CVDR124974_1Maatregelverordening Wet werk en bijstand gemeente Doetinchem 2011nlregelingDoetinchem2017-10-17DoetinchemDoetinchems Vizier, 28 september 2011Maatregelverordening Wet werk en bijstand gemeente Doetinchem 2011Gemeentewet, art. 147, lid 1Gemeentewet, art. 108, lid 2Wet werk en bijstand, art. 8, lid 1, onderdeel bWet werk en bijstand, art. 18gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2011-09-15De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-10-062011-07-012012-04-26nieuwe regelingOnbekendGeenGeenDeze verordening vervangt de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2006Maatregelverordening Wet werk en bijstand gemeente Doetinchem 2011De raad van de gemeente Doetinchem; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 september 2011; gezien het advies van de sociale raad, gelet op artikel 147, eerste lid en artikel 108, tweede lid Gemeentewet,
artikel 8, eerste lid, onderdeel b en 18 van de Wet werk en bijstand; b e s l u i t : vast te stellen de volgende verordening: Maatregelverordening Wet werk
en bijstand gemeente Doetinchem 2011 1Begrippen1 In deze verordening wordt verstaan onder:
de wet: de Wet werk en bijstand;
Bbz: het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004;
bijstand: de algemene en bijzondere bijstand zoals bedoeld in
artikel 5, onderdeel b en onderdeel d van de wet;
bijstandsnorm: de bijstandsnorm zoals bedoeld in artikel 5,
onderdeel c van de wet. Voor zelfstandigen van 18 tot 27 jaar
die een Bbz-uitkering ontvangen of hebben ontvangen, wordt onder
bijstandsnorm verstaan de norm die op grond van artikel 78f,
tweede lid van de wet op hen van toepassing is;
langdurigheidstoeslag: de langdurigheidstoeslag bedoeld in
artikel 36 van de wet;
maatregel: het verlagen van de bijstand of de
langdurigheidstoeslag op grond van artikel 18, tweede lid van de
wet;
zeer ernstig misdragen: het door belanghebbende op een dusdanige
wijze benaderen van het college dan wel onder hem ressorterende
personen die belast zijn met de uitvoering van de wet, dat deze
zich op een fysieke of psychische wijze bedreigd voelen;
plicht tot arbeidsinschakeling: de verplichtingen genoemd in
artikel 9, eerste lid, onder a en b van de wet;
inlichtingenplicht Wwb: het meewerken aan de verplichtingen
genoemd in artikel 17, eerste, tweede en vierde lid en artikel
53a, tweede lid van de wet en artikel 28, tweede lid en artikel
29, eerste lid van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk
en inkomen;
verplichtingen Bbz: het meewerken aan de verplichtingen genoemd
in artikel 38 van het Besluit;
aanvullende verplichtingen: de overige aan de bijstand verbonden
verplichtingen gebaseerd op de artikelen 40, tweede lid, 48,
derde lid, 55, 56, eerste lid en 57, onder a van de wet, alsmede
de individueel opgelegde verplichtingen die in de beschikking en
het trajectplan zijn opgenomen;
trajectplan: een door de gemeenten en belanghebbende ondertekend
individueel plan, bestaande uit een geheel van
re-integratie-instrumenten dat tot doel heeft om binnen een
bepaald tijdsbestek te komen tot arbeidsinschakeling of
zelfstandige maatschappelijke participatie;
agressieprotocol: het door het college vastgestelde protocol ter
voorkoming en beheersing van agressie;
college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Doetinchem.
2 Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven, hebben dezelfde betekenis als in de wet en als
in het Bbz en de Algemene wet bestuursrecht. 2Het opleggen van een maatregel1.Als belanghebbende naar het oordeel van het college tekortschietend
besef van verantwoordelijk-heid betoont voor de voorziening in het
bestaan of de uit de wet, of artikel 30 onderdeel c, tweede en derde
lid van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende nakomt, kan
overeenkomstig deze verordening een maatregel worden opgelegd.
