CVDR14164_1De verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken (Inspraakverordening).nlregelingBrunssum2017-10-24BrunssumParelnieuws, 21 oktober 2009InspraakverordeningArtikel 150 Gemeentewetgemeenteraadbestuur en recht2009-09-29De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrecht2009-10-22Nieuwe regeling.2009/10777Bij de inwerkingtreding van deze regeling vervalt de regeling vastgesteld op 16 december 2003.De verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken (Inspraakverordening).De Raad der Gemeente Brunssum;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24 juli 2009, stafafdeling Controlling, nr. 2009/11224;gelet op het bepaalde in artikel 150 Gemeentewet;Besluit:tot vaststelling van de Verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken (Inspraakverordening).Artikel1BegripsomschrijvingenDe verordening verstaat onder:

inspraak: het betrekken van ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid;

ingezetenen: zij die hun werkelijke woonplaats in de gemeente hebben;

belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken;

inspraakprocedure: de wijze waarop de inspraak gestalte wordt gegeven;

beleidsvoornemen: het voornemen van het bestuursorgaan tot het vaststellen of wijzigen van beleid.

Artikel2Onderwerp van inspraak

Een bestuursorgaan verleent inspraak met betrekking tot een beleidsvoornemens, tenzij het derde lid van dit artikel van toepassing is of het bestuursorgaan een expliciet besluit neemt, waarbij de inspraak wordt uitgesloten.

Inspraak wordt altijd verleend indien de wet daartoe verplicht.

Geen inspraak wordt verleend:

ten aanzien van ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleidsvoornemen;

indien inspraak bij of krachtens wettelijk voorschrift is uitgesloten;

indien sprake is van uitvoering van hogere regelgeving waarbij het bestuursorgaan geen of nauwelijks beleidsvrijheid heeft;

inzake de begroting, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen bedoeld in hoofdstuk XV van de Gemeentewet;

indien de uitvoering van een beleidsvoornemen dermate spoedeisend is dat inspraak niet kan worden afgewacht;

indien het belang van inspraak niet opweegt tegen het belang van de verantwoordelijkheid van de gemeente voor kwetsbare groepen in de samenleving.

Artikel3InspraakgerechtigdenInspraak wordt verleend aan ingezetenen en belanghebbenden.Artikel4Inspraakprocedure

Op inspraak is de procedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing.

Het bestuursorgaan kan voor een of meer beleidsvoornemens een andere inspraakprocedure vaststellen.

Artikel5Eindverslag

Ter afronding van de inspraak maakt het bestuursorgaan een eindverslag op.

Het eindverslag bevat in elk geval:

een overzicht van de gevolgde inspraakprocedure;

een weergave van de zienswijzen die tijdens de inspraak mondeling of schriftelijk naar voren zijn gebracht;

een reactie op deze zienswijzen, waarbij met redenen omkleed wordt aangegeven op welke punten al dan niet tot aanpassing van het beleidsvoornemen wordt overgegaan.

Het bestuursorgaan maakt het eindverslag op de gebruikelijke wijze openbaar.

De burgemeester vermeldt het eindverslag in zijn burgerjaarverslag.

Artikel6Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking met ingang van de eerste dag na de datum van haar bekendmaking.

Op dat tijdstip vervalt de Inspraakverordening,, vastgesteld bij raadsbesluit van 16 december 2003.

Artikel7Overgangsbepaling1.Indien voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze verordening een inspraakprocedure is begonnen, wordt daarop de op het moment van het begin van de inspraak geldende verordening toegepast.Artikel 8 Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als: Inspraakverordening.Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van De Raad voornoemd,,voorzitter.,griffier.Toelichting behorende bij gemeenteblad 2009, nr. 67.Algemene toelichtingHuidige verordeningArtikel 150 van de GemeentewetSinds 1 januari 1994 is in artikel 150 van de Gemeentewet aan de raad de verplichting opgelegd een inspraakverordening vast te stellen. In 2003 heeft de VNG de model-Inspraakverordening grondig herzien. De Modelinspraakverordening is aangepast aan diverse wetswijzigingen op nationaal niveau, bijvoorbeeld aan het klachtrecht dat inmiddels in hoofdstuk 9 van de Awb is opgenomen, de dualisering van het gemeentebestuur (Wet dualisering gemeentebestuur) en de inspraakverplichtingen in verschillende bijzondere wetten (zoals artikel 118 van de Algemene bijstandswet (inmiddels vervallen) en artikel 7a van de Wet stedelijke vernieuwing). Tevens was het model aangepast aan de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving (Adr). Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure AwbDe inspraakverordening is aangepast aan de Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb (Stb. 2002, 54). De openbare voorbereidingsprocedure is te vinden in afdeling 3.4 van de Awb.Gezien slechts enkele artikelen in de nieuwe verordening zijn gewijzigd ten opzichte van de Inspraakverordening van 16 december 2003, wordt voor de algemene achtergrond van de verordening naar de algemene toelichting bij de de verordening van 16 december 2003 verwezen. De Inspraakverordening gaat uit van de stelling: “geen inspraak, tenzij”. Gezien het feit dat inspraak bedoeld is om een democratisch element te geven, de burger te laten participeren en als een instrument voor belangenafweging te zijn, waardoor goede besluitvorming plaats vindt, dient de stelling te zijn: “inspraak, tenzij”. Dit is ook meer passend bij artikel 150 van de Gemeentewet: De raad stelt een verordening vast waarin regels worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken. Welke mogelijkheden bestaan op grond van de nieuwe verordening:

