CVDR14070_1Treasurystatuut gemeente Beuningen.nlregelingBeuningen2017-07-25BeuningenOnbekendTeasurystatuut.Gemeentewet, artikel 212Verordening op grond van artikel 212 GemeentewetWet finaciering decentrale overheden (Wet fido)gemeenteraadfinanciën en economie2009-06-23De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2009-07-01nieuwe regelingBW09.00696Geen
Treasurystatuut gemeente Beuningen.
De raad der gemeente Beuningen;Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 26
mei 2009;Gelet op de verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet en de Wet
financiering decentrale overheden;B E S L U I T: Vast te stellen het navolgende Treasurystatuut.1.In dit statuut wordt verstaan onder:
Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen
aan een bepaalde onderliggende waarde. De onderliggende
waarden kunnen financiële producten, zoals leningen of
obligaties zijn. Derivaten worden onder andere gebruikt om
renterisico’s te sturen en financieringskosten te
minimaliseren;
Financiering Het aantrekken van benodigde financiële
middelen voor een periode van minimaal één jaar. Deze
middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als vreemd
vermogen;
Geldstromenbeheer Al die activiteiten die nodig zijn om
liquiditeiten te transfereren zowel binnen de organisatie
zelf als tussen de organisatie en derden
(betalingsverkeer);
Intern liquiditeitsrisico De risico’s van mogelijke
wijzigingen in de liquiditeitenplanning en meerjaren
investeringsplanning waardoor financiële resultaten kunnen
afwijken van de verwachtingen;
Kasgeldlimiet Een bedrag op basis van de Wet fido ter
grootte van een percentage van het totaal van de
jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar;
Koersrisico Het risico dat de financiële activa van de
organisatie in waarde verminderen door negatieve
koersontwikkelingen;
Kredietrisico De risico’s op een waardedaling van een
vordering ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen
van de verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van
insolventie of deficit;
Liquiditeitenbeheer Het financieren en uitzetten van
middelen voor een periode tot één jaar;
Liquiditeitenplanning Een gestructureerd overzicht van de
toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld per
tijdseenheid;
Rating De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen
bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op
schuldpapier;
Renterisico Het gevaar van ongewenste veranderingen van de
(financiële) resultaten van de gemeente door
rentewijzigingen;
Renterisiconorm Een bij de aanvang van enig jaar op basis
van de Wet fido gefixeerd percentage van het totaal van de
vaste schuld van de gemeente dat bij de realisatie niet mag
worden overschreden;
Rentetypische looptijd Het tijdsinterval gedurende de
looptijd van een geldlening, waarin op basis van de
voorwaarden van de geldlening sprake is van een door de
verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare, constante
rentevergoeding;
Saldobeheer Het beheer van de dagelijkse saldi op de
rekeningen;
Rentevisie Toekomstverwachting over de
rente-ontwikkeling;
Solvabiliteitsratio van 0% Status die door een bancaire
toezichthouder in de Europese Economische Ruimte (lidstaten
van de Europese Unie uitgebreid met Noorwegen, IJsland en
Liechtenstein) aan het schuldpapier van een instelling kan
worden toegekend;
Treasuryfunctie De treasuryfunctie omvat alle activiteiten
die zich richten op het besturen en beheersen van, het
verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële
vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële
posities en de hieraan verbonden risico’s. De
treasuryfunctie bestaat uit vier deelfuncties: risicobeheer,
gemeentefinanciering, kasbeheer en debiteuren- en
crediteurenbeheer;
Uitzetting Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan
derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen.
Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode
tot één jaar en langlopende uitzettingen hebben betrekking
op een periode van één jaar of langer.
2.De treasuryfunctie van de gemeente dient tot:
Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten
tegen acceptabele condities;
Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en
(rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s
zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en
liquiditeitsrisico’s;
Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en
externe kosten bij het beheren van de geldstromen en
financiële posities;
Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders
van de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen
van het treasurystatuut.
Uitgangspunten risicobeheer3.Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene
uitgangspunten:
De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de
“publieke taak” uitsluitend verstrekken aan door de
Gemeenteraad goedgekeurde derde partijen, waarbij vooraf
advies van de afdeling Financiën wordt ingewonnen over de
financiële positie en de kredietwaardigheid van de
betreffende partij.
De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de
treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent
karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van
inkomen door het lopen van overmatig risico. Het prudente
karakter van deze uitzettingen wordt gewaarborgd middels de
richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut.3.Het gebruik van derivaten is niet toegestaan.
4.1.De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet fido;2.De renterisiconorm wordt niet overschreden conform de Wet
fido;3.Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande
financiële positie en de liquiditeitenplanning; 4.De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende
lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele
rentestand en de rentevisie;5.De rentevisie van de gemeente wordt ieder jaar opgesteld op basis
van de rentevisie van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)6.Binnen de kaders gesteld onder lid 3 en lid 4, streeft de gemeente
naar spreiding in de rentetypische looptijden van leningen en
uitzettingen.6.Koersrisicobeheer5.1.De gemeente beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde van
treasury, door daarbij uitsluitend de volgende producten te hanteren:
rekening courant, spaarrekening, daggeld, deposito’s, commercial paper
(CP), certificates of deposit (CD), obligaties, medium term notes (MTN)
en garantieproducten. 2.Tevens beperkt de gemeente de koersrisico’s door conform artikel 7 de
looptijd van de uitzettingen af te stemmen op de
liquiditeitenplanning.6.
Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van treasury gelden de
volgende uitgangspunten:
Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij:
Nederlandse overheden en andere
publiekrechtelijke lichamen met een
solvabiliteitsratio van 0%;
Financiële instellingen met ten minste een
AAA-rating van één van de volgende erkende rating-bureau’s: Moody’s, Standard
& Poors of Fitch IBCA;
In verband met een mogelijke toekomstige verlaging van de creditrating
worden in contracten daartoe voorwaarden tot ontbinding opgenomen2.Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak
worden zoveel mogelijk zekerheden of garanties geëist.7.2.De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar
treasuryactiviteiten te baseren op een korte termijn
liquiditeitenplanning (looptijd tot één jaar), alsmede een meerjarige
liquiditeitenplanning met een looptijd van minimaal 4 jaar.8.2.Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend
leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in de euro.9.Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één jaar en
langer gelden de volgende uitgangspunten:
Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de
uitoefening van de publieke taak;
Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel
mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne
financieringsmiddelen te gebruiken teneinde de renterisico’s te
minimaliseren en het renteresultaat te optimaliseren;
Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen
zijn: onderhandse leningen, commercial paper (CP) en medium term
notes (MTN);
De gemeente vraagt offertes op bij minimaal 2 instellingen
alvorens een financiering wordt aangetrokken. Deze offertes
worden door de gemeente schriftelijk vastgelegd.
10.Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie voor
een periode van één jaar en langer gelden de volgende
uitgangspunten:
Uitzettingen worden uitsluitend gedaan onder de in artikel 4,5
en 6 genoemde voorwaarden;
De gemeente vraagt offertes op bij minimaal 2 instellingen
alvorens een langlopende uitzetting wordt gedaan. Deze offertes
worden door de gemeente schriftelijk vastgelegd.
11.De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q. marktconforme
condities voor af te nemen financiële diensten. Hiervoor gelden de
volgende uitgangspunten:
Bankrelaties en hun bancaire condities worden ten minste ééns in
de 3 jaar beoordeeld;
Bankrelaties dienen wat betreft hun kredietwaardigheid minimaal
te voldoen aan de eisen die zijn gesteld in artikel 6;
Financiële instellingen (kredietinstellingen,
beleggingsinstellingen, effecteninstellingen, verzekeraars en
pensioenfondsen) dienen onder Nederlands of anderszins
EER-toezicht te vallen, zoals De Nederlandsche Bank en de
Verzekeringskamer.
Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) (STE) en daarvan een vergunning als
makelaar te hebben ontvangen.
12.Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te beperken wordt: 1.Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau
op elkaar en de liquiditeitenplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop
toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat
de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.2.Het betalingsverkeer zoveel mogelijk elektronisch uitgevoerd door één
bank;13.Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende
specifieke richtlijnen:
De gemeente streeft naar concentratie van de liquiditeiten
binnen één rentecompensatiecircuit bij de bank met de gunstigste
condities;
Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente
kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt – conform artikel
4 lid 1 - de kasgeldlimiet niet overschreden;
Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende
middelen zijn daggeld, kasgeldleningen en de kredietfaciliteit
op rekening courant;
Toegestane instrumenten bij het uitzetten van gelden voor een
periode korter dan één jaar zijn rekening-courant, daggeld,
spaarrekeningen en deposito’s;
Bij het extern uitzetten van gelden korter dan één jaar zijn
slechts de in artikel 6 genoemde tegenpartijen toegestaan;
De gemeente vraagt offertes op bij minimaal 2 instellingen
alvorens middelen worden aangetrokken of uitgezet met een
looptijd korter dan één jaar.
14.In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene
uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en interne
controle.
De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van
treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk
vastgelegd;
Bevoegdheden zijn via delegatie en mandaat nader schriftelijk
vastgelegd;
Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding
doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden:
iedere transactie wordt door minimaal twee
functionarissen geautoriseerd (het
vier-ogen-principe);
de uitvoering en controle geschiedt door afzonderlijke
functionarissen;
de uitvoering en registratie in de financiële
administratie geschiedt door afzonderlijke
functionarissen.
Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere
transactie te versturen naar de financiële administratie zonder
tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van
de transacties;
De transacties worden onmiddellijk geregistreerd door de
functionaris die de transactie heeft afgesloten en gecontroleerd
door de functionaris die belast is met de interne controle.
15.De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de
gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.
