CVDR104786_1Verordening leerlingenvervoer gemeente Loon op Zand 2011nlregelingLoon op Zand2018-12-11Loon op ZandOnbekendVerordening leerlingenvervoer gemeente Loon op Zand 2011Artikelen 4 van WPO, WVO en WECgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2011-07-06De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-06-232012-08-01OnbekendOnbekendleerlingenvervoerGeenVerordening leerlingenvervoer gemeente Loon op Zand 2011besluitDe raad van de gemeente Loon op Zand;gelet op de artikelen 4 van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de
expertisecentra, en artikel 4 van de Wet op het voortgezet onderwijs,besluit:vast te stellen de volgende: Verordening leerlingenvervoer gemeente Loon op Zand.1:ALGEMENE BEPALINGEN1:BegripsomschrijvingIn deze verordening wordt verstaan ondera. school:- een basisschool of speciale school voor basisonderwijs als bedoeld in de
Wet op het primair onderwijs (Stb. 1998, 495);- een school voor speciaal onderwijs of speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra
(Stb. 1998, 496);- een school voor voortgezet onderwijs als bedoeld in de Wet op het
voortgezet onderwijs (Stb. 1998, 512);b. ouders: de ouders, voogden of verzorgers van de leerling;c. leerling: een leerling van een school als bedoeld onder a;d. gehandicapte leerling: een leerling bedoeld onder c, die door een
lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap niet, of niet zelfstandig van het
openbaar vervoer gebruik kan maken;e. woning: de plaats waar de leerling structureel en feitelijk
verblijft;f. afstand: de afstand tussen de woning en de school, gemeten langs de
kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg;g. vervoer: openbaar vervoer, aangepast vervoer of eigen vervoer tussen de
woning dan wel de opstapplaats en de school dat plaatsvindt in aansluiting op het begin
en einde van de schooldag volgens de schoolgids, tenzij de structurele handicap van een
leerplichtige leerling die aansluiting onmogelijk maakt;h. openbaar vervoer: voor een ieder openstaand personenvervoer volgens een
dienstregeling per trein, metro, tram, bus, veerdienst of auto;i. aangepast vervoer: vervoer per besloten (school)busvervoer, taxi,
treintaxi of bustaxi;j. eigen vervoer: vervoer per eigen motorvoertuig, bromfiets of fiets;k. reistijd: de totale tijdsduur die ligt tussen het verlaten van de woning
en de aanvang van de schooldag volgens de schoolgids, minus maximaal 10 minuten indien
en voorzover de leerling het schoolgebouw met bijbehorend terrein gewoonlijk eerder
bereikt dan de schoolgids aangeeft, dan wel de totale tijdsduur die ligt tussen het
einde van de schooldag volgens de schoolgids, een eventuele wachttijd, en de aankomst
bij de woning;l. toegankelijke school:
voor wat betreft basisscholen en speciale scholen voor basisonderwijs: de
basisschool van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel
de openbare school of de speciale school voor basisonderwijs waarop de leerling is
aangewezen van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel
de openbare school;
voor wat betreft scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en scholen voor
voortgezet onderwijs: de school van de soort waarop de leerling is aangewezen van de
verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel de openbare school
van de soort waarop de leerling is aangewezen;
m. inkomen: het ingevolge de Wet op de inkomstenbelasting 2001 (Stb. 2000,
215) vastgestelde gecorrigeerde verzamelinkomen van de ouders in het tweede kalenderjaar
voorafgaande aan het schooljaar waarvoor bekostiging van de vervoerskosten wordt
gevraagd.o. commissie voor de begeleiding: de commissie die is ingesteld door het
bevoegd gezag van een school als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra,
niet zijnde een instelling, of de bevoegde gezagsorganen van twee of meer scholen als
bedoeld in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra, niet zijnde instellingen, die
hetzelfde expertisecentrum instandhouden;n.vervoersvoorziening: een gehele of gedeeltelijke bekostiging van de door
het college noodzakelijk geachte vervoerkosten van de leerling en zo nodig diens
begeleider, of bekostiging van de goedkoopst mogelijke wijze van openbaar vervoer voor
de leerling en zo nodig diens begeleider, of aanbieding van aangepast vervoer dat de
gemeente verzorgt of doet verzorgen.p. permanente commissie leerlingenzorg: de commissie als bedoeld in artikel
