CVDR137973_1Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012nlregelingHaarlemmerliede en Spaarnwoude2018-01-09Haarlemmerliede en SpaarnwoudeMaak kennis met Haarlemmerliede en Spaarnwoude, 8-2-2012Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012Wet Werk en Bijstandgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2012-01-31De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2012-01-012013-01-01Nieuwe regelingBOB 12/005.1Deze regeling vervangt Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ 2010Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012Verordeningen Wet werk en bijstand 2012:Maatregelenverordening Wwb, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012.De raad van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude;Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 december
2011Besluit:
De Maatregelenverordening Wwb, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en
Spaarnwoude 2012 vast te stellen en in werking laten treden per
1 januari 2012 en de Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ 2010
per 1 januari 2012 in te trekken.
De Reïntegratieverordening Wwb, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en
Spaarnwoude 2012 vast te stellen en in werking laten treden per
1 januari 2012 en de Reïntegratieverordening Wwb, IOAW, IOAZ per
1 januari 2012 in te trekken.
De Toeslagenverordening Wwb Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012
vast te stellen en in werking laten treden per 1 januari 2012 en
de Toeslagenverordening Wwb 2010 per 1 januari 2012 in te
trekken.
De Verordening cliëntenparticipatie Wwb Haarlemmerliede en
Spaarnwoude 2012 vast te stellen en in werking laten treden per
1 januari 2012 en de Verordening cliëntenparticipatie WWB/WIJ
per 1 januari 2012 in te trekken.
De Verordening handhaving Wwb, IOAW en IOAZ Haarlemmerliede en
Spaarnwoude 2012 vast te stellen en in werking laten treden per
1 januari 2012 en de Verordening handhaving WWB/WIJ 2009 per 1
januari 2012 in te trekken.
De Verordening langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand
Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012 vast te stellen en in
werking laten treden per 1 januari 2012 en de Verordening
langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand 2009 per 1 januari
2012 in te trekken.
De Verordening maatschappelijke participatie Wet werk en
bijstand Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012 vast te stellen en
in werking laten treden per 1 januari 2012.
Alle WIJ-verordeningen formeel (gebeurt van rechtswege) in te
trekken per 1 januari 2012.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 31 januari
2012De griffier, De voorzitter,Maatregelenverordening Wwb, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012.1:Algemene Beplaingen1.BegripsomschrijvingIn deze verordening wordt verstaan onder:
de wet: de Wet werk en bijstand (Wwb), de Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
(IOAW), de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ);
algemene bijstand: de bijstand als bedoeld in artikel 5,
onderdeel b, van de Wwb;
bijzondere bijstand: de bijstand als bedoeld in artikel 5,
onderdeel d, van de Wwb;
bijstand: algemene en bijzondere bijstand;
bijstandsnorm: de bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5,
onderdeel c, van de Wwb, artikel 9 van de IOAW en artikel 9 van
de IOAZ;
langdurigheidstoeslag: de langdurigheidstoeslag als bedoeld in
artikel 36, eerste lid van de Wwb;
maatregel: het verlagen van de bijstand of de
langdurigheidstoeslag op grond van artikel 18, tweede lid, van
de Wwb en artikel 20 van de IOAW/IOAZ;
college: het college van burgemeester en wethouders;
benadelingsbedrag: het netto bedrag of indien van toepassing het
gebruteerde bedrag dat ten onrechte als uitkering is verleend op
grond van de wet als gevolg van het niet of niet behoorlijk
nakomen van de inlichtingenverplichting, dan wel de te verlenen
bijstand in het geval van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid;
tegenprestatie: onbeloonde maatschappelijke nuttige
werkzaamheden, die worden verricht naast of in aanvulling op
reguliere arbeid en die niet leiden tot verdringing op de
arbeidsmarkt.
2.Het opleggen van een maatregel1. Als de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de
voorziening in het bestaan dan wel de uit de wet of de artikelen 30c
tweede lid, of artikel 30c, derde lid, van de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen voortvloeiende verplichtingen
niet of onvoldoende nakomt, waaronder begrepen het zich jegens het
college of medewerkers van de gemeente zeer ernstig misdragen, wordt
overeenkomstig deze verordening een maatregel opgelegd.2. Een maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
waarin de belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij verkeert.3.Berekeningsgrondslag
De maatregel wordt toegepast op de bijstandsnorm.
In afwijking van het eerste lid kan de maatregel worden
toegepast op de bijzondere bijstand of de langdurigheidstoeslag
indien:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend
met toepassing van artikel 12 van de Wwb; of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende, in relatie
tot zijn recht op bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag, daartoe aanleiding geeft.
4.Het besluit tot opleggen van een
maatregel
Indien een maatregel wordt beoordeeld op grond van deze
verordening, neemt het college, ook bij het afzien van een
maatregel, een besluit.
In het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder
geval vermeld: de reden van de maatregel, de duur van de
maatregel, het percentage waarmee de bijstand wordt verlaagd,
het bedrag waarmee de bijstand wordt verlaagd uitgaande van de
uitkeringsnorm en, indien van toepassing, de reden om af te
wijken van een standaardmaatregel.
5.Horen van belanghebbende1. Voordat een maatregel wordt opgelegd, wordt de belanghebbende in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen.2. Het horen van belanghebbende kan achterwege worden gelaten
indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen nieuwe
feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
de belanghebbende niet heeft voldaan aan een verzoek van het
college of van een derde aan wie het college werkzaamheden in
het kader van de wet heeft uitbesteed, om binnen een gestelde
termijn inlichtingen te verstrekken als bedoeld in artikel 17
Wwb, of artikel 13 IOAW/IOAZ;
het college het horen niet nodig acht voor het vaststellen van
de ernst van de gedraging of de mate van verwijtbaarheid.