FunctieVerantwoordelijkhedenDe Gemeenteraad·Het vaststellen van treasurydoelstellingen, het
treasurybeleid, globale richtlijnen en limieten,
middels het treasurystatuut;·Het vaststellen van de treasuryparagraaf in
begroting en jaarrekening;·Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de
uitvoering hiervan;·Het evalueren en als gevolg daarvan (eventueel)
bijstellen van het treasurybeleid;Commissie Financiën·Het uitbrengen van advies over beleidsvoorstellen
en rapportages op het gebied van treasury aan de
Gemeenteraad.Het college van B&W·Het uitvoeren van het treasurybeleid (formele
verantwoordelijkheid);·Het achteraf bekrachtigen van de afgesloten
transacties;·Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de
uitvoering van het treasurybeleid.De portefeuillehouder Financiën·Het uitvoeren van het treasurybeleid (politieke
verantwoordelijkheid).De controller·Het opzetten van administratieve richtlijnen op het
gebied van treasury;·Het bewaken van de kwaliteit van de
treasuryprocessen;·Het controleren van de volledigheid en
betrouwbaarheid van de informatievoorziening van de
treasuryfunctie en hierover rapporteren aan het
college van B&W.Hoofd afdeling Financiën·Het uitvoeren van de aan haar/hem gemandateerde
treasuryactiviteiten conform het treasurystatuut en
de treasuryparagraaf;·Het zorgdragen voor juiste verantwoording van de
uitvoering van de door hem/haar gemandateerde
treasuryactiviteiten;·Het rapporteren aan B&W over de uitvoering van
het treasurybeheer;·Het afleggen van verantwoording aan het college van
B&W. De directeuren·Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de
informatie die hun sector aanlevert aan de afdeling
Financiën met betrekking tot toekomstige uitgaven en
ontvangsten.De afdelingshoofden(budgethouders)·Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de
informatie die hun afdelingen aanleveren aan de
afdeling Financiën met betrekking tot toekomstige
uitgaven en ontvangsten;·Het zorgdragen voor het tijdig aanleveren van
betrouwbare operationele informatie over toekomstige
geldstromen aan de afdeling Financiën;·Het fiatteren van betalingen en ontvangsten, ten
laste c.q. ten gunste van hun budgetten.De beleidsmedewerker van de afdeling Financiën
belast met treasury / Treasurer·Het uitvoeren van de activiteiten met betrekking
tot de volgende deelfuncties: het risicobeheer,
gemeentefinanciering (financiering, uitzetting en
relatiebeheer) en kasbeheer. Deze activiteiten
moeten conform dit treasurystatuut en de
treasuryparagraaf worden uitgevoerd en de
transacties dienen geautoriseerd te zijn door het
hoofd afdeling Financiën; ·Het opstellen van de rentevisie;·Het aantrekken en uitzetten van gelden in het kader
van het saldo- en liquiditeitenbeheer;·Het beheren van de geldstromen;·Het onderhouden van contacten met banken,
geldmakelaars en overige financiële
instellingen;·Het afsluiten van financiële contracten
voortvloeiend uit bovenstaande deelfuncties;·Het schriftelijk vastleggen van de
treasurytransacties en het doorgeven hiervan aan de
kassier;·Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op
treasurygebied;·Het adviseren van de afdelingen/sectoren over de
financiële gevolgen van hun activiteiten en
projecten;·Het aanleveren van tijdige, volledige en
betrouwbare gegevens aan de aan de gemeentelijke
administratie;·Het afleggen van verantwoording aan het hoofd
afdeling Financiën over de uitvoering van de aan
hem/haar gemandateerde activiteiten.De kassier·Het overboeken van saldi tussen
bankrekeningen;·Het afhandelen van het contante en girale
betalingsverkeer;·Het aanleveren van tijdige, volledige en
betrouwbare gegevens aan de gemeentelijke
administratie;·Het rapporteren aan het hoofd Financiën belast met
controle over de uitvoering van de aan hem/haar
gemandateerde activiteiten.Financiële administratie·Het juist en volledig administreren van de
bezittingen, schulden, rechten, verplichtingen,
inkomsten, uitgaven, ontvangsten en betalingen in de
verplichtingen- en financiële administratie;De medewerker van de afdeling Financiën belast met
controle·Het ontvangen van de orderbevestiging van derden en
het controleren of deze overeenkomt met de
transactie-informatie zoals verstrekt dor de
medewerker belast met treasury;·Het voeren van de interne controle op de
uitgevoerde treasurytransacties en hierover
rapporteren aan het hoofd van de afdeling
Financiën;·Het afleggen van verantwoording aan de controller
over de uitvoering van de aan hem/haar gemandateerde
activiteiten.De externe accountant·Het in het kader van haar reguliere controletaak
adviseren en controleren omtrent de feitelijke
naleving van het treasurystatuut.
16.In onderstaande tabel staan bevoegdheden met betrekking tot
treasuryactiviteiten weergegeven alsmede de daarbij benodigde
fiattering.