Hieronder wordt ook verstaan het zich ernstig misdragen ten opzichte
van het college of zijn ambtenaren en medewerkers van andere
organisaties die belast zijn met de uitvoering van de wet.2.De maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
van verwijtbaarheid en de persoonlijke omstandigheden van
belanghebbende.3De berekeningsgrondslag1.De maatregel wordt toegepast op de van toepassing zijnde
bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand of de langdurigheidstoeslag, als
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend onder
toepassing van artikel 12 van de wet.3.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand op woonkosten en premie
arbeidsongeschiktheidsverzekering aan zelfstandigen die bijstand
voor het levensonderhoud op grond van de Bbz ontvangen, of hebben
ontvangen.4Het afzien van het opleggen van een maatregel
Het college ziet af van het opleggen van een maatregel als:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
de gedraging meer dan één jaar vóór constatering van die
gedraging door het college heeft plaatsgevonden, tenzij
de gedraging een schending van de inlichtingenplicht
inhoudt en als gevolg van die gedraging ten onrechte of
tot een te hoog bedrag aan bijstand is verleend;
In afwijking van het vorige lid blijft het opleggen van een maatregel
wegens schending van de inlichtingenplicht achterwege na verloop van
vijf jaren nadat de betreffende gedraging heeft plaatsgevonden.
Het college kan afzien van het opleggen van een maatregel als
naar het oordeel van het college daarvoor dringende redenen
aanwezig zijn.
Als het college op grond van het vorige lid afziet van het
opleggen van een maatregel, wordt belanghebbende daarvan
schriftelijk op de hoogte gesteld.
5Ingangsdatum en tijdvak1.De maatregel wordt opgelegd met ingang van de maand volgend op de
datum waarop het besluit tot het opleggen van de maatregel aan
belanghebbende bekend is gemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de
voor belanghebbende geldende bijstandsnorm ten tijde van de
gedraging.2.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met terugwerkende
kracht worden opgelegd, voor zover de ingangsdatum daardoor niet
voor de datum van de gesanctioneerde gedraging komt te liggen.
Daarbij wordt uitgegaan van de voor belanghebbende geldende
bijstandsnorm ten tijde van de gedraging.3.Als de verlaging niet kan worden opgelegd omdat de bijstand
inmiddels is beëindigd, wordt de verlaging alsnog gerealiseerd door
middel van herziening van het recht op bijstand over de periode
waarin de verwijtbare gedraging heeft plaatsgevonden, voor zover de
ingangsdatum daardoor niet voor de datum van de gesanctioneerde
gedraging komt te liggen.4.Als de gedraging niet kan worden geëffectueerd met toepassing van
het eerste, tweede of derde lid, vindt realisatie plaats door
verlaging van de bijstand als aan belanghebbende opnieuw binnen 24
maanden recht op bijstand wordt verleend.5.Als de verlaging slechts gedeeltelijk kan worden geëffectueerd,
wordt de verlaging met toepassing van het eerste, tweede of derde
lid gedeeltelijk geëffectueerd. Het restant van de verlaging wordt
niet geëffectueerd.6.In afwijking van het eerste lid kan, voor zover het zelfstandigen
betreft die een uitkering voor levensonderhoud in de vorm van een
geldlening op grond van het besluit hebben ontvangen, de maatregel
met terugwerkende kracht betrokken worden bij de definitieve
vaststelling van die bijstand.7.Een maatregel wordt opgelegd voor de duur van een maand, tenzij in
deze verordening een afwijkende termijn is opgenomen.6Samenloop van gedragingen1.Als er sprake is van het tegelijkertijd schuldig maken aan meerdere
gedragingen die schending opleveren van één of meerdere in de wet
genoemde verplichtingen, wordt één maatregel opgelegd. Als voor
schending van die verplichtingen maatregelen van verschillende
hoogten gelden, wordt de hoogste maatregel opgelegd.2.Als binnen een periode sprake is van meerdere gedragingen die
schending opleveren van een of meerdere in de wet genoemde
verplichtingen, wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke
maatregel opgelegd. Deze maatregelen worden gelijktijdig opgelegd,
tot een maximum van de bijstandsnorm.3.Van het tweede lid wordt afgeweken als toepassing hiervan gelet op
artikel 2, tweede lid niet verantwoord is.7Waarschuwing en recidive1.De duur van de maatregel kan worden verdubbeld, als belanghebbende
zich binnen 24 maanden na bekendmaking van een besluit waarbij een
maatregel is opgelegd, opnieuw een van de verplichtingen en/of
gedragingen zoals genoemd in de hoofdstukken 2, 3 en 4 schendt. Met
een besluit waarmee een maatregel is opgelegd, wordt gelijkgesteld
het besluit om daarvan af te zien op grond van dringende redenen als
bedoeld in artikel 4, tweede lid.2.Van het opleggen van een maatregel kan worden afgezien en kan worden
volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing, tenzij
het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting plaatsvindt
binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop
eerder aan belanghebbende een schriftelijke waarschuwing is
gegeven.3.Met een besluit waarbij een maatregel is opgelegd, wordt
gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond van
dringende redenen. Tevens wordt daarmee gelijkgesteld het besluit
tot het geven van een schriftelijke waarschuwing.2:GEEN OF ONVOLDOENDE MEDEWERKING VERLENEN AAN HET VERKRIJGEN OF
BEHOUDEN VAN ALGEMEEN GEACCEPTEERDE ARBEID8Indeling in categorieënGedragingen van belanghebbende waardoor de verplichting op grond van
artikel 9 van de Wet niet of onvoldoende is nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorie:
Het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende
bij het UWV WERKbedrijf of het niet tijdig laten
verlengen van de registratie.
