CVDR105959_1Erfgoedverordening 2011 gemeente HeumennlregelingHeumen2017-10-10HeumenDe Verbinding, 05-07-2011Erfgoedverordening 2011 gemeente HeumenGemeentewet, art. 149Monumentenwet 1988, art. 12, 15 en 38Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, art. 2.1 en 2.2gemeenteraadruimtelijke ordening, verkeer en vervoer2011-06-30De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-07-062017-10-11Onbekend05.09.B9GeenErfgoedverordening 2011 gemeente HeumenGEMEENTE HEUMEN RAADSBESLUITOnderwerp: Vaststelling ErfgoedverordeningDatum: 26 mei 2011Besluitnr.: 05.09 B9De raad van de gemeente Heumen in openbare vergadering bijeen;gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 april
2011gelet op artikel 149 van de Gemeentewet, de artikelen 12, 15 en 38 van
de Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht;b e s l u i t:vast te stellen de Erfgoedverordening 2011 gemeente Heumen1.Algemeen1.BegripsbepalingenDeze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een overeenkomstig deze verordening als
beschermd gemeentelijk monument aangewezen:
zaak, waaronder tevens groen erfgoed wordt verstaan, die
van algemeen belang is wegens zijn schoonheid, betekenis
voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde;
terrein dat van algemeen belang is wegens een daar
aanwezige zaak bedoeld onder 1;
gemeentelijke monumentenlijst: de lijst waarop zijn
geregistreerd de overeenkomstig deze verordening als
gemeentelijk monument aangewezen zaken of terreinen bedoeld in
onderdeel a;
beschermd monument: beschermd monument als bedoeld in artikel
1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;
monumentencommissie: de op basis van art.15 Monumentenwet 1988
ingestelde commissie met als taak het college op verzoek of uit
eigen beweging te adviseren over de toepassing van de
Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
de verordening en het monumentenbeleid;
gemeentelijke archeologische waardenkaart: topografische kaart
van het gemeentelijke grondgebied of delen van het grondgebied,
waarop archeologische monumenten en archeologische
verwachtingsgebieden zijn aangegeven;
archeologisch verwachtingsgebied: gebied, aangegeven op de
archeologische waardenkaart, waarvan is aangegeven dat in
bepaalde mate archeologische vondsten of sporen te verwachten
zijn;
hoge verwachtingswaarde: grote kans op archeologische vondsten
of informatie;
middelhoge verwachtingswaarde: gemiddelde kans op archeologische
vondsten of informatie;
lage verwachtingswaarde: kleine kans op archeologische vondsten
of informatie;
plan van aanpak: plan dat weergeeft hoe een archeologische
uitvoerder de vragen zoals omschreven in het programma van eisen
denkt te gaan beantwoorden;
programma van eisen: programma dat door het college wordt
vastgesteld en waarmee kaders worden gesteld voor het ontwerp en
de uitvoering van archeologisch onderzoek.
gemeentelijke beleidsadvieskaart: kaart behorende bij de
gemeentelijke archeologische waardenkaart.
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1 van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente heumen
vergunning: een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, of 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
groen erfgoed: monumenten in de vorm van houtsingels, oude
dijken, monumentale bomen, scheiwallen, hagen en
dergelijke.
2.Aanwijzing gemeentelijke monumenten2.Het gebruik van het monumentBij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met het
gebruik van het monument.3.De aanwijzing tot gemeentelijk monument1.Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende, een
monument aanwijzen als gemeentelijk monument.2.Voordat het college over de aanwijzing een besluit neemt, vraagt het
college advies aan de monumentencommissie.3.Voordat het college een monument met een religieuze bestemming dat
uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de uitoefening
van de eredienst, als gemeentelijk monument aanwijst, voert hij
overleg met de eigenaar.4.De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op grond
van artikel 3 van de Monumentenwet 1988.4.VoorbeschermingMet ingang van de datum waarop de eigenaar van een monument de
kennisgeving van het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument
ontvangt tot het moment dat de aanwijzing en registratie als bedoeld in
artikel 7 plaatsvindt, dan wel vaststaat dat het monument niet wordt
geregistreerd, zijn de artikelen 10 tot en met 14 van overeenkomstige
toepassing.5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluit1.De monumentencommissie adviseert schriftelijk binnen 8 weken na
ontvangst van het verzoek van het college.2.Het college beslist binnen 4 weken na ontvangst van het advies van
de monumentencommissie, maar in ieder geval binnen 12 weken na de
adviesaanvraag.6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe aanwijzing als bedoeld in artikel 3, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijst1.Het college registreert het gemeentelijke monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.2.De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke aanduiding,
de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding en een
beschrijving van het gemeentelijke monument.8.Wijzigen van de aanwijzing1.Het college kan al dan niet op aanvraag van een belanghebbende de
aanwijzing wijzigen.2.Artikel 3, tweede en derde lid, alsmede artikel 4, 5 en 6 zijn van
overeenkomstige toepassing op het wijzigingsbesluit.3.Indien de wijziging naar het oordeel van het college van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing, als
bedoeld in lid 2, achterwege.4.De inhoud en de datum van de wijziging worden op de gemeentelijke
monumentenlijst aangetekend.9.Intrekken van de aanwijzing1.Indien het college de aanwijzing intrekt, zijn artikel 3, tweede
lid, en artikel 5 van overeenkomstige toepassing.2.De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien toepassing
wordt gegeven aan artikel 3 van de Monumentenwet 1988.3.De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
geregistreerd.3.Instandhouding van gemeentelijke monumentale zaken10.Instandhoudingbepaling1.Het is verboden een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, sub 1, te beschadigen of te vernielen.2.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in
enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken
op een dusdanige wijze, dat het wordt ontsierd of in gevaar
gebracht.
3.Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het tweede lid,
gelden niet indien het college nadere regels stelt met betrekking
tot de wijze waarop werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd.4.Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een
monument met een religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld
in het tweede lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en
voor zover het een vergunning betreft, waarbij wezenlijke belangen
van de godsdienstuitoefening in het monument in het geding
zijn.11.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag als bedoeld in artikel 4.2. Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning als bedoeld in artikel 10 en de daarbij te overleggen
gegevens en bescheiden worden in tweevoud ingediend. 12.Termijnen advies1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een gemeentelijk monument
aan de monumentencommissie voor advies.2.Binnen 4 weken na de datum van verzending van het afschrift brengt
de monumentencommissie schriftelijk advies uit aan het college.13.WeigeringsgrondenDe vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument. 14.Intrekken van de vergunningDe vergunning kan door het bevoegd gezag worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van het monument
zwaarder dient te wegen.
