CVDR118786_1Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningennlregelingStichtse Vecht2018-01-09Stichtse VechtNieuwsblad voor Vecht-, Amstel en Rijnstreek, 20-10-2011Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningenGemeentewet, art. 147Gemeentewet, art. 149aGemeentewet, art. 176gemeenteraadopenbare orde en veiligheid2011-09-27De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-10-21Nieuwe regelingSV35GeenGeenVerordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningenDe raad van de gemeente Stichtse Vecht,gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 juli 2011;gehoord de werksessie;gelet op de artikelen 147 en 149a van de Gemeentewet;overwegende dat het noodzakelijk kan zijn dat ter uitvoering van een door de
burgemeester op grond van artikel 176 van de Gemeentewet vastgesteld
algemeen verbindend voorschrift in woningen tegen de wil van de bewoner
wordt binnengetreden; b e s l u i t :vast te stellen de VERORDENING BINNENTREDEN TER UITVOERING VAN NOODVERORDENINGEN1Het binnentreden in woningen zonder toestemming van de bewonersZij die belast zijn met de zorg voor de nakoming van een voorschrift van een
door de burgemeester op grond van artikel 176 van de Gemeentewet vastgesteld
algemeen verbindend voorschrift, zijn bevoegd tot het binnentreden in een
woning zonder toestemming van de bewoner.2InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking de dag na die waarop deze is
bekendgemaakt.3CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald onder de titel “Verordening
binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen’Loenen aan de Vecht, 27 september 2011.Griffier VoorzitterTOELICHTING MODELVERORDENING VNGAlgemeenOp 1 oktober 1994 zijn de Algemene wet op het binnentreden en de Wet tot
wijziging van de binnentredingsbepalingen (beide wetten zijn van 22 juni
1994, Stb. 572 en 573, 1994) in werking getreden. De VNG heeft haar leden
bij brief van 20 september 1994 geïnformeerd over de gevolgen van deze
wetgeving, een en ander ter aanvulling op de door de rijksoverheid gegeven
informatie. In de verschillende circulaires is geen aandacht besteed aan de
relatie tussen de nieuwe binnentredingsbepalingen en het gebruik van
noodbevoegdheden door de burgemeester. Onderstaand gaan wij hierop in.Onderzoek gebruik noodbevoegdhedenEind 1994 is een rapport verschenen waarin verslag wordt gedaan van een
onderzoek naar het gebruik van gemeentelijke noodbevoegdheden. Dit onderzoek
is verricht in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken, directie
Politie door mr. M.A.D.W. de Jong, mr. H.R.B.M. Kummeling en prof. mr. M.C.
Burkens. Het rapport is bij brief van 21 maart 1995 door de minister van
Binnenlandse Zaken aan alle burgemeesters toegezonden en ging vergezeld van
het standpunt van de minister inzake de aanbevelingen die in het
onderzoeksrapport werden gedaan. Bijzondere aandacht dient te worden besteed
aan hetgeen in het rapport en in het standpunt van de minister wordt
opgemerkt over de beperking van de grondrechten vervat in de artikelen 10 en
12 van de Grondwet. Dit betreft respectievelijk het recht op privacy en het
huisrecht. Beide grondrechten liggen in dezelfde sfeer: het huisrecht is een
bepaald aspect van het meer omvattende recht op privacy.Reactie minister van Binnenlandse Zaken op onderzoeksrapportIn aanbeveling 12 van het rapport wordt gesteld dat de gemeentewetgever bij
de totstandkoming van de Gemeentewet geen aandacht heeft besteed aan de
vraag of via noodmaatregelen de grondrechten van de artikelen 10 en 12 van
de Grondwet kunnen worden beperkt. Aan de hierdoor ontstane onzekerheid voor
de praktijk dient een einde te worden gemaakt. In reactie hierop gaat de
minister van Binnenlandse Zaken in op de strekking van de artikelen 175 en
176 van de Gemeentewet in relatie tot de genoemde artikelen van de Grondwet.
