerkingsverband
(zie artikel 9 van de verordening).Voor alle hiervoor weergegeven voorbeelden geldt dat het college de ouders met
toepassing van de hardheidsclausule toch een - volledige - bekostiging kan
verstrekken indien daartoe naar de mening van het college aanleiding is.Artikel 4 Uitbetaling van de bekostigingVanuit het oogpunt van lastenverlichting voor de burger is het wenselijk dat het
aantal aanvragen zo veel mogelijk wordt beperkt. In dat kader verdient het de
aanbeveling om als gemeente te bezien of het passend en mogelijk is om voor de
gehele schoolperiode de bekostiging toe te wijzen. Wanneer te verwachten valt
dat er geen verandering optreedt in de situatie van de leerling en deze dus aan
de geldende criteria blijft voldoen, is het wenselijk te kiezen voor een
verstrekking voor de gehele schoolperiode.Aanvragers dienen wijzigingen die van invloed zijn op de bekostiging direct door
te geven aan het college. Het is raadzaam aanvragers nadrukkelijk te wijzen op
het feit dat ten onrechte genoten bekostiging kan worden teruggevorderd, dan wel
kan worden verrekend (zie ook artikel 6).Indien er in de situatie van de leerling echter verbetering of verandering valt
te verwachten, dient te worden gekozen voor een verstrekking over een termijn
van één schooljaar (of een beperkt aantal schooljaren). Hierbij kan worden
gedacht aan de noodzaak van het passend vervoer: deze kan per jaar sterk
veranderen en dient dus jaarlijks opnieuw te worden bekeken.Nota bene: De eigen bijdrage moet jaarlijks worden vastgesteld. Hiervoor dient
de aanvrager jaarlijks de inkomensgegevens te overleggen, ook al wordt de
bekostiging voor een langere periode verstrekt. Dit zou kunnen vervallen als de
gemeente op termijn bij de belastingdienst de inkomensgegevens kan
opvragen.Vanwege het creëren van beleidsruimte is in artikel 4 van de verordening
bepaald, dat het college bij de verstrekking van de bekostiging tevens de
termijn van de bekostiging bepaalt. In de beschikking dient deze termijn wel
aangegeven te worden. De gekozen formulering van artikel 4 van de verordening
laat zoals gezegd de ruimte om per geval de termijn van de bekostiging te
bepalen. Stelt de gemeenteraad zich echter op het standpunt dat de bekostiging
te allen tijde tot het einde van het aangevraagde schooljaar dient te lopen,
verdient het aanbeveling om de verordening in die zin aan te passen.Tevens dient het college bij verstrekking van bekostiging de wijze en het
tijdstip van uitbetaling te bepalen. Bepaald zal onder andere dienen te worden
of:
de bekostiging per maand, kwartaal, of halfjaar geschiedt;
de bekostiging in de vorm van een voorfinanciering of op
declaratiebasis, dan wel via een vast termijnbedrag achteraf
geschiedt;
de bekostiging, in het geval er sprake is van aangepast vervoer,
rechtstreeks aan de vervoersonderneming geschiedt.
Aangezien de praktijk ten aanzien van de wijze van betaling en het tijdstip van
betalen veel verschillende varianten laat zien, is in de verordening geen
expliciete keuze gemaakt. Afhankelijk van de lokale gewoonte of de lokale wensen
kan hieraan invulling worden gegeven. Wel kan in dit verband opgemerkt worden
dat bekostiging op declaratiebasis, bijvoorbeeld door het overleggen van
strippenkaarten of maandabonnementen, de betrouwbaarste indicator is.Artikel 5 AanvraagprocedureIndien ouders menen voor bekostiging in aanmerking te komen, dienen zij hiertoe
een aanvraag in bij het college. Van gemeentezijde wordt hiervoor een (digitaal)
aanvraagformulier beschikbaar gesteld. Het is wenselijk om de aanvraag zo
eenvoudig mogelijk te maken. In dit kader kan worden gedacht aan een
voorgedrukt, dan wel deels ingevuld aanvraagformulier. Hierbij kan gebruik
worden gemaakt van gegevens van voorgaande jaren, die reeds bekend zijn bij de
gemeente. De aanvrager kan dan volstaan met het controleren van vermelde
gegevens, het doorgeven van de noodzakelijke wijzigingen en het zetten van zijn
handtekening. Hierdoor blijven de administratieve lasten voor de burger
beperkt.In artikel 5 van de verordening zijn nadere bepalingen opgenomen omtrent de
aanvraag van bekostiging van de vervoerskosten.De aanvraag kan in principe op twee tijdstippen plaatsvinden:
indien het betreft een aanvraag voor het nieuwe schooljaar, dient de
aanvraag voor 1 juni voorafgaand aan dat nieuwe schooljaar ingediend te
worden;2. indien het betreft een aanvraag gedurende het schooljaar, kan de
aanvraag gedurende het schooljaar worden ingediend.
Ad 1 Aanvraag (voor 1 juni); beschikking geven voor het nieuwe
schooljaarVeelal zal ruimschoots voor de aanvang van het nieuwe schooljaar bekend zijn dat
een leerling in het nieuwe schooljaar een bepaalde school gaat bezoeken. Ook
continuering van het schoolbezoek is in veel gevallen ruim voor de aanvang van
het nieuwe schooljaar bij de ouders bekend. In dergelijke gevallen bepaalt
artikel 5, tweede lid, van de verordening dat de ouders, die in aanmerking
wensen te komen voor bekostiging van de vervoerskosten, voor 1 juni voorafgaande
aan het nieuwe schooljaar een aanvraag bij de gemeente moeten indienen.
De datum van 1 juni is hier weggelaten.Deze datum is gekozen omdat het van belang is om de afwikkeling van de
aanvraagprocedures zoveel mogelijk voor de werkelijke aanvang van het schooljaar
gerealiseerd te hebben respectievelijk voor de zomervakantie in verband met de -
in voorkomend geval - vereiste werkzaamheden van de commissie van
onderzoek.Indien de aanvraag voor 1 juni is ingediend bij de gemeente, heeft het college
op grond van artikel 5, vierde lid, tot uiterlijk het begin van het nieuwe
schooljaar de tijd een besluit te nemen en aan de aanvragers af te geven. De
aanvraag dient dan wel juist en volledig te zijn ingevuld en voorzien te zijn
van de noodzakelijke bijlagen.Voor de termijn van 1 juni plus acht weken is gekozen om de eventueel te
verwachten stormloop van aanvragen in de zomervakantie te kunnen verwerken. In
dit kader zij erop gewezen dat gemeenten met ingang van de jaarrekening 2004
geconfronteerd zijn met een rechtmatigheid oordeel van de accountant. Deze
beoordeelt of baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in
overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand zijn gekomen.
Aanvragen die na 1 juni binnenkomen kunnen door de accountant als onrechtmatig
worden beoordeeld.Ondanks de gestelde termijnen in artikel 5 van de verordening kan het voorkomen
dat de gestelde afwikkelingstermijnen niet haalbaar zijn voor de gemeente.
Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn in het geval van een vakantiepiek, indien
het gevraagde oordeel van de commissie van onderzoek of andere deskundigen
uitblijft, of indien er sprake is van een bijzondere situatie. In dergelijke
gevallen kan het college de beslissing voor ten hoogste vier weken verdagen
(artikel 5, vijfde lid, van de verordening). Uiterlijk een dag voor het
verstrijken van de tweede termijn dient een beschikking op de ingediende
aanvraag door het college te zijn gegeven. Als blijkt dat ook de
verdagingstermijn onvoldoende soelaas biedt, bijvoorbeeld als gevolg van het
uitblijven van het advies van de commissie van onderzoek, is het van belang dat
er toch een beschikking wordt afgegeven. In een dergelijk geval ligt het voor de
hand een beschikking te geven, zonder bijvoorbeeld het advies van de commissie
van onderzoek af te wachten. Dit is dan ook geregeld in artikel 16, derde
lid.Een beschikking treedt niet in werking voordat deze bekend is gemaakt (artikel
3:44 van de Awb). De termijnen die in artikel 5 van de verordening zijn
opgenomen zijn inclusief de tijd die het college nodig heeft om een genomen
beschikking aan de aanvragers bekend te maken. Artikel 4:13 van de Awb bepaalt
dat een redelijke termijn waarbinnen een beschikking dient te worden gegeven in
ieder geval is verstreken indien het college binnen acht weken geen beschikking
heeft gegeven.Indien bovenstaande termijnen (acht weken en een eventuele verdaging van vier
weken) overschreden worden, dan kunnen de aanvragers op basis van artikel 6:2
van de Awb daartegen bezwaar maken en beroep instellen. In het onderhavige geval
is het bezwaar en beroep niet aan een termijn gebonden (artikel 6:12, eerste
lid, van de Awb). Het bezwaar- of beroepschrift wordt niet-ontvankelijk
verklaard indien het onredelijk laat is ingediend (artikel 6:12, derde
lid).Ad 2 Aanvragen gedurende het schooljaar; beschikking binnen acht
wekenIn gevallen waarin de ouders een aanvraag ten behoeve van het nieuwe schooljaar
om welke reden dan ook niet tijdig voor 1 juni indienen, is het in de meeste
gevallen niet haalbaar de beschikking voor het begin van het nieuwe schooljaar
af te geven. Hetzelfde geldt in het geval de aanvraag - weliswaar ingediend voor
1 juni - onvolledig is of onjuist is ingevuld (tenzij de gecorrigeerde aanvraag
ook voor 1 juni bij de gemeente binnen is).Wanneer de aanvraag onjuist of onvolledig is ingevuld, zullen de ouders de
aanvraag moeten aanvullen of corrigeren. In artikel 4:15 van de Awb is bepaald
dat de beslistermijn wordt opgeschort tot de dag waarop de aanvraag met de
ontbrekende gegevens is aangevuld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is
verstreken. Is er sprake van een bovengenoemde situatie dan is artikel 5, vierde
lid, van de verordening van toepassing. Hierin wordt bepaald dat het college
binnen acht weken na ontvangst van het formulier een beslissing neemt, nadat
ouders in voorkomend geval in de gelegenheid zijn gesteld de aanvraag met
ontbrekende gegevens aan te vullen.Deze termijn is ook van toepassing indien gedurende het schooljaar een aanvraag
plaatsvindt. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn, indien in de loop van het
schooljaar een leerling van schoolsoort wisselt (bijvoorbeeld van basisonderwijs
naar speciaal onderwijs), of wel dat het kind in de loop van het jaar verhuist
en daardoor een andere gelijksoortige school gaat bezoeken.In de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 6
maart 1992 (R03.88.7294/83-129; zie Jur. 21.3) staan de gevolgen van een
verhuizing centraal. Ervan uitgaande dat de voormalige woongemeente de ouders
wijst op de noodzaak een aanvraag bij de nieuwe woongemeente in te dienen mag
van de ouders worden verwacht dat zij onverwijld - maar uiterlijk binnen een
week na de berichtgeving van de voormalige woongemeente - een aanvraag bij de
nieuwe woongemeente indienen. Bij latere indiening is de nieuwe woongemeente
niet gehouden om de kosten van vervoer in de periode vanaf een week na de
mededeling van de oude woongemeente tot aan de uiteindelijke indiening van de
aanvraag bij de nieuwe woongemeente te bekostigen.Ook ten aanzien van de aanvraagprocedures geldt echter dat de
afwikkelingstermijnen niet haalbaar kunnen zijn voor de gemeente. Hiervoor geldt
dan ook de verdaging van de termijn met vier weken. Dezelfde criteria en
sancties gelden als onder ad 1 zijn gesteld.Indien op een aanvraag positief is beslist of indien via bezwaar of beroep een
positieve beschikking is afgedwongen, luidt de vraag met ingang van welke datum
de bekostiging wordt verleend. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat het
college de ingangsdatum van de bekostiging bepaalt. In het geval een aanvraag
voor het nieuwe schooljaar wordt gedaan, zal de ingangsdatum van de bekostiging
in principe samenvallen met de eerste schooldag van het nieuwe schooljaar
(artikel 5, zesde lid, onder a). Hieronder dient dan de werkelijke start van het
schooljaar verstaan te worden en niet de wettelijke aanvangsdatum. De
bekostiging gaat uiteraard pas in op de dag dat het vervoer daadwerkelijk
plaatsvindt.Geen bekostiging met terugwerkende krachtIndien de aanvraag gedurende het schooljaar aan het college wordt gericht zal de
ingangsdatum van de bekostiging in principe samenvallen met de in het
aanvraagformulier verzochte datum van ingang, echter niet voor de datum waarop
de aanvraag wordt gedaan (artikel 5, zesde lid, onder b) (de datum van
ontvangst). Het spreekt voor zich dat de gemeente haar burgers in algemene zin
dient te informeren omtrent eventuele rechten op bekostiging van
leerlingenvervoer.Overleggen gegevens ten behoeve van de aanvraagZoals reeds eerder is opgemerkt geeft artikel 4:4 van de Awb de gemeente in het
algemeen de bevoegdheid om het gebruik van aanvraagformulieren voor te
schrijven. Artikel 4:15 van de Awb bepaalt dat de beslistermijn wordt opgeschort
tot de dag waarop de aanvraag met de ontbrekende gegevens is aangevuld of de
daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken.Onder gegevens dient ook te worden verstaan eventuele toevoeging van
verklaringen (bewijsstukken). Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan een
medische verklaring, werkgeversverklaring, verklaring van de rijksinspecteur der
belasting, verklaring van overwegende bezwaren en eventuele andere
bewijsstukken.Ouders zijn op grond van artikel 4:2 van de Awb verplicht deze gegevens te
overleggen, indien deze gegevens van belang zijn voor een juiste beoordeling van
de aanvraag. Of gegevens daadwerkelijk van belang zijn voor een juiste
beoordeling wordt door het college bepaald. Uiteraard dient het begrip ‘juist’
redelijk geïnterpreteerd te worden. Criterium is: gegevens die van invloed zijn
op de aanvraag dienen juist en volledig ingevuld te zijn. Het college bepaalt of
dat daadwerkelijk het geval is.Indien het aanvraagformulier aanvulling behoeft of gecorrigeerd dient te worden,
stuurt het college het aanvraagformulier terug. Ouders worden dan in de
gelegenheid gesteld om de verlangde gegevens binnen een door het college te
bepalen termijn (bijvoorbeeld vier weken) aan te vullen of te verbeteren. Wordt
hiervan geen gebruik gemaakt, dan dient het college de afweging te maken of de
aanvraag in behandeling wordt genomen (artikel 4:5, eerste lid, van de Awb). Op
grond van artikel 4:5, vierde lid van de Awb, dient in een voorkomend geval aan
de aanvrager bekend te worden gemaakt dat de aanvraag niet in behandeling wordt
genomen.Uit een beschikking van de voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State (9 november 1989, nr. R03.89.5831/S6535; zie Jur. 8.1) wordt
duidelijk dat gemeenten bij een afwijzende beschikking zich niet louter kunnen
beroepen op een onjuist dan wel onvolledig ingevuld aanvraagformulier, maar dat
zij bij hun beoordeling mede moeten betrekken wat de kennelijke bedoeling van de
aanvrager is. De voorzitter overweegt het volgende: ‘Wij stellen voorop dat,
hoewel is gebleken dat het aanvraagformulier voor de in geding zijnde
reiskostenbekostiging onjuist dan wel onvolledig is ingevuld, de kennelijk
bedoeling van verzoeker, gezien de aanvragen van de voorafgaande jaren,
duidelijk is. Derhalve beschouwen wij de aanvraag als zijnde correct gedaan.’