inspraak conform de verordening;

inspraak op grond van wet of regelgeving (met eventuele daarvoor geschreven inspraakprocedure);

geen inspraak op grond van artike2, lid 3 van de verordening

een besluit van het bestuursorgaan, waarbij inspraak wordt uitgesloten

inspraak, waarbij het bestuursorgaan een andere inspraakprocedure heeft vastgesteld (artikel 4, lid 2 van de verordening)

Artikelgewijze toelichtingArtikel 1 Begripsomschrijvingen

Inspraak: Er zijn veel omschrijvingen van het begrip inspraak. Bij de in dit artikel opgenomen formulering is aangesloten bij de tekst van artikel 150 van de Gemeentewet. Inspraak is een onderdeel van de voorbereiding en uitvoering van het gemeentelijk beleid en heeft een tweeledig doel. Enerzijds wordt aan belanghebbenden de mogelijkheid geboden om hun mening over beleidsvoornemens kenbaar te maken. Anderzijds biedt inspraak aan bestuursorganen een belangrijk hulpmiddel in het kader van de voor de beleidsvoorbereiding noodzakelijke belangenafweging. Inspraak is overeenkomstig artikel 150 van de Gemeentewet ‘eenzijdig’ gedefinieerd, dat wil zeggen dat geen gedachtewisseling met het bestuursorgaan is inbegrepen. Het tweezijdige element van gedachtewisseling kan indien er geen eerdere participatie door de belanghebbenden en/of ingezetenen heeft plaatsgevonden zo mogelijk onder de inspraakprocedure worden gebracht, omdat hiermee een derde doel kan worden gediend, te weten het creëren van draagvlak voor beleidsvoornemens (zie ook de algemene toelichting, raadsbesluit van 16 december 2003, onder Alternatieven voor inspraak, over interactieve beleidsvorming).

Inspraakprocedure: De verantwoordelijkheid voor het maken van een regeling over inspraak ligt ingevolge artikel 150 van de Gemeentewet bij de raad. Zoals in de algemene toelichting, raadsbesluit van 16 december 2003is vermeld, is in de modelverordening afdeling 3.4 Awb van toepassing verklaard. Artikel 4, tweede lid geeft het bestuursorgaan ruimte om een andere procedure te volgen. Het bestuursorgaan is immers verantwoordelijk voor uitvoering, de nadere regeling en organisatie van de inspraak.

Beleidsvoornemen: Het begrip beleidsvoornemen is gedefinieerd als het voornemen van het bestuursorgaan tot het vaststellen of wijzigen van beleid. Het zal duidelijk zijn dat het hierbij niet gaat om de vaststelling van concrete besluiten of maatregelen, maar om de vorming van het beleid waarop deze kunnen worden gebaseerd.