23 van de Wet op het primair onderwijs;q. samenwerkingsverband: het samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 18
van de Wet op het primair onderwijs;r. regionale verwijzingscommissie: de commissie als bedoeld in artikel 10 g
van de Wet op het voortgezet onderwijs;s. opdc: orthopedagogisch en -didactisch centrum als bedoeld in artikel 10h
, derde lid, Wet op het voortgezet onderwijs;t. ambulante begeleiding: de begeleiding door een personeelslid van een
school of instelling als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra van
leerlingen die zijn geplaatst op een basisschool of leerlingen die zijn geplaatst op een
school voor voortgezet onderwijs en die naar het oordeel van het bevoegd gezag zonder
die begeleiding zouden zijn aangewezen op het speciaal onderwijs of het voortgezet
speciaal onderwijs;u. commissie voor de indicatiestelling: de commissie als bedoeld in artikel
28 c van de Wet op de expertisecentra.2:Bekostiging van de door het college noodzakelijk te achten vervoerskosten1. Ten behoeve van het schoolbezoek kent het college aan de ouders van in
de gemeente verblijvende leerlingen op aanvraag een vervoersvoorziening toe met
inachtneming van het bepaalde in deze verordening.2. Indien het college toepassing geeft aan het eerste lid, verlangt zij van
de ouders aan wie slechts een gedeeltelijke bekostiging van de vervoerskosten toekomt,
betaling van een bijdrage tot ten hoogste het bedrag dat de ouders volgens het bepaalde
in deze verordening moeten bijdragen aan de kosten van het vervoer. Weigering tot of
nalatigheid in de betaling van de in de vorige volzin bedoelde bijdrage doet de
aanspraak op bekostiging vervallen.3. De bepalingen in deze verordening laten onverlet de verantwoordelijkheid
van de ouders voor het schoolbezoek van hun kinderen.4. Indien de leerling meerderjarig en handelingsbekwaam is, wordt debekostiging op aanvraag verstrekt aan de leerling.3:Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school1. Bekostiging van de vervoerskosten wordt toegekend over de afstand tussen
de woning dan wel de opstapplaats en de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke
school, tenzij vervoer naar een verder weggelegen school voor de gemeente minder kosten
met zich mee zou brengen en de ouders met het vervoer naar die school schriftelijk
instemmen.2. Indien ouders bekostiging van de vervoerskosten aanvragen voor het
bezoeken van een school, die op grotere afstand van de woning is gelegen dan in artikel
11 of 15 is bepaald, terwijl een of meer scholen van dezelfde onderwijssoort dichterbij
de woning zijn gelegen, ontstaat slechts aanspraak op bekostiging naar eerstgenoemde
school als door de ouders schriftelijk wordt verklaard dat zij overwegende bezwaren
hebben tegen het openbaar onderwijs dan wel tegen de richting van het onderwijs van alle
bijzondere scholen, van de soort waarop de leerling is aangewezen, die dichterbij de
woning zijn gelegen.4:Uitbetaling van de bekostigingHet college bepaalt bij het verstrekken van bekostiging van de vervoerskosten de wijze
en het tijdstip van de uitbetaling, alsmede de tijdsduur van de verstrekte bekostiging,
met dien verstande dat de tijdsduur, indien dit mogelijk is, voor meerdere jaren of de
hele schoolperiode wordt vastgesteld.5:Aanvraagprocedure1. Een aanvraag voor bekostiging van de vervoerskosten wordt gedaan door
indiening bij het college van een volledig ingevuld en door de ouders ondertekend
formulier, voorzien van de op het formulier vermelde gegevens.2. De aanvraag wordt, indien het een aanvraag voor het eerstvolgende
schooljaar betreft, voor 1 juni voorafgaand aan dat schooljaar ingediend.3. Indien dit voor een juiste beoordeling van de aanvraag noodzakelijk is,
kan het college de ouders verzoeken aanvullende gegevens te verstrekken.4. Het college besluit over de aanvraag binnen acht weken na ontvangst van
alle benodigde gegevens.5. Het college kan het in het vorige lid bedoelde besluit met ten hoogste
vier weken verdagen. Het stelt de aanvrager hiervan schriftelijk in kennis.6. Indien een vervoersvoorziening wordt toegekend wordt deze
getroffen:a. met ingang van het nieuwe schooljaar indien de aanvraag voor 1 juni is
ingediend;b. met ingang van de door de ouders verzochte datum als het een aanvraag
gedurende het schooljaar betreft, met dien verstande dat de datum waarop bekostiging