Bij het in behandeling nemen van aanvragen zal de gemeente dus moeten letten op
de kennelijke bedoeling van de aanvrager zoals die uit aanvragen van de
voorafgaande jaren gebleken is.VerdagenHet vijfde lid van artikel 5 geeft het college de mogelijkheid om de beslissing
op de aanvraag met vier weken te verdagen. Een beslissing van een bestuursorgaan
om een beslissing te verdagen is een beschikking in de zin van de Awb. Dit
betekent onder andere dat het bestuursorgaan een dergelijke beslissing dient te
motiveren (artikel 4:16 van de Awb) en dat de beslissing aan de belanghebbende
bekend gemaakt dient te worden (artikel 3:41 van de Awb).Artikel 6 Doorgeven van wijzigingenLid 1Artikel 6, eerste lid, van de verordening regelt dat ouders verplicht zijn
wijzigingen door te geven aan het college, die van directe invloed zijn op de
verstrekte bekostiging van de vervoerskosten. Ouders dienen dergelijke
wijzigingen onverwijld mede te delen aan het college.Gegevens die van invloed kunnen zijn op de bekostiging zijn onder andere:
wijziging van de reistijd, in verband met verandering in bijvoorbeeld
het openbaar vervoer;
wijziging in het woonadres van de leerling, door bijvoorbeeld
verhuizing;
wijziging van de gezinssamenstelling;
wijziging in de gezinssituatie, die invloed heeft op het al dan niet
begeleiden van leerlingen;
wijziging van het adres van de school;
wijziging van de schooltijden van de school;
wijziging van school (bijvoorbeeld van speciaal onderwijs naar
voortgezet speciaal onderwijs);
toekenning van bekostiging op grond van de Wet WIA , of op grond van
andere wet en regelgeving.
Lid 2 Indien de wijziging daartoe aanleiding geeft trekt het college de verstrekte
bekostiging in en verstrekt het college al dan niet opnieuw bekostiging van de
vervoerskosten (artikel 6, tweede lid, van de verordening). Indien de wijziging
geen invloed op de bekostiging heeft gebeurt dit uiteraard niet. Wijziging in
het inkomen van ouders van leerlingen die een school voor basisonderwijs of
speciale school voor basisonderwijs volgen heeft in principe geen invloed op de
bekostiging van de vervoerskosten voor het desbetreffende jaar. Indien echter
sprake is van een structurele wijziging in het inkomen van de ouders die voor
hen ernstig nadelig is, kan het college vooruitlopend op het volgende schooljaar
de bekostiging aanpassen. Indien het college, zonder hiervan door de ouders
onverwijld op de hoogte te zijn gesteld, zelf wijzigingen vaststelt die van
invloed kunnen zijn op de bekostiging, kan het zijn dat ouders ten onrechte
bekostiging (hebben) ontvangen.Lid 4Artikel 6, vierde lid, van de verordening biedt in dergelijke situaties een
kapstok om de ten onrechte betaalde bekostiging terug te vorderen of in
mindering te brengen bij eventueel nieuw te verstrekken bekostiging. Ook in
onderhavige gevallen geldt immers dat nadat de wijziging is vastgesteld de
bekostiging kan vervallen en eventueel opnieuw wordt verstrekt. De beslissing
dient aan de aanvrager bekend te worden gemaakt (artikel 3:41 Awb).Artikel 7 Peildatum leeftijd leerlingAangezien in de verordening het leeftijdscriterium in het basisonderwijs als een
van de volumebeperkende middelen is opgenomen (artikel 12) om al dan niet in
aanmerking te komen voor vervoer onder begeleiding, verdient het aanbeveling een
peildatum van de leeftijd van de leerling te kiezen. Indien de leerling in
aanmerking komt voor openbaar vervoer onder begeleiding en in de verordening is
geen peildatum gekozen, zal in dat schooljaar waarin de leerling de leeftijd van
negen jaar bereikt, tweemaal een beschikking dienen te worden afgegeven,
namelijk voor de periode dat de leerling nog acht jaar is en voor de periode dat
de leerling de leeftijd van negen jaar heeft bereikt. Een dergelijke handelwijze
houdt nogal wat extra administratieve werkzaamheden in.In de verordening (artikel 7) is dan ook gekozen voor een peildatum die geldt
voor het gehele schooljaar. Gekozen is voor de peildatum van 1 augustus van het
betreffende schooljaar, omdat deze datum samenvalt met de wettelijke start van
het schooljaar. Deze bepaling houdt in dat indien de leerling op 1 augustus van
een bepaald schooljaar acht jaar is, hij in het kader van de verordening het
gehele schooljaar als acht jaar wordt aangemerkt (ook al wordt de leerling
halverwege het schooljaar negen jaar). Er hoeft dan ook maar 1 beschikking voor
het gehele schooljaar te worden afgegeven.Ten behoeve van het (voortgezet) speciaal onderwijs is een dergelijke
leeftijdsgrens niet opgenomen. Het recht op leerlingenvervoer staat verder in
geen relatie tot een bepaalde leeftijdgrens. Inschrijving bij een WPO, WEC of
WVO school volstaat.Artikel 8 Andere vergoedingenIndien kan worden aangetoond dat een aanvrager van leerlingenvervoer via een
andere weg (bijvoorbeeld via de werkgever) vergoeding ontvangt voor de kosten
van het vervoer naar school, mag de gemeente die vergoeding aftrekken van de
bekostiging die de aanvrager zou hebben gekregen op basis van de verordening
leerlingenvervoer. Dat geldt echter niet voor vergoedingen die worden verstrekt
door de IB-groep op basis van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
schoolkosten, die ouders van schoolgaande kinderen in het voortgezet onderwijs
kunnen aanvragen. Deze vergoeding is opgebouwd uit verschillende componenten,
zoals lesgeld, boekengeld enzovoort en is niet puur bestemd voor reiskosten.
Deze vergoeding mag daarom niet worden afgetrokken van de bekostiging
leerlingenvervoer.Artikel 9 Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
speciale school voor basisonderwijs in het samenwerkingsverbandDit artikel is een aanvulling op artikel 3 van de verordening. Voor alle
onderwijssoorten geldt de hoofdregel van artikel 3, eerste lid. Artikel 4 van de
WPO bepaalt voor speciale scholen voor basisonderwijs echter dat het vervoer
naar de dichtstbijzijnde school in het samenwerkingsverband dient te worden
bekostigd. Dat zal veelal wel, maar hoeft niet de dichtstbijzijnde toegankelijke
school van zijn soort te zijn omdat buiten het samenwerkingsverband een
dichterbij gelegen speciale school kan zijn. Deze regeling is door de wetgever
getroffen om zo veel mogelijk opvang binnen het eigen samenwerkingsverband te
realiseren. Evenals bij de regeling voor basisscholen wordt bij het toekennen
van een voorziening voor leerlingenvervoer rekening gehouden met de
toegankelijkheid voor de leerling en de op godsdienst of levensbeschouwing
berustende keuze van de ouders. In artikel 9 wordt gesproken van de basisschool
waarvan de leerling afkomstig is. Dit is op grond van artikel 3 van de
verordening de dichtstbijzijnde toegankelijke basisschool. Is dit het geval, dan
is artikel 9 van toepassing. Daarnaast geldt als gevolg van de verwijzing naar
artikel 3 van de verordening bij toepassing van onderdeel b ook hier het
vereiste van schriftelijke instemming van de ouders.Artikel 10 Permanente commissie leerlingenzorgIn de WPO wordt aan de permanente commissie leerlingenzorg (pcl) de taak
opgedragen om een besluit te nemen over de toelating van een leerling tot een
speciale school voor basisonderwijs. Het college moet bij de beoordeling van een
aanvraag voor leerlingenvervoer van dit besluit uitgaan. Daarnaast kunnen door
het samenwerkingsverband aan de pcl adviestaken worden opgedragen. Wanneer dat
is gebeurd dient het college het advies van de commissie bij de beoordeling te
betrekken. Omdat het een advies betreft, is het college daaraan echter niet
gebonden. Om de bestuurslast beperkt te houden is bepaald, dat het advies van de
pcl alleen moet worden betrokken, als het college een negatieve beschikking op
de gevraagde voorziening geeft.Artikel 11 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en
vervoer per fietsArtikel 11 van de verordening bepaalt dat de ouders van leerlingen die een
school voor basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs bezoeken,
in aanmerking kunnen komen voor bekostiging op basis van de kosten van het
openbaar vervoer dan wel vervoer per fiets, indien de afstand van de woning naar
de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke school meer dan zes kilometer
bedraagt.Het tweede lid van artikel 11 voorziet er in dat een fietsvergoeding wordt
verstrekt. Het college dient dan van oordeel te zijn dat de leerling, al dan
niet onder begeleiding, gebruik kan maken van het vervoer per fiets. Hierbij
dienen in overweging te worden genomen de leeftijd van de leerling, de eventuele
handicap van de leerling, de veiligheid van de af te wijken route en de afstand.
Ook is het mogelijk een fietsbekostiging voor bijvoorbeeld de maanden maart tot
november te verstrekken en voor de overige maanden bekostiging voor ander
passend vervoer.In artikel 11 van de verordening zijn de minimumvoorwaarden vastgelegd om ouders
aanspraak te kunnen laten maken op bekostiging van de vervoerkosten. Hierbij
geldt als uitgangspunt: ‘bekostiging van de kosten van openbaar vervoer dan wel
de kosten van het vervoer per fiets’.AfstandscriteriumDe artikelen 4 van de WPO en de WEC bepalen dat de gemeentelijke regeling kan
bepalen dat geen aanspraak op bekostiging bestaat op grond van de afstand. In de
verordening is deze afstand nader ingevuld door het stellen van een
kilometergrens. Als afstandscriterium wordt in de verordening zes kilometer
gehanteerd. In artikel 4, zevende lid, van de WPO is deze afstand als bovengrens
vastgelegd.In de uitspraak van 27 december 1989 (R03.88.7309; zie Jur. 1.4) heeft de
Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State duidelijkheid verschaft over
de wijze waarop de afstandtussen school en woning bepaald moet worden. Als er een klein verschil (minder
dan enkele honderden meters) bestaat tussen de meting van de afstand door de
ouders en de gemeente, dan kan niet volstaan worden met het meten van de afstand
door een auto-dagteller. In dit geval dient een methode gebruikt te worden
waardoor de exacte afstand kan worden bepaald, bijvoorbeeld door middel van het
gebruik van een geijkte teller, of een recente versie van een routeplanner of
navigatiesysteem.Van belang is tevens dat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
in dezelfde uitspraak heeft bepaald dat bij het meten van de afstand niet mag
worden uitgegaan van de gemiddelde afstand van de heenweg (’s morgens) en de
terugweg (’s middags). Indien de reisafstand op de heenweg onder de in de
verordening gestelde grens ligt doch de reisafstand op de terugweg daarboven -
of omgekeerd - dan ligt het naar het oordeel van de afdeling veeleer in de rede
dat een gedeeltelijke bekostiging - voor alleen de heen- dan wel de terugreis -
wordt verstrekt.Een combinatie van afstandscriterium en leeftijdscriterium is op grond van de
wet niet mogelijk (artikel 4, achtste en negende lid, van de WPO en artikel 4,
zevende en achtste lid, van de WEC). Met andere woorden: een voor de hand
liggend onderscheid in afstand voor jongere en oudere kinderen is niet
mogelijk.Het drempelbedrag en het draagkrachtbeginselVoor het vervoer van leerlingen naar scholen voor basisonderwijs heeft de
gemeente naast de vaststelling van een afstandsgrens en leeftijdsgrens nog twee
andere volumebeperkende maatregelen ter beschikking ter regulering van de
vervoerskosten, namelijk een drempelbedrag en het toepassen van het
draagkrachtbeginsel. In het kader van het vervoer van leerlingen naar speciale
scholen voor basisonderwijs kan eveneens een drempelbedrag geheven worden, maar
is het toepassen van het draagkrachtbeginsel niet mogelijk. Zie verder de
toelichting bij artikel 23 en 24.Leerlingenvervoer naar dislocaties/nevenvestigingenArtikel 11 e.v. en artikel 15 e.v. van de verordening bepalen dat het college
bekostiging verstrekt in de kosten van leerlingenvervoer, indien de afstand van
de woning van de leerling naar de dichtstbijzijnde voor de leerling
toegankelijke school voor basisonderwijs, een speciale school voor
basisonderwijs, een school voor speciaal voortgezet onderwijs of (voortgezet)
speciaal onderwijs meer bedraagt dan zes kilometer.Indien de school die de leerling bezoekt meer dan een locatie heeft, rijst de
vraag of slechts de hoofdvestiging dan wel alle onderwijslocaties als school in
de zin van de verordening leerlingenvervoer dienen te worden beschouwd. Deze
vraag zal zich in de praktijk vaker voordoen door met name de
schaalvergrotingsoperatie (T en B) in het basisonderwijs. Door deze operatie is
het aantal dislocaties toegenomen en zijn zelfstandige scholen omgevormd tot
nevenvestigingen.Voor de beantwoording van de gestelde vraag kan aansluiting worden gezocht bij
de regelgeving inzake de huisvesting en materiele instandhouding in het primair
onderwijs, alsmede bij artikel 2, eerste lid, artikel 11 en artikel 15, eerste
lid van de verordening leerlingenvervoer. Als uitgangspunt geldt dan dat de
feitelijke locatie die door de leerling wordt bezocht als school kan worden
beschouwd in de zin van de verordening.Concreet gaat het om de volgende situaties:1. Nevenvestiging in het
basisonderwijs.Een nevenvestiging wordt in termen van de WPO (artikel 1) beschouwd als een deel
van de school op de plaats waar voor de vorming van de nevenvestiging een
zelfstandige school functioneerde. De eigen wettelijke positie van een
nevenvestiging komt onder andere tot uiting in een afzonderlijke normstelling
voor de instandhouding, in een afzonderlijke regeling voor de rijksbekostiging
van de huisvesting (los van de plaatsingscapaciteit van de hoofdvestiging) en in
de verplichting om voor de nevenvestiging een afzonderlijke
leerlingadministratie bij te houden.Gelet op het voorgaande uitgangspunt en tegen deze achtergrond bezien, ligt het
voor de hand een nevenvestiging als een school in de zin van de verordening te
beschouwen.