Tweede categorie:
Het niet of in onvoldoende mate meewerken aan de
arbeidsinschakeling of zelfstandige maatschappelijke
participatie, waaronder begrepen de voorbereiding op en
het onderzoek naar de mogelijkheden daartoe.
Het niet of in onvoldoende mate meewerken het
bewerkstelligen van mogelijke vermindering van het
bijstandsrecht.
Het niet, niet tijdig of in onvoldoende mate voldoen aan
eventuele door het college opgelegde aanvullende
verplichtingen.
Derde categorie:
Het door eigen toedoen niet verkrijgen, aanvaarden of
behouden van algemeen geaccepteerde arbeid of een andere
vorm van inkomen uit activiteiten met een bedrijfsmatig
karakter;
Vierde categorie:
Het niet nakomen van verplichtingen die zijn vastgelegd
in het trajectplan.
9De hoogte en de duur van de maatregelOnverminderd artikel 2, tweede lid, wordt een maatregel vastgesteld op:
vijf procent van de bijstandsnorm bij gedragingen van de eerste
categorie;
twintig procent van de bijstandsnorm bij gedragingen van de
tweede categorie;
honderd procent van de bijstandsnorm bij gedragingen van de
derde categorie;
honderd procent van de bijstandsnorm bij gedragingen van de
vierde categorie voor een nader te bepalen duur; de duur wordt
gekoppeld aan de periode gedurende welke belanghebbende de aan
hem opgelegde verplichtingen in het kader van het trajectplan
niet nakomt, maar bedraagt ten minste een maand.
10Heroverweging1.Het college heroverweegt de in artikel 9 onder d bedoelde maatregel
binnen een termijn van ten hoogste drie maanden na de datum van de
beschikking waarin het besluit tot een maatregel of voortzetting van
de maatregel aan belanghebbende bekend wordt gemaakt.2.In het kader van de onder lid d bedoelde heroverweging beoordeelt
het college of en in hoeverre de omstandigheden en het gedrag van
belanghebbende aanleiding geven te besluiten tot herziening,
beëindiging of voortzetting van de opgelegde maatregel.3:NIET NAKOMEN VAN DE INLICHTINGENPLICHT EN MEDEWERKINGSPLICHT11Niet nakomen van verplichtingenAls belanghebbende de verplichting op grond van artikel 17 van de wet,
of artikel 38, tweede lid van het besluit niet, niet tijdig of
onvolledig is nagekomen, en dit niet heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag van lenen van bijstand, kan met toepassing van
artikel 18, tweede lid van de wet een maatregel worden opgelegd van vijf
procent van de bijstandsnorm, onverminderd artikel 2, tweede lid. 12Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen met gevolgen
voor de bijstand1.Als het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichtingen als
bedoeld in artikel 17 van de wet of artikel 38, tweede lid van het
besluit, heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag
verlenen van bijstand, wordt de maatregel afgestemd op de hoogte van
het benadelingsbedrag.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende wijze vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000: tien procent van de
bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 1000 tot € 2000: twintig
procent van de bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 2000 tot € 4000: veertig
procent van de bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 4000 of meer: honderd
procent van de bijstandsnorm.
3.Als de maatregel niet of niet volledig kan worden opgelegd over de
periode dat de gedraging heeft plaatsgevonden, wordt deze maatregel
opgelegd met ingang van de eerstvolgende maand nadat het college het
besluit tot het opleggen van de maatregel heeft genomen.4.Bij het uitblijven van een strafrechtelijke sanctie kan alsnog een
maatregel worden opgelegd.4:OVERIGE GEDRAGINGEN DIE LEIDEN TOT EEN MAATREGEL13Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Als belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft
betoond als bedoeld in artikel 18, tweede lid van de wet, kan een
maatregel worden opgelegd die wordt afgestemd op de hoogte van het
benadelingsbedrag.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende manier vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000: tien procent van de
bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 1000 tot € 2000: twintig
procent van de bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 2000 tot € 4000:
veertig procent van de bijstandsnorm;
bij een benadelingsbedrag van € 4000 of meer: honderd
procent van de bijstandsnorm.