wordt verstrekt niet ligt voor de datum van ontvangst van de aanvraag door het
college.6:Doorgeven van wijzigingen1. De ouders zijn verplicht wijzigingen, die van invloed kunnen zijn op de
verstrekte bekostiging van de vervoerskosten, onder vermelding van de datum van
wijziging, onverwijld schriftelijk mede te delen aan het college.2. Indien sprake is van een wijziging die van invloed is op de verstrekte
bekostiging, vervalt de aanspraak op bekostiging en verstrekt het college al dan niet
opnieuw bekostiging van de vervoerskosten.3. Indien de ouders niet voldoen aan het bepaalde in het eerste lid, en het
college een wijziging als bedoeld in het tweede lid vaststelt, waardoor blijkt dat ten
onrechte bekostiging is verstrekt, vervalt de aanspraak op bekostiging van de
vervoerskosten terstond en verstrekt het college al dan niet opnieuw bekostiging van de
vervoerskosten. Het college deelt zijn besluit schriftelijk mee aan de ouders.4. Ten onrechte genoten bekostiging kan van de ouders worden
teruggevorderd, dan wel worden verrekend bij een eventuele nieuwe verstrekking van
bekostiging.7:Peildatum leeftijd leerlingVoor het verstrekken van bekostiging op basis van artikel 12 is bepalend de leeftijd
van de leerling op 1 augustus van het schooljaar waarop de bekostiging betrekking
heeft.8:Andere vergoedingenDe aanspraak op bekostiging wordt verminderd met de aanspraak op een toelage,
voorzover die voor de betreffende leerling betrekking heeft op de reiskosten.2: BEPALINGEN OMTRENT HET VERVOER VAN DE (NIETGEHANDICAPTE) LEERLINGEN VAN
SCHOLEN VOOR PRIMAIR ONDERWIJS9:Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke speciale school voor
basisonderwijs in het samenwerkingsverbandMet inachtneming van het bepaalde in artikel 3 wordt bekostiging verstrekt van de
kosten van het vervoer over de afstand tussen de woning en:a. de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke speciale school voor
basisonderwijs in het samenwerkingsverband van de basisschool waarvan de leerling
afkomstig is, ofb. een andere speciale school voor basisonderwijs in het onder a. bedoelde
samenwerkingsverband, indien het vervoer naar die school voor de gemeente minder kosten
met zich mee zou brengen dan het vervoer naar de speciale school voor basisonderwijs,
bedoeld onder a..10:Permanente commissie leerlingenzorg1. Indien het college de gevraagde voorziening ten behoeve van een leerling
op een school voor primair onderwijs niet of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij
de beschikking de beslissing te betrekken van de permanente commissie leerlingenzorg
over de toelating van de leerling op een speciale school voor basisonderwijs.2. Het college betrekt bij de beoordeling van de aanvraag voor
leerlingenvervoer eventuele adviezen van de permanente commissie leerlingenzorg die voor
de beoordeling van die aanvraag van belang zijn.11:Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en vervoer per fiets1. Het college verstrekt aan de ouders van de leerling die een school
voorbasisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs bezoekt bekostiging op basis
van de kosten van het openbaar vervoer, indien de afstand van de woning naar de
dichtstbijzijnde voor hem toegankelijke school meer dan zes km bedraagt.2. In afwijking van het eerste lid verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets, indien de leerling naar
het oordeel van het college, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan maken van het
vervoer per fiets.12:Bekostiging van de kosten van vervoer ten behoeve van een begeleider1. Indien aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 11,
bekostigt het college tevens de daarin bedoelde kosten ten behoeve van 1
begeleider,indien de leerling jonger dan negen jaar is, en door de ouders ten behoeve
van het college genoegzaam wordt aangetoond dat de leerling niet in staat is zelfstandig
van het openbaar vervoer of de fiets gebruik te maken.2. Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt, komen
slechts de kosten van het vervoer ten behoeve van een begeleider voor bekostiging in
aanmerking.13:Bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoerHet college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer aan de
ouders van de leerling die een school voor basisonderwijs of een speciale school voor
basisonderwijs bezoekt, indien voldaan wordt aan het afstandscriterium van artikel 11,