4.BESCHERMDE monumenten15.Vergunning voor beschermd monument1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een beschermd monument aan
de monumentencommissie.2.De monumentencommissie adviseert schriftelijk over de aanvraag
binnen acht weken na de datum van verzending van het afschrift.5.Instandhouding van archeologische terreinen16.Instandhoudingbepaling1.Het is verboden om in een archeologisch monument, bedoeld in artikel
1, onder a, sub 2 of een archeologisch verwachtingsgebied, bedoeld
in artikel 1, onder f, de bodem dieper dan 30 cm onder de
oppervlakte te verstoren.2.Het verbod in lid 1 is niet van toepassing indien;
het een verstoring betreft van een archeologisch monument of
archeologisch verwachtingsgebied als aangegeven op de
gemeentelijke archeologische waardenkaart en waarbij die
verstoring plaatsvindt:
in een gebied met lage archeologische
verwachtingswaarde en het te verstoren gebied
kleiner is dan 2500 m2, of;
in een gebied met een middelhoge archeologische
verwachtingswaarde en het te verstoren gebied
kleiner is dan 500 m2, of;
in een gebied met hoge archeologische
verwachtingswaarde en het te verstoren gebied
kleiner is dan 200 m2.
in het geldend bestemmingsplan bepalingen zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
sprake is van een activiteit als bedoeld in artikel 2.12,
eerste en tweede lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht en hierin voorschriften zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
het college nadere regels stelt met betrekking tot de
uitvoering van werkzaamheden die leiden tot een verstoring
van een archeologisch monument of archeologisch
verwachtingsgebied als aangegeven op gemeentelijke
archeologische waardenkaart;
een rapport is overgelegd waarin de archeologische waarde
van het te verstoren terrein naar het oordeel van het
bevoegd gezag in voldoende mate is vastgesteld en waaruit
blijkt dat:
het behoud van de archeologische waarden in
voldoende mate kan worden geborgd; of
de archeologische waarden door de verstoring niet
onevenredig worden geschaad; of
in het geheel geen archeologische waarden aanwezig
zijn.
17.Opgravingen en begeleiding1.Indien binnen het grondgebied van de gemeente Heumen onderzoek wordt
uitgevoerd in het kader van het doen van opgravingen in de zin van
artikel 1 sub h Monumentenwet 1988, dient, onverminderd de overige
bepalingen van deze wet:
het college een programma van eisen vast te stellen als
bedoeld in artikel 1 onder k waarbij nadere regels worden
gesteld ten aanzien van het onderzoek.
de verstoorder, voorafgaande aan het onderzoek, een plan van
aanpak als bedoeld in artikel 1 onder j van deze verordening
ter goedkeuring aan het bevoegd gezag te overleggen,.
2.In de nadere regels neemt het college bepalingen op met betrekking
tot het toezicht op de feitelijke uitvoering van het plan van
aanpak. Tijdens het onderzoek dienen aanwijzingen van het college in
acht te worden genomen.3.Om te kunnen beoordelen of het plan van aanpak aan het programma van
eisen en eventuele nadere regels voldoet, vraagt het bevoegd gezag
advies aan een deskundige, zoals omschreven in de Wet op de
Archeologische monumentenzorg.18.ProcedureDe bepalingen uit artikel 11, 12, 13 en 14 zijn van overeenkomstige
toepassing op de bepalingen uit artikel 16, tweede lid, onder e, en
artikel 17, eerste lid, onder b.6Overige bepalingen19.Tegemoetkoming in schadeIndien en voor zover blijkt dat een belanghebbende schade lijdt of zal
lijden, die redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort
te blijven, kent het bevoegd gezag hem op zijn aanvraag een naar
billijkheid te bepalen tegemoetkoming toe, indien de schade in relatie
staat tot:
de weigering van het bevoegd gezag een vergunning als bedoeld in
artikel 10 te verlenen;
de voorschriften door het bevoegd gezag verbonden aan een
vergunning als bedoeld in artikel 10;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 10, derde lid;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 16, tweede lid, onder d;
een aanwijzing als bedoeld in artikel 17, tweede lid, tweede
volzin.
20.StrafbepalingDegene, die handelt in strijd met het derde lid van artikel 10 en
artikel 16 met uitzondering van het bepaalde in het tweede lid, onder e,
van deze verordening, wordt gestraft met een geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van ten hoogste drie maanden.21.Toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn belast:
Met betrekking tot zakelijke monumenten als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 1: de ambtenaar die belast is met de
monumentenzorg in de gemeente Heumen;
Met betrekking tot monumentale terreinen als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 2: de ambtenaar die belast is met de
archeologie in de gemeente Heumen;
2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het college dan
wel de burgemeester aan te wijzen personen.7.Slotbepalingen22.Intrekken oude regelingDe Monumentenverordening 1988 en het Interim-beleid archeologie 2006
worden ingetrokken.23.Overgangsrecht1.De op grond van de onder artikel 22 ingetrokken
Monumentenverordening aangewezen en geregistreerde gemeentelijke
monumenten, worden geacht aangewezen en geregistreerd te zijn
overeenkomstig de bepalingen van deze verordening.2.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding
van deze verordening worden afgehandeld met inachtneming van de in
artikel 22 ingetrokken verordening.24.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking de dag na de bekendmaking.25.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als Erfgoedverordening 2011 Gemeente
Heumen.RKMalden, 26 mei 2011DE RAAD VOORNOEMD;De raadsgriffier,L.BoslandDe burgemeester,P.MengdeArtikelsgewijze toelichting1.Algemeen1.BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met
uitzondering van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de
omschrijving van een monument in de Monumentenwet 1988. De
cultuurhistorische waarde is volgens de Memorie van Toelichting de aan
een bouwwerk of gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het beeld dat
is ontstaan en het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis
van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt. Dit is een zo ruime
omschrijving dat het ook betrekking kan hebben op zaken en gebieden met
een geschiedkundige en of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim
te worden uitgelegd. Hoofdzakelijk betreft het locaties waar
archeologische waarden in de bodem (kunnen) zitten, maar daarnaast kan
het bijvoorbeeld ook gaan om parken, tuinen en een perceel met een of
meer bomen. Het is niet vereist dat op het terrein ook een bouwkundig
monument voorkomt om over een gemeentelijk monument te kunnen spreken.