3.In afwijking van de voorgaande leden kan de bijzondere bijstand dan
wel de langdurigheidstoeslag worden geweigerd, als het beroep op
bijzondere bijstand het gevolg is van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid.14Zeer ernstige misdragingen1.Als belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het college
of zijn ambtenaren en medewerkers van andere organisaties die belast
zijn met de uitvoering van de wet, onder omstandigheden die
rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de wet, als
bedoeld in artikel 18, tweede lid van de wet, wordt een maatregel
gedurende één maand opgelegd in de volgende situaties:
verbaal geweld en discriminatie 20% van de
uitkeringsnorm;
intimidatie en bedreiging 40% van de uitkeringsnorm;
zaakgericht fysiek geweld 60% van de uitkeringsnorm;
mensgericht fysiek geweld 100% van de uitkeringsnorm;
een combinatie van geweldsvormen 100% van de
uitkeringsnorm.
2.In aanvulling op het eerste lid kan, conform het bepaalde in de Nota
anti-agressiebeleid, door of namens het college aangifte worden
gedaan bij de politie, dan wel voor een door het college nader te
bepalen periode de toegang tot de afdeling werk en inkomen op het
Werkplein worden ontzegd.5:SLOTBEPALINGEN15Inwerkingtreding1.Deze verordening treedt in werking met terugwerkende kracht tot 1
juli 2011.2.De Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2006 vervalt op het
in het eerste lid genoemde tijdstip.16CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Maatregelverordening Wet
werk en bijstand gemeente Doetinchem 2011. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 15 september 2011, griffier voorzitterToelichtingHOOFDSTUK 1: ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1: Begrippen Dit artikel bevat de verschillende begripsomschrijvingen. De begrippen die in de
verordening worden gebruikt, hebben eenzelfde betekening als de omschrijving in
de Wet werk en bijstand (Wwb) en het Besluit bijstandverlening zelfstandigen
2004 (Bbz). In de verordening wordt het begrip 'belanghebbende' gebruikt. Dit begrip wordt
in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht omschreven als 'degene wiens
belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken'.Artikel 2: Het opleggen van een maatregel Eerste lid De Wwb verbindt aan het recht op een bijstandsuitkering de volgende
verplichtingen: 1. Het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in
het bestaan (artikel 18, tweede lid). 2. De plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9). Deze plicht bestaat uit twee
soorten verplichtingen: - de plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen en deze
te aanvaarden en - de plicht gebruik te maken van een door het college aangeboden voorziening
gericht op ondersteuning bij arbeidsinschakeling. Deze verplichtingen zullen
nader moeten worden uitgewerkt in specifieke verplichtingen die zijn toegesneden
op de situatie en mogelijkheden van de bijstandsgerechtigde. De
re-integratieverordening vormt de juridische basis voor opleggen van deze
specifieke verplichtingen. Deze verplichtingen moeten in het besluit tot het
verlenen van bijstand worden neergelegd. 3. De informatieplicht (artikel 17, eerste lid). Op een uitkeringsgerechtigde
rust de verplichting aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging
mededeling te doen van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling
of het recht op bijstand. 4. De medewerkingsplicht (artikel 17, tweede lid). Dit is de plicht van
uitkeringsgerechtigden om desgevraagd het college de medewerking te verlenen die
redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de wet. De medewerkingsplicht kan
uit allerlei concrete verplichtingen bestaan, zoals: - het toestaan van huisbezoek; - het meewerken aan een psychologisch onderzoek. Artikel 18, tweede lid, noemt een gedraging die in ieder geval een schending van
de medewerkingsplicht inhoudt: 'het zich jegens het college zeer
ernstig misdragen'. De Wet SUWI legt ook verplichtingen op aan
uitkeringsgerechtigden. Het betreft de verplichting om alle gevraagde gegevens
en bewijsstukken aan UWV WERKbedrijf te verstrekken die nodig zijn voor de
beslissing door het college (artikel 30c, tweede en derde lid Wet SUWI) en de
verplichting om op verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle feiten en
omstandigheden mee te delen aan UWV WERKbedrijf, waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op het recht op bijstand,
het geldend maken van het recht bijstand of de hoogte of de duur van de
bijstand. 2 Tweede lid In de maatregelenverordening zijn voor allerlei gedragingen die een schending
van een verplichting betekenen, standaardmaatregelen vastgesteld in de vorm van
een vaste (percentuele) verlaging van de bijstandsnorm. In het tweede lid is de