ena. de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school of terug,
meer dan anderhalf uur onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of
minder van de reistijd per openbaar vervoer kan worden teruggebracht, of:b. openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel van het
college al dan niet onder begeleiding gebruik kan maken van het vervoer per fiets.14:Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoer1. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten, kan
hetcollege de ouders op aanvraag toestaan een of meer leerlingen zelf tevervoeren of te laten vervoeren.2. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend,bekostigt het college aan de ouders die een leerling zelf vervoeren, dan wel laten
vervoeren:a. een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer, indien
aanspraak zou bestaan op bekostiging op basis van de kosten van het openbaar vervoer,
behoudens het bepaalde in het vijfde lid;b. een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto, afgeleid
van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou bestaan op bekostiging van de
kosten van aangepast vervoer, behoudens het bepaalde in het vierde lid.3. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is
verleend, bekostigt het college aan de ouders die meer dan een leerling tegelijk zelf vervoeren, dan wel laten vervoeren, een bedrag op basis
van een kilometervergoeding voor de auto afgeleid van de Reisregeling binnenland, behoudens
het bepaalde in het vierde lid.4. Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door andere
ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of meer leerlingen bekostiging
ontvangen afgeleid van de Reisregeling binnenland, wordt door het college geen
bekostiging verstrekt.5. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en het
college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de leerling gebruik kan maken
van het vervoer per fiets, bekostigt het college aan de ouders een bedrag op basis van
een kilometervergoeding voor de fiets, afgeleid van de Reisregeling binnenland.3:BEPALINGEN OMTRENT HET VERVOER VAN DE LEERLINGEN VAN SCHOLEN VOOR
(VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS15:Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en vervoer per fiets1. Het college verstrekt aan de ouders van de leerling die een school
voor(voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, bekostiging op basis van de kosten van het
openbaar vervoer, indien de afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school meer dan zes kilometer bedraagt.2. In afwijking van het eerste lid verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets dan wel bromfiets, indien
de leerling naar het oordeel van het college, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan
maken van het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken van het vervoer
per bromfiets.15a:Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke WEC school cluster 4Met inachtneming van het bepaalde in artikel 3 geldt voor de leerling die een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs uit cluster 4 bezoekt als dichtstbijzijnde
toegankelijke school, de school die door de commissie voor de indicatiestelling is
geadviseerd. Dit is van toepassing zolang de leerling zijn woonplaats heeft in het
gebied van het regionale expertisecentrum waaraan voornoemde commissie is
verbonden.16:Commissie voor de begeleidingIndien het college de gevraagde voorziening ten behoeve van een leerling op een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs niet of slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij
de beschikking het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies van andere
deskundigen te betrekken.17:Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van een
begeleider1. Indien aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 15,
bekostigt het college tevens de daarin bedoelde kosten ten behoeve van een begeleider,
indien door de ouders ten behoeve van het college genoegzaam wordt aangetoond dat de
leerling, gelet op zijn lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap of
leeftijd, niet in staat is zelfstandig van het openbaar vervoer of de fiets gebruik te
maken.2. Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet of
slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking het advies van de commissie voor de