Bevoegd functionaris(eerste handtekening)Autorisatie door(tweede handtekening)Saldo-, liquiditeiten- en
geldstromenbeheer1.Het uitzetten van geld via callgeld, deposito en
spaarrekeningTreasurerHoofd Financiën2.Het aantrekken van geld via callgeld of
kasgeldTreasurerHoofd Financiën3.Betalingsopdrachten voorbereiden en versturen
KassierHoofd FinanciënBankrelatiebeheer4.Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigenHoofd FinanciënCollege van B&W5.Bankcondities en tarieven afsprekenTreasurerHoofd FinanciënRisicobeheer6.Het afsluiten van derivatentransactiesn.v.t.n.v.t.Financiering en
uitzetting7.Het afsluiten van kredietfaciliteitenHoofd FinanciënCollege van B&W8.Het aantrekken van gelden via onderhandse leningen
en MTN’s zoals vastgelegd in de
treasuryparagraafHoofd FinanciënCollege van B&W9.Het uitzetten van gelden via (staats)obligaties,
MTN’s, CP’s, CD’s, onderhandse geldleningen zoals
vastgelegd in de treasuryparagraafTreasurerHoofd Financiën10.Het beleggen in garantieproductenHoofd FinanciënCollege van B&W11.Het verstrekken van leningen aan derden uit
hoofde van de publieke taak zoals vastgelegd in de
treasuryparagraafHoofd FinanciënCollege van B&W12.Het garanderen van gelden uit hoofde van de
publieke taak zoals vastgelegd in de
treasuryparagraafHoofd FinanciënCollege van B&W
17.Met betrekking tot de treasuryactiviteiten dient tenminste de in de
onderstaande tabel opgenomen informatie te worden verstrekt door de
betreffende functionarissen:
InformatieFrequentieInformatie-verstrekkerInformatie-ontvanger1.Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en
ontvangsten voor de liquiditeitenplanningJaarlijksDirecteurenMedewerker belast met treasury2.LiquiditeitenplanningJaarlijksMedewerker belast met treasuryHoofd Financiën3.Beleidsplannen treasury in treasuryparagraaf van
begrotingJaarlijksComptabeleGemeenteraad4.Evaluatie treasuryactiviteiten in
Treasuryparagraaf van jaarrekeningJaarlijksComptabeleGemeenteraad5.Voortgang onderdelen treasuryparagraaf via voor-
en najaarsrapportageHalfjaarlijksHoofd FinanciënGemeenteraad6.Verantwoording n.a.v. treasuryparagraaf via
jaarverslagJaarlijksHoofd FinanciënGemeenteraad7.Informatie aan derden (toezichthouder en CBS)
zoals genoemd in art. 8 Wet fidoKwartaalHoofd FinanciënDerden8.Lenings- / uitzettings-/ garantiebesluitenbinnen 14 dagen na besluitCollege van B&WProvincie
18.Dit treasurystatuut treedt in werking met ingang van 1 juli 2009.Beuningen 23 juni 2009.De raad voornoemd,de secretaris, de voorzitter,De gemeente Beuningen onderkent het belang van een verantwoord en adequaat
beheer van haar financiële middelen. Mede als gevolg van de Wet fido wenst zij
haar activiteiten op het gebied van treasury op een zo transparant en
beheersbaar mogelijke wijze in te richten. In dit treasurystatuut wordt de “beleidsmatige infrastructuur” van de
treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen,
richtlijnen en limieten. Het statuut maakt een objectieve en transparante
verantwoording vooraf en achteraf mogelijk. Naast het treasurystatuut zal de
gemeente jaarlijks een treasuryparagraaf opnemenin
zowel de begroting als in de jaarrekening. Hierin worden de specifieke
beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van
treasury besproken. In de Marap wordt de tussentijdse verslaglegging
opgenomen.Bij het opstellen van het treasurystatuut is rekening gehouden met de bepalingen
van de wettelijke kaders (o.a. Gemeentewet, verordeningen ex art 212, 213, 213a,
Wet fido, Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden en de
Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden). In het treasurystatuut worden allereerst het begrippenkader en de doelstellingen
van de treasuryfunctie van de gemeente geformuleerd. Deze worden vervolgens
geconcretiseerd voor de verschillende deelgebieden van treasury: risicobeheer,
gemeentefinanciering en kasbeheer. Daarna worden de organisatorische
randvoorwaarden van de treasuryfunctie weergegeven. Daarbij ligt het accent op
de helderheid omtrent de verdeling van de taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden. Tot slot worden de uitgangspunten vastgelegd voor de
informatie die noodzakelijk is om het gehele proces beheersbaar en meetbaar te
maken en te houden. In de Memorie van Toelichting worden waar nodig de in het
treasurystatuut opgenomen artikelen toegelicht. Voor de volledigheid van het
statuut zijn de wettelijke teksten in de bijlage opgenomen. Tenslotte dient het treasurystatuut te worden geïmplementeerd in de organisatie.
Een succesvolle implementatie vereist een breed draagvlak binnen de gemeente
voor de geformuleerde beleidskeuzes. Een goede communicatie behoort hierbij tot
de belangrijkste succesfactoren. Treasurystatuut Memorie van toelichtingIn dit treasurystatuut wordt het treasurybeleid van de gemeente op hoofdlijnen
vastgelegd. Dat gebeurt in de eerste plaats door het aangeven van de
doelstellingen van de treasuryfunctie (in artikel 2). Vervolgens geeft het
bestuur in het statuut aan binnen welke richtlijnen en limieten de
doelstellingen dienen te worden gerealiseerd. Een richtlijn is een bindend
voorschrift voor een handelswijze die gevolgd moet worden en een limiet is een
type richtlijn die een uiterste grens aangeeft. Een belangrijk deel van de
limieten en richtlijnen is bepaald door de Wet fido. Middels de limieten en
richtlijnen wordt het “risicoprofiel” van de gemeente bepaald, waarbinnen de
treasuryactiviteiten dienen te worden uitgevoerd. De treasuryparagraaf in de begroting geeft
debeleidsplannen voor de treasuryfunctie voor de komende jaren en in
het bijzonder voor het eerstkomende jaar weer. Het bevat onder meer gegevens
over de algemene ontwikkelingen en de concrete beleidsplannen binnen de kaders
van het statuut. Het gaat hierbij vooral om de plannen voor het risicobeheer, de
gemeentefinanciering (analyse financieringspositie, leningen- en
garantieportefeuille en uitzettingsportefeuille) en het kasbeheer. Uit de
toelichting zal moeten blijken dat de plannen binnen de kaders van de Wet fido
en het treasurystatuut blijven. De treasuryparagraaf in het jaarverslag geeft in
het bijzonder een verschillenanalyse tussen de plannen zoals deze zijn opgenomen
in de begroting en de realisatie in het verslagjaar.