hoofdregel neergelegd: het college dient een op te leggen maatregel af te
stemmen op de individuele omstandigheden van de belanghebbende en de mate van
verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt met zich mee dat het college bij elke op
te leggen maatregel zal moeten nagaan of gelet op de individuele omstandigheden
van de betrokken uitkeringsgerechtigde afwijking van de hoogte en de duur van de
voorgeschreven standaard-maatregel geboden is. Hierbij wordt belanghebbende door
middel van hoor en wederhoor in de gelegenheid gesteld de zienswijze naar voren
te brengen. Afwijking van de standaard-maatregel kan zowel een verzwaring als
een matiging betekenen. Dit betekent dat het college bij het beoordelen of een maatregel moet worden
opgelegd, en zo ja welke, telkens de volgende drie stappen moet doorlopen: - Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging. - Stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid. - Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de uitkeringsgerechtigde. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee de bijstand wordt verlaagd. Wat betreft de beoordeling van de mate van
verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 4. Matiging van de opgelegde maatregel wegens persoonlijke omstandigheden kan
bijvoorbeeld in de volgende gevallen aan de orde zijn: - bijzondere financiële omstandigheden van de belanghebbende, zoals bijvoorbeeld
hoge woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van bijzondere aard waarvoor
geen financiële tegemoetkoming mogelijk is; - sociale omstandigheden, gezinnen met kinderen bijvoorbeeld; - bij een opeenstapeling van maatregelen: de zwaarte van het geheel van
maatregelen is niet evenredig aan de ernst van de gedraging en de mate van
verwijtbaarheid. Artikel 3: De berekeningsgrondslag Eerste lid In dit lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd over
de van toepassing zijnde bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de
wettelijke norm, inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief
vakantietoeslag. Tweede lid De 18- tot 21-jarigen ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk
wordt aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Indien de maatregel alleen op de lage jongerennorm wordt
opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.
Ook kan er aanleiding bestaan om de langdurigheidstoeslag op grond van het
opleggen van een maatregel te verlagen. Derde lid Ook in de hier genoemde gevallen kan aanleiding bestaan om de bijzondere
bijstand te verlagen. Artikel 4: Afzien van het opleggen van een maatregel Eerste lid Het afzien van het opleggen van een maatregel 'indien elke vorm van
verwijtbaarheid' ontbreekt, is geregeld in artikel 18, tweede lid van de Wwb.
Het college kan in beleidsregels vastleggen hoe om te gaan met de beoordeling
van de verwijtbaarheid, door bijvoorbeeld aan te geven welke gedragingen in
principe altijd verwijtbaar worden gesteld en welke gedragingen in principe
nooit. Ook kan in beleidsregels worden vastgelegd in welke gevallen sprake is of
kan zijn van verzachtende omstandigheden. Een andere reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de gedraging heeft
plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden wordt onder b. geregeld dat het
college geen maatregelen oplegt voor gedragingen die langer dan één jaar geleden
hebben plaatsgevonden. Voor gedragingen die een schending van de
informatieplicht inhouden en als gevolg waarvan ten onrechte bijstand is
verleend of een te hoog bedrag aan bijstand is verleend, is de verjaringstermijn
op vijf jaar gesteld. Met deze termijn wordt aangesloten bij de algemene
verjaringstermijn in de Wwb in relatie tot Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.
Een termijn van vijf jaar ligt voor de hand gelet op de ernst van de gedraging
(fraude) en gelet op het feit dat de gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de
omvang van de fraude (het benadelingsbedrag) vast te stellen. Tweede lid Hierin wordt geregeld dat het college kan afzien van het opleggen van een
maatregel indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht. Wat dringende
redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op
voorhand worden vastgelegd. Volgens vaste rechtspraak van de Centrale Raad van
Beroep kunnen dringende redenen alleen gelegen zijn in onaan-vaardbare sociale
of financiële consequenties voor belanghebbende. Het moet dan gaan om een
incidenteel geval waarin iets bijzonders en uitzonderlijks aan de hand is. Derde lid Het is van belang een schriftelijke mededeling aan belanghebbende te zenden van
het afzien van het opleggen van een maatregel wegens dringende redenen in
verband met eventuele recidive. Artikel 5: Ingangsdatum en tijdvak Het opleggen van een maatregel vindt plaats door het verlagen van de uitkering.