6.Afzien van het opleggen van een
maatregel
Het college ziet af van het opleggen van een maatregel
indien:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
de gedraging meer dan zes maanden vóór constatering van
die gedraging door het college heeft plaatsgevonden,
tenzij de gedraging een schending van de
inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die
gedraging ten onrechte bijstand is verleend.
Een maatregel wegens schending van de inlichtingenplicht wordt
niet opgelegd na verloop van vijf jaren nadat de betreffende
gedraging heeft plaatsgevonden.
Het college kan afzien van het opleggen van een maatregel indien
het daarvoor dringende redenen aanwezig acht.
7.Ingangsdatum en tijdvak
De maatregel wordt opgelegd met ingang van de eerstvolgende
kalendermaand volgend op de datum waarop het besluit tot het
opleggen van de maatregel aan de belanghebbende is
bekendgemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de voor die maand
geldende bijstandsnorm.
In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met
terugwerkende kracht worden opgelegd, voor zover de bijstand of
de langdurigheidstoeslag nog niet is uitbetaald.
Een maatregel wordt voor bepaalde tijd opgelegd. Een maatregel
die voor een periode van meer dan drie maanden wordt opgelegd,
wordt uiterlijk na drie maanden nadat deze ten uitvoer is
gelegd, heroverwogen.
8.Samenloop van gedragingenIndien een belanghebbende zich tegelijkertijd schuldig maakt aan
verschillende gedragingen die het niet nakomen van een verplichting als
genoemd in artikel 2, eerste lid, inhouden, wordt voor het bepalen van
de hoogte en duur van de maatregel uitgegaan van de gedraging waarop de
zwaarste maatregel is gesteld. 2.GEEN OF ONVOLDOENDE MEDEWERKING VERLENEN AAN HET VERKRIJGEN OF
BEHOUDEN VAN ALGEMEEN GEACCEPTEERDE ARBEID EN HET LEVEREN VAN EEN
TEGENPRESTATIE9.Indeling in categorieënGedragingen van belanghebbenden waardoor de verplichting op grond van
artikel 9 van de Wwb, of artikel 37 van de IOAW/Z niet of onvoldoende is
nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorie:
Het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende
bij het UWV-werkbedrijf of het niet tijdig laten
verlengen van de registratie.
Het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen of te aanvaarden.
Het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling.
Gedragingen die de inschakeling in arbeid
belemmeren.
Het niet of in onvoldoende mate gebruik maken van een
door het college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling als bedoeld in artikel 9, eerste
lid, onderdeel b en artikel 10, eerste lid van de wet,
waaronder mede begrepen sociale activering.
Het onvoldoende nakomen van de verplichting in het plan
van aanpak zoals bedoeld in artikel 44a van de wet,
waaronder begrepen het onvoldoende meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling
en scholing.
Het niet volledig naar vermogen voldoen aan de
verplichtingen op grond van artikel 9 lid 1 en artikel
55 van de wet, zoals blijkt uit houding en gedrag, in de
periode van vier weken als bedoeld in artikel 41, vierde
lid en artikel 43 vierde en vijfde lid van de wet.
Het niet of in onvoldoende mate voldoen aan de door het
college opgedragen onbeloonde maatschappelijk nuttige
werkzaamheden.
Tweede categorie:
Het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid.
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid.
Het niet of onvoldoende meewerken aan een voorziening
die een uitkering-vervangend inkomen biedt, voor zover
dit heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdige beëindiging van de voorziening.
Het zodanig laten blijken, uit houding of gedrag, dat de
verplichtingen op grond van artikel 9 eerste lid onder b
van de wet, niet worden nagekomen waardoor ontheffing op
grond van artikel 9a eerste lid van de alleenstaande
ouder wordt ingetrokken zoals bedoeld in artikel 9a
vijfde lid onder d van de wet.
10.De hoogte en duur van de maatregel1. Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel vastgesteld
op: a. twintig procent van de bijstandsnorm
gedurende een maand bij gedragingen van de eerste categorie;b. honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een maand
bij gedragingen van de tweede categorie.2. De duur van de maatregel als bedoeld in het eerste lid
wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel is opgelegd, opnieuw
schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging van dezelfde of hogere
categorie. Met een besluit waarmee een maatregel is opgelegd wordt
gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond van dringende
redenen, als bedoeld in artikel 6, tweede lid. 3.NIET NAKOMEN VAN DE INLICHTINGENPLICHT11.Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen met gevolgen
voor de bijstand
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht als bedoeld in artikel 17 van de Wwb of 13
van de IOAW/Z heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te
hoog bedrag verlenen van bijstand, wordt de maatregel afgestemd
op de hoogte van het benadelingsbedrag.
Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende wijze vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000,-: 10% van de bijstandsnorm
gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 1000,- tot € 2000,-: 20% van de
bijstandsnorm gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 2000,- tot € 4000,-: 40% van de
bijstandsnorm gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 4000,- of meer: 100% van de
bijstandsnorm gedurende één maand.