2. Dislocaties in het primair
onderwijs.
Een dislocatie kan, gelet op het hiervoor genoemde uitgangspunt, eveneens als
een school in de zin van de verordening worden beschouwd.
3. Bekostiging.
Het college verstrekt bekostiging indien de leerling de dichtstbijzijnde
toegankelijke onderwijslocatie bezoekt, indien uiteraard aan de criteria van de
verordening op het gebied van richting en kilometergrens wordt voldaan. Met een
onderwijslocatie wordt zowel de hoofdvestiging als een nevenvestiging of
dislocatie bedoeld.Hieruit vloeit bijvoorbeeld voort dat indien een leerling een dislocatie bezoekt
die minder ver van de woning is gelegen dan de kilometergrens van artikel 11
respectievelijk artikel 15 van de verordening, het college niet gehouden is
bekostiging te verstrekken voor de kosten van het leerlingenvervoer. Dit gaat
ook niet op indien de hoofdvestiging van de school zich wel verder weg van de
woning bevindt dan de kilometergrens.Anderzijds is het college gehouden bekostiging van de kosten van
leerlingenvervoer te verstrekken indien de dichtstbijgelegen onderwijslocatie
van de gewenste soort en richting een nevenvestiging is die verder weg van de
woning is gelegen dan de kilometergrens van artikel 11 respectievelijk artikel
15, terwijl de hoofdvestiging binnen deze kilometergrens is gelegen.
4. Toegankelijkheid.
De bekostigingsplicht van het college tot de dichtstbijzijnde voor de leerling
toegankelijke school kan van specifiek belang zijn indien de leerling een school
bezoekt met een nevenvestiging of een dislocatie.Indien een school een nevenvestiging of dislocatie heeft, kan het bevoegd gezag
bij de inrichting van het onderwijs bepalen dat de hoofdvestiging en de
nevenvestiging/dislocatie niet elk een volledig onderwijscurriculum verzorgen.
Indien bijvoorbeeld de dichtstbij gelegen locatie een dislocatie is waar slechts
onderwijs voor de d, is deze locatie voor een leerling uit de bovenbouw niet
toegankelijk en wordt de verder gelegen dislocatie of hoofdvestiging met
onderwijs voor de bovenbouw als dichtstbijzijnde onderwijslocatie aangemerkt.
Indien aan de overige voorwaarden wordt voldaan bekostigt het college het
vervoer daarheen.Verbouwing van de schoolIndien een school verbouwd wordt en leerlingen op een andere locatie opgevangen
worden, dan is het niet automatisch zo dat de gemeente alle leerlingen naar die
locatie vervoert. Per leerling moet de verordening leerlingenvervoer van de
gemeente waar het kind woont worden toegepast. Voor leerlingen die al in het
leerlingenvervoer zitten, geldt artikel 6 van de verordening (doorgeven van
wijzigingen). Het college gaat dan opnieuw kijken of er aanspraak bestaat op
leerlingenvervoer.Voor leerlingen die niet in het leerlingenvervoer zitten, moet een aanvraag
worden ingediend. De gemeente gaat deze aanvraag toetsen. Hierbij wordt (onder
meer) gekeken of wordt voldaan aan de afstandsgrens en of het om de
dichtstbijzijnde toegankelijke school van de soort en de richting gaat. Maken
ouders geen aanspraak op leerlingenvervoer, dan moeten zij samen met de school
bekijken hoe de eventuele extra vervoerskosten worden opgevangen. Vaak regelen
scholen vervoer tussen de oude en nieuwe locatie.Artikel 12 Bekostiging van de kosten van vervoer ten behoeve van een
begeleiderIn een aantal gevallen zal blijken dat het voor de leerling niet mogelijk is
zelfstandig met het openbaar vervoer te reizen. Indien er dan geen andere
‘oudere’ leerlingen zijn die de leerling kunnen begeleiden, is deze begeleiding
een verantwoordelijkheid van de ouders. In artikel 12 van de verordening is
daaromtrent een regeling getroffen.Uit artikel 12 blijkt:
dat de afstand van de woning naar de school meer dan zes kilometer moet
zijn om voor bekostiging van de vervoerkosten ten behoeve van een
begeleider in aanmerking te komen;
dat begeleiding slechts wordt bekostigd aan de ouders, indien de
leerling jonger dan negen jaar is. Met andere woorden: de regeling gaat
ervan uit dat een leerling van negen jaar en ouder in principe
zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kan maken. Is dat in een
incidenteel geval niet zo, dan kan op grond van artikel 29 van de
verordening een uitzondering hierop gemaakt worden.
In dit verband is artikel 7 van de verordening van belang. Indien de
leerling op 1 augustus van het schooljaar acht jaar is, geldt voor het
hele schooljaar dat de leerling als acht jaar wordt aangemerkt ook al
wordt de leerling in de loop van het schooljaar negen jaar;
dat door de ouders genoegzaam aangetoond moet worden dat de leerling
niet in staat is zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik te maken.
Hiervan kan onder andere sprake zijn indien:
de leerling te jong is om zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik
te maken;
de leerling gedurende de rit met het openbaar vervoer een of meerdere
malen moet overstappen op gevaarlijke overstappunten en hij, gezien zijn
leeftijd, te jong hiervoor is;
de route van het uitstappunt van de bus naar de school gevaarlijke
punten kent (en oplossing daarvan door bijvoorbeeld verkeersbrigadiers
niet mogelijk is).
Dit ‘genoegzaam aantonen’ dient zoveel als mogelijk ondersteund te worden door
eventuele bewijsstukken, zoals gegevens over de routes van het openbaar vervoer,
psychologische verklaringen en medische verklaringen. In een aantal gevallen kan
het voorkomen dat het bewijs moeilijk te geven is. In die gevallen dient de
situatie zorgvuldig beoordeeld te worden door het college. Het college bepaalt
immers of inderdaad aangetoond wordt of zelfstandig vervoer van de leerling niet
mogelijk is.Wie uiteindelijk als begeleider zal fungeren is in principe niet van belang.
Ongeacht wie de leerling begeleidt, vindt de bekostiging van de kosten plaats
aan de ouders van de leerling. Indien een begeleider (al dan niet een ouder)
meer dan een leerling tegelijk begeleidt, geldt slechts bekostiging als ware er
sprake van de begeleiding van een leerling. Met andere woorden, indien
bijvoorbeeld een ouder drie leerlingen begeleidt met het openbaar vervoer, kan
het niet zo zijn dat de bekostiging van de kosten van openbaar vervoer ten
behoeve van de begeleider drie maal plaatsvindt. Artikel 12, tweede lid, van de
verordening bepaalt dan ook dat de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van
een begeleider voor bekostiging in aanmerking komen.In de uitspraak van 19 maart 1992 (nr. R03.89.6924/106) van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State gaat het om de vraag in hoeverre
leerlingen zelf kunnen voorzien in de begeleiding van andere (jongere)
leerlingen. In aanscherping op de algemene lijn die de afdeling hierin volgt,
geeft de afdeling aan dat weliswaar leerlingen van elf jaar en ouder enige
begeleiding voor hun rekening kunnen nemen, maar dat van een elfjarig kind niet
kan worden verwacht dat het zelfstandig twee of meer jongere kinderen door
moeilijke verkeerssituaties kan loodsen.Artikel 13 Bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoerBekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer ten behoeve van de
leerling die een school voor basisonderwijs of een speciale school voor
basisonderwijs bezoekt, dient in principe slechts in uitzonderingsgevallen te
worden verleend. Deze uitzonderingen zijn in artikel 13 van de verordening
vastgelegd.In veel gevallen zal het voorkomen dat het college het aangepast vervoer zelf
organiseert. Het drempelbedrag en de bijdrage op grond van de draagkracht zullen
dan door de ouders aan het college betaald moeten worden, in feite in ruil voor
het aangeboden vervoer. Overigens geldt met name voor aangepast vervoer dat
regionale samenwerking met andere gemeenten tot belangrijke besparingen kan
leiden.Onderdeel a. Reistijd met openbaar vervoer is meer dan anderhalf
uurIndien de leerling met gebruikmaking van het openbaar vervoer, meer dan
anderhalf uur onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of minder
van de reistijd per openbaar vervoer kan worden teruggebracht, wordt bekostiging
op basis van de kosten van aangepast vervoer verstrekt.Overigens is het niet zo dat de ouders, indien zij op basis van het criterium
reistijd aanspraak op bekostiging van aangepast vervoer maken, van het college
kunnen eisen dat de totale reistijd ook daadwerkelijk tot 50% of minder wordt
teruggebracht (in het geval dat het college het vervoer zelf organiseert).Indien een schoolbusje meer leerlingen vervoert, kan dit tijdscriterium
overschreden worden. Slechts van belang is dat via individuele meting de
conclusie wordt getrokken, dat de totale reisduur van die leerling met het
openbaar vervoer meer dan anderhalf uur bedraagt en deze met het aangepast
vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar vervoer kan worden
teruggebracht. Is hiervan sprake dan kunnen ouders aanspraak maken op
bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer.De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak van
17 februari 1990 (nr. R03.89.5769/SP274; zie Jur. 4.2) uitgesproken dat bij de
reistijd vijf minuten wachttijd bij de bushalte per rit opgeteld moet worden. Op
grond van de uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State van 5 oktober 1990 (R03.90.6236/86538) alsmede van 10 december 1992
(S03.92.3655.67; zie Jur. 4.4) kan voor de berekening van de reistijd per taxi
tweemaal vijf minuten worden bijgeteld. Discussie over de exacte reistijd per
openbaar vervoer kan volgens de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State van 6 oktober 1992 (S03.92.3174; zie Jur. 4.1) worden
vermeden door uit te gaan van de desbetreffende dienstregelingen.In de verordening is een reistijdcriterium opgenomen van anderhalf uur. Over een
maximale reistijd van anderhalf uur met het openbaar vervoer stelt de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (uitspraken R03.88.5039, R03.88.6089
en R03.88.6566) geen grond te zien voor het oordeel dat dit op zichzelf in
strijd is met artikel 4 van de WBO (nu WPO). Niet aannemelijk is, dat bij het
ontbreken van de mogelijkheid om bekostiging te krijgen op basis van de kosten
van aangepast vervoer, bij een reisduur tot anderhalf uur de vrijheid van ouders
om voor hun kinderen een openbare dan wel een bijzondere school van de door hen
gewenste richting te kiezen, in onaanvaardbare mate onder druk kan komen te
staan van financiële hindernissen.Dit neemt echter niet weg, dat van vervoerders mag worden verwacht dat indien de
omstandigheden daartoe aanleiding geven, zij onderzoeken of onverkort aan de in
artikel 13, onder a, van de verordening weergegeven reistijd dient te worden
vastgehouden. De hardheidsclausule in de gemeentelijke verordening biedt daartoe
uitdrukkelijk de mogelijkheid.In een aantal gevallen kan het voorkomen dat bijvoorbeeld ten aanzien van de
heenreis (woning-school) wel voldaan wordt aan het criterium van de reistijd,
terwijl dit voor de terugreis niet het geval is. Dit kan het geval zijn indien
bijvoorbeeld op de heenreis een stopbus en op de terugreis een snelbus is
ingezet, of indien de heenreis qua tijd niet aansluit bij de aanvang van de
school, maar dat dit bij de terugreis wel het geval is. In dergelijke gevallen
dient het college te besluiten, dat er bekostiging wordt verstrekt wat betreft
de heenreis, op basis van aangepast vervoer, en voor wat betreft de terugreis op
basis van openbaar vervoer.Ook kan het met name bij lange afstanden zinvol zijn om combinatie van vervoer
te overwegen. De leerling zou in zo’n geval gebruik kunnen maken van aangepast
vervoer (dat ook wordt ingezet voor andere leerlingen) tot een centraal
eindpunt, en vervolgens gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer om op de
plaats van bestemming te komen. Een vorm van combinatievervoer kan zijn dat de
leerling eerst met de bus naar het station gaat en vervolgens de trein
neemt.Een ander voorbeeld kan zijn dat de schoolbus enkele centrale opstapplaatsen
(zie artikel 1, onder l) kent.In de uitspraak van 26 februari 1992 (R03.89.0419/83-107; zie Jur. 3.5) geeft de
Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State enige richtlijnen met
betrekking tot centrale opstapplaatsen (buurtbussen). Hierbij dienen de
leerlingen van huis naar een opstapplaats te lopen/fietsen/worden gebracht.
Indien hiermee een reistijd is gemoeid van ten hoogste dertig minuten, en indien
de vertrektijden van de bus zodanig zijn afgestemd op de aanvangs- en eindtijden
van de lessen dat er niet of nauwelijks sprake is van wachttijden, is deze
constructie in beginsel alleszins redelijk te noemen, volgens de afdeling.
Wanneer de leerling gelet op zijn leeftijd begeleiding behoeft bij het vervoer
van huis naar de opstapplaats, acht de afdeling het reëel dat de ouders zelf
voor de begeleiding zorg dragen. Hierbij dient te worden aangetekend dat in de
onderhavige casus de leerlingen die dichterbij de school woonden dan de
kilometergrens van vier kilometer gewend waren om in zijn algemeenheid
vergelijkbare afstanden af te leggen naar reguliere bushalten, aldus de
afdeling.Onderdeel b. Openbaar vervoer ontbreektIn een aantal gemeenten komt het voor dat openbaar vervoer geheel ontbreekt of
zo weinig frequent rijdt dat leerlingen daar geen gebruik van kunnen maken voor
het vervoer van woning naar school of vice versa. In principe kunnen de ouders
dan aanspraak maken op bekostiging op basis van aangepast vervoer. Hierbij kan
het college de volgende mogelijkheden overwegen:
is een combinatie van vervoer haalbaar;
de vervoersonderneming kan verzocht worden om wijzigingen aan te brengen
in de dienstregeling of de mate van het openbaar vervoer, waardoor deze
vervoervorm dienstbaar wordt voor het reizen van en naar de school;
het bevoegd gezag van de school kan verzocht worden de schooltijden af
te stemmen op de vervoertijden;
contact kan worden opgenomen met de rijksverkeersinspectie in het
betreffende gebied; deze kan eventueel een adviserende en bemiddelende
rol spelen;
tevens kan nog bezien worden of het mogelijk is andersoortig vervoer te
organiseren tegen de kosten van openbaar vervoer.
