CVDR116850_1Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ gemeente Montfoort 2011nlregelingMontfoort2011-09-22MontfoortOnbekendMaatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ gemeente Montfoort 2011Gemeentewet, art. 149.gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2011-09-05De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-09-222019-01-01nieuwe regelingOnbekendGeenMaatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ gemeente Montfoort 20111- Algemene bepalingen1- Begripsomschrijvingen1.Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven in deze verordening en de toelichting,
hebben dezelfde betekenis als in de Wet werk en bijstand (WWB) de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en de
Algemene wet bestuursrecht (Awb).2.In deze verordening wordt verstaan onder:
Bijstand: de algemene en bijzondere bijstand.
Fraude: het verwijtbaar informatie achterhouden, of
verwijtbaar onjuiste informatie verstrekken, met het doel
een (hogere) uitkering te ontvangen anders dan waarop men op
grond van juiste en/of volledige informatie recht zou
hebben.
Maatregel: het verlagen van de uitkeringsnorm alsmede het
blijvend of tijdelijk (gedeeltelijk) weigeren van een
uitkering op basis van artikel 18 WWB, artikel 20
IOAW/IOAZ.
Zeer ernstige misdragingen: het door de belanghebbende op
een dusdanige wijze benaderen van het college, dan wel onder
haar ressorterende personen die belast zijn met de
uitvoering van de wet, dat deze zich op een fysieke of
psychische wijze dan wel een combinatie van beiden bedreigd
voelen.
Agressieprotocol: het door de gemeente Woerden vastgestelde
protocol ter voorkoming en bestrijding van agressie.
Benadelingsbedrag: het door de gemeente ten onrechte
uitbetaalde bedrag verhoogd met de loonheffing en de premies
volksverzekeringen waarvoor de gemeente die de uitkering
verstrekt op grond van de Wet op de loonbelasting 1964
inhoudingsplichtige is, alsmede met de vergoeding bedoeld in
artikel 46 van de Zorgverzekeringswet.
Het college: het college van burgemeester en wethouders van
de gemeente Woerden.
Uitkeringsnorm: de bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5,
onderdeel c WWB, respectievelijk de uitkeringsgrondslag als
bedoeld in de artikelen 5, eerste lid, in samenhang met het
vierde lid IOAW en 5, eerste lid, in samenhang met het
vierde lid IOAZ.
2- Het opleggen van een maatregel1.Als de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de
voorziening in de noodzakelijke kosten van het bestaan dan wel de
inlichtingenplicht, medewerkingsplicht of overige uit de WWB, IOAW,
IOAZ, SUWI of WI voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende
nakomt, wordt overeenkomstig deze verordening de hoogte van de
uitkering afgestemd op deze gedragingen.2.De maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
waarin de belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij verkeert.3- Het besluit tot opleggen van een maatregelIn het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder geval
vermeld: de reden van de maatregel, de datum van aanvang van de
maatregel, de duur van de maatregel, het percentage waarmee de uitkering
wordt verlaagd of geweigerd, het bedrag waarmee de uitkering wordt
verlaagd of geweigerd en, indien van toepassing, de reden om af te
wijken van een standaardmaatregel.4- Berekeningsgrondslag1.De verlaging wordt toegepast op de uitkeringsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand indien:
een belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de wet; of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende, in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding geeft.
5 - Afzien van het opleggen van een maatregel
Het college ziet af van het opleggen van een
maatregel indien:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
of
de gedraging meer dan één jaar voor
constatering van die gedraging door het college
heeft plaatsgevonden, met uitzondering van de
gedraging die schending van de inlichtingenplicht
inhoudt; of
de gedraging, die een schending van de
inlichtingenplicht inhoudt langer dan vijf jaar
geleden heeft plaatsgevonden.
Het college kan afzien van het opleggen van een
maatregel indien daarvoor dringende redenen aanwezig
zijn.
Indien het college afziet van het opleggen van een
maatregel op grond van dringende redenen, wordt de
belanghebbende daarvan schriftelijk mededeling
gedaan.
6 - Ingangsdatum en tijdvak
De maatregel wordt opgelegd met ingang van de eerste
dag van de kalendermaand volgend op de datum waarop
het besluit tot maatregel aan de belanghebbende is
kenbaar gemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de voor
die maand geldende uitkeringsnorm.
In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met
terugwerkende kracht worden opgelegd, voor zover
uitbetaling nog niet heeft plaatsgevonden.
In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met
terugwerkende kracht worden opgelegd, indien de
inlichtingenplicht niet is nagekomen en de uitkering
ten onrechte of tot een te hoog bedrag is
verleend.
Een maatregel wordt voor bepaalde tijd opgelegd. Een
maatregel die voor een periode van meer dan 3
maanden wordt opgelegd, wordt uiterlijk na drie
maanden nadat het besluit is bekendgemaakt,
heroverwogen.
Indien er sprake is van het opleggen van maatregel
maar deze in verband met het beëindigen van de
uitkering niet (geheel) kan worden geëffectueerd,
blijft de maatregel (het restant) staan gedurende
een periode van 12 maanden, te rekenen vanaf het
moment van beëindiging van de uitkering.
Bij hervatting van de uitkering binnen de in het
vierde lid genoemde periode beoordeelt het college
of de (restant) maatregel alsnog wordt
geëffectueerd. Van een (gedeeltelijk) afzien wordt
schriftelijk mededeling gedaan onder vermelding van
de reden.
7 - Samenloop en recidive
Indien belanghebbende zich tegelijkertijd schuldig
heeft gemaakt aan verschillende verwijtbare
gedragingen, wordt voor het bepalen van de hoogte en
de duur van de maatregel uitgegaan van cumulatie van
de percentages welke gelden voor de verschillende
gedragingen, met een maximum van 100% van de
uitkeringsnorm.
De duur van de maatregel wordt verdubbeld indien
belanghebbende zich binnen 12 maanden na
bekendmaking van een besluit waarmee een maatregel
is opgelegd opnieuw schuldig maakt aan een
verwijtbare gedraging. Indien de belanghebbende na
een tweede verwijtbare gedraging wederom verwijtbaar
gedrag vertoont, wordt de hoogte en de duur van de
maatregel individueel vastgesteld.
Voor de toepassing van het tweede lid wordt met een
besluit waarmee een maatregel is opgelegd,
gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op
grond van dringende redenen als bedoeld in artikel 5
lid 2 van deze verordening.