12.Te laat verstrekken van gegevens, verstrekken van onjuiste of
onvolledige inlichtingen zonder gevolgen voor de bijstand1.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht
als bedoeld in artikel 17 van de Wwb of artikel 13 van de IOAW/Z
niet heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag
verlenen van bijstand, bedraagt de maatregel, onverminderd artikel
2, tweede lid, tienprocent van de bijstand gedurende een
maand.2.De duur van de maatregel als bedoeld in het eerste lid van dit
artikel wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen
twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel
wordt opgelegd, opnieuw schuldig maakt aan dezelfde als verwijtbaar
aan te merken gedraging. Met een besluit waarmee een maatregel is
opgelegd wordt gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op
grond van dringende redenen, als bedoeld in artikel 6, tweede
lid.3.Van het opleggen van de maatregel als bedoeld in het eerste lid kan
worden afgezien en worden volstaan met het geven van een
schriftelijke waarschuwing, tenzij het niet of niet behoorlijk
nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een periode van twee
jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de belanghebbende
een schriftelijke waarschuwing is gegeven.4.OVERIGE GEDRAGINGEN DIE LEIDEN TOT EEN MAATREGEL13.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Indien een belanghebbende blijk geeft van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan, zoals
bedoeld in artikel 18, tweede lid Wwb of artikel 20 IOAW/Z, in de
periode voorafgaand aan de bijstandsverlening kan een maatregel
worden opgelegd.2.In afwijking van het eerste lid kan ook bij incidentele of
periodieke bijzondere bijstand of de langdurigheidstoeslag een
maatregel worden opgelegd wanneer er sprake is van betoond
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening
in het bestaan. De hoogte van de maatregel is afhankelijk van het
betoonde tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan.3.Indien een belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft
betoond als bedoeld in het eerste lid wordt de maatregel afgestemd
op de hoogte van het benadelingsbedrag zoals hieronder is
aangegeven:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000,-: 10% van de
bijstandsnorm gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 1000,- tot € 2000,-: 20% van
de bijstandsnorm gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 2000,- tot € 4000,-: 40% van
de bijstandsnorm gedurende één maand;
bij een benadelingsbedrag van € 4000,- of meer: 100% van de
bijstandsnorm gedurende één maand.
4.Bij het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde
arbeid in de periode voorafgaand aan de bijstansverlening wordt een
maatregel opgelegd overeenkomstig artikel 9, tweede lid.14.Zeer ernstige misdragingenIndien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
college of personen betrokken bij de uitvoering van de wet, onder
omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de
wet als bedoeld in artikel 18, tweede lid van de wet, wordt onverminderd
artikel 2, tweede lid, een maatregel opgelegd van minimaal
twintigprocent van de bijstandsnorm gedurende
één maand. 5.SLOTBEPALINGEN15.HardheidsclausuleHet college kan indien toepassing van de verordening tot onbillijkheden
van overwegende aard leidt ten gunste van de belanghebbende afwijken van
de bepalingen in deze verordening.16.De inwerkingtreding1.Deze verordening treedt in werking met terugwerkende kracht per 1
januari 2012.2.De Maatregelenverordening Wwb, IOAW, IOAZ Haarlemmerliede en
Spaarnwoude 2010 wordt per de onder 1 bedoelde datum
ingetrokken.17.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als Maatregelenverordening Wwb, IOAW,
IOAZ Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012.18.BekendmakingDeze verordening wordt bekend gemaakt in het huis-aan-huisblad “Maak
kennis met Haarlemmerliede en Spaarnwoude” van 8 februari 2012.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 31 januari
2012.ALGEMENE TOELICHTINGWaarom een nieuwe verordening?In verband met de inwerkingtreding van de Wwb 2012 is aanpassing van de
Wwb-verordeningen nodig. De Wet Investeren in Jongeren (WIJ) wordt met
de Wwb samengevoegd. De wijzigingen betreffen een wettechnische
exercitie. De regeling in de WwbArtikel 18 Wwb bevat de opdracht aan gemeenten om een maatregelenbeleid
in een verordening vast te leggen. Dit artikel luidt: Het college stemt de bijstand en de daaraan verbonden
verplichtingen af op de
omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van de belanghebbende.Indien de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid betoont
voor de voorziening in het bestaan dan wel de uit deze
wet dan wel de artikelen 28, tweede lid, of 29,
eerste lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en
inkomen
voortvloeiende verplichtingen
niet of onvoldoende nakomt, waaronder begrepen het zich jegens het
college zeer ernstig misdragen, verlaagt het college overeenkomstig
de verordening, bedoeld in artikel
8, eerste lid, onderdeel b, de bijstand of de
langdurigheidstoeslag. Van een
verlaging wordt afgezien indien elke vorm van verwijtbaarheid
ontbreekt.Het college heroverweegt een besluit als bedoeld in het tweede
lid binnen een door hem te bepalen termijn die ten hoogste drie
maanden bedraagt.Bij de toepassing van het eerste lid wordt onder belanghebbende
mede verstaan het gezin.In het eerste lid van artikel 18 wordt gesproken over het
afstemmen van de bijstand en de daaraan verbonden
verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de
belanghebbende. In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van
de hoogte van de uitkering en de daaraan verbonden verplichtingen voor
de uitkeringsgerechtigden maatwerk is, waarbij recht
wordt gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke
omstandigheden van uitkeringsgerechtigden. In tweede lid wordt een directe koppeling gelegd tussen de rechten en
verplichtingen van uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is
altijd verbonden aan de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk
van de uitkering te worden. Dit betekent dat de vaststelling van de
hoogte van de uitkering niet alleen afhangt van de toepasselijke
uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de belanghebbende, maar
ook van de mate waarin de opgelegde verplichtingen worden nagekomen.