Een 'zaak' is immers een veel ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke
monumenten is overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om
monumenten die (nog) niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst
omdat ze ‘te jong zijn’, al op de gemeentelijke monumentenlijst te
plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de
bescherming vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal
eenvoudig kunnen worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de
gemeentegrens en daarmee buiten de werking van de verordening worden
gebracht. Sub bDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst
heeft geen rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve
handeling. Voorafgaand aan de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing
tot gemeentelijk monument die rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker
om de aanwijzing en de plaatsing op de lijst uit elkaar te trekken. Zie
ook de toelichting op artikel 3, lid 1, en artikel
7.Sub cVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten
bij de begripsomschrijving uit de Wabo. De Wabo zelf verwijst weer naar
de Monumentenwet 1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als
een onroerend monument die is ingeschreven in een ingevolge de
Monumentenwet 1988 vastgesteld register. Op de vergunningverlening voor
rijksmonumenten zijn de bepalingen uit de Wabo van toepassing. Sub dSinds de komst vande Wet dualisering gemeentebestuur in 2002
kan elk bevoegd orgaan in de gemeente (raad, college en burgemeester)
zelf zijn commissies instellen. De monumentencommissie is een commissie
die adviseert aan het bevoegd gezag. In de Erfgoedverordening wordt door
de raad bepaald dat een monumentencommissie advies moet uitbrengen aan
het bevoegd gezag. Dit vloeit voort uit de Monumentenwet 1988. In
artikel 15 van deze wet is bepaald dat de gemeente in een verordening de
inschakeling van een commissie moet regelen die adviseert aan het
bevoegd gezag over aanvragen om een omgevingsvergunning voor een
activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder f van de Wabo.
De wetgever geeft hier dus aan dat het college in dit geval geen
keuzevrijheid heeft ten aanzien van het instellen van een commissie. Het
instellen van de monumentencommissie door het college moet door middel
van een apart collegebesluit. De taken van de monumentencommissie
strekken zich uit over de Erfgoedverordening, de Monumentenwet 1988, de
Wabo en het monumentenbeleid.Sub lDe gemeentelijke beleidsadvieskaart biedt een praktische oplossing
bieden in het geval dat nog geen Malta-proof bestemmingsplan is
vastgesteld. Sub mDe hoofdregel is dat burgemeester en wethouders van de gemeente waar het
project zich in hoofdzaak afspeelt het bevoegd gezag is. De overige begripsbepalingen zijn in hun definitie al ruim omschreven,
zodat deze geen nadere toelichting behoeven. 2.Aanwijzing gemeentelijke monumentenDe Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen
op toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft
het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag betreffende de
aanwijzing van gemeentelijke monumenten.2.Het gebruik van een monumentHet betreft hier vooral de gebruiksmogelijkheden die de
eigenaar/gebruiker zelf aan het object toekent. Deze
gebruiksmogelijkheden slaan op de constructie en de ligging van het
object, maar ook het feitelijke gebruik van het object zelf. 3.De aanwijzing tot gemeentelijk monumentLid 1De aanwijzing tot gemeentelijk monument en het plaatsen op de
monumentenlijst zijn twee zaken met verschillend rechtsgevolg. De
aanwijzing heeft rechtsgevolg, het daarna registreren op de
gemeentelijke monumentenlijst is slechts een administratieve
handeling.Het besluit tot aanwijzing is een discretionaire bevoegdheid van het
college. Na afweging van alle betrokken belangen kan tot aanwijzing
worden besloten. De afweging van de belangen van de rechthebbende ten
opzichte van de te beschermen monumentale waarden moet uitdrukkelijk
gemotiveerd in het besluit naar voren komen (de redengeving). De
aanwijzing geeft geen recht op schadevergoeding. De aanwijzing verandert
immers over het algemeen niets aan het bestaande gebruik van het
monument.Een aanwijzing heeft echter wel gevolgen voor de mogelijkheden wat
betreft het toekomstige gebruik van een monumentaal object. Immers, de
monumentaal aangewezen onderdelen mogen slechts met een vergunning (zie
art. 10, tweede lid) of slechts op grond van de nadere regels (zie art.