Verlaging van de uitkering kan in beginsel op twee manieren: 1. met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de uitkering; of 2. door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag in de eerstvolgende
maand(en). Eerste lid Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode. In dat geval hoeft niet te worden overgegaan tot
herziening van de bijstand en het te veel betaalde bedrag aan bijstand te worden
teruggevorderd. Om die reden is in dit lid vastgelegd dat een maatregel wordt
opgelegd met ingang van de eerstvolgende maand, waarbij wordt uitgegaan van de
geldende bijstandsnorm ten tijde van de gedraging. Tweede lid De maatregel kan worden toegepast vanaf de periode dat de gedraging heeft
plaatsgevonden. Dit is met name van toepassing wanneer de volledige maand
volgend op de gedraging niet mogelijk is. Derde lid Is toepassing van het eerste en het tweede lid niet aan de orde omdat de
bijstand reeds is beëindigd, dan biedt het derde lid de mogelijkheid dat met
terugwerkende kracht een maatregel kan worden opgelegd. Wanneer de bijstand nog
niet (volledig) aan belanghebbende is betaald, is het praktisch om de verlaging
van de bijstand te verrekenen met het bedrag dat nog moet worden uitbetaald. In
dat geval moet de bijstand wel worden herzien en terug-gevorderd. Dat is ook nog
mogelijk als de bijstand reeds is uitbetaald. Uit jurisprudentie van de raad
blijkt dat de uiterste begrenzing ligt op het moment waarop de gedraging heeft
plaats-gevonden. Wordt een dergelijke maatregel opgelegd, dan moet tevens een
besluit tot herziening van de bijstand aan belanghebbende worden gezonden. Vierde lid Als er geen bijstand meer wordt verstrekt, kan er geen maatregel worden
opgelegd. Dit artikel maakt het mogelijk de maatregel mee te nemen bij een
nieuwe aanvraag om bijstand binnen 24 maanden. Vijfde lid Dit lid spreekt voor zich. Zesde lid Als de zelfstandige periodieke bijstand op grond van het besluit ontvangt, wordt
de maatregel opgelegd met ingang van de eerstvolgende maand volgend op de datum
waarop het besluit tot het opleggen van een maatregel aan belanghebbende is
bekendgemaakt. Bij de definitieve vaststelling van de Bbz-uitkering wordt de
hoogte van de maatregel in mindering gebracht op de jaarnorm. Als belanghebbende
geen bijstand op grond van het besluit meer ontvangt en zich niet houdt aan de
in artikel 38 van het besluit genoemde verplichtingen (zoals het aanleveren van
de jaargegevens voor 1 juli van het jaar daarop volgend), kan met terugwerkende
kracht een maatregel worden opgelegd bij de definitieve vaststelling van de
Bbz-uitkering voor dat jaar. Zevende lid Dit lid spreekt voor zich. Artikel 6: Samenloop van gedragingen De regeling voor de samenloop van gedragingen heeft betrekking op verschillende
gedragingen van een bijstandsgerechtigde die (min of meer) gelijktijdig
plaatsvinden. De regeling geldt dus niet voor een bepaalde gedraging die
verschillende schendingen van verplichtingen met zich meebrengt. Als sprake is
van één gedraging die als een schending van meerdere verplichtingen kan worden
aangemerkt, moet voor het toepassen van de afstemming worden uitgegaan van de
verplichting waarop de zwaarste maatregel van toepassing is. Is er sprake van
verschillende gedragingen, dan moet voor iedere gedraging afzonderlijk het
percentage van de maatregel worden berekend en gelijktijdig worden opgelegd,
tenzij dit niet verantwoord is. Vanzelfsprekend moet altijd de individuele toets
aan artikel 2, tweede lid worden getoetst. Artikel 7: Waarschuwing en recidive Eerste lid Als binnen een periode van twee jaar na bekendmaking van het besluit waarmee een
eerdere maatregel is opgelegd sprake is van een herhaling van de verwijtbare
gedraging, kan de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking worden
gebracht in een verdubbeling van de duur van de maatregel. Op basis van deze bepaling kan een recidive slechts één keer worden toegepast.