begeleiding of het advies van andere deskundigen te betrekken.3. Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt, komen
slechts de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van een begeleider voor
bekostiging in aanmerking.18:Bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer1. Het college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer aan de ouders van de leerling die een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, indien voldaan wordt aan het afstandscriterium van artikel
15, ena. de gehandicapte leerling, naar het oordeel van het college niet in staat
is - ook niet onder begeleiding - van openbaar vervoer gebruik te maken, of:b. de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school of terug,
meer dan anderhalf uur onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of
minder van de reistijd per openbaar vervoer kan worden teruggebracht, of:c. openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel van het
college al dan niet onder begeleiding gebruik kan maken van het vervoer per fiets, dan
wel zelfstandig gebruik kan maken van het vervoer per bromfiets.2. Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet of
slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking het advies van de commissie voor de
begeleiding of het advies van andere deskundigen te betrekken.19:Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoer1. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten, kan het
college de ouders op aanvraag toestaan een of meer leerlingen zelf te vervoeren of te
laten vervoeren.2. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is verleend,
bekostigt het college aan de ouders die een leerling zelf vervoeren, dan wel laten
vervoeren:a. een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer, indien
aanspraak zou bestaan op bekostiging op basis van de kosten van het openbaar vervoer,
behoudens het bepaalde in het vijfde lid;b. een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto, afgeleid
van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou bestaan op bekostiging van de
kosten van aangepast vervoer, behoudens het bepaalde in het vierde lid.3. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is verleend,
verstrekt het college aan de ouders die meer dan een leerling tegelijk zelf vervoeren,
dan wel laten vervoeren, bekostiging van een bedrag op basis van een kilometervergoeding
voor de auto, afgeleid van de Reisregeling Binnenland, behoudens het bepaalde in het
vierde lid.4. Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door andere
ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of meer leerlingen bekostiging
ontvangen afgeleid van de Reisregeling binnenland, wordt door het college geen
bekostiging verstrekt.5. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en het
college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de leerling gebruik kan maken
van het vervoer per fiets of bromfiets, verstrekt het college aan de ouders bekostiging
van een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de fiets dan wel bromfiets,
afgeleid van de Reisregeling binnenland.20:Bekostiging vervoerskosten van gehandicapte leerlingen voor scholen voor
(voortgezet) speciaal onderwijs1. Het college verstrekt eveneens bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer aan de ouders van de leerling die een school voor (voortgezet)
speciaal onderwijs bezoekt, in het geval de afstand van de woning naar de
dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke school minder bedraagt dan is bepaald in
artikel 15, indien het college van oordeel is dat de leerling gehandicapt is.2. Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet of
slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking het advies van de commissie
voor de begeleiding of het advies van andere deskundigen te betrekken.3. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten zoals
bedoeld in het eerste lid, is artikel 19 van toepassing.4:BEPALINGEN OMTRENT WEEKEINDE- EN VAKANTIEVERVOER21:Bekostiging van de kosten van het weekeinde en vakantievervoer aan de in de
gemeente wonende oudersHet college bekostigt desgewenst de kosten van het weekeinde- en vakantievervoer aan
de in de gemeente wonende ouders van de leerling die, met het oog op het volgen van voor
hem passend (voortgezet) speciaal onderwijs in een internaat of pleeggezin verblijft,