In de artikelen 175 en 176 van de Gemeentewet is opgenomen dat door de
burgemeester bij het geven van een noodbevel, respectievelijk het geven van
een noodverordening, van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften
kan worden afgeweken. Hieruit volgt uitdrukkelijk dat bij het gebruik maken
van deze noodbevoegdheden niet mag worden afgeweken van de Grondwet. Om te
kunnen beoordelen of beperking van de hier aan de orde zijnde grondrechten
wel mogelijk is, stelt de minister een drietal vragen aan de orde: 1 Staan
de artikelen 10 en 12 van de Grondwet delegatie toe van een bevoegdheid die
een beperking van grondrechten teweegbrengt? 2 Zo ja, is beperking van
genoemde grondrechten toegestaan in het kader van de handhaving van de
openbare orde en de beperking van gevaar? 3 Zo ja, zijn de artikelen 175 en
176 van de Gemeentewet voldoende specifiek om te kunnen worden beschouwd als
een wettelijke toepassing van de in de genoemde grondwetsbepalingen
neergelegde beperkingsmogelijkheden? Nadat de eerste twee vragen bevestigend
zijn beantwoord, wordt uitgebreid ingegaan op de derde vraag. In de
onderdelen Beperking privacy en Beperking huisrecht wordt het standpunt van
de minister weergegeven.Beperking privacy (artikel 10 Grondwet)Door de onderzoekers en de minister is na afweging geconstateerd dat de
artikelen 175 en 176 van de gemeentewet geen wettelijke grondslag kunnen
zijn voor de beperking van het recht op privacy. Een praktisch gevolg
hiervan kan bijvoorbeeld zijn dat bij bommeldingen niet door middel van een
noodbevel (artikel 175 Gemeentewet) of vastgestelde noodverordening (artikel
176 Gemeentewet) de verplichting kan worden opgelegd om het huis te verlaten
of om deuren en ramen open te laten staan. Een ander voorbeeld betreft de
evacuatie van een groot aantal gemeenten tijdens de overstromingen in het
voorjaar van 1995. Ook ten aanzien daarvan moet worden geconcludeerd dat de
burgemeester niet de bevoegdheid bezat om bewoners daadwerkelijk uit hun
huis te laten verwijderen. De minister heeft, mede naar aanleiding van deze
gebeurtenissen, geconstateerd dat het ontbreken van een
beperkingsmogelijkheid op het recht van privacy (artikel 10 Grondwet) in
noodtoestanden voor gemeenten een knelpunt vormt. Hij heeft daarom toegezegd
te bevorderen dat in de Gemeentewet alsnog een wettelijke basis wordt
gecreëerd die de mogelijkheid biedt om het recht op privacy in noodsituaties
te beperken.Beperking huisrecht (artikel 12 Grondwet)Wat betreft de beperking van het huisrecht (artikel 12 Grondwet) bieden de
artikelen 175 en 176 de burgemeester eveneens geen instrument om daarop
inbreuk te maken. Een noodbevel c.q. een noodverordening kan op zich geen
juridische basis zijn om tegen de wil van de bewoner een woning binnen te
treden (bijvoorbeeld in het kader van de uitvoering van een
evacuatiebesluit).Wet van 1853Het is opvallend dat deze problematiek tot voor kort niet uitdrukkelijk werd
onderkend. Uit het onderzoek is gebleken dat in voorkomende gevallen de
bevoegdheid tot binnentreden zonder toestemming van de bewoner ten onrechte
op een noodbevoegdheid werd gebaseerd; terwijl daarvoor toch een juridische
basis aanwezig kon zijn via de Wet van 31 augustus 1853 (Stb. 83) tot
verzekering van de uitvoering van sommige voorschriften van plaatselijke
verordeningen. Deze wet bood aan de gemeenteraad de mogelijkheid 'indien de
zorg voor de nakoming van eenig voorschrift eener plaatselijke verordening,
hetwelk strekt tot handhaving van de openbare rust of veiligheid, of tot
bescherming van het leven of de gezondheid van personen, vereist dat zij,
die met de uitvoering belast zijn of daartoe moeten meewerken, de
bevoegdheid bezitten de woningen der ingezetenen, huns ondanks, binnen te
treden,' daartoe bij verordening een last te verstrekken. Bij de Wet tot
wijziging van de binnentredingsbepalingen is de Wet van 1853 ingetrokken.