Als belang-hebbende na een tweede verwijtbare gedraging wederom hetzelfde
verwijtbare gedrag vertoont, zal de hoogte en de duur van de maatregel
individueel moeten worden vastgesteld. Hierbij wordt gekeken naar de ernst van
de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van
belanghebbende. Een zwaardere maatregel dan in geval van recidive is dan
doorgaans verdedigbaar. Tweede lid Een schriftelijke waarschuwing is alleen mogelijk als er meer dan een jaar
tussen de eerdere waarschuwing zit. Anders is er sprake van een maatregel. Derde lid Het doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van het
opleggen van een maatregel wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive. HOOFDSTUK 2: GEEN OF ONVOLDOENDE MEDE WERKING VERLENEN AAN HET VERKRIJGEN
OF BEHOUDEN VAN ALGEMEEN GEACCEPTEERDE ARBEIDArtikel 8: Indeling in categorieën De gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking
verlenen aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid,
worden in vier categorieën onderscheiden. Hierbij is de ernst van de gedraging
het onderscheidend criterium. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de
gedraging concretere gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van
betaalde arbeid. De eerste categorie betreft de formele verplichting om zich als werkzoekende in
te schrijven bij het UWV WERKbedrijf en ingeschreven te blijven. De tweede
categorie betreft de verplichting tot een actieve opstelling op de arbeidsmarkt,
bijvoorbeeld de eigen verantwoordelijkheid van belanghebbende om voldoende te
solliciteren en medewerking te verlenen aan een re-integratietraject. In de
derde categorie gaat het om gedragingen die direct een aanleiding vormen tot een
beroep op bijstand of het zonder noodzaak langer voortduren daarvan. De vierde
categorie betreft het niet nakomen van de in het trajectplan opgenomen
verplichtingen die de arbeidsinschakeling belemmeren. Artikel 9: De hoogte en de duur van de maatregel Dit artikel geeft de hoogte van de maatregel aan. Hierbij wordt een onderscheid
gemaakt in de duur van de opgelegde maatregel bij lid c en d. De hoogte van de
maatregel is gelijkluidend, maar kan onder lid d langer dan een maand
voortduren: in ieder geval één maand maar tot het moment dat de verwijtbare
gedraging ten goede is gekeerd. Artikel 10: Heroverweging Eerste lid Binnen drie maanden na de beschikking tot het opleggen van een maatregel moet
door het college een heroverweging worden gemaakt. Dit onderzoek kan in sommige
gevallen schriftelijk plaatsvinden, afhankelijk van de aard van de verplichting
of gedraging. Zo kan, bijvoorbeeld wanneer het gaat om het al dan niet nakomen
van de sollicitatieplicht, worden volstaan met het opvragen van schriftelijke
bewijzen waaruit blijkt dat de belanghebbende inmiddels aan de
sollicitatieplicht is gaan voldoen. In andere gevallen zal het noodzakelijk zijn
om belanghebbende op te roepen. Als belanghebbende de gevraagde gegevens niet
overlegt of geen gehoor geeft aan oproepen, vindt heroverweging plaats op basis
van de dan bekende gegevens, wat veelal tot voortzetting van de maatregel zal
leiden. De heroverweging resulteert in een beschikking. Tweede lid Het resultaat van de heroverweging kan drieledig zijn. Belanghebbende laat
blijken zich inmiddels niet langer schuldig te maken aan de verwijtbare
gedraging waarvoor de maatregel was opgelegd. In dat geval zal de maatregel
worden herzien met ingang van het moment waarop van verder verwijtbaar gedrag
geen sprake meer is. Beëindiging van de verlaging na drie maanden vindt plaats
als belanghebbende aannemelijk maakt dat hij zich voortaan aan de opgelegde
verplichtingen zal houden. Van voortzetting zal sprake zijn als belanghebbende
zich ook ten tijde van de heroverweging nog steeds aan de verwijtbare gedraging
schuldig maakt. De voortzetting kan, afhankelijk van de omstandigheden, mate van
verwijtbaarheid en ernst van de gedraging, plaatsvinden voor bepaalde duur. Bij
voortzetting moet binnen uiterlijk drie maanden opnieuw heroverweging
plaatsvinden. Heroverweging kan overigens leiden tot voortzetting met
vaststelling van een lager percentage als belanghebbende blijk geeft zijn gedrag
enigszins, maar onvoldoende te hebben verbeterd. HOOFDSTUK 3: NIET NAKOMEN VAN DE INLICHTINGENPLICHT EN
MEDEWERKINGSPLICHTArtikel 11: Niet nakomen verplichtingen In dit artikel wordt de zogeheten 'nulfraude' geregeld: het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft
voor de hoogte van de bijstand. Voorbeelden van nulfraude zijn het niet opgeven
van een vermogensbestanddeel onder de vermogensgrens, het niet melden van
vrijwilligerswerk of het niet melden van een niet-rechthebbende partner. Artikel 12: Het verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen met
gevolgen voor de bijstand. Eerste lid In artikel 17, eerste lid van de Wwb is bepaald dat belanghebbende op verzoek,