Artikel 2In artikel 2 worden de doelstellingen van de treasuryfunctie
van de gemeente weergegeven, hieronder worden deze
doelstellingen afzonderlijk toegelicht.Artikel 2 lid 1In de eerste plaats dient de treasury ervoor te zorgen dat
de gemeente “duurzaam toegang heeft tot de financiële
markten tegen acceptabele condities”. De treasury dient te
waarborgen dat de gemeente duurzaam in staat is de voor haar
activiteiten benodigde middelen aan te trekken c.q. haar
overtollige middelen uit te zetten op de financiële markten
(bijv. bij banken). De condities die daar bij worden
bedongen dienen, in het licht van de op het betreffende
moment gebruikelijke condities, acceptabel (tenminste
marktconform) te zijn.Artikel 2 lid 2Door haar activiteiten loopt de gemeente de volgende
financiële risico’s: renterisico’s, koersrisico’s,
kredietrisico’s, interne liquiditeitsrisico’s en
valutarisico’s. Het is de taak van de treasury dergelijke
risico’s zo veel mogelijk te beperken. In de artikelen 4 tot
en met 8 wordt aangegeven op welke wijze dit wordt
gewaarborgd.Artikel 2 lid 3De derde doelstelling van de treasuryfunctie is het
minimaliseren van de kosten bij het beheren van de
geldstromen en de financiële posities. Deze kosten bestaan
o.a. uit rentekosten, provisies en kosten van het
betalingsverkeer. Het is de taak van de treasury het beheer
zo efficiënt mogelijk uit te voeren. Artikel 2 lid 4De gemeente streeft ernaar de renteresultaten te
optimaliseren. Dit betekent dat de gemeente geen middelen
onbenut laat maar streeft naar zo hoog mogelijke
renteopbrengsten (c.q. zo laag mogelijk rentekosten) zonder
dat daarbij overmatige risico’s worden gelopen. De
prioriteiten van de treasuryfunctie liggen in eerste
instantie bij het beheersen en beperken van financiële
risico’s, de treasuryfunctie is immers géén winstgerichte
afdeling (“profit center”). Binnen het acceptabele
risicoprofiel zoals vastgesteld in de Wet fido en dit
treasurystatuut kan desondanks worden gestreefd naar
optimalisatie van de renteresultaten. Artikel 3 lid 1De Wet fido geeft twee belangrijke beleidsmatige
uitgangspunten met betrekking tot treasury. Dit betreft de
“publieke taak” waarvoor leningen en garanties dienen
enerzijds en het prudente karakter van (overige)
uitzettingen anderzijds. Er wordt hierbij dus een specifiek
onderscheid gemaakt tussen het verstrekken van leningen “uit
hoofde van de publieke taak” en het uitzetten van middelen
“uit hoofde van treasury”.De wet stelt geen eisen aan het verstrekken van
leningen en garanties uit hoofde van de
publieke taak. Wel wordt in de
toelichting op de Wet fido het volgende aangegeven: “Het
gemeentebestuur bepaalt de publieke taak. De begroting en de
begrotingswijzigingen bepalen het budgettaire kader voor de
uitoefening van de publieke taak”. In dit licht is het dus
niet de afdeling Financiën die het politieke besluit voor
dergelijke garanties en leningen voorbereidt. Wel wordt
geadviseerd dat het gemeentebestuur advies van de Treasury
(in het licht van haar expertise) inwint alvorens een
beslissing te nemen t.a.v. het verstrekken van leningen of
garanties uit hoofde van de publieke taak. De gemeente
Beuningen heeft dit advies overgenomen. De afdeling Financiën adviseert over bijv.
Financieringsvoorwaarden en de implicaties van de
betreffende aanvraag voor de totale financiële positie van
de gemeente . Daarnaast is het van belang dat de afdeling
Financiën de betreffende aanvraag opneemt in de
liquiditeitenplanning.Artikel 3 lid 2Conform de Wet fido, dienen uitzettingen “uit
hoofde van treasury” (zie toelichting
artikel 3 lid 1) een prudent karakter te hebben. In de Wet fido en de bijbehorende ministeriële regelingen
wordt het begrip “prudent” nader uitgewerkt. Het aangaan van
financiële transacties met als oogmerk die financiële
waarden te zijner tijd eventueel met winst te verkopen, is
nadrukkelijk niet toegestaan (zie artikel 2 lid 2 Wet fido
en de memorie van toelichting op de Wet fido). Bankachtige
activiteiten – het aantrekken en uitzetten van middelen met
als doel het genereren van inkomen – zijn als gevolg van
deze bepaling verboden. De richtlijnen en limieten van dit
treasurystatuut vallen binnen de kaders van de Wet
fido.De limieten en richtlijnen van dit treasurystatuut zijn
specifiek geformuleerd om het prudente karakter van de
uitzettingen uit hoofde van treasury te garanderen en hebben
derhalve géén betrekking op (eventueel) verstrekte leningen
of garanties uit hoofde van de “publieke taak” van de
gemeente .Artikel 3 lid 3Derivaten zijn financiële instrumenten die hun bestaan
ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde. Derivaten
kennen een breed toepassingsgebied en worden onder andere
gebruikt om renterisico’s te sturen en financieringskosten
te minimaliseren. De Wet fido stelt dat derivaten
uitsluitend mogen worden gebruikt ter beperking van
financiële risico’s. Artikel 4 lid 1Renterisicobeheer omvat het beperken van de invloed van
(externe-) rentewijzigingen op de financiële resultaten van
de gemeente ;Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden
van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare
lichamen. Teneinde een grens te stellen aan korte
financiering (met een rentetypische looptijd tot één jaar)
is in de Wet fido (evenals in de Wet filo) de kasgeldlimiet
opgenomen. Juist voor korte financiering geldt dat het
renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in
de rente bij korte financiering direct een relatief grote
invloed hebben op de rentelasten. De kasgeldlimiet wordt
berekend als een percentage (8.5%)van het totaal van de
jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar.