volgens het bepaalde in deze Titel.22:Bekostiging kosten weekeinde en vakantievervoer1. Het college verstrekt aan de ouders bekostiging van de kosten van het
weekeindevervoer van de leerling voor de, eenmaal per weekeinde gemaakte, reis van het
internaat of het pleeggezin waar de leerling verblijft, naar de woning van de ouders en
terug, voorzover de weekeinden niet vallen binnen de in het tweede lid bedoelde
schoolvakanties.2. Het college bekostigt de kosten van het vakantievervoer van de leerling
voor de, eenmaal per schoolvakantie van twee dagen of meer, gemaakte reis van het
internaat of het pleeggezin waar de leerling verblijft, naar de woning van de ouders en
terug, voorzover de vakantie voorkomt in de schoolgids van de school die de leerling
bezoekt.3. Titel 3 van deze verordening is van overeenkomstige toepassing, met
uitzondering van artikel 16, artikel 17, tweede lid, artikel 18, eerste lid onder b,
artikel 18, tweede lid, en artikel 20.5:EIGEN BIJDRAGE EN BEKOSTIGING NAAR FINANCIËLE DRAAGKRACHT23:Drempelbedrag1. Aan de ouders van een leerling die een school voor basisonderwijs of een
speciale school voor basisonderwijs bezoekt, van wie het inkomen tezamen meer bedraagt
dan euro 22.050,-, wordt slechts bekostiging verstrekt voorzover de kosten van het
vervoer van die leerling de kosten van het openbaar vervoer over de in artikel 11
bepaalde afstand te boven gaan.2. In geval het college in plaats van bekostiging in geld toe te kennen het
vervoer zelf verzorgt dan wel doet verzorgen, betalen de ouders van een leerling die een
school voor basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs bezoekt, per
leerling per schooljaar een eigen bijdrage die gelijk is aan de kosten van het openbaar
vervoer over de in artikel 11 bepaalde afstand, indien het inkomen van de ouders meer
bedraagt dan euro 22.050,-.3. De kosten voor openbaar vervoer, genoemd in het eerste en tweede lid,
betreffen de kosten van openbaar vervoer die op grond van de zone-indeling in de
regeling die is gebaseerd op artikel 30 , eerste lid, van de Wet personenvervoer 2000,
voor de afstand redelijkerwijs zouden worden gemaakt, ongeacht de aanwezigheid van
openbaar vervoer of het daadwerkelijk gebruik ervan.4. Het bedrag van euro 22.050,-, genoemd in het eerste en tweede lid, wordt
met ingang van 1 januari 2009 jaarlijks aangepast aan de wijziging die het indexcijfer
van de regelingslonen van volwassen werknemers heeft ondergaan ten opzichte van het
voorafgaande jaar en rekenkundig afgerond op een veelvoud van euro 450,-. Het aangepaste
bedrag treedt in plaats van het in het eerste en tweede lid genoemde bedrag van euro
22.050,-.5. Deze bepaling is niet van toepassing op de leerling voor wie ingevolge
Titel 6 een vervoersvoorziening is verstrekt.24:Financiële draagkracht1. Indien de afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school voor basisonderwijs meer dan 20 km bedraagt, wordt de vastgestelde bekostiging
verminderd met een van de financiële draagkracht van de ouders afhankelijk bedrag.2. In geval het college in plaats van bekostiging in geld toe te kennen het
vervoer zelf verzorgt dan wel doet verzorgen, en de afstand van de woning naar de
dichtstbijzijnde toegankelijke school voor basisonderwijs meer dan 20 km bedraagt,
betalen de ouders een van de financiële draagkracht afhankelijke bijdrage tot ten
hoogste het bedrag van de kosten van het vervoer.3. De hoogte van het bedrag als bedoeld in het eerste lid en de bijdrage
als bedoeld in het tweede lid worden berekend per gezin en zijn afhankelijk van de
hoogte van het gecorrigeerde verzamelinkomen van de ouders in de zin van de Wet op de
inkomstenbelasting 2001.Zij bedragen: Inkomen in euro’s Eigen bijdragen in euro’s
Inkomen in euro’sEigen bijdragen in euro’s 0 – 31.500Nihil31.500 – 38.00012538.000 – 44.00052044.000 – 49.50096049.500 – 56.5001.40556.500 – 62.5001.85562.500 en verderVoor elke extra € 4.500: € 455 erbij
4. De inkomensbedragen, genoemd in het derde lid, worden met ingang van 1
januari 2012 jaarlijks aangepast aan de wijziging die het indexcijfer van de
regelingslonen van volwassen werknemers heeft ondergaan ten opzichte van 1 januari van
het voorafgaande jaar, en rekenkundig afgerond op een veelvoud van euro 500,-.5. De bedragen van de eigen bijdrage, bedoeld in het derde lid, worden met
ingang van 1 januari 2012 jaarlijks aangepast aan de wijziging die het