Wanneer het college tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde
zijn verplichtingen niet of in onvoldoende mate nakomt, wordt de
uitkering verlaagd. Er is dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van
een verplichting. Alleen wanneer iedere vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college af van zo’n verlaging.Verlaging van de uitkering moet plaatsvinden overeenkomstig een door de
gemeenteraad vast te stellen verordening. Dit is de
maatregelenverordening.Deze maatregelenverordening is onverkort van toepassing op de IOAW en
IOAZ.ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING1.BegripsomschrijvingDe begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een
gelijkluidende betekenis als de omschrijving in de Wwb.In de verordening wordt het begrip ‘belanghebbende’ gebruikt. Dit begrip
wordt in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht omschreven als
‘degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken’.Sub g.Bruto benadelingsbedrag: de definitie is afkomstig uit het Boetebesluit
van 14 oktober 2000 (staatsblad 462). Het bruto benadelingsbedrag is het
bruto bedrag dat ten onrechte als uitkering is verleend. De afgedragen
of af te dragen loonheffing en premie zijn dus in het bruto
benadelingsbedrag begrepen. De maatregelen in verband met het niet
nakomen van de inlichtingenplicht, met gevolgen voor de bijstand worden,
met het oog op rechtsgelijkheid, in alle gevallen afgestemd op het bruto
benadelingsbedrag. Het terug te vorderen bedrag in verband met teveel ontvangen bijstand
wordt afhankelijk van het tijdstip van terugvorderen wel of niet
gebruteerd. Het netto benadelingsbedrag wordt toegepast, wanneer er geen
loonheffing en/ of premie zijn of worden afgedragen. 2.Het opleggen van een maatregelEerste lid De Wwb verbindt aan het recht op een bijstandsuitkering de volgende
verplichtingen:Het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan (artikel 18, tweede lid). De plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9). Deze plicht bestaat uit
twee soorten verplichtingen: de plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen
en deze te aanvaarden! en de plicht gebruik te maken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op ondersteuning bij
arbeidsinschakeling. Deze verplichtingen zullen nader moeten worden
uitgewerkt in specifieke verplichtingen die zijn toegesneden op de
situatie en mogelijkheden van de bijstandsgerechtigde. De
reïntegratieverordening die elke gemeente moet opstellen, vormt de
juridische basis voor opleggen van deze specifieke verplichtingen. Deze
verplichtingen zullen in het besluit tot het verlenen van bijstand
moeten worden neergelegd.De informatieplicht (artikel 17, eerste lid). Op een
uitkeringsgerechtigde rust de verplichting aan het college op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging mededeling te doen van alle feiten en
omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij
van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op
bijstand. De medewerkingsplicht (artikel 17, tweede lid). Dit is de plicht van
uitkeringsgerechtigden om desgevraagd het college de medewerking te
verlenen die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de wet. De
medewerkingsplicht kan uit allerlei concrete verplichtingen bestaan,
zoals: het toestaan van huisbezoek;het meewerken aan een psychologisch onderzoek. Artikel 18, tweede lid, noemt een gedraging die in ieder geval een
schending van de medewerkingsplicht inhoudt: ‘het zich jegens
het college zeer ernstig misdragen’. De Wet SUWI legt ook verplichtingen op aan uitkeringsgerechtigden. Het
betreft de verplichting om alle gevraagde gegevens en bewijsstukken aan
de Centrale organisatie werk en inkomen (thans UWV-Werkplein) te
verstrekken die nodig zijn voor de beslissing door het college (artikel
30 c, tweede of derde lid Wet SUWI) en de verplichting om op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging alle feiten en omstandigheden mee te delen
aan de Centrale organisatie werk en inkomen, waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op het recht op
bijstand, het geldend maken van het recht bijstand of de hoogte of de
duur van de bijstand. Tweede lidIn de maatregelenverordening zijn voor allerlei gedragingen die een
schending van een verplichting betekenen, standaardmaatregelen
vastgesteld in de vorm van een vaste (percentuele) verlaging van de
bijstandsnorm. In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd: het college dient een op
te leggen maatregel af te stemmen op de individuele omstandigheden van
de belanghebbende en de mate van verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt
met zich mee dat het college bij elke op te leggen maatregel zal moeten
nagaan of gelet op de individuele omstandigheden van de betrokken
uitkeringsgerechtigde afwijking van de hoogte en de duur van de
voorgeschreven standaardmaatregel geboden is. Afwijking van de
standaardmaatregel kan zowel een verzwaring als een matiging betekenen. Dit betekent dat het college bij het beoordelen of een maatregel moet
worden opgelegd, en zo ja welke, telkens de volgende drie stappen moet
doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging.Stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid.Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de
uitkeringsgerechtigde.De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het
standaardpercentage waarmee de bijstand wordt verlaagd. Wat betreft de
beoordeling van de mate van verwijtbaarheid wordt verwezen naar de
toelichting bij artikel 6. Matiging van de opgelegde maatregel wegens persoonlijke omstandigheden
kan bijvoorbeeld in de volgende gevallen aan de orde zijn:
Bijzondere financiële omstandigheden van de belanghebbende,
zoals hoge woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van
bijzondere aard waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk
is.
sociale omstandigheden, gezinnen met kinderen bijvoorbeeld;
bij een opeenstapeling van maatregelen: de zwaarte van het
geheel van maatregelen is niet evenredig aan de ernst van de
gedraging en de mate van verwijtbaarheid.
3.De berekeningsgrondslagEerste lid In dit lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een maatregel wordt
opgelegd over de bijstandsnorm of de grondslag o.g.v. de IOAW/IOAZ.
Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de wettelijke norm, inclusief
gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief vakantietoeslag. Tweede lid Deze bepaling maakt het mogelijk dat het college in incidentele gevallen
een maatregel oplegt over de bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag. Er moet dan wel een verband bestaan tussen de
gedraging van een belanghebbende en zijn recht op bijzondere bijstand
(bijv. bijzondere bijstand in de kosten van algemeen levensonderhoud) of
de langdurigheidstoeslag.4.Het besluit tot opleggen van een maatregelEerste lidEen maatregel wordt opgelegd na het nemen van het besluit hiertoe. Tegen
het besluit kan door belanghebbende bezwaar en beroep worden
aangetekend. Het doen van een schriftelijke mededeling dat wordt afgezien van een
maatregel op grond van een dringende reden is van belang
vanwege eventuele recidive. De maatregel telt namelijk wel mee voor de
bepaling van eventuele recidive.Het schriftelijk mededelen van het afzien van een maatregel vanwege
het ontbreken van verwijtbaarheid is belang vanwege het
‘kenbaarheidsvereiste’ (Awb). Dit telt niet mee voor de bepaling van
recidive. Ook het afzien van een maatregel op grond van het tweede lid
van artikel 6 telt niet meer voor de bepaling van recidive.Tweede lidIn dit artikel wordt aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet
worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Algemene
wet bestuursrecht (Awb) en dan met name het motiveringsbeginsel. Het
motiveringsvereiste houdt onder andere in dat een besluit kenbaar is en
van een deugdelijke motivering wordt voorzien. 5.Horen van belanghebbendeIn dit artikel wordt het horen van de belanghebbende voordat een
maatregel wordt opgelegd in beginsel voorgeschreven. Het tweede lid bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. De
onderdelen a en b. staan ook genoemd in artikel 4:11 van de Algemene wet
bestuursrecht. 6.Afzien van het opleggen van een maatregelEerste lidHet afzien van het opleggen van een maatregel ‘indien elke vorm van
verwijtbaarheid’ ontbreekt, is geregeld in artikel 18, tweede lid,
Wwb.Tweede lidEen andere reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat
de gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille
van de effectiviteit (‘lik op stuk’) is het nodig dat een maatregel
spoedig nadat de gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze
reden wordt onder lid 2 geregeld dat het college geen maatregelen oplegd
voor gedragingen die langer dan vijf jaren geleden hebben
plaatsgevonden. Derde lid Hierin wordt geregeld dat het college kan afzien van het opleggen van
een maatregel indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht. Wat
dringende redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan
dus niet op voorhand worden vastgelegd. Een waarschuwing in plaats van een
maatregelGemeenten zouden in de hun verordening kunnen regelen dat in beginsel
eerst altijd een waarschuwing wordt gegeven voordat een maatregel wordt
opgelegd. In deze verordening is hiervoor niet gekozen. Hiervoor zijn twee
redenen. De eerste reden is dat een waarschuwing er van uit gaat dat
uitkeringsgerechtigden (nogmaals) op de hoogte gesteld moeten worden van
hun verplichtingen. Gemeenten hebben de opdracht hun klanten zo goed mogelijk te informeren
over de verplichtingen die aan de bijstand verbonden zijn. Klanten
dienen op maat geïnformeerd te worden en ook de dienstverlening zal op
maat verzorgd moeten worden. Deze werkwijze maakt onderdeel uit van
hoogwaardig handhaven, waarbij handhaven in de bedrijfsvoering is
geïntegreerd. Hierdoor zal waarschijnlijk ook de naleving van de
verplichtingen groter worden en maatregelen die worden opgelegd beter
worden geaccepteerd. De informatie over de maatregelen moet goed
toegankelijk zijn en in begrijpelijke taal geschreven zijn. Een
waarschuwing richting klanten kan bij een dergelijk beleid achterwege
blijven.De tweede reden om niet te kiezen voor een waarschuwing heeft te maken
met het feit dat een waarschuwing er van uit gaat dat herstel van de
oude situatie mogelijk is. Dat is echter niet het geval. Uitgezonderd
het niet of niet op tijd voldoen aan bepaalde administratieve
verplichtingen, waarbij het verzuim geen gevolgen heeft voor de hoogte
van de bijstand, hebben alle andere gedragingen in meer of mindere mate
gevolgen (gehad) voor het verkrijgen of behouden van betaalde arbeid. Om die reden wordt in deze verordening alleen bij het te laat
verstrekken van informatie aan het college de mogelijkheid geboden om te
volstaan met een waarschuwing.Overigens is in het individuele gevallen altijd mogelijk af te zien van
het opleggen van een maatregel en in plaats daarvan een waarschuwing te
geven. In dat geval wordt gebruik gemaakt van het eerste lid, onderdeel
a (afzien van een maatregel omdat elke vorm van verwijtbaarheid
ontbreekt) of het tweede lid (afzien van een maatregel omdat daarvoor
dringende redenen aanwezig zijn).7.Ingangsdatum en tijdvakEerste lid Het opleggen van een maatregel vindt plaats door het verlagen van de
uitkering. Verlaging van de uitkering kan in beginsel op twee manieren: met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
uitkering; of door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag in de eerstvolgende
maand(en). Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt,
is de gemakkelijkste methode. Gemeenten hoeven in dat geval niet over te
gaan tot herziening van de bijstand en het te veel betaalde bedrag aan
bijstand terug te vorderen. Om die reden is in dit lid vastgelegd dat
een maatregel wordt opgelegd met ingang van de eerstvolgende
kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm.Tweede lidWanneer een uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de
bijstandsgerechtigde is uitbetaald, kan het praktisch zijn om de
verlaging van de uitkering te verrekenen met het bedrag dat nog moet
worden uitbetaald. In dat geval moet de bijstand wel worden herzien en
teruggevorderd.Derde lidDit lid regelt dat een maatregel voor bepaalde tijd wordt opgelegd. Door
een maatregel voor een bepaalde periode op te leggen, weet de
uitkeringsgerechtigde die met een maatregel wordt geconfronteerd, waar
hij aan toe is. Het college kan na afloop van de periode waarvoor de
maatregel is getroffen, opnieuw een maatregel opleggen. Hiervoor is dan
wel weer een apart besluit nodig. Wordt een maatregel voor een langere duur dan drie maanden opgelegd, dan
zal het college de maatregel aan een herbeoordeling moeten onderwerpen.