Als echter blijkt dat voorgaande en eventuele andere mogelijkheden niet
uitvoerbaar zijn, dan kan het college bekostiging verstrekken op basis van de
kosten van aangepast vervoer (of de leerling gebruik laten maken van het door de
gemeente verzorgde vervoer).Overigens biedt artikel 13, onder b, van de verordening het college de
mogelijkheid om te beoordelen of de leerling in staat mag worden geacht met de
fiets naar school te gaan. Hierbij spelen de volgende overwegingen een
belangrijke rol:
is de leerling zelfstandig genoeg om met de fiets naar school te
gaan;
is de route die de leerling af moet leggen, veilig met de fiets af te
leggen. Is dat het geval, dan vindt een fietsbekostiging plaats (zie ook
de toelichting op artikel 12).
In de uitspraak van de voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State van 4 februari 1988 (R03.87.7225/S6761) staat dat een bepaling in
de gemeentelijke verordening, die inhoudt dat alleen dan bekostiging wordt
verleend op basis van de kosten van aangepast vervoer indien openbaar vervoer
ontbreekt, in strijd is met de wet. Ook op andere gronden dan het ontbreken van
openbaar vervoer kan voor ouders aanspraak bestaan op bekostiging op basis van
de kosten van aangepast vervoer. Een zodanig geval kan zich voordoen indien de
reistijd die met het gebruik van het openbaar vervoer is gemoeid excessief lang
is en het alternatief van aangepast vervoer niet.Begeleiding door oudersBegeleiding is primair een taak van de ouders. Als dat niet mogelijk is, dienen
zij zelf voor een oplossing te zorgen. Die kan gevonden worden door bijvoorbeeld
een oppas, buren, familie of anderen in te schakelen. In noodsituaties kunnen
ouders een beroep doen op de hardheidsclausule (artikel 29 van de verordening).
Daarbij dient rekening te worden gehouden met de uitspraken van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State over dit onderwerp.In de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5
februari 1992 (R03.90.1688/62-120) staat centraal dat de aanvragende ouders
aangepast vervoer eisen, aangezien zij zichzelf niet in staat achten in de
begeleiding van hun kinderen in het openbaar vervoer te voorzien. Zij motiveren
deze onmogelijkheid naar het oordeel van de Afdeling Bestuursrechtspraak niet
voldoende. De afdeling spreekt hierover uit dat het aan de ouders is voldoende
aannemelijk te maken dat het hun onmogelijk is hun kind te begeleiden. In dit
concrete geval eist de afdeling, gezien de cursus die de moeder volgt,
lesroosters of andersoortige verklaringen waaruit de onmogelijkheid tot
begeleiden blijkt. Voorts dienen de ouders volgens de afdeling aan te tonen dat
hun kind niet (gedeeltelijk) door anderen kan worden begeleid.De uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2
december 1988 (R03.88.5983/S649265-29; zie Jur. 3.4) inzake het beroep van
ouders tegen de afwijzende beschikking van een gemeente om aangepast vervoer toe
te staan gaat verder op deze zaak in. De ouders stellen dat het begeleiden van
hun zoon tot gevolg heeft dat zijn negenjarig zusje tweeëneenhalf tot vier uur
per dag, mede door haar afwijkende schooltijden, zonder opvang moet doorbrengen.
Opvang elders is volgens de ouders niet mogelijk. De afdeling concludeert dat
verzoeker voorshands niet overtuigend heeft aangetoond dat de begeleiding van
zijn zoon - bijvoorbeeld door in onderling overleg met de ouders van
medeleerlingen beurtelings de kinderen naar en van school brengen - niet op een
andere minder bezwaarlijke wijze zou kunnen plaatsvinden.Een soortgelijke uitspraak heeft de afdeling gedaan in een geschil waarin ouders
stellen dat begeleiding door de ouders de gezinnen voor grote problemen stelt,
onder meer omdat een aantal van hen thuis nog niet-schoolgaande kinderen heeft,
die eveneens aandacht en verzorging behoeven. De afdeling stelt in haar
uitspraak d.d. 25 april 1989 (R0.3.87.3373) dat niet aannemelijk is gemaakt dat
het voor appellanten onmogelijk is een zodanige regeling te treffen dat
gedurende de afwezigheid van degenen die zorg dragen voor de begeleiding van de
schoolkinderen door anderen op de jongere kinderen wordt gepast.Uit de uitspraak van de Voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State van 14 mei 1992 (R03.89.7315/P01) inzake de begeleiding door
ouders blijkt het volgende. Appellant is van mening, dat aanspraak bestaat op
aangepast vervoer in plaats van openbaar vervoer, omdat onder meer de
begeleiding van haar kind in het openbaar vervoer tot een onaanvaardbare
belasting van het gezin leidt, aangezien enerzijds haar tweede kind telkens mee
moet reizen bij gebrek aan een oppas en anderzijds de reistijd voor de
begeleider onaanvaardbaar lang is. De Voorzitter bepaalt dat, hoewel niet kan
worden ontkend dat bij gebruik van het openbaar vervoer de begeleiding van het
kind veel tijd vergt, niet aangetoond is dat begeleiding van haar kind tot
ernstige benadeling van het gezin zou leiden. Daarbij is in aanmerking genomen
dat de ouder van de gemeente bekostiging ten behoeve van begeleiding is
verstrekt, zodat zij haar kind niet zelf hoeft te begeleiden, maar hem kan laten
begeleiden. Bovendien zou de ouder gedurende de tijd dat zij haar zoon naar en
van school begeleidt haar tweede kind onder de hoede van een oppas kunnen
stellen.Uit deze uitspraken blijkt onder meer dat de verklaring van de ouders, dat er
thuis kinderen zijn die verzorging behoeven, en er daarom geen sprake kan zijn
van begeleiding door de ouders op zich niet voldoende is. Van ouders wordt in
dit soort gevallen verwacht, dat zij zelf een oplossing zoeken voor het (laten)
begeleiden van hun kinderen en in voorkomend geval aantonen dat die mogelijkheid
niet aanwezig is. In feite zal de gemeente moeten afwegen wat van ouders, die in
aanmerking komen voor bekostiging van het leerlingenvervoer, meer gevraagd wordt
ten aanzien van de begeleiding van hun kinderen dan van ouders die niet voor die
bekostiging in aanmerking komen.Een voorbeeld: ouder A woont op vijf kilometer van de school en ouder B op zeven
kilometer, de gemeente hanteert een afstandscriterium van zes kilometer. Beide
ouders hebben thuis een kind dat verzorging behoeft. Wanneer ouder B, die in
aanmerking komt voor leerlingenvervoer, zou mededelen zijn kind niet te kunnen
begeleiden in verband met de gezinssituatie dan doet zich de vraag voor of, op
grond van het feit dat er sprake is van een verschil in afstand van twee
kilometer, van ouder A wel en van ouder B niet verwacht kan worden dat hij zijn
kind zelf begeleidt, dan wel een andere oplossing zoekt.Artikel 14 Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoerArtikel 14 van de verordening geeft nadere regels omtrent de bekostiging van het
eigen vervoer. Hieronder kan worden verstaan: ouders die de leerlingen zelf naar
school vervoeren of laten vervoeren met een eigen vervoermiddel (auto, bromfiets
etc.), of een leerling die gebruikmaakt van fietsvervoer.Of van bekostiging van eigen vervoer sprake kan zijn is ter beoordeling van het
college. Een belangrijke maatstaf hierbij kan zijn dat dit vervoer voor de
gemeente een goedkopere wijze van vervoer is. Hiervan is bijvoorbeeld geen
sprake indien voor de desbetreffende leerling nog plaats is in een aangepast
vervoermiddel (busje, taxi) waarmee de leerling anders zou kunnen reizen. Ook
kunnen aspecten als zelfredzaamheid van de leerling meespelen bij de beoordeling
van het college of de leerling zelf gebruik kan maken van het vervoer per
fiets.De bekostiging van het eigen vervoer is gerelateerd aan de bekostiging waar de
ouders in principe op basis van de bepalingen in de verordening voor in
aanmerking komen:
voor openbaar vervoer;
voor aangepast vervoer.
Ad a Openbaar vervoerIndien ouders aanspraak maken op bekostiging op basis van de kosten van openbaar
vervoer en zij vervoeren de leerling met toestemming van het college zelf, dan
keert het college bekostiging uit op basis van het openbaar vervoer.Voorbeeld:Afstand woning-school is acht kilometer. Ouders komen in aanmerking voor
bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer maar vervoeren de
leerling zelf, met toestemming van het college. Het college dient nu na te gaan
wat voor deze afstand betaald zou moeten worden, indien de leerling gebruik zou
maken van het openbaar vervoer. Ook hiervoor geldt dat het college het meest
goedkope tarief als uitgangspunt mag nemen. Vervolgens past het college het
eigen bijdrage principe toe. De vraag, wat het openbaar vervoer per kilometer
kost, is niet in zijn algemeenheid te beantwoorden en is mede afhankelijk van
het Vervoersplan en de bepalingen omtrent de zone-indeling die gelden voor die
specifieke gemeente. Nadere informatie hierover bij de plaatselijke of regionale
vervoersondernemingen is daarom noodzakelijk.Ad b Aangepast vervoerIndien ouders in aanmerking komen voor bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer en zij met toestemming van het college de leerling zelf
vervoeren, geldt een vergoeding per kilometer. De kilometervergoeding is
gebaseerd op Reisbesluit binnenland (Stb. 1993, 144) en de Reisregeling
binnenland (Stcrt. van 22 maart 1993). In artikel 14, tweede tot en met vijfde
lid en artikel 19, tweede tot en met vijfde lid van de verordening
leerlingenvervoer is bepaald dat onder omstandigheden bekostiging aan ouders
wordt verstrekt die bestaat uit een bedrag op basis van een kilometervergoeding
afgeleid van de Reisregeling binnenland. De kilometervergoeding betreft
enkelvoudige reizen. Dit betekent dat indien het kind per auto vervoerd wordt,
in principe aanspraak bestaat op vier maal de afstand woning-school. Indien de
gemeente echter de volledige kilometervergoeding op basis van de Reisregeling
binnenland hanteert, maken ouders aanspraak op twee maal de afstand
woning-school (de reis van de leerling).Geen bekostiging wordt verstrekt voor de kosten die ontstaan indien de leerling
ook tussen de middag wordt vervoerd.Indien ouders twee of meer leerlingen vervoeren die aangepast vervoer behoeven,
mag uitgegaan worden van de rijafstand uitgaande van de woning van de te
vervoeren leerling die het verst van de school verwijderd woont.In artikel 14, derde lid, van de verordening is bepaald, dat ouders aanspraak
maken op bekostiging op basis van een kilometervergoeding, indien zij meer dan 1
leerling tegelijk vervoeren en daarvoor van het college toestemming hebben
gekregen. Dit is ook het geval indien ouders in principe slechts aanspraak maken
op bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer. Indien ouders
bijvoorbeeld zes kinderen met een eigen busje vervoeren, kunnen het college bij
wijze van uitzondering op grond van de hardheidsclausule een andere bekostiging
vaststellen. Dit vervoer kan goedkoper zijn dan aangepast vervoer per
leerling.Ook in een dergelijk geval is toestemming van het college noodzakelijk. Hierbij
zal uiteraard rekening gehouden moeten worden met de kosten die daarmee gepaard
gaan.Ten slotte bepaalt artikel 14, vijfde lid, van de verordening dat het college
bekostiging verstrekt op basis van het aantal kilometers fietsvervoer, indien de
leerling gebruik maakt van het vervoer per fiets. Hiervan kan sprake zijn:
indien het college van oordeel is dat de leerling hiertoe in staat mag
worden geacht als openbaar vervoer ontbreekt;
indien de ouders van de leerling dit wensen, bijvoorbeeld in het kader
van de bevordering van de zelfredzaamheid, en het college hiervoor
toestemming geeft.
Artikel 15 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en vervoer per
fietsVoor het vervoer van leerlingen naar scholen voor (voortgezet) speciaal
onderwijs geldt evenals voor het vervoer van leerlingen naar scholen voor
basisonderwijs of speciale scholen voor basisonderwijs als uitgangspunt:
bekostiging van de kosten van openbaar vervoer. Indien het college van oordeel
is, eventueel na de commissie voor de begeleiding en andere deskundigen gehoord
te hebben, dat een andere wijze van vervoer noodzakelijk is, kan een andere
wijze van vervoer voor bekostiging in aanmerking gebracht worden, namelijk:
openbaar vervoer onder begeleiding;
aangepast vervoer al dan niet verzorgd door het college;
eigen vervoer;
een combinatie van bovenstaande vervoersmogelijkheden.
In de verordening is voor het (speciaal) onderwijs één afstandsgrens opgenomen,
namelijk zes kilometer. Hierbij dient echter rekening te worden gehouden met het
bepaalde in artikel 20 van de verordening. Dit artikel bepaalt dat als de
afstand naar de school minder bedraagt dan zes kilometer, toch aangepast vervoer
moet worden verstrekt indien de handicap van de leerling dat vereist.Analoog aan de regeling voor de bekostiging van het vervoer naar scholen voor
basisonderwijs en speciale scholen voor basisonderwijs geldt ook ten aanzien van
de bekostiging van het vervoer naar scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs
dat het college de voor de gemeente goedkoopst mogelijke wijze van vervoer
bekostigt (dit kan bijvoorbeeld zijn een strippenkaart, een jaarabonnement of
een maandabonnement of een kilometervergoeding voor de (brom)fiets).Het college kan op grond van het tweede lid bepalen dat bekostiging voor de
fiets wordt verstrekt. Het college moet dan van oordeel zijn dat de leerling, al
dan niet onder begeleiding, gebruik kan maken van het vervoer per fiets. Hierbij
dient in overweging worden genomen: de leeftijd van de leerling, de eventuele
handicap van de leerling, de veiligheid van de af te leggen route en de afstand.