consumentenprijsindexcijfer van de reeks alle huishoudens op het onderdeel
vervoersdiensten heeft ondergaan ten opzichte van 1 januari van het voorafgaande jaar,
en rekenkundig afgerond op een veelvoud van euro 5,-.6. Deze bepaling is niet van toepassing op de leerling voor wie ingevolge
Titel 6 een vervoersvoorziening is verstrekt.6:BEPALINGEN OMTRENT HET VERVOER VAN GEHANDICAPTE LEERLINGEN VAN SCHOLEN
VOOR PRIMAIR ONDERWIJS EN VOORTGEZET ONDERWIJS25:Bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer met begeleiding1. Met inachtneming van het bepaalde in artikel 3 verstrekt het college
bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer met begeleiding aan de ouders
van de leerling die een basisschool, speciale school voor basisonderwijs of een school
voor voortgezet onderwijs bezoekt en die gehandicapt is. Ten aanzien van een leerling
van een speciale school voor basisonderwijs neemt het college artikel 9 in acht.2. Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet of
slechts gedeeltelijk toekent, dienen zij bij de beschikking het advies van de permanente
commissie leerlingenzorg, de ambulante begeleider of het advies van andere deskundigen
te betrekken.3. Indien een begeleider meer dan een leerling tegelijk begeleidt, komen
slechts de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van een begeleider voor
bekostiging in aanmerking.4. In afwijking van het eerste lid verstrekt het college de ouders
bekostiging op basis van de kosten van het vervoer per fiets dan wel bromfiets, indien
de leerling naar het oordeel van het college, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan
maken van het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan maken van het vervoer
per bromfiets.26:Bekostiging op basis van kosten van aangepast vervoer1. Het college verstrekt bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer aan de ouders van de leerling die een basisschool, speciale school voor
basisonderwijs of een school voor voortgezet onderwijs bezoekt, indiena. de leerling, naar het oordeel van het college gehandicapt is. Ten
aanzien van een leerling van een speciale school voor basisonderwijs neemt het college
artikel 9 in acht. Of:b. aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 25 en de
leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school of terug, meer dan anderhalf
uur onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd
per openbaar vervoer kan worden teruggebracht, of:c. aanspraak bestaat op bekostiging zoals bedoeld in artikel 25 en openbaar
vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel van het college al dan niet onder
begeleiding gebruik kan maken van het vervoer per fiets, dan wel zelfstandig gebruik kan
maken van het vervoer per bromfiets.2. Indien het college de in het vorige lid bedoelde aanvraag niet of
slechts gedeeltelijk toekent, dient het bij de beschikking het advies van de permanente
commissie leerlingenzorg, de ambulante begeleider of het advies van andere deskundigen
te betrekken.27:Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoer1. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten, kan het
college de ouders op aanvraag toestaan een of meer leerlingen zelf te vervoeren of te
laten vervoeren.2. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is verleend,
bekostigt het college aan de ouders die een leerling zelf vervoeren, dan wel laten
vervoeren:a. een bedrag op basis van de kosten van het openbaar vervoer metbegeleiding, indien aanspraak zou bestaan op bekostiging op basis van de kosten van
het openbaar vervoer, behoudens het bepaalde in het vijfde lid;b. een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de auto, afgeleid
van de Reisregeling binnenland, indien aanspraak zou bestaan op bekostiging van de
kosten van aangepast vervoer, behoudens het bepaalde in het vierde lid.3. Indien toestemming ingevolge het eerste lid aan de ouders is verleend,
verstrekt het college aan de ouders die meer dan een leerling tegelijk zelf vervoeren,
dan wel laten vervoeren, bekostiging van een bedrag op basis van een kilometervergoeding
voor de auto, afgeleid van de Reisregeling Binnenland, behoudens het bepaalde in het
vierde lid.4. Aan de ouders die een of meer leerlingen laten vervoeren door andere
ouders die van gemeentewege voor het vervoer van een of meer leerlingen bekostiging