Artikel 4 lid 2Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de
renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een
rentetypische looptijd van één jaar of langer) door het
aanbrengen van spreiding in de looptijden in de
leningenportefeuille. De renterisiconorm kan worden berekend
door een vastgesteld percentage (20%) te vermenigvuldigen
met de totale vaste schuld.Artikel 4 lid 3Afstemming op de liquiditeitenplanning beoogt bedragen
slechts te lenen cq. uit te zetten gedurende de periode dat
zij daadwerkelijk nodig respectievelijk beschikbaar
zijn.Artikel 4 lid 4Een rentevisie is een toekomstverwachting over de
rente-ontwikkeling, op basis waarvan een financierings- en
beleggingsbeleid wordt gevoerd. Afhankelijk van de (interne-
of externe) ontwikkelingen zal de gemeente haar rentevisie
actualiseren. De rentevisie kan daarbij gebaseerd worden op
de rentevisie van enkele gezaghebbende financiële
instellingen, zoals de huisbankier. Afstemming van het
beleid op de rentevisie betekent bijvoorbeeld het uitstellen
van uitzettingen met een lange looptijd op het moment dat
men een rentestijging verwacht.Artikel 4 lid 5Door spreiding aan te brengen in de rentetypische looptijd
(de periode dat de rente van een uitzetting vast is) van
uitzettingen, wordt de invloed van een rentedaling op de
renteresultaten gespreid over meerdere jaren. Deze spreiding
is slechts mogelijk indien uit de liquiditeitenplanning
blijkt dat middelen gedurende een langere periode
beschikbaar zijn. Artikel 5 lid 1Ten aanzien van de financiële instrumenten die kunnen worden
gehanteerd voor uitzettingen in het kader van treasury,
geldt in de Wet fido als belangrijkste uitgangspunt dat de
hoofdsom van de betreffende uitzetting in tact blijft. Bij
alle in dit artikel genoemde producten wordt aan het einde
van de looptijd ten minste de hoofdsom (bij vastrentende
waarden de “nominale waarde”) uitgekeerd.Bij het uitzetten van gelden op rekening courant,
spaarrekening, daggeld of deposito’s worden géén
koersrisico’s gelopen. Het kan bij dergelijke producten
echter voorkomen dat de opnamemogelijkheden beperkt zijn (in
het bijzonder bij deposito’s en soms bij een spaarrekening).
Certificates of deposit, commercial papers, obligaties en
medium term notes zijn vastrentende waarden die
(tussentijds) verhandelbaar zijn. Bij tussentijdse verkoop
kunnen koersrisico’s worden gelopen. Wanneer deze waarden
tot het einde van hun looptijd worden aangehouden zal
minimaal de nominale waarde worden uitgekeerd. Garantieproducten zijn beleggingsproducten waarbij de
uitgevende (financiële) instelling garandeert dat op de
afloopdatum (een bepaald percentage
van) de hoofdsom wordt uitgekeerd. Garantieproducten keren
vaak minder of geen rente uit en bieden in plaats daarvan
bijvoorbeeld een rendement dat gebaseerd is op een
aandelen-index (zoals de AEX-index). Garantieproducten
waarbij minder dan 100% van de hoofdsom wordt gegarandeerd
zijn expliciet niet toegestaan onder de Wet fido. Bij garantieproducten is vaak enkel de hoofdsom
gegarandeerd. Aangezien de reële waarde (de koopkracht) van
de hoofdsom door inflatie kan verminderen, verdient het de
aanbeveling om bij een langere looptijd naast een
hoofdsomgarantie een minimaal rendement (bijv. ter hoogte
van het inflatieniveau) te eisen.Voor uitzettingen uit hoofde van de publieke taak van de
gemeente worden in dit treasurystatuut geen richtlijnen met
betrekking tot producten opgenomen. Van belang is dat de
Gemeenteraad bepaalt dat de betreffende uitzetting tot de
“publieke taak” van de gemeente behoort. In dit kader is het
bijvoorbeeld mogelijk dat uitzettingen in de vorm van
aandelen tot de publieke taak behoren.Artikel 5 lid 2Koersrisico’s kunnen nooit volledig worden uitgesloten. Als
de organisatie in een vastrentend product heeft belegd maar
– wegens wijziging in de liquiditeitenplanning - voor de
afloopdatum deze uitzetting moet verkopen, dan wordt niet
100% van de hoofdsom terugbetaald, maar de huidige waarde
van de uitzetting afhankelijk van de rente en resterende
looptijd. Om deze koersrisico’s zoveel mogelijk te beperken
stemt de gemeente de looptijd van de uitzetting af met de
liquiditeitenplanning.Artikel 6 lid 1a.Ter beperking van kredietrisico’s zijn in dit artikel
richtlijnen opgenomen voor de minimale kredietwaardigheid
van de partijen waar de gemeente middelen uitzet / belegt. Een (credit-) rating is een beoordeling van de
kredietwaardigheid van een instelling, die voor zowel de
korte als voor de lange termijn wordt verschaft door
gerenommeerde rating “agencies” zoals Standard & Poor’s,