8 - Horen van belanghebbende
Voordat een maatregel wordt opgelegd, wordt de
belanghebbende in de gelegenheid gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen.
Het horen van de belanghebbende kan achterwege
worden gelaten indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is
gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen en
zich sindsdien geen nieuwe feiten of omstandigheden
hebben voorgedaan;
de belanghebbende niet heeft voldaan aan een verzoek
van het om binnen een gestelde termijn inlichtingen
te verstrekken als bedoeld in artikel 17 lid 2 van
de WWB of artikel 13, lid 2 IOAW / IOAZ; of
het college het horen niet nodig acht voor het
vaststellen van de ernst van de gedraging of de mate
van verwijtbaarheid;
de maatregel wordt toegepast wegens zeer ernstige
misdragingen als bedoeld in artikel
15.
Het horen van de belanghebbende wordt niet
achterwegen gelaten indien de maatregel wordt
vastgesteld op 100% van de uitkeringsnorm.
2 - Geen of onvoldoende medewerking verlenen
aan het verkrijgen of behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid9 - Indeling in categorieënDe gedragingen van belanghebbenden, waardoor de
verplichtingen tot arbeidsinschakeling op grond van artikel
9 van de WWB of artikel 37 van de IOAW/IOAZ, de
verplichtingen op grond van artikel 30c, tweede en derde lid
SUWI, de verplichtingen tot medewerking op grond van artikel
25,23 en 31 van de Wet inburgering (Wi)
niet of onvoldoende zijn nagekomen of blijk is gegeven van
onvoldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan als bedoeld in artikel 18, lid 2
WWB, worden onderscheiden in de volgende categorieën.
Eerste categorie:
het zich niet of niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij het UWV WERKbedrijf of het niet of
niet tijdig laten verlengen van de registratie.
het niet (tijdig) ondertekenen van documenten of het
niet (tijdig) verstrekken van gegevens die benodigd
zijn voor re-integratie van belanghebbende naar de
arbeidsmarkt.
Tweede categorie:
het niet naar vermogen trachten algemeen
geaccepteerde arbeid te verkrijgen;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan het
inburgeringsonderzoek.
Derde categorie:
gedragingen die de inschakeling in arbeid
belemmeren;
het niet of in onvoldoende mate gebruikmaken van een
door het college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling, re-integratie of participatie,
voor zover dit niet heeft geleid
tot het geen doorgang vinden of tot het voortijdig
beëindigen van die voorziening;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
inburgeringsvoorziening.
Vierde categorie:
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid;
het niet of in onvoldoende mate gebruikmaken van een
door het college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling, re-integratie of participatie,
voor zover dit heeft geleid tot het geen doorgang
vinden of tot het voortijdig beëindigen van die
voorziening;
het weigeren te voldoen aan de inburgeringsplicht.
10 - De hoogte en duur van de
maatregelDe maatregel wordt onverminderd artikel 2, lid 2,
vastgesteld op:
vijf procent van de uitkeringsnorm gedurende een
maand bij gedragingen van de eerste categorie;
twintig procent van de uitkeringsnorm gedurende een
maand bij gedragingen van de tweede categorie;
veertig procent van de uitkeringsnorm gedurende een
maand bij gedragingen van de derde categorie;
honderd procent van de uitkeringsnorm gedurende een
maand bij gedragingen van de vierde categorie.
3 - Niet (tijdig) nakomen van de
inlichtingenplicht11 - Te laat verstrekken van gegevens
Indien een belanghebbende de inlichtingenplicht niet
is nagekomen door informatie die van belang is voor
de verlening van de uitkering of de voortzetting
daarvan, niet binnen de door het college daartoe
gestelde termijn te verstrekken, maar wel binnen de
hersteltermijn, als bedoeld in artikel 54, lid 2 van
de wet WWB, op grond van artikel 13 IOAW/IOAZ, wordt
onverminderd artikel 2 lid 2 een maatregel opgelegd
van 5% van de inkomensnorm gedurende een maand.
Van het opleggen van een maatregel als bedoeld in
het eerste lid kan worden afgezien en worden
volstaan met het geven van een schriftelijke
waarschuwing, tenzij het niet of niet behoorlijk
nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een
periode van twee jaar, te rekenen vanaf de datum
waarop eerder een belanghebbende een schriftelijke
waarschuwing is gegeven.
12 - Verstrekken van geen, onjuiste of
onvolledige inlichtingen zonder gevolgen voor de
uitkering
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht niet heeft geleid tot het ten
onrechte of tot een te hoog bedrag verlenen van de
uitkering, bedraagt de maatregel 5% van de
uitkeringsnorm gedurende een maand, onverminderd
artikel 2, lid 2.
Van het opleggen van een maatregel als bedoeld in
het eerste lid kan worden afgezien en worden
volstaan met het geven van een schriftelijke
waarschuwing, tenzij het niet of niet behoorlijk
nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een
periode van twee jaar, te rekenen vanaf de datum
waarop eerder een belanghebbende een schriftelijke
waarschuwing is gegeven.
Voor de toepassing van dit artikel wordt onder het
niet verstrekken van inlichtingen tevens verstaan
het na afloop van de hersteltermijn, als bedoeld in
artikel 54 van de WWB of artikel 17 IOAW/IOAZ,
alsnog verstrekken van inlichtingen.
13 - Niet, te laat of onjuist verstrekken van
inlichtingen waardoor teveel uitkering is
verstrekt
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag verlenen van uitkering,
wordt de maatregel afgestemd op de hoogte van het
benadelingsbedrag.
De maatregel wordt onverminderd artikel 2, lid 2
vastgesteld op:
10% van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
een benadelingsbedrag tot € 1.000,--;
20% van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
een benadelingsbedrag vanaf € 1.000,-- tot en €
2.000,--;
40% van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
een benadelingsbedrag vanaf € 2.000,-- tot en met €
4.000,--;
100% van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
een benadelingsbedrag groter dan € 4.000,--.
Voor de toepassing van dit artikel wordt onder het
niet verstrekken van inlichtingen tevens verstaan
het na afloop van de hersteltermijn, als bedoeld in
artikel 54 van de WWB en artikel 17 van de
IOAW/IOAZ, alsnog verstrekken van inlichtingen.