of onverwijld uit eigen beweging, mededeling doet van alle feiten en
omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van
invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. De
ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de hoogte van het
benadelingsbedrag. Dat is het teveel betaalde bedrag aan bijstand. Tweede lid De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht als bedoeld in artikel 17 van de Wwb wordt afhankelijk
gesteld van de hoogte van het bedrag aan bijstand dat als gevolg van de
schending van die verplichting ten onrechte of te veel aan belanghebbende is
betaald. Derde lid Als de maatregel niet kan worden opgelegd, omdat er niet meer teruggevorderd kan
worden dan er uitkering wordt verstrekt, wordt de maatregel over de toekomstige
bijstandsuitkering opgelegd als er sprake is van een lopende uitkering. Vierde lid Het opleggen van een maatregel in reactie op het schenden van de
inlichtingenplicht is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de
gemeente zelf. De gemeente heeft echter de verplichting om proces-verbaal op te
maken en aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie (OM) als er sprake is van
fraude met een benadelingsbedrag hoger dan €10.000 bruto (de aangifterichtlijn
sociale zekerheid). Op grond van het 'una via'-beginsel (geen samenloop van
sancties op dezelfde onrechtmatige gedraging dan bij beslissing van één enkel
overheids-orgaan; geen dubbele bestraffing) kan er geen maatregel en
strafrechtelijke vervolging tegelijkertijd plaatsvinden. HOOFDSTUK 4: OVERIGE GEDRAGINGEN DIE LEIDEN TOT EEN MAATREGELArtikel 13: Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid Eerste lid De verplichting om voldoende besef van verantwoordelijkheid te tonen voor de
voorziening in het bestaan, geldt reeds voordat een bijstandsuitkering wordt
aangevraagd. Dit betekent dat wanneer iemand in de periode voorafgaand aan de
bijstandaanvraag een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid heeft
getoond, waardoor hij niet langer beschikt over de middelen om in de kosten van
het bestaan te voorzien en als gevolg daarvan een bijstandsuitkering aanvraagt,
de gemeente bij de toekenning van de bijstand hiermee rekening kan houden door
het opleggen van een maatregel. Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit allerlei gedragingen
blijken, zoals: - een onverantwoorde besteding van vermogen; - geen of te late aanvraag doen voor een voorliggende voorziening; - het niet nakomen van de verplichting tot instellen alimentatievordering. Tweede lid In dit lid wordt een relatie gelegd tussen de hoogte van de maatregel en het
benadelingsbedrag. Derde lid De langdurigheidstoeslag dan wel de bijzondere bijstand worden geweigerd bij
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid. Er moet dan wel vaststaan dat er
een causaal verband bestaat tussen het beroep op deze voorzieningen en de
gedraging die uiting geeft aan het tekort-schietend besef van
verantwoordelijkheid. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij het onverantwoord
interen van een groot vermogen. Artikel 14: Zeer ernstige misdragingen Eerste lid Onder de term 'zeer ernstige misdragingen' kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
kan worden beschouwd. Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat belanghebbende zich
ernstig heeft misdragen, zal gekeken moeten worden naar de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de persoonlijke omstandigheden van de
betrokkene. Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de volgende
vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds ernstiger) worden
onderscheiden: a. verbaal geweld (schelden); b. intimidatie (uitoefenen van psychische druk); c. zaakgericht fysiek geweld (vernielingen); d. mensgericht fysiek geweld; e. combinatie van agressievormen Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken moeten worden
naar de omstandigheden waaronder de misdraging heeft plaatsgehad. In dit verband is het relevant een onderscheid te maken tussen
instrumenteel geweld en
frustratiegeweld. Van instrumenteel geweld is sprake als
iemand het toepassen van geweld bewust gebruikt om een bepaald doel te bereiken
(bijvoorbeeld het verkrijgen van een uitkering). Agressie die ontstaat door
onmacht, ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke kan worden aangeduid met
frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate van verwijtbaar-heid bij
instrumenteel geweld in beginsel groter is dan bij frustratiegeweld. Tweede lid Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van aangifte bij de
politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de functionaris tegen wie de
agressie zich richtte aangifte kan doen bij de politie. HOOFDSTUK 4: SLOTBEPALINGENArtikel 15: Inwerkingtreding en Artikel 16: Citeertitel Deze artikelen spreken voor zich.