Het in deze wet voorkomende systeem van een algemene last werd in verband
met de uitgangspunten van de Algemene wet op het binnentreden niet langer
wenselijk geacht.Artikel 149a GemeentewetIn verband met de intrekking van de wet van 1853 is ingevolge de Wet tot
wijziging van de binnentredingsbepalingen een nieuw artikel 149a aan de
Gemeentewet toegevoegd. Dit artikel strekt ertoe dat de gemeenteraad in
bepaalde gevallen aan personen die belast zijn met het toezicht op de
naleving van een verordening de bevoegdheid kan verlenen tot het
binnentreden in woningen zonder toestemming van de bewoner. Deze bevoegdheid
wordt op twee manieren begrensd: 1 In de eerste plaats betreft dit artikel
het binnentreden ter uitoefening van toezicht en opsporing en niet ter
uitoefening van bestuursdwang. Het binnentreden ter uitoefening van
bestuursdwang is voor alle gevallen geregeld in afzonderlijke wetten, met
name de Gemeentewet. Dit betekent dus dat indien de burgemeester
gebruikmaakt van zijn bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang, niet
hoeft worden teruggegrepen op de onderhavige verordening ex artikel 149a
Gemeentewet, maar gebruik dient te worden gemaakt van de in artikel 127
Gemeentewet gegeven regeling. 2 In de tweede plaats is het binnentreden
alleen geoorloofd indien de toezichthoudende zorg strekt tot handhaving van
de openbare orde of veiligheid dan wel geschiedt in verband met de
bescherming van het leven of de gezondheid van personen en deze zorg het
binnentreden vereist. Indien artikel 149a niet aan de Gemeentewet was
toegevoegd, zou ter uitvoering van toezicht en opsporing van met name
autonome verordeningen nooit een woning binnengetreden kunnen worden. Dit is
anders voor de uitvoering van medebewindsverordeningen en bijzondere wetten,
omdat in die situatie de bijzondere wet een binnentredingsbevoegdheid in het
kader van toezicht en opsporing kan geven.Toepassing Algemene wet op het binnentredenTen overvloede wordt opgemerkt dat de Algemene wet op het binnentreden
onverkort van toepassing is, indien in een concreet geval tot binnentreden
wordt overgegaan. Dit betekent onder andere dat: - Een schriftelijke
machtiging door een daartoe bevoegd persoon of orgaan moet zijn afgegeven.
Dit is voor niet strafrechtelijke onderwerpen de burgemeester. Daarnaast
geldt overigens dat een dergelijke schriftelijke machtiging niet is vereist,
indien ter voorkoming of bestrijding van ernstig en onmiddellijk gevaar voor
de veiligheid van personen of goederen terstond in de woning moet worden
binnengetreden. - Enkel kan worden binnengetreden door personen die daartoe
bij of krachtens de wet bevoegd zijn verklaard. - Binnentreden gebeurt met
inachtneming van de overige ter zake geldende regels, zoals de
legitimatieplicht en de verplichting om van het binnentreden een verslag op
te maken.ModelverordeningenIn de hierboven reeds genoemde ledenbrief van de VNG van 20 september 1994
worden een aantal modellen aangeboden van op grond van artikel 149a van de
Gemeentewet in respectievelijk de model algemene plaatselijke verordening en
de model lozingsverordening op te nemen binnentredingsbepalingen. In deze
losbladige editie is een op artikel 149a van de Gemeentewet gebaseerde
modelverordening opgenomen aan op grond waarvan het voor het bevoegd gezag
mogelijk wordt om zo nodig in noodsituaties het huisrecht te beperken. Het
gaat daarbij, gelet op de tekst van artikel 149a Gemeentewet, alleen om de
uitvoering van een door de burgemeester vast te stellen noodverordening ex
artikel 176 Gemeentewet (bij een op grond van artikel 175 Gemeentewet
gegeven noodbevel is geen sprake van een verordening).-.-.-.-.-.-.-.-.-.-