Dit is geregeld in artikel 18, derde lid Wwb.Gemeenten mogen zelf bepalen wanneer die herbeoordeling plaatsvindt, als
dat maar gebeurt binnen drie maanden nadat het besluit is genomen. Bij
zo’n herbeoordeling hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen,
waarbij alle relevante feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht
worden gehouden. Een marginale beoordeling volstaat: het college moet
beoordelen of het redelijk is dat de opgelegde maatregel wordt
gecontinueerd. Daarbij kan worden gekeken naar de omstandigheden waarin
betrokkene verkeert, maar bijvoorbeeld ook of de betreffende persoon nu
wel aan zijn verplichtingen voldoet.8.Samenloop van gedragingenDe regeling voor de samenloop van gedragingen heeft betrekking op
verschillende gedragingen van een bijstandsgerechtigde die (min of meer)
gelijktijdig plaatsvinden. De regeling geldt dus niet voor een bepaalde
gedraging die verschillende schendingen van verplichtingen met zich
meebrengt. Indien sprake is van schending van meerdere verplichtingen door één
gedraging, dan dient voor het toepassen van de maatregel te worden
uitgegaan van de gedraging waarop de zwaarste maatregel van toepassing
is. 9.Indeling in categorieënDe gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende
medewerking verlenen aan het verkrijgen of behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid, worden in twee categorieën onderscheiden. Hierbij
is de ernst van de gedraging het onderscheidend criterium. Een gedraging
wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging concretere gevolgen heeft
voor het niet verkrijgen of behouden van betaalde arbeid. Eerste lidDe eerste categorie, onderdeel a, betreft de formele verplichting om
zich als werkzoekende in te schrijven bij het UWV-Werkbedrijf,
ingeschreven te doen blijven en alles in het werk te stellen om zo snel
als mogelijk algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen. De eerste categorie, onderdeel f, Het plan van aanpak bevat indien van toepassing de uitwerking van de
ondersteuning, de verplichtingen gericht op arbeidsinschakeling en de
gevolgen van het niet naleven van die verplichtingen. Belanghebbenden
jonger dan 27 jaar zijn verplicht mee te werken aan het opstellen,
uitvoeren en evalueren van het plan van aanpak als bedoeld in artikel
44a van de wet. Het niet of onvoldoende meewerken aan verplichtingen uit dit plan,
waarbij de uiteindelijke voortgang van het plan van aanpak niet, of
nauwelijks wordt geremd, is een maatregelwaardige gedraging uit de
eerste categorie (artikel 10, eerste lid, onder a). De eerste categorie, onderdeel g,Op grond van artikel 41, vierde lid Wwb mogen de jongeren de aanvraag
niet eerder indienen dan vier weken na de melding. In deze vier weken
wordt van de jongeren verwacht dat zij zich tot het uiterste inspannen
om bijstandsafhankelijkheid te voorkomen. Dit is de zoekperiode. Bij het indienen van de aanvraag onderzoekt het college de inspanningen
van de jongere om de bijstandsafhankelijkheid te voorkomen. Houding en
gedragingen van de jongeren maken onderdeel uit van dit onderzoek.
Wanneer de belanghebbende zijn verplichtingen onvoldoende nakomt is er
sprake van flinke verwijtbaarheid. In de genoemde periode van vier weken
wordt een uiterste inspanning van de belanghebbende verwacht. Bij
onvoldoende inspanning is een maatregel uit de eerste categorie van
toepassing. Wanneer uit de houding en gedragingen ondubbelzinnig blijkt dat
belanghebbende de verplichtingen, bedoeld in artikel 9, eerste lid, of
artikel 55 van de wet niet wil nakomen, is er geen recht op bijstand.
Hieraan is geen periode verbonden, zolang belanghebbende deze
verplichtingen niet na wil komen blijft hij uitgesloten van het recht op
bijstand. Dit is geregeld in artikel 13, tweede lid, sub d Wwb.Tweede lidOnderdeel a en b. betreffen het niet aanvaarden van algemeen
geaccepteerde arbeid alsmede tijdens de bijstandsperiode het niet
behouden van deeltijdarbeid.Onderdeel c heeft betrekking op het niet of onvoldoende meewerken aan
een voorziening die een uitkeringsvervangend inkomen biedt, zoals arbeid
in het kader van Workfirst.Onderdeel d gaat over alleenstaande ouders, die op grond van artikel 9a,
eerste lid van de wet een ontheffing hebben van de verplichtingen op
grond van artikel 9, eerste lid, onder a.Als uit houding en gedrag ondubbelzinnig blijkt dat zij de
verplichtingen op grond van artikel 9 eerste lid onder a niet willen
nakomen dan trekt het college deze ontheffing in en verlaagt het de
bijstand. Van deze maatregel wordt afgezien wanneer iedere vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt. 10.De hoogte en duur van de maatregelEerste lidDeze bepaling bevat de standaardmaatregelen voor de twee categorieën van
gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking
verlenen aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde
arbeid. Bij het vaststellen van de percentages waarmee de bijstand wordt
verlaagd, zullen gemeenten zich twee vragen moeten stellen:
In hoeverre voldoet de beoogde verlaging van de uitkering aan de
eisen van proportionaliteit en evenredigheid als de betreffende
gedraging in ogenschouw wordt genomen?