Moody’s en Fitch IBCA. De hoogste kredietwaardigheid wordt
bij Standard & Poor’s en Fitch IBCA weergegeven met AAA,
gevolgd door AA en A. Moody’s kwalificeert van hoog naar
laag Aaa, Aa en A. Daarnaast kent men kwalificaties met
letters B, C en D. Een A-rating staat voor “zeer
kredietwaardig”. Een solvabiliteitsratio van 0% (ofwel een
“solvabiliteitsvrije status”) is een status die door een
bancaire toezichthouder in een EU-lidstaat (bijv. De
Nederlandsche Bank) wordt toegekend aan het schuldpapier van
een instelling. Deze status houdt in dat een bank voor
desbetreffend papier geen reserves (0%) hoeft aan te houden
en wordt onder meer toegekend aan papier uitgegeven of
gegarandeerd door (centrale) overheden. Het is de gemeente
dus toegestaan om bij andere overheden geld uit te zetten,
of om te beleggen in papier waaraan een overheidsgarantie is
verbonden (zoals door het WSW geborgde leningen van
woningcorporaties).Artikel 7Interne liquiditeitsrisico’s doen zich bijvoorbeeld voor
wanneer de gemeente gelden voor een bepaalde periode heeft
uitgezet en gedurende de looptijd van de uitzetting blijkt
dat de gelden (onverwacht) nodig zijn voor het doen van een
investering. Dit kan tot gevolg hebben dat de gemeente
tijdelijk een lening moet aantrekken (wanneer de
uitzettingen vast staan in bijvoorbeeld een deposito) ofwel
tussentijds een uitzetting moet verkopen (bijvoorbeeld een
obligatie). In beide gevallen kan dit negatieve gevolgen
hebben voor de financiële resultaten. Ter beperking van dit risico baseert de gemeente haar
financiële transacties op een liquiditeitenplanning waarin
de toekomstige inkomsten en uitgaven van de gehele
organisatie zijn gepland. Teneinde aansluiting te zoeken op
de meerjarige investeringsplanning van de gemeente is
gekozen een liquiditeitenplanning met een periode van 10
jaar op te stellen. In de praktijk is het opstellen van een betrouwbare en
nauwkeurige liquiditeitenplanning niet eenvoudig. Dit heeft
te maken met de inherente onzekerheden die verbonden zijn
aan de activiteiten van de gemeente en de hieraan verbonden
financiële gevolgen. Het is daarom van groot belang dat de
afdeling Financiën juist, tijdig en volledig wordt
geïnformeerd door de overige afdelingen over de financiële
gevolgen van hun activiteiten.Artikel 8Dit betreft een ongewijzigde voortzetting van het beleid
binnen de gemeente.Artikel 9 lid 1Het aantrekken van gelden met als doel deze met winstoogmerk
te beleggen is door artikel 2 lid 2 van de Wet fido (zie ook
memorie van toelichting op de Wet fido) nadrukkelijk niet
toegestaan. Artikel 9 lid 2Teneinde de renteresultaten te optimaliseren wordt zoveel
mogelijk intern gefinancierd.Artikel 9 lid 3Onderhandse geldleningen zijn leningen
waarbij de voorwaarden van de lening in onderling overleg
met de geldgevende partij kunnen worden vastgesteld. Een
Medium Term Note (MTN) is een
verhandelbare schuldbekentenis aan toonder, met een
minimumlooptijd van twee jaar en een minimum- omvang van
nominaal EUR 0.5 miljoen. Deze maakt onderdeel uit van een
medium term note programma. De term Commercial
Paper staat voor verhandelbare
schuldbekentenissen met een looptijd korter dan twee jaar,
uitgegeven door niet-kredietinstellingen. Artikel 9 lid 4Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van
financieringen te waarborgen, voor bijv. te betalen
rentepercentages, provisies, (boete-) clausules bij
vervroegde aflossing etc. Middels het opvragen van meerdere
offertes wordt bereikt dat de gemeente een beter beeld heeft
van de op dat moment gebruikelijke tarieven en voorwaarden
op de financiële markten. Op basis daarvan kan een afgewogen
keuze worden gemaakt.Artikel 10Uitzetting betreft het uitzetten van middelen (uit hoofde
van treasury) voor een periode langer dan één jaar. In het
onderdeel Risicobeheer (artikel 3 tot en met 8) is
gedefinieerd op welke wijze de gemeente het prudente
karakter van haar uitzettingen waarborgt. In dit artikel
worden aanvullende richtlijnen met betrekking tot
uitzettingen geformuleerd.Artikel 10 lid 2Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van uitzettingen
te waarborgen, voor bijv. het ontvangen rentepercentage, de
hoogte van transactiekosten etc. Middels het opvragen van
meerdere offertes wordt bereikt dat de gemeente een beter
beeld heeft van de alsdan gebruikelijke tarieven en
voorwaarden op de financiële markten. Op basis daarvan kan
een afgewogen keuze worden gemaakt.Artikel 11 lid 1Op het gebied van relatiebeheer beoogt de treasury het
realiseren van zo gunstig mogelijke condities voor de door