Ook is het mogelijk een fietsvergoeding voor bijvoorbeeld de maanden maart tot
november te verstrekken en voor de overige maanden bekostiging voor ander
passend vervoer.Artikel 15a Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke WEC school
cluster 4Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 16 Commissie voor de begeleidingHet college kan advies inwinnen bij de commissie voor de begeleiding en/of de
ambulante begeleider van een leerling. Als zij niet op de hoogte zijn van de
gesteldheid van de leerling waarvoor een aanvraag is binnengekomen, kan advies
worden ingewonnen bij de schooldirecteur. Deze moet een gemotiveerd advies
geven.Als nadeel van een keuze voor de directeur/commissie voor de begeleiding als
adviserend orgaan geldt de veel gehoorde klacht, dat hun adviezen nogal eens
subjectief van aard kunnen zijn. Zij zijn immers verbonden aan de ontvangende
school en er kunnen dan bepaalde belangen zijn bij het aannemen van het kind op
de desbetreffende school. Het is in dat kader van belang dat het college een
gemotiveerd advies vraagt van de directeur/commissie voor de begeleiding. Voorts
is in de verordening gekozen voor de mogelijkheid om ook andere deskundigen te
raadplegen.Van de mogelijkheid dat het college het advies van andere deskundigen in kan
winnen, kan gebruik worden gemaakt indien bijvoorbeeld het oordeel van het
college afwijkt van het advies van genoemde commissies, of in geval de
bijzondere handicap van de leerling dit vraagt. Andere deskundigen zijn
bijvoorbeeld medische specialisten, een orthopedagoog, de huisarts van de
leerling, een kinderpsycholoog, en dergelijke.In een dergelijk geval kan de gemeenteraad als alternatief een onafhankelijke
commissie van advies instellen, al dan niet in samenwerking met andere
gemeenten. Op deze wijze kan een onafhankelijk advies verkregen worden; de
commissie van advies is immers niet gekoppeld aan een bepaalde school. De
eventuele kosten verbonden aan een onafhankelijke commissie van advies zullen
dan wel door de (samenwerkende) gemeenten gedragen moeten worden.Er kan ook worden gekozen voor advisering door een schoolartsendienst of
geneeskundige dienst. De kosten verbonden aan de adviezen van een
schoolartsendienst of geneeskundige dienst, zullen veelal lager zijn dan de
kosten verbonden aan een apart ingestelde onafhankelijke commissie. Deze kosten
zullen echter ook voor rekening van de gemeente komen.Wanneer advies nodig is over deelaspecten van het vervoer - bijvoorbeeld
‘veilige route’ -, dan kan dit worden ingewonnen bij deskundigen op het terrein
van het desbetreffende deelaspect, bijvoorbeeld in dit geval de
(verkeers)politie. Ook voor deze deskundigen geldt dat zij een onafhankelijke
positie innemen.Advisering bij negatieve beschikkingOm de bestuurslast beperkt te houden, is bepaald dat alleen in het geval het
college een negatieve beschikking op de gevraagde voorziening geeft, het advies
van genoemde commissies daarbij moet worden betrokken. Indien het voor een
gemeente duidelijk is dat het aangevraagde vervoer voor de leerling passend is
(bijvoorbeeld omdat het een herhalingsaanvraag betreft of omdat de handicap dat
vervoer noodzakelijk maakt), behoeft het advies niet te worden gevraagd.
Uiteraard laat deze bepaling onverlet dat het advies van genoemde commissies ook
gevraagd kan worden indien de gemeente dit wenselijk vindt.Volgens de verordening vindt advisering plaats indien het college een negatieve
beschikking op de gevraagde voorziening geeft. Het kan dan bijvoorbeeld gaan
om:
advisering aan het college over de vraag of een leerling die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, al dan niet onder
begeleiding, gebruik kan maken van het vervoer per fiets (artikel 15,
tweede lid);
advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school
voor speciaal onderwijs bezoekt, al dan niet zelfstandig gebruik kan
maken van het openbaar vervoer in verband met zijn verstandelijke of
lichamelijke handicap of leeftijd, waardoor vervoer onder begeleiding
noodzakelijk is (artikel 17, eerste lid, van de verordening);
advisering aan het college over de vraag of een leerling die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, gelet op zijn
verstandelijke of lichamelijke handicap al dan niet in staat is - ook
niet onder begeleiding - van het openbaar vervoer gebruik te maken,
waardoor aangepast vervoer noodzakelijk is (artikel 18, eerste lid,
onder a, van de verordening);
advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, waarvan de afstand van de
woning van de leerling naar de te bezoeken school minder bedraagt dan de
in de verordening aangegeven minimum km-grenzen, niet in staat is,
gezien zijn lichamelijke handicap, die school zonder aangepast vervoer
te bereiken (artikel 20 van de verordening);
advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, gebruik kan maken van de
(brom)fiets, indien openbaar vervoer ontbreekt (artikel 18, eerste lid,
onder c, van de verordening);
advisering aan het college indien het college wil afwijken van de
bepalingen zoals die omschreven zijn in titel 3 van de verordening.
In de verordening hebben de commissies slechts adviserende taken als het gestel
van de leerling betreft (verstandelijk of lichamelijk). De commissies hebben
geen adviserende taak indien het betreft:
de vraag of de reistijd van anderhalf uur of meer met openbaar vervoer
door middel van aangepast vervoer teruggebracht kan worden tot 50% of
minder (artikel 18, onder b, van de verordening);
de vraag of openbaar vervoer ontbreekt (artikel 18, onder c, van de
verordening).
Het spreekt voor zichzelf dat de commissies het gemotiveerde advies aan het
college uitbrengen binnen een door het college te stellen termijn. Deze
commissies zijn een externe adviseur in de zin van artikel 3:5 van de Awb. Dit
houdt in dat de algemene regels die in afdeling 3:3 van de Awb zijn gegeven van
toepassing zijn. Dit betekent onder andere dat het bestuursorgaan de adviseur
een termijn kan stellen waarbinnen het advies wordt verwacht, en dat in of bij
het besluit vermeld dient te worden wie de adviseur is die het advies heeft
uitgebracht.Artikel 17 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer ten
behoeve van een begeleiderIndien ouders van een leerling op grond van artikel 15 van de verordening in
aanmerking komen voor bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer,
en het college van oordeel is dat de leerling niet zelfstandig van het openbaar
vervoer of de fiets gebruik kan maken, komen de ouders tevens in aanmerking voor
bekostiging van de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van een
begeleider (artikel 17 van de verordening). Uit artikel 17 blijkt dat:
de leerling een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs moet
bezoeken die is aan te merken als de dichtstbijzijnde toegankelijke
school, en de afstand van de woning naar de school voor speciaal
onderwijs moet meer dan zes kilometer bedragen;
de begeleiding slechts wordt bekostigd indien door de ouders genoegzaam
wordt aangetoond dat de leerling door zijn lichamelijke, verstandelijke
of zintuiglijke handicap dan wel door zijn leeftijd niet in staat is
zelfstandig van het openbaar vervoer of de fiets gebruik te maken.
Hiervan kan onder andere sprake zijn:
indien de handicap dan wel de leeftijd van de leerling begeleiding
noodzakelijk maakt;
indien de leerling gedurende de rit met het openbaar vervoer een of
meerdere malen over moet stappen op te gevaarlijke overstappunten en dit
gezien de leeftijd van de leerling onverantwoord is;
indien de route van het uitstappunt van de bus naar de school te
gevaarlijke punten kent, en een adequate oplossing van deze gevaarlijke
punten niet mogelijk is (bijvoorbeeld verkeersbrigadiers etc.).
Voor dit ‘genoegzaam aantonen’ geldt - analoog aan de desbetreffende bepaling
voor het openbaar vervoer onder begeleiding naar scholen voor basisonderwijs of
speciale scholen voor basisonderwijs - dat de bewijslast bij de ouders ligt.
Ouders dienen hiertoe verklaring(en) van deskundige(n) te overleggen. Indien het
college de aanvraag voor begeleiding afwijst, dient daarbij het advies van de
commissie voor de begeleiding of andere deskundigen (bijvoorbeeld specialist,
pedagoog en psycholoog) te worden betrokken. Het advies betreft dan de vraag of
de leerling, gezien zijn handicap dan wel leeftijd, niet zelfstandig van het
openbaar vervoer of de fiets gebruik kan maken.In principe is het niet van belang wie de leerling uiteindelijk begeleidt. In de
regel zullen dit de ouders zijn. Het is echter ook denkbaar dat een ander
familielid, een oppas, buren, ouders van andere leerlingen, een kennis of een
klassenassistent de leerling begeleidt.Bij begeleiding door een klassenassistent dienen wel afspraken gemaakt te worden
met het bevoegd gezag van de betrokken school. Ook kan begeleiding in
groepsverband georganiseerd worden of via een rooster van verschillende
begeleiders. Is hiervan sprake, dan is artikel 17, derde lid, van de verordening
van toepassing; indien een begeleider meerdere leerlingen tegelijk begeleidt,
komen slechts de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van een begeleider voor
bekostiging in aanmerking (zie tevens de toelichting op artikel 12).Door de Nederlandse Spoorwegen en de stads- en streekvervoerbedrijven is een
regeling getroffen betreffende kosteloos vervoer van de begeleider van een
gehandicapte. Indien een gehandicapte hiervoor in aanmerking komt, verstrekt de
NS hem een legitimatiebewijs. Het legitimatiebewijs is bestemd voor die mensen
die vanwege een lichamelijke, geestelijke of zintuiglijke handicap niet of niet
onder alle omstandigheden zelfstandig kunnen reizen. Het legitimatiebewijs is
wat het binnenland betreft geldig op onder meer:
alle lijnen van de Nederlandse Spoorwegen;
alle buslijnen in Nederland, zowel in het stads- als in het
streekvervoer;
alle metro- en tramlijnen.
Voorts blijkt het in de praktijk tot de mogelijkheden te horen dat afspraken met
de NS worden gemaakt over bijvoorbeeld het uitstappen van de leerling onder
begeleiding van de conducteur.Artikel 18 Bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoerOok voor het vervoer naar scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs geldt dat
bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer in principe
uitzondering is. Wel moet de toegankelijkheid van het (voortgezet) speciaal
onderwijs gewaarborgd blijven. Daar waar vervoer, openbaar of aangepast,
noodzakelijk is, moet dit op passende wijze kunnen plaatsvinden. In artikel 18
van de verordening zijn deze waarborgen verankerd.Onderdeel a De handicap van de leerling vereist aangepast
vervoerIndien de gehandicapte leerling niet in staat is, ook niet onder begeleiding,
van het openbaar vervoer gebruik te maken, bekostigt het college de kosten van
het aangepast vervoer. Welke wijze van aangepast vervoer bekostigd wordt,
bepaalt het college. Een belangrijk criterium hierbij is: op welke wijze kan het
aangepast vervoer zo goedkoop en efficiënt mogelijk georganiseerd worden zonder
de bereikbaarheid van de school in gevaar te brengen? In veel gevallen zal het
door het college georganiseerde vervoer het meest efficiënt zijn.Het college kan ook, uit financiële en doelmatigheidsoverwegingen, in
samenwerking met buurgemeenten een vervoerregeling treffen, zodat leerlingen uit
verschillende gemeenten gebruik kunnen maken van het door het college
georganiseerde vervoer.Ook kan het betekenen dat de taxi, schoolbus en dergelijke in de route
verschillende opstappunten kent, waar de leerlingen kunnen opstappen. Bij een
ernstige lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap van de leerling
kan het college besluiten dat de leerling thuis opgehaald wordt.Onderdeel b Reistijd met openbaar vervoer is meer dan anderhalf
uurHet college verstrekt ook bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer, indien de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school
of terug meer dan ten minste anderhalf uur onderweg is en de reistijd met
aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar vervoer kan
worden teruggebracht. Ook hierbij geldt dat het advies van de commissie voor de
begeleiding niet gevraagd hoeft te worden. Zie verder de toelichting op artikel
13 onder ad 1.Onderdeel c Openbaar vervoer ontbreektArtikel 18, eerste lid, onder c, van de verordening geeft een derde mogelijkheid
om aanspraak te maken op bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer. Dit lid bepaalt dat het college de kosten van het aangepast vervoer
bekostigt, indien openbaar vervoer ontbreekt. Tevens kan het voorkomen dat het
openbaar vervoer zo weinig frequent rijdt dat de leerling daarvan geen gebruik
kan maken. Echter, voordat het college beslist dat bekostiging van het aangepast
vervoer verleend wordt, kan het de mogelijkheden onderzoeken zoals in de
toelichting op artikel 13 is uitgewerkt. Ook kan het college bepalen dat de
leerling gebruik kan maken van het vervoer per (brom)fiets. Het college kan het
advies van de commissie voor de begeleiding en eventueel het advies van andere
deskundigen daarover vragen.Als de leerling gebruik dient te maken van een aangepaste fiets of driewieler of
met behulp van een tandem naar school gaat (als er een zogenaamde voorrijder
aanwezig is), kunnen de ouders op grond van de Wet WIA bij het UWV een
tegemoetkoming in de aanschafkosten vragen.De hoogte van de bekostiging van aangepast vervoer is uiteraard afhankelijk van
een eventueel drempelbedrag en een bijdrage afhankelijk van het inkomen van de
ouders (wat betreft het vervoer naar een school voor speciaal voortgezet
onderwijs).Medische begeleidingGemeenten zijn niet verantwoordelijk voor de medische begeleiding in het
leerlingenvervoer. Dit blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Zwolle
(Rechtbank Zwolle, 21 november 2007 Awb 06/1788, LJN: BB8810). De gemeente
stelde in het verweer dat vervoer iets anders is dan (medische) zorgverlening.
De rechter vindt dit geen beperkte uitleg van de wettelijke bepalingen. De
medische begeleiding hoort volgens de rechtbank thuis in het zogenaamde 2e
compartiment (tot 1 januari 2006 de Ziekenfondswet en sinds die datum de
Zorgverzekeringswet -de AWBZ).In het verleden is de gemeente wel verantwoordelijk gesteld voor medische
begeleiding (Uitspraak Raad van State van 8 oktober 1990; R03.90.3061/Sp. 179).