10, derde lid) worden gewijzigd. Het wijzigen van niet-monumentale
onderdelen is alleen vergunningvrij wanneer ook geen omgevingsvergunning
voor het bouwen is vereist. Om deze, weliswaar toekomstige, last voor de
burger in te perken, dient bij de aanwijzing in de redengevende
omschrijving zorgvuldig bekeken te worden wat wel en wat niet van het
object tot monumentaal beschermingswaardig onderdeel wordt aangewezen en
voor welk deel een vergunningplicht achterwege kan blijven. Mogelijke
afweging kan zijn om alleen de vanuit openbare ruimten zichtbare
bijzondere onderdelen tot monument aan te wijzen, zodat bijvoorbeeld
voor wijzigingen aan de achterkant en het interieur in dat geval geen
omgevingsvergunning voor monumenten is vereist maar bijvoorbeeld alleen
een omgevingsvergunning voor het bouwen.Lid 2Het college moet het advies inwinnen van de monumentencommissie als
bedoeld onder artikel 1, sub d. De verordening bindt het advies niet aan
bepaalde voorschriften over vorm en inhoud. Een regeling die de taak en
werkwijze van de monumentencommissie bepaalt, is daarvoor de aangewezen
plaats.In de verordening is geen bepaling opgenomen dat voordat het college
over een aanwijzing een besluit neemt de aanvrager en andere
belanghebbenden worden gehoord. Dit is namelijk al geregeld in (de
artikelen 4:8 en 4:9 van) de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Lid 3Dit lid is nodig ondanks het bepaalde in artikel 4:8 Awb dat
belanghebbenden zienswijzen naar voren kunnen brengen. Overleg is immers
meer dan het naar voren kunnen brengen van zienswijzen.Lid 4Monumenten die op grond van een aanwijzing door het Rijk of provincie al
op een monumentenlijst zijn geplaatst, komen niet voor aanwijzing als
gemeentelijk monument in aanmerking.4.VoorbeschermingDit artikel regelt de voorbescherming voor toekomstige gemeentelijke
monumenten, zoals die ook voor rijksmonumenten geldt. Dat betekent dat
in de periode van kennisgeving van het voornemen van het college om een
monument op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen tot het
daadwerkelijke aanwijzingsbesluit (dit kan ook een afwijzing zijn), de
artikelen 10 tot en met 14 van deze verordening van toepassing zijn. Dat
betekent onder andere dat een monument tijdens de aanwijzingsprocedure
tot gemeentelijk monument niet mag worden afgebroken, gewijzigd,
verplaatst (etc.) zonder een omgevingsvergunning voor monumenten of
anders dan de bij nadere regels opgestelde wijze. Het gebruik van de
voorbeschermingsprocedure is gebonden aan een motivatieplicht, aangezien
hieraan voor de eigenaar/gebruiker financiële consequenties zijn
verbonden. Immers, gedurende de voorbescherming dienen bouwactiviteiten
te worden opgeschort.Het inroepen van de voorbescherming van een object is een
publiekrechtelijke beperking en een beperkingenbesluit in de zin de van
artikel 1, onder a, sub 1 juncto artikel 1, onder b, sub 5 van de Wet
kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken. Daarmee is
ook onder andere artikel 13 van deze wet van toepassing wat betreft de
aansprakelijkheid van gemeenten voor geleden schade. Daarom moet een
gemeente gegronde redenen kunnen aanvoeren voor het inroepen van de
voorbescherming. Zie hiertoe ook de toelichting bij artikel 6 van deze
verordening.5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluitIn dit artikel worden de termijnen genoemd waarbinnen de
monumentencommissie moet adviseren (lid 1) en het college een beslissing
moet nemen (lid 2). Door de besluitvorming aan een termijn te binden,
weten alle belanghebbenden waar ze aan toe zijn. In het kader van de
vermindering van administratieve lasten dient goed nagedacht te worden
over de specifieke invulling met betrekking tot de duur van de
termijnen. Over het algemeen geldt hoe korter de termijnen zijn, des te
minder zijn de administratieve lasten voor de burger.Het bepaalde in lid 2 heeft tot gevolg dat, wanneer de
monumentencommissie niet tijdig adviseert, het college de volgende keuze
kan maken: zonder advies een beslissing nemen, of besluiten om een (te
laat uitgebracht advies als bedoeld in het eerste lid) toch in hun
overwegingen te betrekken. Als het college niet tijdig beslist, is op
grond van de Awb sprake van een fictieve weigering. Ingevolge artikel
6:2 staat voor de aanvrager dan de mogelijkheid van bezwaar of
administratief beroep open die ook tegen een reëel besluit open zou
staan.Het artikel bevat geen bepalingen over bekendmaking van het besluit,
omdat de Awb dat afdoende regelt (afdeling 3.6).6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe ontvangst van de (veelal aangetekende) mededeling (zijnde een
afschrift van de inschrijving) van het college is voor alle aan het
monumentale object verbonden zakelijk gerechtigden van essentieel
belang. De kenbaarheid van de aanwijzing tot monumentaal object is ook
te herleiden tot artikel 1, onder a, sub 1 juncto artikel 1, onder b,
sub 6 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende
zaken. Daarmee zijn de voorschriften uit deze wet ook van toepassing op
een aanwijzingsbesluit als bedoeld in artikel 6 van deze
verordening.Dit artikel regelt overigens niet specifiek dat de aanwijzing wordt
bekendgemaakt aan de eigenaar en de aanvrager, omdat de Awb dat al
bepaalt (afdeling 3.6). Indien artikel 4:8 Awb is toegepast (horen van
geadresseerde en derdebelanghebbenden) dan dienen de betrokkenen op
grond van het bepaalde in artikel 3:43 Awb eveneens een mededeling te
ontvangen.7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijstDe registratie van de aanwijzing is een administratieve handeling (en
geen besluit). De bedoeling van de bij te houden monumentenlijst is om
een ieder snel inzicht te geven in welke zaken als gemeentelijk monument
zijn aangewezen en de redengeving daartoe. Wat betreft dit laatste
aspect zij tevens verwezen naar de toelichting bij artikel 3, eerste lid
(aanwijzing).8.Wijziging van de aanwijzingOp grond van dit artikel is het mogelijk om de aanwijzing van
gemeentelijke monumenten te wijzigen (lid 1). Hiervoor geldt dezelfde
voorbereidingsprocedure als voor de aanwijzing zelf (lid 2), tenzij de
wijziging van ondergeschikte betekenis is (lid 3). Wijzigingen van de
aanwijzing worden doorgevoerd op de gemeentelijke monumentenlijst (lid
4).9.Intrekken van de aanwijzingDit artikel geeft de mogelijkheid om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten in te trekken (lid 1). Voor intrekking van de aanwijzing is
het advies van de monumentencommissie nodig. Monumenten op de
gemeentelijke monumentenlijst waarvan de aanwijzing is ingetrokken
(omdat ze zijn gesloopt of anderszins volledig teloor gegaan), worden
door het college van de monumentenlijst gehaald. Het kan zinvol zijn om voor een gebouw, waarvoor een aanvraag tot
intrekking van de aanwijzing loopt een (uitvoerige) documentatie te
eisen. Enerzijds kan deze voor een goede afweging van de aanvraag
dienen, anderzijds wordt het gebouw voorafgaand aan de sloop voor de
lokale geschiedenis gedocumenteerd.3.Instandhouding van gemeentelijke monumentale zaken10.InstandhoudingbepalingDe verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 10 vertoont gelijkenis
met artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de
beschermde monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het
alleen over gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de
omgevingsvergunningaanvraag voor gemeentelijke monumenten is van belang
dat het verkrijgen van gegevens en ontbrekende gegevens geregeld is in
de Awb (artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en 4:15). In het kader van de
Wabo dient de gemeente een aanvraag langs elektronische weg mogelijk te
maken. Een schriftelijke aanvraag wordt ingediend met behulp van een
door de Minister van VROM vastgesteld formulier. De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de
indieningsvereisten voor de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In
paragraaf 5.2 van de Mor zijn specifieke indieningsvereisten opgenomen
voor activiteiten met betrekking tot monumenten. De aard, de omvang en
de locatie van de werkzaamheden bepalen welke indieningsvereisten
gelden. Het bevoegd gezag heeft niet de mogelijkheid van deze
indieningsvereisten af te wijken. In het kader van de vermindering van
administratieve lasten voor burgers en bedrijven dienen de
indieningsvereisten bij de vergunningaanvraag zo beperkt mogelijk
gehouden te worden. Zo kan het overleggen van bouwtekeningen worden
beperkt tot 1 exemplaar.In lid 3 van artikel 10 wordt de mogelijkheid geschapen voor het college
om nadere regels te stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van
het verbod uit het eerste lid en de vergunningplicht uit het tweede lid.