haar af te nemen diensten. Teneinde structuur aan te brengen
in de momenten waarop de beoordeling van bankrelaties plaats
heeft, is opgenomen dat deze beoordeling minimaal eens in de
3 jaar plaats moet hebben.Artikel 11 lid 3Tussenpersonen hebben een intermediairsfunctie bij het
afsluiten van financiële transacties en vallen niet onder de
“tegenpartijen”. De vereisten van lid 2 zijn voor
tussenpersonen dan ook niet van toepassing. Teneinde dit te
ondervangen stelt de gemeente voor tussenpersonen als eis
dat zij onder toezicht van de AFM staan en daarvan een
vergunning als makelaar hebben ontvangen.Artikel 12 lid 1Geldstromenbeheer omvat met name het zorgdragen voor een
efficiënt betalingsverkeer. Geldstromen kunnen bijvoorbeeld
op elkaar worden afgestemd door een betalingsdatum af te
stemmen op bepaalde verwachte ontvangsten. Hiermee wordt
voorkomen dat de gemeente tijdelijk middelen aan moet
trekken (cq. middelen aan haar uitzettingenportefeuille moet
onttrekken) teneinde de betreffende betaling (tijdelijk) te
financieren.Artikel 12 lid 2Het laten uitvoeren van het betalingsverkeer door één bank
heeft als voordeel dat er geen kosten hoeven te worden
gemaakt om gelden tussen verschillende banken over te
boeken. Artikel 13 lid 1Het saldo en liquiditeitenbeheer betreft het beheer van de
dagelijkse saldi op de rekeningen (-courant) van de gemeente
. Teneinde de noodzaak tot het doen van interne
overboekingen te beperken, worden verschillende rekeningen
die de gemeente bij één bank aanhoudt opgenomen in een
rentecompensatiecircuit.
Ditis een systeem waarbij de (valutaire) debet en
creditsaldi van alle rekeningen van een organisatie worden
samengevoegd tot één gecombineerd saldo, waarover de rente
wordt berekend.Artikel 13 lid 3In dit lid worden limitatief de mogelijke korte termijn
financieringsinstrumenten benoemd. De term
daggeld (ook wel callgeld genoemd)
staat voor een opgenomen of uitgezette lening voor
onbepaalde tijd die dagelijks gewijzigd kan worden.
Kasgeldleningen zijn niet
verhandelbare leningen voor een vast bedrag en een vaste
periode (maximaal 2 jaar) en tegen een vast rentepercentage.
Kredietlimiet op de rekening courant
betreft de mogelijkheid debet (“rood”) te staan op de
rekening courant.Artikel 14Bij de treasuryfunctie zijn veel personen en organen
betrokken. Het statuut legt expliciet het delegatie- en
mandateringspatroon vast, in casu welke taken,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden de betrokken partijen
hebben. Met het oog op de omvang van de transacties en de
hiermee samenhangende risico’s, zijn in dit artikel een
aantal specifieke uitgangspunten opgenomen teneinde een
transparante functiescheiding aan te brengen tussen
beleidsbepaling en de uitvoering en tussen de administratie
en controle op financiële transacties. Artikel 15De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de
functionarissen die binnen de gemeente betrokken zijn bij de
treasuryactiviteiten zijn in artikel 15 respectievelijk
artikel 16 beschreven. De toekenning van de genoemde
functies en bijbehorende bevoegdheden en
verantwoordelijk-heden aan functies en/of functionarissen
vindt plaats via de hiertoe dienende documenten (mandaten,
besluiten e.d.). Deze verantwoordelijkheden dienen te worden
gecommuniceerd naar de betrokkenen. Artikel 16De eindverantwoordelijkheid voor het treasurybeleid ligt
primair bij het bestuur van de gemeente . Teneinde niet
onnodig te worden belast met het dagelijkse treasurybeheer
draagt het bestuur een deel van haar bevoegdheden over aan
de ambtelijke organisatie. De praktische uitvoering van het
beleid heeft dus vooral op ambtelijk niveau plaats, wat als
voordeel heeft dat er slagvaardiger kan worden geopereerd.
Bij de toewijzing van bevoegdheden is zoveel mogelijk
rekening gehouden met de vereiste functiescheiding tussen
besluitvorming, uitvoering, administratie en controle. Artikel 17 De tabel in dit artikel geeft weer op welke wijze de
informatievoorziening wordt gewaarborgd voor:
operationele informatie (punt 1 en
2), beleidsmatige informatie (punt 3) en
verantwoordingsinformatie (punt 4,5
en 6). Het verstrekken van juiste, tijdige, volledige en
relevante verantwoordingsinformatie moet gerekend worden tot
de belangrijkste voorwaarden voor het kunnen beheersen van
de financiële en interne risico’s van de gemeente .Artikel 17 pt. 1Afdelingen dienen “incidenteel” informatie te verschaffen op
de momenten waarop zich significante wijzigingen voordoen in
hun verwachtingen omtrent tijdstip of omvang van toekomstige
betalingen of ontvangsten (bijv. bij uitstel van een grote
investering).