In hoeverre zal het opleggen van de maatregel effectief zijn, in
de zin dat de maatregel de beoogde gedragsverandering bij de
bijstandsgerechtigde zal bewerkstelligen?
Tweede lid RecidiveIndien binnen één jaar na een eerste verwijtbare gedraging sprake is van
een herhaling van de verwijtbare gedraging, wordt de grotere mate van
verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de duur
van de maatregel. Onder eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste
gedraging verstaan die aanleiding is geweest tot een maatregel, ook
indien de maatregel wegens dringende redenen niet is geëffectueerd. Voor
het bepalen van de aanvang van de termijn van 12 maanden geldt het
tijdstip waarop het besluit waarmee de maatregel is opgelegd, bekend is
gemaakt. Op basis van deze bepaling kan een recidivemaatregel slechts één keer
worden toegepast. Indien belanghebbende na een tweede verwijtbare
gedraging wederom hetzelfde verwijtbaar gedrag vertoont, zal de hoogte
en de duur van de maatregel individueel moeten worden vastgesteld,
waarbij gekeken zal moeten worden naar de ernst van de gedraging, de
mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van de
betrokkene. 11.Te laat verstrekken van gegevens, verstrekken van onjuiste of
onvolledige inlichtingen met gevolgen voor de bijstandIn deze situatie heeft de uitkeringsgerechtigde niet voldaan aan de
inlichtingenplicht van artikel 17 Wwb of 13 IOAW/IOAZ, dan wel worden de
inlichtingen te laat geleverd. Het niet tijdig of opzettelijk verzwijgen
van relevante informatie tegenover de gemeente, met het oogmerk een
(hogere) uitkering te krijgen (fraude) vormt een schending van de
informatieplicht van artikel 17. Het kan ook voorkomen dat bepaalde gevraagde gegevens
niet aan de gemeente worden verstrekt. In dat
geval kan het college de rechtmatigheid van de uitkering niet
vaststellen. De bijstand moet dan worden geweigerd (in de situatie dat
een uitkering wordt aangevraagd) of het besluit tot toekenning van de
bijstand moet worden ingetrokken (bij een lopende uitkering). Het
opleggen van een maatregel is dus bij het niet-verstrekken van gegevens
die noodzakelijk zijn voor het vaststellen van de rechtmatigheid van de
uitkering niet aan de orde. De relatie met de strafrechtelijke sanctieOnder het huidige boeteregime bestaat de verplichting voor gemeenten om
proces-verbaal op te maken en aangifte te doen bij het Openbaar
Ministerie indien er sprake is van fraude en het benadelingsbedrag hoger
is dan € 10.000,- (de aangifterichtlijn sociale zekerheid). Het is de
bedoeling dat deze taakverdeling tussen gemeenten en het OM blijft
bestaan, ook al kent de Wwb de bestuurlijke boete niet en zullen
gemeenten bij fraude (in casu het niet nakomen van de
inlichtingenplicht) een maatregel moeten opleggen. Het doen van aangifte wegens fraude sluit overigens het opleggen van een
maatregel niet uit. Beide sancties kunnen samengaan. Uitgangspunt is dat het OM bij de straftoemeting rekening houdt met de
maatregel die is opgelegd door het bestuursorgaan. Dit is het principe
van ‘Anrechnung’. Anderzijds ligt het niet voor de hand om over te gaan
tot het opleggen van een maatregel, als het OM inmiddels een sanctie
heeft opgelegd. Het ‘una via’ beginsel (geen samenloop van sancties op
dezelfde onrechtmatige gedraging dan bij beslissing van één enkele
overheidsorgaan) kan zich daar tegen verzetten. De centrale raad voor
beroep heeft zich in het (recente) verleden geregeld uitgesproken tegen
‘dubbele bestraffing’.Een schriftelijke waarschuwing is geen maatregel. Dit wil zeggen dat bij
herhaling van de gedraging in principe een maatregel wordt opgelegd
zonder toepassing van de recidivemaatregel.Voor de bepaling van recidive telt niet mee:
de verwijtbare gedraging waarvoor een waarschuwing is afgegeven
(artikel 6, derde lid) en
de geconstateerde gedraging waarbij iedere vorm van
verwijtbaarheid ontbrak (afzien van een maatregel op grond van
het ontbreken van verwijtbaarheid, artikel 6, eerste lid en
tweede lid)
12.Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen zonder
gevolgen voor de bijstandEerste lid In dit artikel wordt de zogeheten ‘nulfraude’ geregeld: het verstrekken
van onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging
gevolgen heeft voor de hoogte van de bijstand. Voorbeelden van nulfraude
zijn het niet opgeven van een vermogensbestanddeel onder de
vermogensgrens of het niet melden van vrijwilligerswerk. In casu wordt niet bedoeld het te laat inleveren van de maandelijkse
rechtmatigheidsformulieren of statusformulieren. De uitvoeringsmethodiek
is zodanig dat bij te laat inleveren de uitkering wordt geblokkeerd. Er
wordt dus geen betaling gedaan. De praktijk wijst uit dat in deze
situaties nauwelijks sprake is van kwade opzet of frauduleuze
handelingen.Tweede lid De bevoegdheid tot het geven van een waarschuwing bij het niet of niet
behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht is gelijk aan de
bevoegdheid tot het geven van een waarschuwing bij het te laat
verstrekken van informatie13.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidDe verplichting om voldoende besef van verantwoordelijkheid te tonen
voor de voorziening in het bestaan geldt al voordat een
bijstandsuitkering wordt aangevraagd. Dit betekent dat wanneer iemand in
de periode voorafgaand aan de bijstandaanvraag een tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid heeft getoond, waardoor hij niet langer
beschikt over de middelen om in de kosten van het bestaan te voorzien en
als gevolg daarvan een bijstandsuitkering aanvraagt. Hierdoor ontstaat
bij de gemeente een financieel nadeel als gevolg van het tekortschietend
besef van de aanvrager. Dit noemen we het ‘benadelingsbedrag’. De
gemeente kan bij de toekenning van de bijstand hiermee rekening houden
door het opleggen van een maatregel, waarbij het benadelingsbedrag een
rol speelt bij de hoogte van de maatregel. Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit allerlei
gedragingen blijken, zoals:
een onverantwoorde besteding van vermogen;
geen of te late aanvraag doen voor een voorliggende
voorziening;
het niet nakomen van de verplichting tot instellen
alimentatievordering;
het door eigen toedoen niet behouden
van algemeen geaccepteerde arbeid, enz.