Indien het benadelingsbedrag gelijk is aan of meer
bedraagt dan € 6.000,-- wordt geen maatregel
opgelegd, maar aangifte gedaan bij het Openbaar
Ministerie. Bij een seponering door het Openbaar
Ministerie dient alsnog een maatregel te worden
overwogen.
4 - Overige gedragingen die leiden tot een
maatregel14 - Tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid
Gedragingen van de belanghebbende die niet vallen
onder de artikelen in hoofdstuk 2 of 3 van deze
verordening, maar ook aangemerkt kunnen worden als
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid,
leiden tot een maatregel.
Het college bepaalt welke gedragingen leiden tot een
maatregel alsmede de hoogte en de duur van de
maatregel.
15 - Zeer ernstige misdragingen
Indien een belanghebbende zich zeer ernstig
misdraagt tegenover het college of zijn ambtenaren,
onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden
met de uitvoering van de wet, wordt onverminderd
artikel 2, lid 2, een maatregel opgelegd van
minimaal 25% van de uitkeringsnorm gedurende een
maand.
Van het opleggen van de maatregel bedoeld in het
eerste lid kan, indien sprake is van verbaal geweld,
worden afgezien en worden volstaan met het geven van
een schriftelijke waarschuwing, tenzij het verbale
geweld plaatsvindt binnen een periode van twee jaar
te rekenen vanaf de datum waarop eerder een
schriftelijke waarschuwing in verband met ernstige
gedragingen is gegeven.
16 - Nadere verplichtingenIndien aan belanghebbende een of meerdere verplichtingen als
bedoeld in artikel 55 tot en met 57 van de WWB zijn opgelegd
en deze niet in voldoende mate worden nagekomen, wordt een
maatregel toegepast van 20% van de uitkeringsnorm gedurende
een maand.5 - Slotbepalingen17 - CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als
Maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ gemeente
Montfoort 2011.18 - Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op de eerste dag
van de maand volgend op de datum van bekendmaking in
het gemeenteblad en werkt terug tot 1 juli
2010.
De Maatregelenverordening Wet werk en
bijstand 2007 gemeente Montfoort wordt
ingetrokken op de datum waarop deze verordening in
werking treedt.
19 - OvergangsregelingDe terugwerkende kracht op grond van het eerste lid van
artikel 18 van deze verordening blijft achterwege voor zover
naar het oordeel van het college de belanghebbende hierdoor
wordt benadeeld. In dat geval geldt de
Maatregelenverordening Wet werk en bijstand
2007 gemeente Montfoort.In de openbare vergadering van 5 september 2011 heeft de
gemeenteraad besloten:De maatregelenverordening WWB, IOAW, IOAZ gemeente Montfoort
2011 vast te stellenDe griffier, De voorzitter,mevrouw drs. D.E. van der Kamp de heer E.L. Jansen BAToelichtingIn de WWB, IOAW en de IOAZ staat de eigen
verantwoordelijkheid van de burger om in zijn
levensonderhoud te voorzien centraal. Pas als mensen hiertoe
niet in staat blijken te zijn kunnen zij aanspraak maken op
ondersteuning van de overheid. Dat brengt met zich mee dat
er meer nadruk is komen te liggen op de vangnetgedachte van
de inkomensvoorzieningen en de rechten en plichten van de
belanghebbende. Deze nadruk op de eigen verantwoordelijkheid
vraagt een duidelijk beleid gericht op het naleven van de
deze rechten en plichten, het afstemmingsbeleid van de
inkomensvoorzieningen. Dit beleid wordt vastgelegd in deze
verordening.Het handhavingsbeleid is in een aparte verordening
opgenomen.HET MAATREGELENBELEID.Rechten en plichten zijn twee kanten van één medaille. Het
recht op een uitkering is altijd verbonden aan de plicht
zich in te zetten om weer onafhankelijk van de uitkering te
worden. Dit betekent dat de vaststelling van de hoogte van
de uitkering niet alleen afhangt van de toepasselijke
uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de
belanghebbende, maar ook van de mate waarin de opgelegde
verplichtingen worden nagekomen.De WWB, en vanaf 1 juli 2010 geldt dit ook voor de IOAW en
de IOAZ, verplicht het college om de inkomensvoorziening en
de daaraan verbonden verplichtingen af te stemmen op de
omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de
belanghebbende. Hiermee wordt benadrukt dat het vaststellen
van de hoogte van de inkomensvoorziening en de daaraan
verbonden verplichtingen voor belanghebbenden maatwerk is,
waarbij recht wordt gedaan aan de individuele situatie en de
persoonlijke omstandigheden van belanghebbenden. Vervolgens
verplicht de WWB het college om de inkomensvoorziening te
verlagen als de belanghebbende zijn verplichtingen niet of
onvoldoende nakomt. Dit geldt vanaf 1 januari 2010 ook voor
de IOAW en IOAZ. Het College is tevens verplicht om de
WWB-uitkering te verlagen als zijn
verantwoordelijkheidsbesef tekortschiet (artikel 18 WWB).
Dit wordt in de terminologie van de WWB, IOAW en IOAZ
aangeduid als het afstemmen van de inkomensvoorziening op de
mate waarin de belanghebbende zijn verantwoordelijkheid
betoont en de opgelegde verplichtingen nakomt. Het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor de uitkeringsgerechtigden is
maatwerk, waarbij recht moet worden gedaan aan de
individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden van
uitkeringsgerechtigden. Het recht op een inkomensvoorziening
is altijd verbonden aan verplichtingen. Dit betekent dat de
vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen
afhangt van de toepasselijke inkomensvoorzieningsnorm en de
beschikbare middelen van de belanghebbende, maar ook van de
mate waarin de opgelegde verplichtingen worden nagekomen.
Wanneer het college tot het oordeel komt dat een
belanghebbende zijn verplichtingen niet of in onvoldoende
mate nakomt, wordt de inkomensvoorziening verlaagd. Er is
dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van een
verplichting.Het verlagen van de inkomensvoorziening vanwege het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen wordt ook wel
aangeduid als het opleggen van een maatregel. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTINGHOOFDSTUK 1ALGEMENE BEPALINGENArtikel 1 BegripsomschrijvingenDit artikel bevat enkele begripsomschrijvingen. Er is voor
gekozen om begrippen die al zijn omschreven in de Wet werk
en bijstand (WWB) of de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
niet afzonderlijk te definiëren in deze verordening. Dit
voorkomt dat in geval van wijziging van betreffende
begrippen in de WWB en de Awb ook deze verordening moet
worden gewijzigd. Artikel 2 Het opleggen van een maatregelLid 1De WWB, de IOAW en de IOAZ verbinden aan het recht op een
inkomensvoorziening de volgende verplichtingen:
Het tonen van voldoende besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in de
noodzakelijke kosten van het bestaan (artikel 18,
tweede lid WWB). Deze verplichting geldt alleen voor
de WWB.
De plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9 WWB,
artikel 37 IOAW/IOAZ). Deze plicht bestaat uit twee
soorten verplichtingen:
De plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen en deze te aanvaarden; en
De plicht gebruik te maken van een door het college
aangeboden voorziening gericht op ondersteuning bij
arbeidsinschakeling. Deze verplichtingen worden
nader uitgewerkt in specifieke verplichtingen die
zijn toegesneden op de situatie en mogelijkheden van
de belanghebbende. De re-integratieverordening vormt
de juridische basis voor het opleggen van deze
specifieke verplichtingen. De klant wordt via een
beschikking (en indien van toepassing een
trajectplan als bijlage bij deze beschikking) op de
hoogte gebracht van de voor hem geldende specifieke
verplichtingen.
De informatieplicht (artikel 17, eerste lid WWB;
artikel 13 eerste lid van de IOAW/IOAZ). Op een
belanghebbende rust de verplichting aan het college
op verzoek of verwijld uit eigen beweging mededeling
te doen van alle feiten en omstandigheden waarvan
hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van
invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of
recht op inkomensvoorziening.
De medewerkingsplicht (artikel 17, tweede lid WWB;
artikel 13 tweede lid IOAW/IOAZ). Dit is de plicht
van belanghebbenden om desgevraagd het college de
medewerking te verlenen die redelijkerwijs nodig is
voor de uitvoering van de wet. De medewerkingsplicht
kan uit allerlei concrete verplichtingen bestaan,
zoals:
Het toestaan van huisbezoek;
Het meewerken aan een psychologisch onderzoek.
Nadere verplichtingen (artikel 55 tot en met 57
WWB). Naast bovenstaande verplichtingen kan het
college nadere verplichtingen opleggen.
De Wet inburgering verplicht de belanghebbende mee te werken
aan het inburgeringsonderzoek (artikel 25 Wi) de
inburgeringsvoorziening (artikel 23 Wi) en het
inburgeringsexamen (artikel 31 Wi).De Wet SUWI legt ook verplichtingen op aan
uitkeringsgerechtigden. Het betreft de verplichting om alle
gevraagde gegevens en bewijsstukken aan het UWV te
verstrekken die nodig zijn voor de beslissing door het
college (artikel 30c, tweede en derde lid SUWI) en de
verplichting om op verzoek of onverwijld uit eigen beweging
alle feiten en omstandigheden mee te delen aan het UWV,
waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van
invloed kunnen zijn op het recht op inkomensvoorziening, het
geldend maken van het recht op inkomensvoorziening of de
hoogte of de duur van de inkomensvoorziening.Lid 2In lid 2 is de hoofdregel neergelegd dat de maatregel wordt
afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate waarin de
belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij verkeert. Dit betekent dat het college bij het beoordelen of de
uitkering moet worden verlaagd, en zo ja hoe, telkens drie
stappen moet doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging.Stap 2: vaststellen van de mate van verwijtbaarheid.Stap 3: vaststellen van de omstandigheden waarin de
belanghebbende verkeert.Bij de beoordeling van de ernst van de gedraging dient in
ieder geval te worden aangegeven:
Wat heeft de klant gedaan na zijn verwijtbaar gedrag
om de schade/ het benadelingsbedrag te beperken, het
maakt uit of een klant na een verwijtbaar ontslag
wel of niet er alles aan doet om zijn re-integratie
te bevorderen door middel van sollicitaties
etc.
Beoordeeld moet worden of de klant uit eigen
beweging er alles aan gedaan heeft om de
uitkeringsschade te beperken; duidelijk moet wel
zijn dat de klant, vóór het gesprek met de
klantmanager en vóór de maatregelenbeschikking, er
alles aan gedaan heeft om invulling te geven aan de
schadebeperkingverplichting.
Tevens is het college bevoegd over te gaan tot
matiging van de gestandaardiseerde hoogte van de op
te leggen maatregel wegens persoonlijke
omstandigheden. Bij dit laatste aspect kan
bijvoorbeeld aan de volgende gevallen gedacht
worden:
bijzondere financiële omstandigheden van de
belanghebbende, zoals hoge woonlasten of andere
vaste lasten of uitgaven van bijzondere aard
waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk
is;
sociale omstandigheden; overwogen moet worden of de
kinderen niet de dupe worden van de actie van hun
ouders.
Uitgangspunt is dat het college vaststelt of er sprake is
van een gedraging waarvoor maatregel van de uitkering gepast
is en dossieronderzoek doet naar de mate van verwijtbaarheid
en de omstandigheden van de belanghebbende. Daarnaast kan
het college, indien het zich nog niet voldoende geïnformeerd
acht, de belanghebbende uitnodigen zijn visie te geven op
het voornemen om de uitkering te verlagen.Artikel 3Het opleggen van een maatregel vindt plaats door middel van
een besluit. Tegen dit besluit kan door de belanghebbende
bezwaar en beroep worden aangetekend. In dit artikel wordt
aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden
vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de
Algemene wet bestuursrecht (Awb) en dan met name uit het
motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder
andere in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke
motivering wordt voorzien.Artikel 4 BerekeningsgrondslagLid 1In dit lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging
wordt toegepast over de uitkeringsnorm. Onder de
uitkeringsnorm wordt verstaan de landelijke norm, inclusief
gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief
vakantietoeslag.Lid 2Deze bepaling maakt het mogelijk dat het college de
bijzondere bijstand verlaagt. Er moet dan wel een verband
bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn
recht op bijzondere bijstand. Artikel 5 Afzien van het opleggen van een
maatregelLid 1 Het afzien van het verlagen van de uitkering ‘indien elke
vorm van verwijtbaarheid’ ontbreekt, is geregeld in artikel
18 lid 2 van de WWB en artikel 20 lid 4 van de IOAW/IOAZ.