De Wabo ziet alleen op vergunningen en ontheffingen. Deze bepaling over
het stellen van nadere regels valt daarom buiten de Wabo. Het college
blijft hiervoor het bevoegde gezag. Het zal hierbij over het algemeen
gaan om wijzigingen aan gemeentelijke monumenten die niet van
ingrijpende aard zijn. Voornamelijk het reguliere onderhoud kan in
vastomlijnde regels worden opgenomen, zodat burgers niet voor relatief
eenvoudige wijzigingen (bijvoorbeeld met betrekking tot kleurstelling of
het gebruik van identieke materialen) worden geconfronteerd met een
vergunningprocedure. In deze nadere regels kunnen dan expliciet die
situaties worden benoemd waarin de burger geen vergunning hoeft aan te
vragen. Indien echter duidelijk is wat het toetsingskader is voor grote
(niet-reguliere) wijzigingen aan een monument, kan ook dit
toetsingskader in algemene regels worden opgenomen, zodat burgers nog
minder met administratieve lasten worden geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen)
kunnen de uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het
kader van de monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de
bouwkundige en monumentale kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te
staan. Voorts staat het voeren van (voor)overleg centraal bij dit
artikel, zodat maatwerk kan worden geleverd. Praktisch gezien gaat een
medewerker monumentenzorg van de gemeente, op locatie en gezamenlijk met
de initiatiefnemer, onderzoeken welke aanpassingen mogelijk zijn aan de
hand van de algemene regels, zodat de monumentale waarde van het object
niet of zo min mogelijk wordt aangetast.In lid 4 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten
teruggeplaatst. Is er sprake van een vergunning voor het monument dan is
overeenstemming tussen de eigenaar en de vergunningverlener nodig.
Overleg en overeenstemming betreffen de wezenlijke belangen van de
godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat betekent dat voor
bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling dan ook
niet geldt. 11.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend. Een burger heeft de keuze
tussen het digitaal dan wel schriftelijk aanvragen van de
omgevingsvergunning. Voor ondernemingen en personen met een zelfstandig
beroep geldt in beginsel geen keuzevrijheid, zij kunnen uitsluitend een
aanvraag langs digitale weg indienen. Aangezien een aantal, met name
kleinere, bedrijven nog niet over de benodigde voorzieningen beschikken
om een aanvraag digitaal in te dienen is in overleg met diverse
brancheorganisaties besloten om de verplichting na verloop van twee
jaren in werking te laten treden. Het Bor bepaalt dat in het kader van de vermindering van de
administratieve lasten voor burgers en bedrijven het bevoegd gezag bij
een schriftelijke aanvraag maar maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en
de daarbij behorende bescheiden mag opvragen. In bepaalde gevallen kan
op grond van het derde lid van artikel 4.2 Bor hiervan worden afgeweken.
Er moet dan sprake zijn van twee of meer adviezen of verklaringen van
geen bedenkingen.12.Termijnen advies en vergunningverleningOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 10 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Echter indien er meerdere
activiteiten voor het project moeten worden uitgevoerd en voor één van
de andere activiteiten de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure
op grond van de Wabo gevolg moet worden dan wordt voor het hele project
de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt
van de Wabo is dat altijd maar één procedure geldt. Indien er sprake is
van een samenloop van procedure geldt de zwaarste procedure (de
uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure). Aangezien veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor
gekozen om deze hieronder nader toe te lichten. De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen
van de Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming. De reguliere voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan
bij titel 4.1 van de Awb. De procedure vangt aan met een verplichte
ontvangstbevestiging van het indienen van een aanvraag. Het bevoegd
gezag zendt de aanvrager nadat het de aanvraag heeft ontvangen een
bericht waarin het vermeldt dat zij bevoegd gezag is, welke procedure
zal worden doorlopen, de beslistermijn en de beschikbare rechtsmiddelen
en indien de reguliere procedure wordt gevolgd vermeldt het bevoegd
gezag tevens dat een beslissing van rechtswege is gegeven, indien niet
tijdig op de aanvraag is beslist. Indien de verstrekte gegevens en
bescheiden onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag, stelt
het bevoegd gezag de aanvrager in de gelegenheid de aanvraag binnen de
door hem gestelde termijn aan te vullen. Het bevoegd gezag geeft van de
aanvraag met vermelding van de ontvangstdatum kennis in een of meer dag,
nieuws- of huis-aan-huisbladen of op een andere geschikte wijze. Het
bevoegd gezag moet op grond van artikel 3.9 Wabo binnen 8 weken een
beslissing op de aanvraag nemen. In deze periode moet het bevoegd orgaan
eventuele belanghebbenden de mogelijkheid geven om zienswijzen in te
brengen (artikel 4:8 Awb). Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde
lid, Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de gelegenheid worden
gesteld advies uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan
de (gemeentelijke) monumentencommissie.Voor het uitbrengen van advies is geen termijn opgenomen. Van belang is
dat de adviseur in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te
brengen. Het is echter aan de adviseur om te bepalen of hij van deze
gelegenheid gebruik wil maken. Het uitbrengen van een advies staat het
nemen van een besluit niet in de weg. Wordt het advies niet binnen de
gestelde termijn gegeven dan kan het bevoegd gezag de procedure
vervolgen. Het bevoegd gezag dient altijd de termijn van 8 weken in acht
te nemen. De termijn van 8 weken kan met ten hoogste zes weken worden
verlengd. Het bevoegde gezag dient hiervan op dezelfde manier mededeling
te doen als van de kennisgeving van de aanvraag. Deze verlenging van 6
weken is voornamelijk bedoeld om de adviseur meer tijd te geven voor het
uitbrengen van een advies. Op grond van artikel 3.6 Awb dient het bestuursorgaan zelf een termijn