In deze uitspraak was het college gehouden de (salaris)kosten van een begeleider
in aangepast vervoer te bekostigen, met betrekking tot een leerling die constant
op de ondersteuning van een deskundige op het gebied van speciale medische
apparatuur was aangewezen. Dit betrof echter een zeer uitzonderlijk geval.AdviseringOp grond van artikel 18, tweede lid, van de verordening dient het college indien
het de gevraagde voorziening niet of slechts gedeeltelijk toekent het advies te
vragen aan de commissie voor de begeleiding. Deze zal dan moeten beoordelen of
de leerling, gezien zijn lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap,
niet in staat is - ook niet onder begeleiding - van het openbaar vervoer gebruik
te maken. Tevens kan het college het advies van andere deskundigen
inwinnen.Artikel 19 Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoerMet name bij het bezoeken van scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs kan
het voorkomen dat de ouders de leerlingen zelf wensen te vervoeren of te laten
vervoeren per auto. In artikel 19 van de verordening zijn hiervoor nadere
voorschriften gegeven.
a. Openbaar vervoer
Indien ouders de leerling zelf wensen te vervoeren of te laten vervoeren tegen
een (kilometer)vergoeding, is toestemming van het college noodzakelijk. Deze
toestemming is opgenomen in de verordening, omdat het college dient te bekijken
of deze wijze van vervoer daadwerkelijk de goedkoopste is. Is dat het geval, dan
kan het college desgewenst toestaan dat de ouders de leerling zelf vervoeren of
laten vervoeren. De bekostiging die hier dan tegenover staat is afhankelijk van
de bekostiging waarop de ouders in principe recht hebben.Maken ouders aanspraak op bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en
wensen zij de leerling zelf te vervoeren of te laten vervoeren, dan bekostigt
het college de kosten van het openbaar vervoer.Voorbeeld:Ouders maken aanspraak op bekostiging van de kosten van het openbaar vervoer
naar een school voor dove leerlingen. De kosten van een jaarabonnement zijn euro
500,-. Zij vervoeren de leerling echter, na toestemming van het college, zelf.
De bekostiging is dan euro 500,- als ware er sprake van bekostiging van de
kosten van het openbaar vervoer.
b. Aangepast vervoer
Maken ouders aanspraak op bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer en vervoeren zij de leerling, na toestemming van het college, zelf of
laten zij de leerling zelf vervoeren, dan bekostigt het college een bedrag per
kilometer.Deze bekostiging is analoog aan de betreffende bepaling in Titel 2 van de
verordening, namelijk een bedrag per kilometer, afgeleid van de Reisregeling
binnenland. Voor een verdere uitwerking hiervan wordt verwezen naar de
toelichting op artikel 14.In artikel 19, derde lid, van de verordening is tevens bepaald dat, indien het
college de ouders desgewenst heeft toegestaan meer dan een leerling zelf te
vervoeren of te laten vervoeren, bekostiging op basis van een
kilometervergoeding bestaat. Dit geldt ook indien de ouders aanspraak maken op
bekostiging gebaseerd op openbaar vervoer.Indien de ouders of het college van oordeel zijn dat de leerling met de fiets of
de bromfiets naar school en terug kan, wordt bekostiging verstrekt op basis van
een fietsvergoeding dan wel op basis van een bromfietsvergoeding.Indien het college van oordeel is dat de leerling gebruik kan maken van het
(brom)fietsvervoer kan het advies van de commissie voor de begeleiding of andere
deskundigen worden ingewonnen.Zeker voor leerlingen die een school voor voortgezet speciaal onderwijs
bezoeken, kan deze vorm van vervoer nuttig zijn in het kader van de bevordering
van de zelfredzaamheid. Het college verleent dan een vergoeding per km
fietsvervoer (zie de toelichting op artikel 14) of een vergoeding per kilometer
bromfietsvervoer afgeleid van de bedragen als genoemd in de Reisregeling
binnenland.Artikel 20 Bekostiging vervoerskostenUitgangspunt van de verordening is dat in principe voldaan dient te worden aan
het gestelde criterium in artikel 15 van de verordening (afstandsgrens), dat is
gebaseerd op artikel 4, zevende lid, van de WEC. Hierin is bepaald dat de
gemeenteraad kan bepalen dat geen aanspraak op bekostiging bestaat op grond van
de afstand tussen de woning en de school. Echter, artikel 4, zevende lid, van de
WEC bepaalt tevens dat gehandicapte leerlingen, die op ander vervoer dan
openbaar vervoer zijn aangewezen, op een passende wijze dienen te worden
vervoerd. In een aantal gevallen zal het voorkomen dat een leerling, gezien zijn
handicap, ook over een afstand van minder dan zes kilometer aangepast vervoer
behoeft. Artikel 20 van de verordening voorziet in een dergelijke
voorziening.Maakt de handicap van de leerling aangepast vervoer noodzakelijk naar de school
die dichterbij is gelegen dan zes kilometer, dan kunnen ouders toch in
aanmerking komen voor bekostiging van de vervoerkosten. (Deze leerlingen vallen
dus niet onder titel 6 van de verordening.) Hiervan kan bijvoorbeeld sprake
zijn, indien door de aard van de handicap aangepast vervoer technisch de enige
mogelijkheid is (bijvoorbeeld rolstoel).Indien het college de gevraagde voorziening niet toekent, dient het bij de
beschikking het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies van
andere deskundigen te betrekken.In het geval een WEC leerling gehandicapt is en recht heeft op aangepast
vervoer, kunnen de ouders ook kiezen voor de bekostiging van eigen vervoer. Deze
mogelijkheid is opgenomen in het derde lid. Artikel 19 is in dat geval van
overeenkomstige toepassing. Dit houdt ondermeer in dat het college toestemming
moet geven voor het eigen vervoer.Artikel 21 Bekostiging van de kosten van het weekeinde- en
vakantievervoer aan de in de gemeente wonende oudersArtikel 21 van de verordening bepaalt dat het college desgewenst de kosten van
het weekeinde- en vakantievervoer bekostigt aan de in de gemeente wonende ouders
van de leerling die, met het oog op het volgen van voor hem passend (voortgezet)
speciaal onderwijs in een internaat of pleeggezin verblijft. Dit artikel valt in
twee belangrijke onderdelen uiteen:
Het college van de gemeente waar de ouders wonen, bekostigt de kosten
van het weekeinde- en vakantievervoer.
Het college bekostigt de kosten van het weekeinde- en vakantievervoer,
indien het verblijf van de leerling in een internaat of een pleeggezin
noodzakelijk is met het oog op het volgen van passend (voortgezet)
speciaal onderwijs.
Ad 1Indien de ouders ten behoeve van hun kind aanspraak maken op bekostiging van het
weekeinde- en vakantievervoer, dan wordt deze bekostiging verstrekt door het
college van de gemeente waar de ouders woonachtig zijn, en dus niet door het
college van de gemeente waar de leerling in een internaat of een pleeggezin
verblijft. Wellicht ten overvloede wordt hier nog opgemerkt dat het college van
de gemeente waar de leerling in het internaat of het pleeggezin verblijft, het
dagelijks vervoer van het internaat of pleeggezin naar de school en terug dient
te bekostigen, indien de leerling daarvoor in aanmerking komt.Het komt wel eens voor dat ouders van een leerling die een internaat bezoekt
gescheiden zijn en dat de leerling het ene weekeinde naar zijn moeder en het
andere weekeinde naar zijn vader dient te worden vervoerd. Als de vader in een
andere gemeente woont dan de moeder dan dient iedere ouder zelfstandig een
aanvraag in te dienen bij de gemeente waar men woonachtig is. Het komt nogal
eens voor dat ouders het college vragen hun kind af en toe ook door de week naar
huis te vervoeren. Dergelijke verzoeken kunnen worden afgewezen. Het gaat hier
immers om weekeinde- en vakantievervoer. Indien daartoe aanleiding is, kan in
voorkomend geval bezien worden of toepassing gegeven dient te worden aan artikel
29 van de verordening.Ad 2Essentieel voor de regeling is dat pas bekostiging van het weekeinde- en
vakantievervoer wordt verleend als het verblijf in het internaat of pleeggezin
noodzakelijk is voor het volgen van passend (voortgezet) speciaal onderwijs.
Woont de leerling niet meer bij zijn ouders om sociale of medische redenen (denk
aan uithuisplaatsing, crisisopvang), dan wordt dit vervoer niet door de gemeente
vergoed in het kader van het leerlingenvervoer.Doorslaggevend is de directe relatie tussen het verblijf in een internaat of
pleeggezin en het volgen van passend onderwijs. Dit betekent dat het college
geen bekostiging voor het weekeinde- en vakantievervoer verstrekt, als de
leerling passend onderwijs kan volgen dat met dagelijks vervoer vanuit het
ouderlijk huis bereikt kan worden. Tevens betekent dit dat het vervoer niet
wordt bekostigd van gemeentewege indien de leerling om medische of sociale
redenen in een internaat of pleeggezin verblijft.Voorbeeld: Een leerling is aangewezen op onderwijs voor dove kinderen. Vanuit de
ouderlijke woning is dit onderwijs niet bereikbaar met dagelijks vervoer.
Verblijf in een internaat of een pleeggezin in de buurt van een geschikte school
is daarom noodzakelijk. De ouders kunnen in de gemeente waar zij wonen een
aanvraag voor weekendvervoer indienen.Of plaatsing op het internaat om buiten het onderwijs gelegen redenen heeft
plaatsgevonden dient door de gemeente voldoende gemotiveerd te worden. De
gemeente dient na te gaan op welke gronden een leerling op een internaat is
geplaatst (afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, 12 juni 1995, nr.
R03.92.5415; zie Jur. 8.5).Slechts voor (voortgezet) speciaal onderwijsWeekeinde- en vakantievervoer geldt dus slechts voor (voortgezet) speciaal
onderwijs. Met andere woorden: voor het volgen van primair onderwijs wordt geen
weekeinde- of vakantievervoer bekostigd van en naar het internaat of pleeggezin.
Een belangrijke consequentie hiervan is dat leerlingen die in een internaat of
een pleeggezin verblijven - omdat hun ouders een trekkend bestaan leiden - niet
voor bekostiging van het weekeinde en vakantievervoer in aanmerking komen. Het
betreft hier een vijftal categorieën:
rijdende scholen voor kinderen van kermisexploitanten of van
circusmedewerkers;
ligplaatsscholen voor varende kinderen;
scholen voor kinderen van woonwagenbewoners;
afdelingen voor zeer jeugdige kinderen van woonwagenbewoners;
scholen voor kinderen van schippers, kermisexploitanten en
circusmedewerkers.
Deze scholen worden aangemerkt als basisscholen. Ouders van leerlingen die in
internaten of pleeggezinnen verblijven met het oog op het volgen van
bovengenoemde basisscholen, vallen dan ook niet onder het regime van het
weekeinde- en vakantievervoer, zoals in Titel 4 van de verordening nader is
geregeld.Artikel 22 Bekostiging kosten weekeinde- en vakantievervoerWelke wijze van vervoer conform artikel 21 wordt bekostigd wordt weergegeven in
artikel 22. Dit artikel van de verordening bepaalt welke bekostiging maximaal
wordt verleend, namelijk ten behoeve van:
de reis van het internaat of pleeggezin naar de woning van de ouders en
terug in elk weekeinde, voor zover de weekeinden niet vallen binnen de
schoolvakanties;
de reis van het internaat of het pleeggezin naar de woning van de ouders
en terug in elke vakantie van twee of meer schooldagen, voor zover deze
vakantie is opgenomen in de schoolgids van de school die de leerling
bezoekt.
Welke wijze van vervoer wordt bekostigd, bepaalt het college van de gemeente
waar de ouders wonen. Artikel 22, derde lid, van de verordening geeft aan dat de
bepalingen van Titel 3 van de verordening van overeenkomstige toepassing zijn op
de toekenning van bekostiging voor weekeinde- en vakantievervoer, met
uitzondering van artikel 16, artikel 17 tweede lid, artikel 18, eerste lid,
onder b, artikel 18, tweede lid en artikel 20 van de verordening. Zie verder de
toelichting bij deze artikelen.Analoge toepassing van Titel 3 van de verordening betekent dat:
bekostiging van openbaar vervoer regel is indien aan de afstandscriteria
van artikel 15 wordt voldaan.
het college tevens de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van
een begeleider kan bekostigen, in het geval door de ouders ten behoeve
van het college genoegzaam wordt aangetoond dat de leerling, gelet op
zijn verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke handicap of leeftijd,
niet in staat is zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik te maken
(artikel 17, eerste lid).
het college de kosten van het aangepast vervoer bekostigt, indien:
de leerling gelet op zijn verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke
handicap niet in staat is - ook niet onder begeleiding - van het
openbaar vervoer gebruik te maken (artikel 18, eerste lid, onder
a);
openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel van het
college van het (brom)fietsvervoer gebruik kan maken.
(Van het (brom)fietsvervoer zal, gezien de afstanden die
overbrugd moeten worden, in principe geen gebruikgemaakt worden)
(artikel 18, eerste lid, onder c).
Overigens geldt met name voor het weekeinde- en vakantievervoer
dat een combinatie van vervoer in veel gevallen mogelijk is.
Bijvoorbeeld een combinatie trein-taxi, etc.
het college kan toestaan dat de ouders de leerling zelf vervoeren. De
bekostiging is dan afhankelijk van de bekostiging van het vervoer waarop
de ouders aanspraak zouden maken (artikel 19).
De algemene bepalingen van Titel 1 van de verordening zijn uiteraard ook van
toepassing, alsmede het bepaalde in Titel 7.Artikel 23 DrempelbedragDe WPO, WEC en WVO bieden gemeenten de keuze een drempelbedrag bij ouders in
rekening te brengen. Het is dus niet verplicht. In de verordening is wel gebruik
gemaakt van deze optie. De wetgever heeft bedoeld de ouders verantwoordelijk te
laten zijn voor een bepaald deel van de (werkelijk gemaakte) kosten van het
vervoer; de zogenaamde drempel. Het bedrag wordt per leerling in rekening
gebracht. Indien een leerling slechts een deel van het schooljaar gebruik maakt
van het leerlingenvervoer, wordt het drempelbedrag naar evenredigheid in
rekening gebracht.Bij het drempelbedrag is de ouderlijke bijdrage gekoppeld aan de door de
gemeente vastgestelde kilometergrens, dat wil zeggen de afstand van de woning
tot de school waarboven aanspraak kan bestaan op leerlingenvervoer. Invoering
van het drempelbedrag houdt in dat de kosten van het openbaar vervoer tot aan
deze kilometergrens voor rekening van de ouders komen. In de verordening is de
kilometergrens voor alle onderwijssoorten op zes kilometer gesteld (artikel 11,
eerste lid, en artikel 15, eerste lid). Gemeenten zijn vrij een andere
kilometergrens vast te stellen, mits deze niet boven de 6 kilometer uitkomt. In
de wet is deze afstand als bovengrens vastgelegd.Indien een drempelbedrag wordt ingevoerd, is de gemeente voor de berekening van
de hoogte daarvan gebonden aan de wet. Er kan niet worden gewerkt met een
fictief bedrag; de kosten van het openbaar vervoer dienen te worden bepaald op
basis van de zone-indeling. Dit betekent dat bij een aanvraag voor
leerlingenvervoer moet worden nagegaan hoeveel zones gereisd moet worden om de
afstand tot aan de door de gemeente vastgestelde kilometergrens te overbruggen.