Bovenstaand wordt een relatie gelegd tussen de hoogte van de maatregel
en het benadelingsbedrag. Het benadelingsbedrag is in dit geval de
omvang van het vermogen of de voorziening waarmee de betrokkene
gedurende kortere of langere tijd buiten de bijstand zou zijn gebleven. Een voorbeeld waaruit het berekenen van het benadelingsbedrag
blijkt:Te snelle intering
vermogen Een vrouw ontvangt bij de
boedelscheiding een bedrag € 32.000. Vanaf het moment dat de vrouw
feitelijk kan beschikken over dit vermogen, zal zij hierop op
verantwoorde wijze moeten interen. De interingsnorm is anderhalf
maal de bijstandsnorm plus de eventuele benodigde particuliere
ziektekostenverzekering. De (alleenstaande) vrouw zal dan circa
anderhalf jaar in haar eigen levensonderhoud kunnen voorzien. In het
geval de vrouw binnen een jaar een beroep moet doen op bijstand, kan
worden gesteld dat het benadelingsbedrag 6 x de van toepassing
zijnde bijstandsnorm is. In het tweede lid is de afstemming van bijzondere bijstand geregeld in
die gevallen waarin de belanghebbende geen aanspraak kan maken op een
voorliggende voorziening, maar hier wel aanspraak op had kunnen maken
als de belanghebbende bijvoorbeeld tijdig de huurtoeslag had
aangevraagd, of tijdig een ziektekostenverzekering had afgesloten. Omdat
er geen voorliggende voorziening meer is, kan de aanvraag niet op die
grond worden afgewezen, maar dient een maatregel op de bijzondere
bijstand en/of langdurigheidstoeslag te worden toegepast van 100% van
het benadelingsbedrag. Daarnaast regelt dit lid de afstemming waarbij
een beroep op bijzondere bijstand het gevolg is van betoond
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in
het bestaan. Hierbij moet gedacht worden aan een beroep op bijzondere
bijstand voor kosten die belanghebbende uit zijn eigen inkomen zou
kunnen voldoen, maar waarbij door beslaglegging op het inkomen of andere
redenen, onvoldoende inkomen overblijft om zelf in de kosten te
voorzien.In het vierde lid wordt de situatie bedoeld dat een beroep op bijstand
moet worden gedaan als gevolg van het het door eigen toedoen niet
behouden van algemeen geaccepteerde arbeid in de periode voorafgaand aan
de bijstandsverlening.14.Zeer ernstige misdragingenOnder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van
agressie worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van
verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in
alle gevallen als onacceptabel kan worden beschouwd. In artikel 18 lid 2 van de Wwb en artikel 20 van de IOAW/IOAZ staat
opgenomen dat het gaat om zeer ernstige gedragen tegen het college. In
de toelichting en in jurisprudentie (CRvB 29-7-2008 LJN BD9023) blijkt
dat het hier ook gaat om agressie tegen ambtenaren en personen die
betrokken zijn bij de uitvoering van de Wwb. Hierdoor kunnen ook
agressieve gedragingen tegenover medewerkers van reïntegratiebedrijven
en de sociale dienst aangepakt worden.Gemeenten kunnen alleen een maatregel opleggen indien er een verband
bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen voor
de gemeente bij het vaststellen van het recht op een uitkering. Vandaar
dat in dit artikel wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen
moeten hebben plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks
verband houden met de uitvoering van Wwb. Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat een
uitkeringsgerechtigde zich ernstig heeft misdragen, wordt gekeken naar
de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
persoonlijke omstandigheden van de betrokkene (artikel 2, tweede lid van
deze verordening).Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, worden de
volgende vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds
ernstiger) onderscheiden:
Verbaal geweld (schelden).
Discriminatie.
Intimidatie (uitoefenen van psychische druk).
Zaakgericht fysiek geweld (vernielingen).
Mensgericht fysiek geweld.
Combinatie van agressievormen.
Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van
aangifte bij de politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de
functionaris tegen wie de agressie zich richtte, aangifte kan doen bij
de politie. Heemstede heeft, als uitvoerende gemeente, een agressieprotocol waarin
is aangegeven hoe wordt omgegaan met lastige en agressieve klanten. De sociale dienst kan bij de bescherming tegen agressie zich ook baseren
op de Arbeidsomstandighedenwet (ARBO). In de ARBO is expliciet geregeld
dat werkgevers hun medewerkers moeten beschermen tegen agressie.