te stellen voor het uitbrengen van advies, indien dit niet reeds bij
wettelijk voorschrift is bepaald. Deze termijn mag niet zodanig kort
zijn, dat de adviseur zijn taak niet naar behoren kan vervullen. Gelet
op de beslistermijn dient het uitbrengen van het advies door de
monumentencommissie parallel te lopen aan de beoordeling van de aanvraag
door het bevoegde gezag. Dit parallel lopen van het advies en de
beoordeling gebeurt ook al in het kader van de verlening van de
evenementenvergunning waarbij een advies van de brandweer is vereist. Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en zes weken ter inzage
gelegd waarbij het wordt opengesteld voor het indienen van bezwaar. Het
besluit treedt in werking met ingang van de dag na haar bekendmaking en
wordt opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een
bezwaarschrift is verstreken.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale
beslistermijn opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in
dat de overschrijding van de beslistermijn leidt tot een
omgevingsvergunning van rechtswege. De omgevingsvergunning wordt conform
de aanvraag verleend. Men spreekt ook wel van de fictieve
vergunningverlening. De bepalingen uit paragraaf 4.1.3.3 van de Awb zijn
van toepassing verklaard, met uitzondering van artikel 4:20b, derde lid
en 4:20f. De van rechtswege verleende vergunning treedt in werking met
ingang van de dag na de bekendmaking en wordt opgeschort totdat de
termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is verstreken of indien
bezwaar is gemaakt, op dit bezwaar is beslist. 13.WeigeringsgrondenDe omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van
de toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het
kader van dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van
monumenten in het geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het
belang van de monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen
(bijvoorbeeld het economisch belang). De tekst van het artikel geeft
namelijk aan dat het belang van de monumentenzorg zich niet tegen de
vergunningverlening mag verzetten. Hierdoor wordt de monumentenzorg
centraal gesteld. De vergunning moet op grond van dit artikel worden
verleend in de gevallen dat het niet strijdig is met het belang van de
monumentenzorg. 14.Intrekken van de vergunningDit artikellid bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te
trekken. De bepaling onder b heeft de volgende achtergrond: als de
omstandigheden bij de vergunninghouder ten aanzien van het monument
wijzigen, dan zou het zo kunnen zijn dat als er een nieuwe
belangenafweging zou kunnen plaatsvinden, de belangen van het monument
behoren voor te gaan. In dat geval moet het bevoegd gezag mogelijkheden
hebben om de vergunning in te trekken.4.Beschermde monumenten15.Vergunning voor beschermd monumentLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning
voor beschermde monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en
afdeling 3.4 van de Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure
is van toepassing. Hierin verschilt de omgevingsvergunning voor
beschermde monumenten van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke
monumenten. Voor een vergunning als bedoeld in artikel 10 dient namelijk
de reguliere procedure gevolgd te worden. Door de inwerkingtreding van
de Wabo vindt er geen wijziging in de voorbereidingsprocedure voor de
omgevingsvergunning voor beschermde monumenten plaats. Door dit
onderscheid in procedures is de beslistermijn voor beide
omgevingsvergunningen niet gelijk. Dit heeft tot gevolg dat de
adviestermijn voor beschermde monumenten ook langer zal zijn. Door de
komst van de Wabo wordt de kring van belanghebbenden vergroot. Gedurende
de termijn van terinzagelegging kan een ieder een zienswijze indienen.
Voorheen konden alleen belanghebbenden zienswijzen indienen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Het definitieve besluit moet
binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Op het
definitieve besluit kan nog slechts door belanghebbenden beroep worden
ingesteld.Overigens blijken provincies in de praktijk hieraan op verschillende
wijzen invulling te geven. De voorgenomen beperking adviesplicht van de
rijksdienst vanaf 2009 zal op bovenstaande van invloed zijn. Daarom
wordt de verplichte advisering in het wetsvoorstel ‘Wijziging van de
Monumentenwet 1988 in verband met onder meer beperking van de
ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor
monumenten’ los gelaten. Alleen wanneer er sprake is van reconstructie,
sloop en herbestemming van een beschermd monument zal de adviesplicht
van toepassing blijven. Ter compensatie van het wegvallen van het advies
van de rijksdienst zullen alle gemeenten vanaf 2009 een
monumentencommissie moeten hebben aangesteld, die onafhankelijk en
deskundig is. Het overgangsartikel 64 in de Monumentenwet 1988, waarin
de rijksdienst bij afwezigheid van een monumentencommissie in diens
advisering trad, is ingetrokken. Indien het beschermd monument buiten de
bebouwde kom ligt, is het college van B&W verplicht om een afschrift
van de aanvraag aan GS te zenden. GS kunnen de adviesbevoegdheid
vervolgens naar eigen inzicht invullen en al dan niet tot advisering
overgaan, waarvoor men twee maanden de tijd heeft. Het is gewenst dat GS
al op voorhand kenbaar maken in welke gevallen zij niet adviseren, zodat
de beoogde tijdswinst ook daadwerkelijk kan worden gehaald.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de monumentencommissie bij de
aanvragen om een omgevingsvergunning voor beschermde monumenten wordt
ingeschakeld.5.Instandhouding van archeologische terreinen16.InstandhoudingbepalingDe Wet op de archeologische monumentenzorg van 21 december 2006
verplicht de raad om, bij de vaststelling van een bestemmingsplan als
bedoeld in artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, rekening te
houden met de in de grond aanwezige dan wel te verwachten monumenten.
Het uitgangspunt van deze wet (voortvloeiend uit het Verdrag van Malta)
en daarmee ook van deze verordening, is daarom primair dat in het
bestemmingsplan, door middel van een gemeentelijke archeologische
waardenkaart, wordt vastgelegd waar zich archeologische waarden in de
bodem kunnen bevinden. Dit artikel voorziet in de behoefte aan een
overgangsperiode tot het moment dat een bestemmingplan ´Malta-proof´ is.