Het ontbreken van iedere verwijtbaarheid kan niet snel
worden aangenomen en het om deze reden afzien van het
verlagen zal dus tot de uitzonderingen behoren.Een andere reden om af te zien van het verlagen van de
uitkering is dat de gedraging te lang geleden heeft
plaatsgevonden. Omwille van de effectiviteit (‘lik-op-stuk’)
is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de gedraging
heeft plaatsgehad wordt opgelegd. Om deze reden wordt
geregeld dat het college geen maatregelen oplegt voor
gedragingen die langer dan één jaar geleden hebben
plaatsgevonden. Voor gedragingen die een schending van de
inlichtingenplicht inhouden en als gevolg waarvan ten
onrechte uitkering is verleend of de gedraging een
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid als gevolg
van verwijtbaar te snel interen van vermogen inhoudt en als
gevolg hiervan de bijstand eerder verleend moet worden,
geldt in de verordening een verjaringstermijn van vijf jaar.
Met deze termijn wordt aangesloten bij de termijn die is
ontleend aan artikel 14e van de Algemene bijstandswet in
verband met het opleggen van een boete wegens niet-nakomen
van de informatieplicht. Een termijn van vijf jaar ligt voor
de hand gelet op de ernst van de gedraging (fraude) en gelet
op het feit dat de gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de
fraude vast te stellen.Lid 2Hierin wordt geregeld dat het college geheel of gedeeltelijk
kan afzien van het verlagen van de uitkering indien het
daarvoor dringende redenen aanwezig acht. Van dringende
redenen is slechts sprake als het verlagen van de uitkering
onaanvaardbare gevolgen heeft voor de belanghebbende.
Duidelijk is dat slechts in uitzonderlijke gevallen sprake
kan zijn van dringende redenen. Wat concreet een dringende
reden kan opleveren is op voorhand niet vast te leggen.
Gedacht kan worden aan financiële en sociaal/psychische
omstandigheden.Lid 3Indien het college afziet van een maatregel wegens dringende
redenen, telt deze gedraging wel mee voor de vraag of sprake
is van recidive, zodat het van belang is om belanghebbende
hiervan schriftelijke mededeling te doen.Artikel 6 Ingangsdatum en tijdvakLid 1Het opleggen van een maatregel vindt plaats door het
verlagen van de uitkering. Verlaging van de uitkering kan in
beginsel op twee manieren:
met terugwerkende kracht, door middel van een
herziening van de uitkering; of
door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag
in de eerstvolgende maand(en).
Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst
wordt verstrekt, is de gemakkelijkste manier. Het college
hoeft in dat geval niet over te gaan tot herziening van de
uitkering en het te veel betaalde bedrag terug te vorderen.
Om deze reden is in het eerste lid vastgelegd dat de
maatregel wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de
kalendermaand, die volgt op de kalendermaand waarin het
besluit is bekend gemaakt. Voor de berekening van de hoogte
van de maatregel moet worden uitgegaan van de voor die maand
geldende uitkeringsnorm.Lid 2Wanneer een uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de
belanghebbende is uitbetaald, kan het praktisch zijn om de
verlaging van de uitkering te verrekenen met het bedrag dat
nog moet worden uitbetaald.Lid 3Indien een uitkering is beëindigd kan geen maatregel in de
toekomst worden opgelegd. Het opleggen van een maatregel met
terugwerkende kracht is slechts mogelijk, als er sprake is
van het niet nakomen van de inlichtingenplicht en is
vastgesteld, dat er ten onrechte of tot een te hoog bedrag
aan inkomensvoorziening is verleend. Het te veel betaalde
bedrag moet van de uitkeringsgerechtigde worden
teruggevorderd. De uitkering moet dan wel eerst worden
herzien. Niet alleen voor wat betreft de ten onrechte
verstrekte uitkering, maar ook voor wat betreft de met
terugwerkende kracht toe te passen maatregel. Volgens
jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep kan een
maatregel niet eerder ingaan dan de datum waarop de verweten
gedraging zich heeft voorgedaan. Lid 4Dit lid regelt dat een maatregel voor bepaalde tijd kan
worden opgelegd. Wordt een maatregel voor een langere duur
dan drie maanden opgelegd, dan zal het college de maatregel
aan een herbeoordeling moeten onderwerpen. Het is ter
beoordeling aan het college wanneer die herbeoordeling
plaatsvindt, als dat maar gebeurt binnen drie maanden nadat
het besluit is genomen. Bij zo’n herbeoordeling hoeven niet
opnieuw alle relevante feiten en omstandigheden opnieuw
tegen het licht te worden gehouden. Een marginale
beoordeling volstaat: het college moet beoordelen of het
redelijk is dat de opgelegde maatregel wordt gecontinueerd.
Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de
omstandigheden waarin betrokkene verkeert, maar ook of de
betreffende persoon nu wel aan zijn verplichtingen
voldoet.Lid 5 en 6Indien de maatregel die is opgelegd niet (geheel) kan worden
uitgevoerd omdat het recht op uitkering wordt beëindigd,
wordt het resterende deel van de verlaging ten uitvoer
gelegd indien de belanghebbende binnen 12 maanden na de
bekendmaking van het besluit tot verlaging opnieuw bijstand
aanvraagt. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld voordoen als de
belanghebbende zijn inlichtingenformulier niet inlevert of
aan het licht komt dat de belanghebbende inkomsten heeft
boven de toepasselijke inkomensnorm. In die situatie wordt
binnen afzienbare tijd na de beëindiging van de uitkering
aan de belanghebbende het besluit tot het opleggen van een
maatregel bekend gemaakt. In het besluit wordt meegedeeld
dat de verlaging ten uitvoer wordt gelegd indien hij binnen
12 maanden opnieuw bijstand aanvraagt. De verlaging zal in
dat geval ten uitvoer worden gelegd zodra dit mogelijk is en
worden toegepast op de dan geldende inkomensnorm. Doet de
belanghebbende niet binnen 12 maanden een nieuwe aanvraag,
dan vervalt het besluit. Artikel 7 Samenloop en recidiveLid 1De regeling voor de samenloop van gedragingen heeft
betrekking op verschillende gedragingen van de
uitkeringsgerechtigde die (min of meer) gelijktijdig
plaatsvinden. Indien er sprake is van verschillende
gedragingen waarvoor in een zelfde periode een maatregel
opgelegd zou kunnen worden, kan voor deze verschillende
gedragingen tegelijkertijd een maatregel worden opgelegd.