Artikel 2 Onderwerp van inspraakIn het eerste lid is bepaald dat een bestuursorgaan inspraak verleent met betrekking tot een beleidsvoornemens, tenzij het derde lid van dit artikel van toepassing is of het bestuursorgaan een expliciet besluit neemt, waarbij de inspraak wordt uitgesloten.In de MvT (TK 1999-2000, 27 023, nummer 3, blz. 20) is vermeld dat het ter volledigebeoordeling van de gemeenteraad blijft ten aanzien van welke beleidsvoornemens inspraak wordtverleend. Omdat het in bepaalde gevallen doelmatiger zal kunnen zijn als inspraak geschiedt door middel van bijvoorbeeld spreekrecht bij raadsvergaderingen, blijft door de formulering van het eerstelid de mogelijkheid bestaan dat voor bepaalde beleidsvoornemens een andere wijze van inspraak wordtgeregeld. Het besluit om al dan niet inspraak te verlenen is een besluit in de zin van de Awb. Hiertegenkan dus bezwaar worden gemaakt. Door in principe altijd inspraak te verlenen (uitzonderingen daargelaten) hoeft er geen appelabel besluit te worden genomen of er al dan niet inspraak wordt verleend. Slechts bij afwijking zal een expliciet besluit hieromtrent dienen te worden genomen. In het tweede lid is bepaald dat inspraak altijd wordt verleend indien een wettelijk voorschrift daartoe verplicht. Hieronder hebben wij opgesomd welke wettelijke verplichtingen gelden. Wij hebben ervan afgezien om dit op te nemen in de tekst van artikel 2 zelf, omdat in de eerste plaats bij een nieuwe wettelijke verplichting direct de verordening moet worden aangepast en in de tweede plaats het een dermate uitgebreide opsomming is dat de verordening hiermee onoverzichtelijk wordt.Wettelijke verplichtingen tot het bieden van inspraak bestaan thans bij:

de voorbereiding van een ontwikkelingsprogramma stedelijke vernieuwing (artikel 7, lid 3 onder a Wet stedelijke vernieuwing);

de voorbereiding van het gemeentelijk milieubeleidsplan (artikel 4.17, derde lid, Wet milieubeheer (WM));

de voorbereiding van een besluit tot vaststelling van een afvalstoffenverordening die afwijkt van artikel 10.21 WM (artikel 10.26, tweede lid, WM);

voorbereiding van het beleid betreffende maatschappelijke ondersteuning (artikel 11

Wet maatschappelijke ondersteuning);

de realisatie en de vormgeving van cliëntenparticipatie bij de uitvoering van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (artikel 42) en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (artikel 42);

de voorbereiding van besluiten tot uitsluiting van welstandstoetsing als bedoeld in artikel 12, tweede lid, onder a en b, van de Woningwet (artikel 12, vierde lid).

In het derde lid is opgenomen wanneer geen inspraak wordt verleend.Jurisprudentie·Er zijn geen wettelijke beletselen om bij het in procedure brengen van het ontwerpplan af te wijken van het voorontwerp dat aan inspraak onderworpen is geweest. Dit neemt niet weg dat, indien de afwijkingen ten opzichte van het voorontwerp naar aard en omvang zodanig zijn dat een geheel ander plan is ontstaan, dit aanleiding kan zijn de inspraak opnieuw een aanvang te laten nemen. In dit geval oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRS) dat terecht geen nieuwe inspraak is opengesteld (ABRS 22 januari 2003, inzake nummer 200001851/1, LJN-nummer AF3164).Artikel 3 InspraakgerechtigdenDe omschrijving van inspraakgerechtigden vloeit rechtstreeks voort uit de tekst van artikel 150 van de Gemeentewet c.q. artikel 2 van de Gemeentewet. In de Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb zijn de woorden ‘in de gemeente een belang hebbende natuurlijke en rechtspersonen’ vervangen door: belanghebbenden. Het begrip ‘belanghebbende’ is in artikel 1:2 Awb gedefinieerd en deze definitie heeft ook gelding voor wetgeving buiten de Awb.JurisprudentieIn dit geval is het projectdocument uitsluitend aan het wijkoverlegorgaan voorgelegd. De kring van personen die ingevolge artikel 6a WRO moeten worden betrokken bij de voorbereiding van ruimtelijke plannen is ruimer. Conclusie is dat de inspraak die niet overeenkomstig de inspraakverordening is verleend, in strijd is met artikel 6a WRO (ABRS 14 augustus 2002, inzake nummer 200102132/1, LJN-nummer AE6455) Ondanks dat de wetgeving is aangepast, geldt nog altijd dat inspraakgerechtigden ruim moet worden geïnterpreteerd. Artikel 4 InspraakprocedureTer uniformering en deregulering is in het eerste lid afdeling 3.4 van de Awb van toepassing verklaard op de inspraak. In artikel 3:11 tot en met 3:17 (tot de inwerkingtreding van de Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb: artikel 3:11 tot en met 3:13) Awb is de inspraakprocedure te vinden. Na terinzagelegging en bekendmaking van het beleidsvoornemen kunnen belanghebbenden gedurende zes weken schriftelijk of mondeling hun zienswijze naar voren brengen. In de meeste gevallen zal deze procedure passend zijn voor de inspraak. Zo niet, dan kan op grond van het tweede lid de inspraakprocedure worden aangepast. Wij kunnen ons voorstellen dat bijvoorbeeld de genoemde zeswekentermijn door het bestuursorgaan te lang wordt bevonden. Deze termijn zou in de verordening kunnen worden aangepast of bij besluit van het bestuursorgaan op grond van het tweede lid. De inspraak dient afgerond te zijn voor de desbetreffende raadscommissievergadering, zodat de zienswijzen door de raadscommissie kunnen mee worden genomen. Indien de zienswijzen tot een ander collegestandpunt leiden, zal een nieuw collegebesluit dienen te worden genomen en een raadsvoorstel versie 2 ingediend dienen te worden.In dit kader wordt voor twee punten aandacht gevraagd.