In dit verband wordt opgemerkt dat het vastgestelde bestemmingsplan
“Buitengebied 2009” en enkele particuliere bestemmingsplannen inmiddels
‘Malta-proof’ zijn, maar de overige bestemmingsplannen nog niet.Lid 1Tot het moment dat een ´Malta-proof´-bestemmingsplan kan worden
vastgesteld, biedt deze verordening bij wijze van artikel 16 de nodige
bescherming aan archeologische waarden in de bodem. Het eerste lid van
artikel 16 biedt bescherming door het opgenomen verbod om dieper dan 30
cm de bodem te verstoren. Lid 2In het tweede lid van artikel 16 worden een vijftal
uitzonderingsmogelijkheden gegeven op het eerste lid. Onderdeel a is
niet van toepassing, indien de verstoring plaats vindt in een
archeologisch monument of verwachtingsgebied als aangegeven op de
gemeentelijke archeologische waardenkaart. Deze waardenkaart (RAAP 2006)
hanteert een driedeling wat betreft de mate waarin archeologische
waarden in de bodem kunnen worden aangetroffen. Deze archeologische
verwachtingswaarden zijn vervolgens gekoppeld aan een aantal m2 te
verstoren verwachtingsgebied. Hoe lager de verwachte archeologische
waarden, hoe groter het aantal m2 kan zijn waarbinnen een verstoring mag
plaatsvinden. Bij een hoge verwachtingswaarde zal het aantal m2
waarbinnen een verstoring mag plaatsvinden echter aanzienlijk kleiner
zijn. Onderdeel b ziet op de situatie dat het bestemmingsplan wel up-to-date
is als bedoeld in de inleidende toelichting bij dit artikel. In dat
geval biedt het bestemmingplan, aan de hand van een bijbehorende
archeologische waardenkaart, voldoende bescherming aan de in de bodem
aanwezige of te verwachten archeologische waarden.In onderdeel c worden een aantal mogelijkheden genoemd die voorheen in
de Wet ruimtelijke ordening waren opgenomen en nu in artikel 2.12 Wabo.
Het gaat hier om het oude projectbesluit, de oude binnenplanse
ontheffing, de oude tijdelijke ontheffing en de oude buitenplanse
ontheffing (voorheen de artikelen 3.10, 3.22 en 3.23 Wro) Deze
bepalingen zijn met de Invoeringswet Wabo komen te vervallen. Wel geldt
nog steeds dat dergelijke besluiten tot stand kunnen komen doordat bij
de aanvraag voorschriften kunnen worden opgenomen met betrekking tot
archeologische waarden in het gebied waarvoor de aanvraag geldt. Aan de
aanvraag kan dan de voorwaarde worden verbonden dat een rapportage wordt
overlegd waarin de archeologische waarden van het te verstoren terrein
in voldoende mate is vastgesteld. Onderdeel e ziet op situaties buiten de aanvraag als bedoeld in
onderdeel c. Het gaat hier in de eerste plaats om een verkapt
vergunningstelsel ten behoeve van het realiseren van een fysiek project.
Er is voor gekozen om deze bepaling dan ook onder de Wabo te laten
vallen. Op grond van artikel 18 zijn de bepalingen uit hoofdstuk 3 van
overeenkomstige toepassing verklaard op de beoordeling van het rapport
door het bevoegd gezag.Dit rapport kan ook in de nadere regels onder d worden gevraagd en komt
overeen met de mogelijkheid in artikel 39, lid 2, van de Monumentenwet
1988 in geval van een bestemmingsplan in de geest van het Verdrag van
Malta.Als laatste wordt in het rijtje het onderdeel d toegelicht. Op grond van
dit artikel kan het college nadere regels stellen wat betreft de eisen
aan de uitvoering van de bodemverstorende werkzaamheden in een
archeologisch monument of verwachtingsgebied. Vooruitlopend op een
´Malta-proof’ bestemmingsplan´ kunnen deze nadere regels inhoudelijk
aansluiten op de situatie dat (in een bestemmingsplan waarin een
archeologische paragraaf is opgenomen) de verstorende werkzaamheden
worden uitgevoerd aan de hand van een aanlegvergunning, waarin vereisten
betreffende de bescherming van archeologische waarden zijn opgenomen,
een en ander conform de handreiking van de VNG ‘Verder met
Valletta’.17.Opgravingen en begeleidingDe verplichtingen die in deze bepaling zijn opgenomen kunnen alleen goed
functioneren, indien een gemeente hierover actief de archeologische
onderzoekers informeert. Immers, indien een gemeente deze bepaling in
haar verordening opneemt, wordt gekozen voor een uitgebreide
regiefunctie bij archeologische opgravingen binnen het gemeentelijk
grondgebied. Om de bedoelde regierol goed te kunnen uitoefenen dient het college een
programma van eisen op te stellen waarmee de kaders worden gesteld voor
het ontwerp en de uitvoering van archeologisch onderzoek (lid 1, onder
a). Daartoe raadpleegt het college de regioarcheoloog. Vervolgens wordt
van de opgraver verwacht dat hij in een plan van aanpak weergeeft hoe
hij specifiek de gestelde kaders, zoals omschreven in het programma van
eisen, denkt te gaan invullen (lid 1, onder b). Ook hier is sprake van
een verkapt vergunningstelsel ten behoeve van de realisering van een
fysiek project. Net als bij onderdeel e, van het tweede lid van artikel
16 is ervoor gekozen om deze bepaling onder de werking van de Wabo te
laten vallen. Op grond van de leden 2 en 3 kunnen vervolgens nadere
regels worden gesteld met betrekking tot de feitelijke uitvoering (en
het toezicht daarop) en de beoordeling van het plan van aanpak.18.ProcedureZoals hierboven al is aangegeven is er bij artikel 16, tweede lid, onder
e en artikel 17, eerste lid, onder b sprake van een verkapt
vergunningstelsel en de uitvoering van een fysiek project. Om deze reden
is de Wabo van toepassing verklaard. De bepalingen uit de artikelen 11,
12, 13 en 14, welke zien op de verlening van de omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten, kunnen derhalve van overeenkomstige toepassing
worden verklaard. Voor de toelichting wordt verwezen naar de
artikelgewijze toelichting bij deze artikelen. 6.Overige bepalingen19.Tegemoetkoming in schadeDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State heeft uitgemaakt dat de
Erfgoedverordening zonder een schadevergoedingsregeling rechtsgeldig is
(BR 86,604). Voor het archeologische deel van de verordening dient
echter, op grond van de Wet op de Archeologische monumentenzorg, wel een
schadevergoedingsregeling in de verordening opgenomen te worden. De
rijksregeling voor excessieve opgravingkosten is ingaande 2009 niet meer
van toepassing. Het veroorzaker-betaalt- principe, zoals dat in de
memorie van toelichting van de Wet op de Archeologische monumentenzorg