Het drempelbedrag bedraagt dan de kosten van een jeugdjaarkaart voor dit aantal
te reizen zones. Voor het kalenderjaar 2009 gaat het bij één zone om een bedrag
van €250,50 (de kosten van een jeugdjaarkaart met één ster) en bij twee of drie
zones om een bedrag van €417,50 (de kosten van een jeugdjaarkaart met 2
sterren). Bij de vaststelling van de hoogte van het drempelbedrag is het niet
van belang of de leerling daadwerkelijk gebruikmaakt van het openbaar vervoer.
Ook wanneer de leerling gebruikmaakt van aangepast vervoer of wanneer er geen
openbaar vervoer aanwezig is, dienen de ouders de kosten van het openbaar
vervoer over de afstand tot aan de door de gemeente gestelde kilometergrens zelf
te dragen. In dat geval dient te worden uitgegaan van de meest gangbare, voor de
leerling toegankelijke route.De doelgroep voor het drempelbedrag bestaat uit leerlingen die een school voor
basisonderwijs, een speciale school voor basisonderwijs of een school voor
speciaal voortgezet onderwijs bezoeken en waarvan de ouders een gezamenlijk
inkomen van meer dan € 22.050,- (geïndexeerd) hebben.Voor leerlingen die onder titel 6 vallen (gehandicapte leerlingen in het
reguliere primair en voortgezet onderwijs) geldt, dat aan de ouders geen
drempelbedrag gevraagd mag worden. Ook wanneer de leerling zelf de aanvraag doet
mag geen drempelbedrag gevraagd worden.Het blijft mogelijk om voor elk van de genoemde onderwijssoorten een
verschillende kilometergrens te hanteren. Bovendien staat het de gemeente vrij
het drempelbedrag wel voor de ene maar niet voor de andere schoolsoorten in te
voeren.Toepassen hardheidsclausule of drempelbedrag
maximaliserenMet name wanneer veel kinderen gebruikmaken van het leerlingenvervoer en het
inkomen van de ouders relatief laag is, kan voor ouders een onevenredig grote
financiële belasting ontstaan. In de verordening is er voor gekozen om
dergelijke uitzonderingssituaties op te lossen door het verschuldigde
drempelbedrag op grond van de hardheidsclausule van artikel 29 niet geheel in
rekening te brengen. De gemeente kan er echter ook voor kiezen om in de
verordening te bepalen dat het drempelbedrag een beperkt aantal keer,
bijvoorbeeld maximaal twee keer, per gezin geheven wordt. Bovendien is het
mogelijk om de inkomensgrens in de verordening hoger te leggen dan de in de wet
genoemde ondergrens van € 22.050,-.De mogelijkheid om de hardheidsclausule hier te hanteren, vloeit voort uit
jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State over de
verplichte eigen bijdrage. De afdeling heeft op 2 april 1990 (nr. R03.87.7147;
zie Jur. 9.4) een uitspraak gedaan over de bevoegdheid van gemeenten om de
‘hardheidsclausule’ toe te passen op de verplichte eigen bijdrage van destijds f
200,-. De belangrijkste overweging in de uitspraak van de afdeling luidt als
volgt: ‘Naar het oordeel van de afdeling biedt noch artikel 24 van de
verordening noch artikel 4, dertiende lid, van de Interimwet enig
aanknopingspunt voor de opvatting van verweerders. Artikel 24 en artikel 4,
dertiende lid, geven een algemene afwijkingsbevoegdheid, welke niet is beperkt
tot nader aangegeven gevallen, zodat van alle bepalingen van de regeling
(verordening) kan worden afgeweken. Verweerders hebben derhalve ten onrechte
gemeend dat hun niet de bevoegdheid toekwam om ook van het bepaalde in artikel
21, eerste lid, van de verordening af te wijken.’ Deze uitspraak betekent dat de
hardheidsclausule van (nu) artikel 29 van de verordening ook toegepast kan
worden om in bijzondere omstandigheden de ouders geen of slechts een deel van
het drempelbedrag te laten betalen.FietsvergoedingTen aanzien van het heffen van een drempelbedrag voor leerlingen die in
aanmerking komen voor een fietsvergoeding het volgende. De fietsvergoeding is in
een aantal gevallen lager dan het door de ouders verschuldigde drempelbedrag. Om
te voorkomen dat leerlingen die zouden kunnen fietsen daarvan om deze reden
afzien, is het raadzaam in dergelijke gevallen op grond van de hardheidsclausule
geen of slechts een deel van het drempelbedrag in rekening te brengen. Ook kan
worden overwogen de fietsvergoeding te verhogen. In dat geval geldt de hogere
fietsvergoeding uiteraard niet alleen voor leerlingen waarvoor een drempelbedrag
verschuldigd is, maar voor alle leerlingen die aanspraak maken op een
fietsvergoeding.Het begrip ‘inkomen’Onder inkomen moet worden verstaan: het gecorrigeerd verzamelinkomen in de zin
van de Wet op de inkomstenbelasting 2001 in het peiljaar. Als peiljaar moet op
grond van de wet worden aangemerkt het tweede kalenderjaar voorafgaande aan het
schooljaar waarvoor bekostiging van de vervoerkosten wordt gevraagd. Ouders
kunnen op verschillende manieren hun gecorrigeerd verzamelinkomen aantonen.
Vanuit het oogpunt van lastenvermindering voor de burger is het wenselijk de
wijze te kiezen die de minste lasten voor de aanvrager oplevert. Wanneer de
benodigde gegevens reeds bekend zijn bij de sociale dienst omdat er tevens een
uitkering wordt ontvangen, dient gebruik te worden gemaakt van deze informatie.
Daarnaast kan een gemeente gegevens verkrijgen van het Inlichtingenburo. Indien
de gemeente zelf geen inzage kan verkrijgen in de inkomensgegevens kan de
aanvrager een kopie van zijn belastingaanslag sturen om zijn inkomen aan te
tonen. Tenslotte kunnen ouders een IB 60-formulier opvragen bij de
belastingdienst, waarop het gecorrigeerde verzamelinkomen staat vermeld.In de meeste gevallen zal ten behoeve van het peiljaar het gecorrigeerd
verzamelinkomen voorhanden zijn. Indien het gecorrigeerd verzamelinkomen van het
tweede kalenderjaar voorafgaande aan het schooljaar waarvoor bekostiging wordt
gevraagd nog niet bekend is, kan het derde jaar voorafgaande aan het
desbetreffende schooljaar als voorlopig uitgangspunt worden gehanteerd. In een
later stadium, als het gecorrigeerd verzamelinkomen in het peiljaar bekend is,
kan een definitieve berekening worden gemaakt.Wanneer ouders weigeren de gevraagde informatie over hun inkomen te verstrekken,
wordt op grond van artikel 4:15 van de Awb de beslistermijn opgeschort tot de
dag waarop de aanvraag met de ontbrekende gegevens is aangevuld of de daarvoor
gestelde termijn ongebruikt is verstreken. Vervolgens kan het college besluiten
de aanvraag niet in behandeling te nemen. De aanvragers worden hiervan
schriftelijk op de hoogte gesteld.De hoogte van het gecorrigeerd verzamelinkomen is voor het peiljaar 2006 (dus
ten behoeve van het schooljaar 2008-2009) vastgesteld op € 22.050,-, wat betreft
het innen van het drempelbedrag. Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast aan de
wijziging die het indexcijfer van de regelingslonen van volwassen werknemers
heeft ondergaan ten opzichte van 1 januari van het voorafgaande jaar en afgerond
op een veelvoud van € 450,-.Indien het inkomen van de betrokken ouders in de periode die ligt tussen het
peiljaar waarin het inkomen wordt bepaald en het jaar waarin de aanvraag wordt
ingediend, op een structurele wijze is gedaald, is het redelijk om in het
voordeel van de ouders een later peiljaar te kiezen door gebruik te maken van de
afwijkingsmogelijkheid van artikel 29 van de verordening. Door het kiezen van
een later peiljaar kan het voorkomen dat ouders in dat latere peiljaar niet
voldoen aan de inkomensgrens en dus geen drempelbedrag hoeven te betalen.Om te bepalen wanneer het redelijk is van de peildatum af te wijken, kan de
regeling, zoals die opgenomen is in artikel 6.12 van de Wet studiefinanciering
2000 (WSF), als leidraad gehanteerd worden. Dit artikel is niet in de
verordening opgenomen. Het gaat bij de toepassing van artikel 29 van de
verordening om een beleidsbevoegdheid van het college. Voorgaand artikel vormt
slechts een gedeeltelijke invulling van die beleidsruimte. Het betreffende
artikel van de WSF kan als richtsnoer gehanteerd worden. Het college houdt dan
zijn eigen bevoegdheid om in zeer bijzondere situaties een andere oplossing te
kiezen.PleegoudersPleegouders kunnen als ‘ouders’ in de zin van de verordening worden aangemerkt
(zie de toelichting bij artikel 1, onderdeel b). Zij kunnen dus (als zij voldoen
aan de voorwaarden) een tegemoetkoming in de vervoerskosten krijgen. De Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (31 augustus 1993, nrs. R03.93. 1702
en R03.93.1773; zie Jur. 2.3) acht het redelijk dat als de verzorgers
pleegouders zijn, zij ook de financiële verplichtingen op zich nemen die uit de
eventuele honorering van een aanvraag tot bekostiging van vervoerkosten naar
school voortvloeien. De gemeente kan pleegouders dus een eigen bijdrage in
rekening brengen. (Uiteraard hebben gemeenten de vrijheid om op dit punt gebruik
te maken van de hardheidsclausule in artikel 29.)In tegenstelling tot de vrijwillige plaatsing zijn de natuurlijke ouders bij een
justitiële plaatsing niet meer aan te spreken voor de extra kosten, tenzij de
natuurlijke ouders en niet de pleegouders de aanvraag hebben ingediend.In de bekostiging op basis van de Regeling vrijwillige pleegzorg zit in het
algemeen geen component voor de kosten van het schoolbezoek, die door de
gemeente in mindering gebracht kan worden op de gemeentelijke bekostiging voor
het leerlingenvervoer. Pleegouders die bekostiging ontvangen op basis van de
Regeling vrijwillige pleegzorg, dienen bij een honorering van hun aanvraag tot
bekostiging van de kosten van het leerlingenvervoer door de gemeente ook het
drempelbedrag per schooljaar aan de gemeente te betalen, als hun inkomen boven
de inkomensgrens ligt. Tevens zullen de pleegouders de eventuele bijdrage naar
financiële draagkracht aan de gemeente moeten voldoen. Eventueel kunnen zij deze
kosten wel verhalen op de natuurlijke ouders of voogden van de leerling.Voogdij-instellingen kunnen ook als ‘ouder worden aangemerkt. Zij kunnen tevens
een aanvraag indienen. Bij hen kan echter geen drempelbedrag worden vastgesteld,
omdat zij geen inkomen in de zin van de Wet op de inkomstenbelasting hebben.
(Deze wet ziet op natuurlijke personen.)Invordering drempelbedragTen aanzien van de invordering van het drempelbedrag is het navolgende van
belang:
In artikel 2, tweede lid, van de verordening is onder meer bepaald:
‘Weigering tot of nalatigheid in de betaling van de in de vorige volzin
bedoelde bijdrage doet de aanspraak op bekostiging vervallen.’Indien het
college zelf het vervoer verzorgt of laat verzorgen dienen de ouders die
daarvoor in aanmerking komen het drempelbedrag aan de gemeente over te
maken. Doen zij dit niet of niet geheel dan vervalt de aanspraak.
Indien het college dit wenst kan het weigerachtige ouders in gebreke
stellen en de (kanton)rechter verzoeken uit te spreken dat de ouders het
drempelbedrag dienen te betalen. Vervolgens kan met inschakeling van een
deurwaarder de bijdrage worden geïnd. Aangezien deze procedure nogal
omslachtig en duur is kan het, als er sprake is van aangepast vervoer,
raadzaam zijn het vervoer te stoppen. De ouders blijven echter op grond
van de Leerplichtwet verantwoordelijk voor het schoolbezoek van hun
kind. De praktijk leert dat een dergelijke maatregel zeer effectief
is.
OvergangsrechtInmiddels zijn er geen scholen voor speciaal voortgezet onderwijs meer. Wel komt
het voor dat leerlingen van voortgezet onderwijs die eerst naar dit type
onderwijs gingen op grond van de overgangsregeling genoemd in artikel 31, tweede
lid, aanspraak maken op leerlingenvervoer. Op hen is artikel 23 onverkort van
toepassing.Het drempelbedrag kan niet in rekening worden gebracht aan ouders van
sbo-leerlingen voor wie de gemeente in het schooljaar 2001-2002 bekostiging van
het Gak (tegenwoordig: UWV) op basis van de Wet Rea ontving. Dit blijft gelden
gedurende de periode dat de leerling dezelfde school bezoekt.Artikel 24 Financiële draagkrachtDe artikel 4 van de WPO biedt gemeenten de mogelijkheid om van ouders wier
kinderen een school voor basisonderwijs bezoeken en van wie de school ten minste
twintig kilometer van de woning is verwijderd, een van de draagkracht
afhankelijke bijdrage te vragen in de kosten van het vervoer. Deze
inkomensafhankelijke bijdrage wordt per gezin geheven (in tegenstelling tot het
drempelbedrag dat per leerling in rekening wordt gebracht) en kan dus alleen bij
het reguliere basisonderwijs worden gevraagd.In artikel 24 is gekozen voor een systeem waarin met een aantal inkomensblokken
wordt gewerkt, waaraan een vooraf vastgestelde draagkrachtafhankelijke
ouderlijke bijdrage is gekoppeld. Zowel de bedragen van de inkomensblokken als
van de verschuldigde bijdrage worden geïndexeerd vastgesteld op een wijze die
aansluit bij artikel 4 van de WPO.Indien het inkomen van de betrokken ouders in de periode die ligt tussen het
peiljaar waarin het inkomen wordt bepaald en het jaar waarin de aanvraag wordt
ingediend, op een structurele wijze is gedaald, is het redelijk om in het
voordeel van de ouders een later peiljaar te kiezen door gebruik te maken van de
afwijkingsmogelijkheid van artikel 29 van de verordening. Door het kiezen van
een later peiljaar kan het voorkomen dat ouders in dat latere peiljaar niet
voldoen aan de inkomensgrens en dus geen drempelbedrag hoeven te betalen.Artikel 25 Bekostiging op basis van de kosten van
openbaar vervoer met begeleidingIn titel 6 wordt geregeld dat alleen gehandicapte leerlingen in het regulier
primair en voortgezet onderwijs, die niet of niet zelfstandig van het openbaar
vervoer gebruik kunnen maken, in aanmerking kunnen komen voor leerlingenvervoer.