Dit betekent dus dat de afzonderlijke maatregelen in dat
geval worden opgeteld. Natuurlijk blijft de hoofdregel,
neergelegd in artikel 2 lid 3, van toepassing: een op te
leggen maatregel moet worden afgestemd op de ernst van de
gedraging, de omstandigheden en de mate van verwijtbaarheid.
De maximale hoogte van een maatregel is 100% van de
inkomensvoorzieningsnorm. Lid 2 en 3Indien binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare
gedraging wederom sprake is van een verwijtbare gedraging,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking
gebracht in een verdubbeling van de duur van de maatregel.
Met de eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste
gedraging bedoeld die aanleiding is geweest tot een
maatregel, ook indien wegens dringende redenen is afgezien
van het opleggen van een maatregel of een waarschuwing is
gegeven. Voor het bepalen van de aanvang van de termijn van 12
maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit waarmee de
maatregel is opgelegd is verzonden. Op basis van deze
bepaling kan een recidivemaatregel slechts één keer worden
toegepast. Indien de belanghebbende na een tweede
verwijtbare gedraging wederom verwijtbaar gedrag vertoont,
zal de hoogte en de duur van de maatregel individueel moeten
worden vastgesteld.Artikel 8 Horen van belanghebbende Op grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is in een aantal
gevallen het horen van de belanghebbende verplicht bij de
voorbereiding van beschikkingen. Lid 1Hier wordt het horen van de belanghebbende voordat een
maatregel wordt opgelegd voorgeschreven. Lid 2Dit lid bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. HOOFDSTUK 2 GEEN OF ONVOLDOENDE MEDEWERKING VERLENEN AAN HET
VERKRIJGEN OF BEHOUDEN VAN ARBEIDArtikel 9 Indeling in categorieënHet betreft gedragingen van belanghebbenden, waardoor de
verplichting op grond van artikel 9 WWB of artikel 37
IOAW/IOAZ of artikel 30c, tweede en derde lid SUWI niet of
onvoldoende is nagekomen of blijk is gegeven van onvoldoende
besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan als bedoeld in artikel 18, lid 2 WWB of onvoldoende
is meegewerkt aan de inburgeringsplicht op grond van artikel
23, 25 en 31 Wet inburgering, worden onderscheiden in
categorieën:De gedragingen die kunnen leiden tot een maatregel worden in
vier categorieën onderscheiden. Hierbij is de ernst van de
gedraging het onderscheidende criterium. Een gedraging wordt
ernstiger geacht naarmate de gedraging concretere gevolgen
heeft voor het niet verkrijgen of behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid. De eerste categorie betreft de formele verplichting om zich
als werkzoekende in te schrijven bij het UWV WERKbedrijf en
ingeschreven te blijven.Onderdeel b betreft de verplichting om documenten te
ondertekenen of gegevens te verstrekken die nodig zijn om de
re-integratie van belanghebbende op de arbeidsmarkt uit te
werken of vast te leggen, zoals het individuele
activeringsplan, het trajectplan.De tweede categorie betreft het niet of niet voldoende
solliciteren of niet meewerken aan onderzoek in verband met
de arbeidsplicht of inburgeringsplicht. De tweede categorie
wordt onderscheiden in drie subcategorieën:
het niet naar vermogen trachten algemeen
geaccepteerde arbeid te verkrijgen. Deze gedraging
betreft schending van de verplichting tot het hebben
van een actieve houding op de arbeidsmarkt in ruime
zin. Iemand solliciteert niet of niet genoeg.
Voorbeelden hiervan zijn het te weinig solliciteren,
het stellen van een onredelijke salariseis tijdens
een sollicitatiegesprek en het hebben van een
negatieve houding tijdens een sollicitatiegesprek.
Ook het geval dat de belanghebbende te laat
terugkeert van vakantie is een gedraging als hier
bedoeld. De belanghebbende onttrekt zich dan
namelijk aan de arbeidsmarkt en doet niet wat in
zijn vermogen ligt om algemeen geaccepteerde arbeid
te verkrijgen.
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling. Voorbeelden hiervan zijn het
weigeren mee te werken aan een toets in verband met
het bepalen of een bepaalde opleiding geschikt is
voor de belanghebbende en het weigeren mee te werken
aan een medisch arbeidskundig onderzoek naar de mate
van arbeidsgeschiktheid.
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
inburgeringsonderzoek op grond van de Wet
inburgering.
Gedragingen van de derde categorie hebben te maken met een
negatieve houding of gedrag dat het krijgen van werk in de
weg staat en het niet voldoende meewerken aan een
re-integratie- of inburgeringstraject. Ook de derde
categorie wordt onderscheiden in drie subcategorieën:
gedragingen die de inschakeling in arbeid
belemmeren. Dit kunnen er veel zijn. Het kan
bijvoorbeeld gaan om niet verantwoorde eisen die de
belanghebbende stelt ten aanzien van het aanvaarden
van werk, maar ook om gedragingen die de kansen op
arbeidsinschakeling verminderen. Negatieve
gedragingen kunnen onder andere blijken hoe de
belanghebbende zich tijdens een sollicitatiegesprek
opstelt.
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
door het college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling voor zover dit niet heeft geleid
tot het geen doorgang vinden of voortijdige
beëindiging van die voorziening. Hierbij moet met
name gedacht worden aan schending van verplichtingen
die aan belanghebbende zijn opgelegd in het kader
van een re-integratietraject. Ook gedragingen die
zich voordoen tijdens de werkstage vallen hieronder.
De gedraging valt alleen onder deze categorie indien
de bewuste gedraging niet tot gevolg heeft gehad dat
de voorziening geen doorgang heeft gevonden of is
beëindigd. Indien dit wel het geval is geweest, dan
dient er een maatregel van de vierde categorie te
worden opgelegd.
het niet of in onvoldoende meewerken aan een
inburgeringsvoorziening op grond van de Wet
inburgering zonder dat het inburgeringstraject wordt
beëindigd.