Een inspraakprocedure kan ook het houden van een facultatief referendum omvatten (uitvoering van de wijze waarop men zijn zienswijze naar voren kan brengen). Dit middel zal echter, gezien de daaraan verbonden kosten, op beperkte schaal worden toegepast. Daarnaast zijn wij ook van mening dat dit in een afzonderlijke verordening moet worden vormgegeven (Referendumverordening).

Het is uiteraard mogelijk een (of meer) standaardprocedure(s) te ontwikkelen die wanneer nodig kan (kunnen) worden ingezet

JurisprudentieBij de behandeling van het beroep tegen de goedkeuring van een bestemmingsplan wordt door de afdeling niet ingegaan op het bezwaar van appellant tegen de beperking van de spreektijd tijdens de inspraakavond. Appellant had hiertegen een klacht kunnen indienen en heeft dit niet gedaan, aldus de afdeling (ABRS 10 juli 2002, inzake nummer 200103950/1, LJN-nummer AE5107).Artikel 5 EindverslagIn dit geval is niet gekozen voor verwijzing naar afdeling 3.4 Awb. In artikel 3:17 Awb wordt namelijk slechts bepaald dat een verslag wordt gemaakt van hetgeen tijdens de inspraakprocedure mondeling naar voren is gebracht. Onder het in het tweede lid, onderdeel a, genoemde verslag van de gevolgde inspraakprocedure wordt verstaan: Hoe is de procedure feitelijk verlopen? Is afdeling 3.4 Awb onverkort toegepast? Wanneer is het beleidsvoornemen ter inzage gelegd enz.? Onderdeel b betekent dat de eindrapportage een volledig overzicht dient te bevatten van zowel de mondelinge als de schriftelijke inspraakreacties. De schriftelijke inspraakreacties kunnen aan het verslag worden gehecht. In de MvT bij de Awb wordt opgemerkt dat in het verslag kan worden volstaan met een korte zakelijke weergave van de naar voren gebrachte opvattingen en vermelding van de personen die hun opvatting naar voren hebben gebracht.Onder c wordt als het sluitstuk van inspraak voorgeschreven dat het bestuursorgaan aangeeft wat met de zienswijzen wordt gedaan.In het derde lid is bepaald dat het bestuursorgaan het eindverslag op de gebruikelijke wijze openbaar maakt. Wij hebben dit niet verder ingevuld, omdat dit per gemeente kan verschillen. Wij willen hier wel benadrukken dat de bekendmaking van de resultaten van de inspraak uitermate belangrijk is. Het ligt voor de hand om degenen die hebben ingesproken een exemplaar van het eindverslag te sturen. Daarnaast kan het eindverslag algemeen worden gepubliceerd in de krant en op de gemeentelijke website. Als het aantal insprekers omvangrijk is, kan worden gekozen voor het volstaan met een algemene bekendmaking. Het is aan te bevelen om tijdens de inspraakavond al duidelijkheid omtrent de communicatie te verschaffen.In het vierde lid wordt de burgemeester verplicht om het eindverslag te vermelden in zijn burgerjaarverslag overeenkomstig artikel 170, tweede lid, aanhef en onder b, van de Gemeentewet. Artikel 6 Inwerkingtreding Met deze bepaling wordt de bestaande inspraakverordening ingetrokken. De datum waarop de oude verordening vervalt, is de datum waarop de verordening in werking treedt (zie artikel 7).Artikel 7 OvergangsbepalingVoor al lopende inspraakprocedures geldt op grond van de overgangsbepaling dat de procedure onder het bepaalde van de oude verordening verder loopt. Artikel 8 Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: Inspraakverordening. In de citeertitel wordt geen jaartal opgenomen om te voorkomen dat de schijn wordt gewekt dat de verordening slechts voor een jaar geldt.