is verwoord, staat bij de afweging tot toekenning van schadevergoeding
voorop en geldt voor alle genoemde onderdelen (a t/m e). De gemeente zal
zelf per geval moeten afwegen wat ‘redelijk’ of ‘buitenproportioneel’
is. In deze modelverordening is gekozen voor een
schadevergoedingsbepaling, waarin de specifieke gevallen zijn opgenomen
op grond waarvan het bevoegd gezag mogelijk een schadevergoeding aan een
belanghebbende dient toe te kennen.20.StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing
op de nadere voorschriften die het college kan stellen op grond van
artikel 10, derde lid en artikel 16, met uitzondering van het tweede
lid, onder e. De strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten is geregeld in de Wet economische delicten
(Wed). Het handelen zonder vereiste omgevingsvergunning of in strijd met
de voorschriften daarvan wordt aangemerkt als economisch delict.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154,
lid 1, van de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op
overtreding van verordeningen straf te stellen, maar geen andere of
zwaardere dan hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de
tweede categorie, al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke
uitspraak. In artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht zijn de
geldboetecategorieën opgenomen. De op te leggen boete voor strafbare
feiten in de eerste categorie is maximaal € 370,- (januari 2008); in de
tweede categorie maximaal € 3700,- (januari 2008). Het is de gemeente
niet toegestaan om een hogere geldboete op te nemen dan in genoemde
categorieën. Op gemeentelijk niveau is, gelet op de ernst van dit vergrijp de wens om
enige preventieve werking te bereiken, de keuze voor de geldboete van de
tweede categorie of een hechtenis van drie maanden voor het overtreden
van de nadere regels voor de hand liggend.21.ToezichthoudersIn dit artikel worden toezichthouders aangewezen overeenkomstig
modelbepaling 90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving.
Het is de bedoeling dat bij het eerste lid, onder a en b, functies van
de ambtenaren die belast zijn met de opsporing worden ingevuld. Het
aanwijzen van toezichthouders ingevolge het tweede lid kan door het
college geschieden. Deze aanwijzingsbevoegdheid staat los van de
vergunningverlening en valt derhalve buiten het bereik van de Wabo. De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5
van de Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de
bestuursrechtelijke handhaving van algemeen geldende rechtsregels en
individueel geldende voorschriften. Toezichthouders worden in artikel
5:11 Awb omschreven als zijnde personen, die bij of krachtens wettelijk
voorschrift belast zijn met het houden van toezicht op de naleving van
het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift, zodat de
aanwijzing van toezichthouders derhalve in de Erfgoedverordening kan
plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat
inhoudt dat een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen
voor zover dit redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak
noodzakelijk is. Een toezichthouder kan daarom niet te allen tijde
gebruik maken van alle bevoegdheden die in de Awb standaard aan
toezichthouders worden toegekend. Steeds zal de afweging gemaakt moeten
worden of het voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs
noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van het voorschrift op de
naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats
te betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de
bewoner. 'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen
erven en andere terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen).
Nadrukkelijk zij hier vermeld dat het college op grond van dit artikel
niet zelf opsporingsambtenaren aanwijst als bedoeld in artikel 141
Strafvordering. Dat kan en hoeft het college ook niet te doen aangezien
artikel 142 lid 1 sub c Wetboek van Strafvordering regelt dat bij
verordening aangewezen toezichthouders ook opsporingsbevoegdheid
toekomt. Deze buitengewone opsporingsambtenaren hebben in de regel een
opsporingsbevoegdheid voor een beperkt aantal strafbare feiten.7.Slotbepalingen22.Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de oude Erfgoedverordening, zodat
niet twee verordeningen van kracht zijn die hetzelfde onderwerp regelen.
Het uitdrukkelijk intrekken van een oude regeling mag niet achterwege
worden gelaten met een beroep op het beginsel dat een vroegere regeling
ter zijde wordt gesteld door een latere regeling.23.OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd
duidelijk welke gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling
gebaseerde beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging
van bestaande rechten is daarom in deze verordening een
overgangsbepaling opgenomen. De bestaande rechten betreffen in dit geval
de aanwijzing tot monument (artikel 3) en de vergunning verlening
(artikel 10).In het eerste lid worden de op grond van de oude verordening op de
gemeentelijke monumentenlijst voorkomende monumenten geacht te zijn
aangewezen en geregistreerd overeenkomstig deze nieuwe verordening. In
het tweede lid is geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten, die zijn ingediend vóór het van kracht worden
van deze verordening, worden afgehandeld op grond van de oude
verordening. Voor een bepaalde overgangsperiode zullen er dus twee
procedures gelden. Indien de verordening niet tijdig aan de Wabo is
aangepast, terwijl deze wet al wel in werking is getreden zet de Wabo de
bepalingen uit de verordening aan de kant. De Wabo gaat namelijk voor op
lagere regelgeving. De bepalingen uit de verordening zijn van rechtswege
onverbindend. Bij een nieuwe aanvraag voor een vergunning gelden dan de
bepalingen uit de Wabo. 24.InwerkingtredingDe inwerkingtreding van deze verordening en het vervallen van de oude
verordening is gekoppeld aan de datum van inwerkingtreding van de Wabo.
Bekendmaking van deze verordening moet op grond van artikel 142 van de
Gemeentewet plaatsvinden tenminste acht dagen voor
inwerkingtreding.25.CiteertitelDit artikel noemt de naam van de verordening.
RKMalden, 26 mei 2011DE RAAD VOORNOEMD;De raadsgriffier,De loco-burgemeester,L.Bosland.H.van den Berg.