De vierde categorie is onderverdeeld in vier subcategorieën
van gedragingen van (werk-) weigering of beëindiging :
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid. Deze gedraging duidt op de situatie dat geen
gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om
algemeen geaccepteerde arbeid, al dan niet in
deeltijd, te aanvaarden teneinde de
uitkeringsafhankelijkheid geheel of gedeeltelijk te
beëindigen.
het door eigen toedoen niet behouden van arbeid in
dienstbetrekking. Onder deze gedraging wordt
gerekend de situatie waarin op verwijtbare wijze
door eigen toedoen voorafgaand aan de aanvraag dan
wel tijdens de bijstandsverlening – als het gaat om
deeltijdwerk – betaalde arbeid niet behouden wordt.
Een voorbeeld hiervan is het herhaaldelijk te laat
verschijnen op het werk, waardoor de
dienstbetrekking uiteindelijk wordt ontbonden door
de kantonrechter of de arbeidsovereenkomst niet
wordt verlengd.
de voorziening gericht op arbeidsinschakeling vindt
in het geheel geen doorgang of komt voortijdig tot
een einde. Voorbeelden hiervan zijn het verwijtbaar
door toedoen van de belanghebbende eindigen van het
re-integratietraject en het weigeren van een
werkstage.
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan het
inburgeringsexamen op grond van de Wet inburgering
zodanig dat dit wordt beëindigd.
Overzicht gedragingen per categorie:
Categorie 1 5%Administratieve verplichting zoals
inschrijving bij UWVCategorie 220%Niet actief zoeken naar werk, solliciteren of
meewerken aan onderzoeken Categorie 340%Gedrag en houding die re-integratie belemmeren
of niet meewerken in een trajectCategorie 4100%Werk weigeren of door eigen toedoen niet
behouden, niet meewerken in een traject zodat dit
traject wordt beëindigd of weigeren te voldoen aan
de inburgeringsplicht.
Artikel 10 De hoogte en duur van de
maatregelDeze bepaling bevat de standaardmaatregelen voor de vier
categorieën van gedragingen in artikel 9 van deze
verordening. Hierbij is de ernst van de gedraging het
onderscheidende criterium. Een gedraging wordt ernstiger
geacht naarmate de gedraging concretere gevolgen heeft voor
een beroep op of duur van uitkeringverlening.HOOFDSTUK 3 NIET (TIJDIG) NAKOMEN VAN DE
INLICHTINGENPLICHTArtikel 11 Te laat verstrekken van gegevensLid 1Indien de belanghebbende voor de verstrekking van de
uitkering van belang zijnde gegevens of gevorderde
bewijsstukken niet binnen de door het college gestelde
termijn heeft verstrekt, kan het college het recht op
uitkering opschorten. Het college geeft vervolgens op grond
van de wet ( artikel 54 lid 2 van de wet WWB, artikel 13
IOAW/IOAZ) een hersteltermijn waarbinnen de belanghebbende
het verzuim kan herstellen door alsnog de gegevens of
bewijsstukken te verstrekken. Indien belanghebbende de
gegevens of bewijsstukken binnen deze termijn verstrekt, dan
wordt een maatregel opgelegd van 5% van de uitkeringsnorm
gedurende een maand. Indien de gegevens of bewijsstukken
buiten deze termijn worden verstrekt, wordt een maatregel
opgelegd op grond van artikel 12 of 13.Lid 2Dit lid geeft de mogelijkheid om in plaats van een maatregel
een waarschuwing te geven. De waarschuwing wordt
schriftelijk afgegeven. De waarschuwing is een schriftelijk
besluit van een bestuursorgaan inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling, waartegen de
belanghebbende ingevolge de Awb in bezwaar en vervolgens in
beroep kan gaan.Artikel 12 Verstrekken van geen, onjuiste of
onvolledige inlichtingen zonder gevolgen voor de
uitkeringLid 1In dit artikel wordt de zogeheten “nulfraude” geregeld: het
verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder
dat dit heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog
bedrag verlenen van bijstand. Een voorbeeld van nulfraude is
het niet opgeven van een vermogensbestanddeel waarbij de
waarde van het bestanddeel niet tot gevolg heeft dat de voor
de belanghebbende(n) geldende vermogensgrens wordt
overschreden.Lid 2Zie de toelichting bij artikel 11 lid 2Lid 3Dit lid is toegevoegd om er geen misverstanden over te laten
ontstaan dat er in de situatie dat na afloop van de
hersteltermijn de gevraagde gegevens alsnog aan het college
worden verstrekt, er ook sprake is van het niet verstrekken
van inlichting. Niet relevant voor de toepassing van dit lid
is of het besluit tot toekenning van inkomensvoorziening na
afloop van de hersteltermijn al dan niet is ingetrokken op
grond van artikel 54 van de WWB of artikel 17 van de
IOAW/IOAZ.Artikel 13 Niet, te laat of onjuist verstrekken van
inlichtingen waardoor teveel uitkering is
verstrektLid 1Dit artikel is bedoeld om een maatregel op te leggen als
schending van de inlichtingenplicht heeft geleid tot het ten
onrechte of tot een te hoog uitkeringsbedrag. De ernst van
de gedraging komt tot uitdrukking in de hoogte van het
benadelingsbedrag. Het benadelingsbedrag is het bedrag
waarmee de gemeente wordt benadeeld als het niet of niet
behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht heeft geleid
tot het ten onrechte of tot het een te hoog
uitkeringsbedrag. Loonbelasting, premies volksverzekeringen
en andere vormen van belasting en premies die niet verrekend
kunnen worden met de belastingdienst en het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, zijn daardoor
naast de netto teveel betaalde uitkering onderdeel van het
benadelingsbedrag.Lid 2De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van
de inlichtingenplicht is afhankelijk gesteld van de hoogte
van het uitkeringsbedrag dat als gevolg van de schending van
deze verplichting ten onrechte of teveel aan de
belanghebbende is verleend.Lid 3Zie de toelichting bij artikel 12 lid 3.Lid 4Onder het boeteregime van de Abw bestond de verplichting
voor gemeenten om proces-verbaal op te maken en aangifte te
doen bij het Openbaar Ministerie indien er sprake is van
fraude en het benadelingsbedrag hoger was dan in de aangifte
richtlijn bepaald bedrag. Deze taakverdeling tussen
gemeenten en het OM is blijven bestaan, ook al kent de WWB
de bestuurlijke boete niet en zullen gemeenten bij fraude
(in casu het niet nakomen van de inlichtingenplicht) een
maatregel op moeten leggen. De centrale raad voor beroep
heeft zich in het (recente) verleden geregeld uitgesproken
tegen ‘dubbele bestraffing’. Het ligt daarom niet voor de
hand om over te gaan tot het opleggen van een maatregel, als
het OM inmiddels een sanctie heeft opgelegd. Het ‘una via’
beginsel (geen samenloop van sancties op dezelfde
onrechtmatige gedraging dan bij beslissing van één enkele
overheidsorgaan) verzet zich daar tegen. Het beleid en de hoogte van de
aangiftegrens vastgelegd in de Aanwijzing Sociale
Zekerheidsfraude. De grens voor aangifte is bepaald op
€6.000,-HOOFDSTUK 4. OVERIGE GEDRAGINGEN DIE LEIDEN TOT EEN
MAATREGELArtikel 14 Tekortschietend besef van
verantwoordelijkheidLid 1Aan de WWB ligt het beginsel ten grondslag dat een ieder in
eerste instantie in zijn eigen bestaanskosten dient te
voorzien. Pas wanneer dat niet mogelijk is, kan men een
beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dat iedereen alles zal moeten doen en nalaten
om een beroep op bijstand te voorkomen. Gebeurt dit niet of
in onvoldoende mate dan is er veelal sprake van een
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. Indien de belanghebbende er
blijk van heeft gegeven zich daarvan onvoldoende bewust te
zijn, wordt ingevolge dit artikel een maatregel opgelegd.
Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit
allerlei gedragingen blijken, zoals:
een onverantwoorde besteding van vermogen;
geen of een te late aanvraag doen voor een
voorliggende voorziening.
De verplichting om voldoende besef van verantwoordelijkheid
te tonen voor de voorziening in het bestaan, geldt reeds
voordat een uitkering wordt aangevraagd. Dit betekent
bijvoorbeeld dat, wanneer iemand in de periode voorafgaand
aan de aanvraag een grote erfenis in korte tijd op heeft
uitgegeven, waardoor hij niet langer beschikt over voldoende
middelen om in de kosten van het bestaan te voorzien en als
gevolg daarvan een uitkering moet aanvragen, het college
hiermee rekening houdt door het opleggen van een
maatregel.Lid 2 Omdat het niet mogelijk is een limitatieve opsomming te
geven van alle gedragingen die leiden tot een
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid geeft het
tweede lid het college de mogelijkheid om de hoogte van de
maatregel af te stemmen op de ernst van de gedraging, de
mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden waarin de
belanghebbende verkeert.Bij het onverantwoord interen van vermogen kan de volgende
richtlijn worden
gehanteerd:
10% van de uitkeringsnorm gedurende 3 maanden indien
de uitkering tot 3 maanden eerder moet worden
verleend dan bij een verantwoorde intering het geval
zou zijn geweest;
20% van de uitkeringsnorm gedurende 3 maanden indien
de uitkering 3 tot 6 maanden eerder moet worden
verleend dan bij een verantwoorde intering het geval
zou zijn geweest;
50 % van de uitkeringsnorm gedurende 3 maanden
indien de uitkering meer dan 6 maanden eerder moet
worden verleend dan bij een verantwoorde intering
het geval zou zijn geweest;
Artikel 15 Zeer ernstige misdragingenOnder de term 'zeer ernstige misdragingen' kunnen diverse
vormen van agressie worden verstaan. Er moet sprake zijn van
verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke
verkeer in alle gevallen als onacceptabel wordt beschouwd. In artikel 18, lid 2 WWB en artikel 20, lid 2 IOAW en IOAZ
wordt gesproken over ‘het zich ten opzichte van het college
zeer ernstig misdragen’. Dit betekent dat alleen (zeer)
agressief gedrag tegenover leden van het college en hun
ambtenaren aanleiding zijn voor het verlagen van de
inkomensvoorziening. Er kan dus geen maatregel worden
toegepast als een cliënt zich agressief heeft gedragen
tegenover een medewerker van een andere organisatie die
belast is met de uitvoering van de WWB (bijvoorbeeld een
re-integratiebedrijf). Het is in dat geval wellicht wel
mogelijk om een maatregel op te leggen wegens het niet of
onvoldoende gebruikmaken van een voorziening gericht op
arbeidsinschakeling.Bij het afstemmen van de inkomensvoorziening in de situatie
dat een cliënt zich ernstig heeft misdragen, zal gekeken
moeten worden naar de ernst van de gedraging, de mate van
verwijtbaarheid en de persoonlijke omstandigheden van de
betrokkene. Uitgangspunt hierbij is dat de ernst van de
gedraging toeneemt naarmate er meer sprake is van fysiek en
persoonsgericht geweld.Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging,
kunnen de volgende vormen van agressief gedrag in een
oplopende reeks (steeds ernstiger) worden onderscheiden:
verbaal geweld (schelden);
discriminatie;
intimidatie (uitoefenen van psychische druk);
zaakgericht fysiek geweld (vernielingen);
mensgericht fysiek geweld;
combinatie van agressievormen.
Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal
gekeken moeten worden naar de omstandigheden waaronder de
misdraging heeft plaatsgehad. In dit verband is het relevant
een onderscheid te maken tussen instrumenteel geweld en
frustratiegeweld. Van instrumenteel geweld is sprake als
iemand het toepassen van geweld bewust gebruikt om een
bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het verkrijgen van
een uitkering). Agressie die ontstaat door onmacht,
ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke kan worden
aangeduid met frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat
de mate van verwijtbaarheid bij instrumenteel geweld in
beginsel groter is dan bij frustratiegeweld.Naast een maatregel van de bijstand kan het college
besluiten de belanghebbende een gebouwverbod op te leggen en
kunnen het college en de betrokken medewerker aangifte doen
bij de politie.Artikel 16 Nadere verplichtingenArtikel 55 tot en met 57 van de WWB wordt de mogelijkheid
geboden om naast de in Hoofdstuk 2 van de wet opgenomen
verplichtingen op te leggen die strekken tot
arbeidsinschakeling of vermindering dan wel beëindiging van
de uitkering.HOOFDSTUK 6 SLOTBEPALINGENArtikel 17 CiteertitelDit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 18 InwerkingtredingDit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 19 OvergangsregelingDit artikel behoeft geen toelichting