Voor deze gehandicapte leerlingen geldt geen afstandscriterium. Gemeenten kunnen
aan de ambulante begeleider die verbonden is aan de reguliere school voor
primair of voortgezet onderwijs, advies vragen over passend vervoer voor deze
leerlingen (zie toelichting artikel 1). Mocht een leerling geen ambulante
begeleiding krijgen, dan kan de gemeente het advies van de schooldirecteur of
andere deskundigen vragen (bijvoorbeeld een GGD arts).Voor leerlingen van speciale scholen voor basisonderwijs die onder
titel 6 vallen geldt, dat ze -overeenkomstig artikel 9- recht hebben op
vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school in het
samenwerkingsverband. Dit is geregeld in lid 1 van artikel
25.Structurele handicapIndien in de verordening gesproken wordt van een handicap, wordt een structurele
handicap bedoeld. In het leerlingenvervoer kennen we geen tijdelijke handicap.
Dit betekent dat de gemeente geen vervoer hoeft te verzorgen om tijdelijke
medische redenen, bijvoorbeeld als een leerling een gebroken been heeft. Ouders
hebben hier zelf een verantwoordelijkheid in. In sommige gevallen vergoedt de
ziektekostenverzekeraar een gedeelte.Echter, het kan voorkomen dat een leerling een zware operatie moet ondergaan of
een meervoudige ledematenbreuk heeft opgelopen, met als gevolg dat hij of zij
een groot gedeelte van het schooljaar afhankelijk is van rolstoel en/of krukken
vanwege herstel of revalidatie. In dat geval kan een leerling eventueel wel een
beroep doen op het leerlingenvervoer op basis van titel 6. De gemeente geeft dan
een beschikking af voor de duur van het herstel en/of de revalidatie. Als de
noodzaak voor het vervoer verdwijnt, heeft de leerling geen recht meer op
vervoer. Het UWV/gak hield altijd een termijn van drie maanden aan, voordat er
eventueel sprake was van een vervoersvergoeding op basis van de destijds
geldende Wet Rea. Dit zou een richtlijn kunnen zijn voor de gemeente:
tijdelijke handicap tot drie maanden: sowieso geen aanspraak op
leerlingenvervoer
tijdelijke handicap die langer duurt dan drie maanden: de gemeente
bekijkt of de leerling in aanmerking kan komen voor vervoer op basis van
titel 6.
OvergangsrechtLeerlingen die in het schooljaar 2001-2002 een vervoersvoorziening kregen naar
een school voor speciaal voortgezet onderwijs, praktijkonderwijs,
leerwegondersteunend onderwijs of een opdc, kunnen op basis van de
overgangsregeling (zie artikel 31) aanspraak blijven maken op die voorziening
gedurende de periode dat zij diezelfde school bezoeken.Artikel 26 Bekostiging op basis van kosten van aangepast
vervoerTen aanzien van gehandicapte leerlingen die zelfstandig met het openbaar vervoer
kunnen reizen, maar die daartoe niet in staat zijn omdat het openbaar vervoer in
de regio ontbreekt, verwijzen wij naar de toelichting op artikel 13 ad 2.
Leerlingen die een handicap hebben waardoor ze niet zelfstandig met het openbaar
vervoer kunnen reizen, maken aanspraak op aangepast vervoer indien het openbaar
vervoer in de regio ontbreekt. Zij zijn dan immers niet in staat om onder
begeleiding met het openbaar vervoer te reizen, omdat het niet aanwezig is. De
gemeente heeft echter wel de plicht om passend vervoer te verzorgen in zo’n
geval, dus aangepast vervoer. Daarom is in artikel 26 opgenomen dat indien de
leerling op grond van artikel 25 recht heeft op openbaar vervoer met
begeleiding, terwijl openbaar vervoer ontbreekt of te lang duurt, de leerling
aanspraak op aangepast vervoer kan maken. Zie verder de toelichting op artikel
25.Artikel 27 Bekostiging op basis van de kosten van eigen
vervoerZie de toelichting op artikel 25. Over eigen vervoer is een uitgebreide
toelichting te vinden bij de artikelen 14 en 19. In artikel 27 wordt de
bekostiging gerelateerd aan de bekostiging waar ouders in principe op basis van
de verordening voor in aanmerking komen. Voor de leerlingen in titel 6 betekent
dit ofwel bekostiging op basis van openbaar vervoer met begeleiding (artikel 25)
ofwel aangepast vervoer (artikel 26).Artikel 28 Beslissing college in gevallen waarin de regeling
niet voorzietDit artikel bepaalt dat het college beslist in gevallen, de uitvoering van het
leerlingenvervoer betreffende, waarin de verordening niet voorziet.In de verordening zijn de hoofdlijnen van de bekostiging van het
leerlingenvervoer vastgelegd. Uiteraard zal zich een aantal concrete gevallen
voordoen, waarin de verordening niet voorziet. Te denken valt onder andere
aan:
varianten van het combinatievervoer (bijvoorbeeld aangepast plus
openbaar vervoer);
begeleiding tijdens groepsvervoer;
gemeenschappelijke afspraken met andere gemeenten;
varianten in het gebruik van eigen vervoer.
Voor dergelijke en andere situaties waarin de verordening niet voorziet, is in
artikel 28 van de verordening bepaald dat het college beslist. Hierbij dient in
redelijkheid gehandeld te worden. Uitgangspunt bij deze besluitvorming dient te
zijn dat in de geest van de wet en de verordening gehandeld wordt.Het komt voor dat schoolbesturen of een groep ouders een vervoermiddel in eigen
beheer gebruiken om de leerlingen naar school te brengen. Van belang daarbij is
dat de aansprakelijkheid en het toezicht hierop bij de gemeente blijft.
Aansprakelijkheid is immers gekoppeld aan zorgplicht. Voor het vervoer gelden
dezelfde eisen als voor vervoersbedrijven.Artikel 29 Afwijken van bepalingenDit artikel bepaalt dat het college in bijzondere gevallen, het vervoer voor
onderwijs aangaande, ten gunste van de ouders kan afwijken van de bepalingen in
de verordening. Dit houdt in dat het college slechts in voor ouders voordelige
zin kan afwijken van de verordening. Met deze bepaling wordt aangesloten bij
artikel 4, twaalfde lid van de WPO, artikel 4, zevende lid, van de WVO en
artikel 4, tiende lid, van de WEC.Van een dergelijke afwijking in voor ouders gunstige zin kan bijvoorbeeld sprake
zijn indien:
een leerling, die niet voor bekostiging van de begeleiding in aanmerking
komt, toch - gezien zijn verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke
handicap - begeleid moet worden;
leerlingen die naar het oordeel van het college gebruik moeten maken van
aangepast vervoer, terwijl zij, gezien de criteria, daarvoor niet in
aanmerking komen;
sprake is van groepsvervoer, georganiseerd door de ouders en het college
een daarop geënte bekostiging wil betalen;
sprake is van een voor het kind onaanvaardbare onderwijsinhoudelijke dan
wel onhoudbare praktische situatie op de dichtstbij gelegen
toegankelijke school. Indien daarvan sprake is - de bewijslast daarvan
ligt bij de ouders - kan bekostiging volgen van de kosten van vervoer
naar een verder gelegen toegankelijke school (Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 28 februari 1992,
R03.89.3402/83-107; zie Jur. 9.13; zie ook Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State van 6 oktober 1992, R03.92.3306/P90 en
S03.92.2460; zie Jur. 9.1).
In haar jurisprudentie heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State in de casuïstiek nadere richtlijnen gegeven inzake de toepassing van de
hardheidsclausule te weten:
Hardheidsclausules hebben tot doel onbillijkheden van overwegende aard,
die zich ten aanzien van personen bij een strikte toepassing van de
bepalingen van de verordening zouden voordoen, weg te nemen. De
toepassing ervan is niet aan enige beperking gebonden. Met alle feiten
en omstandigheden kan rekening worden gehouden, zoals bijvoorbeeld
medische, pedagogische en sociale factoren (Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State van 12 mei 1989, nr. R03.88.7057/Sp347/26-41; zie
Jur. 9.3).
Via toepassing van de hardheidsclausule kan van alle bepalingen van de
verordening worden afgeweken, inclusief het heffen van het drempelbedrag
van artikel 23 (Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2
april 1990 R03.87.7147/58-43; zie Jur. 9.4).
Voorts dient erop te worden toegezien dat ter voorkoming van - ongewenste -
precedentenwerking de toepassing van de hardheidsclausule wordt onderbouwd met
op de specifieke, concrete situatie van ouders van een leerling betrekking
hebbende argumenten.Tevens wordt in artikel 29 van de verordening bepaald dat het college zo nodig
het advies van de commissie van onderzoek, het advies van de regionale
verwijzingscommissie (RVC) of andere deskundigen vraagt.De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in 2006 een verzoek
afgewezen voor bekostiging van vervoer van een leerling die naar een verderaf
gelegen school wilde gaan. Reden van dit verzoek was dat de leerling daar de
noodzakelijk medische begeleiding kon krijgen, waarop hij anders twee jaar moet
wachten. Het betreffende college vond dat bekostiging van vervoer bedoeld is
voor schoolbezoek en niet voor medische behandeling (LJN AZ9034). Artikel 1 van
de verordening leerlingenvervoer definieert het begrip ‘vervoer’ als ‘vervoer
van en naar school’. Uit de hardheidsclausule blijkt echter onvoldoende of een
vergoeding alléén voor schoolbezoek ten behoeve van onderwijs is bedoeld. De
clausule kan beperkt worden door beleidsregels voor de uitwerking ervan vast te
stellen. Hierin kan opgenomen worden dat de bevoegdheid tot toekenning van
vervoerskosten beperkt blijft tot schoolbezoek voor het volgen van onderwijs.
Deze beperking kan eventueel ook in de hardheidsclausule zelf worden
opgenomen.Artikel 30 Intrekking oude regelingIn artikel 30 wordt geen tijdstip vermeld waarop de oude verordening wordt
ingetrokken. Dat is ook niet nodig. De datum waarop de oude regeling vervalt, is
de datum waarop de nieuwe verordening in werking treedt.Artikel 31 OvergangsregelingIn het eerste lid wordt gesproken over een bruikleenauto of
leefvervoervoorziening. Deze voorzieningen zijn aan te vragen bij en worden
verstrekt door het UWV en niet de gemeente.Met een ‘gelijkwaardige voorziening’ wordt bedoeld, dat leerlingen die in het
schooljaar 2001-2002 op basis van de Wet Rea taxivervoer kregen, niet in het
schooljaar 2002-2003 van de gemeente bekostiging openbaar vervoer of openbaar
vervoer met begeleiding mogen krijgen. Ook zal het vervoer in een busje door de
wetgever niet worden opgevat als gelijkwaardig aan taxivervoer. Wel mogen
gemeenten in gevallen waar dat praktisch mogelijk is, individuele taxiritten met
elkaar combineren. Dit zou bijvoorbeeld mogelijk zijn als twee leerlingen elk
een individuele taxivoorziening naar dezelfde school ontvangen en de twee
ritten, zonder dat de leerlingen daar aantoonbaar nadeel van ondervinden, kunnen
worden gecombineerd.Tevens zal in sommige gevallen vervoer verzorgd moeten worden naar een school
die niet de dichtstbijzijnde, toegankelijke school is voor de betreffende
leerling. In de Wet Rea werd dit criterium namelijk niet gehanteerd.In het tweede lid wordt gesproken over een vervoersvoorziening naar een opdc.
Zie hiervoor ook de toelichting op artikel 1, onderdeel t.De aanspraak op leerlingenvervoer op grond van lid 2 komt te vervallen indien de
leerling binnen de afstandsgrens komt te wonen.De gemeente kan leerlingen die op basis van de overgangsregeling (artikel 31,
lid 2) een vervoersvergoeding krijgen naar een school voor praktijkonderwijs of
leerwegondersteunend onderwijs, een drempelbedrag of een draagkrachtafhankelijke
bijdrage opleggen. Daarom in dit artikel een verwijzing naar titel 5 ‘Eigen
bijdrage en bekostiging naar financiële draagkracht’.Het vierde lid is toegevoegd. Voor een leerling voor wie in het schooljaar 2010-2011 een
vervoersvoorziening werd verstrekt naar een verder weg geleden school,
blijft in afwijking van artikel art 3 aanspraak maken op een gelijkwaardige
voorziening van en naar school voor de tijd dat de leerling de school
bezoekt. TOELICHTING BIJ DE LAATSTE WIJZIGING VAN DE VERORDENING
LEERLINGENVERVOER Ad AHet gaat hier om de bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer aan
de ouders van de leerling die een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs
bezoekt, indien voldaan wordt aan een afstandscriterium (genoemd in artikel 15).
Artikel 20 geeft echter de mogelijkheid in geval van gehandicapte leerlingen
aangepast vervoer te bekostigen zónder dat moet worden voldaan aan een
afstandscriterium – zie onder B. Dit is ook in lijn met titel 6 van de
verordening, waar het gaat om vergelijkbare leerlingen van scholen voor primair
onderwijs en voortgezet onderwijs. Het onderdeel a van het huidige artikel 18
eerste lid kan daarom worden geschrapt. Ad BHet begrip ‘gehandicapt’ is weer omschreven. Ad CHet gaat hier om de bekostiging van openbaar vervoer mét begeleiding aan de
ouders van de leerling die een basisschool, een speciale school voor
basisonderwijs of een (reguliere) school voor voortgezet onderwijs bezoekt. Het
begrip ‘gehandicapt’ is weer omschreven. Tevens is duidelijk gesteld dat het
hier alleen om leerlingen gaat die uitsluitend onder begeleiding van het
openbaar vervoer gebruik kunnen maken. Ad DHet gaat hier om de bekostiging van aangepast vervoer aan de ouders van de
leerling die een basisschool, een speciale school voor basisonderwijs of een
(reguliere) school voor voortgezet onderwijs bezoekt. Het begrip ‘gehandicapt’
is weer omschreven. Tevens is duidelijk gesteld dat het hier alleen om
leerlingen gaat die in geen geval – ook niet onder begeleiding - van het
openbaar vervoer gebruik kunnen maken.JurisprudentieJG 07.0046-.-.-.-.-.-.-.-.-.-