ontvangen afgeleid van de Reisregeling binnenland, wordt door het college geen
bekostiging verstrekt.5. Indien aanspraak bestaat op bekostiging van de vervoerskosten en het
college desgewenst toestaat, dan wel van oordeel is, dat de leerling gebruik kan maken
van het vervoer per fiets of bromfiets, verstrekt het college aan de ouders bekostiging
van een bedrag op basis van een kilometervergoeding voor de fiets dan wel bromfiets,
afgeleid van de Reisregeling binnenland.7:SLOTBEPALINGEN28:Gedragsregels1. Indien het college gebruik maakt van de bevoegdheid om het vervoer zelf
te verzorgen dan wel te doen verzorgen, stelt het gedragsregels op ter bevordering van
een ordelijk en veilig verloop van het vervoer en informeert daarover de ouders
vooraf.2. Het niet-naleving van de gedragsregels doet de aanspraak vervallen op
elke vergoeding van het aangepast vervoer, tenzij dit vanwege de verstandelijke
beperking niet is toe te rekenen.29:Voorwaarden1. Het college kan aan het verstrekken van vervoerskosten voorwaarden
verbinden, die verband houden met de aard en het doel van deze verordening.2. Het college kan een besluit dat is genomen op grond van deze verordening
intrekken indien niet aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan.30:Beslissing college in gevallen waarin de regeling niet voorzietIn gevallen, de uitvoering van het leerlingenvervoer betreffende, waarin deze
verordening niet voorziet, beslist het college.31:Afwijken van bepalingenHet college kan in bijzondere gevallen, het vervoer voor onderwijs aangaande, ten
gunste van de ouders afwijken van de bepalingen in deze verordening, zo nodig na advies
te hebben gevraagd aan de permanente commissie leerlingenzorg, de commissie van
begeleiding, de regionale verwijzingscommissie of andere deskundigen.32:Intrekking oude regelingDe verordening leerlingenvervoer gemeente gemeente Loon op Zand 2003 wordt
ingetrokken.33:InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op de achtste dag na de datum van uitgifte van de
Duinkoerier waarin zij is geplaatst.34:CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als: Verordening leerlingenvervoer gemeente
Loon op Zand.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van
d.d. 23 juni 2011.De raad voornoemd,voorzitter,griffier,Toelichting bij verordening leerlingenvervoer InleidingIeder kind heeft recht op passend onderwijs. In sommige gevallen kunnen kinderen niet
zelfstandig naar school, of kunnen ze niet door hun ouders worden gehaald en gebracht. Als
aan bepaalde criteria is voldaan, kunnen ouders een beroep doen op de verordening
leerlingenvervoer. De verordening leerlingenvervoer gaat over de bekostiging van een
vervoersvoorziening. Het expliciete doel van de regeling is het verstrekken van een
voorziening. Het is aan de gemeente om te beslissen in welke vorm de voorziening wordt
verstrekt. Het impliciete doel is het effectueren van het recht op onderwijs en de
vrijheid van onderwijs.Voor de toekenning van de vergoeding wordt uitgegaan van de kosten van het vervoer naar
de dichtstbijzijnde voor de (gehandicapte) leerling toegankelijke school. De ouders kunnen
de gemeente ook vragen het vervoer van hun kind(eren) naar de dichtstbijzijnde school van
de gewenste levensbeschouwelijke richting te verzorgen. Hiervoor is in de meeste gevallen
een eigen bijdrage verschuldigd.Artikel 4, eerste lid, van de Wet op het primair onderwijs (WPO), artikel 4, eerste lid,
van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en artikel 4, eerste lid van de Wet op de
expertisecentra (WEC), verplichten de gemeenteraad een regeling vast te stellen voor het
leerlingenvervoer. De modelverordening geeft uitvoering aan de taakstelling van de
gemeentebesturen inzake de bekostiging van het vervoer van leerlingen van en naar scholen
voor basisonderwijs, speciale scholen voor basisonderwijs, of (voortgezet) speciaal
onderwijs. Tevens worden nadere regels gegeven voor de bekostiging van het weekeinde- en
vakantievervoer.Er is geen zorgplicht in het kader van leerlingenvervoer voor leerlingen die het
reguliere voortgezet onderwijs bezoeken, dus ook niet voor praktijkonderwijs en
leerwegondersteunend onderwijs. Een uitzondering geldt voor leerlingen die vanwege een
handicap niet of niet zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kunnen maken, zij
hebben recht op leerlingenvervoer op basis van titel 6 van de verordening. Dit moet per
leerling bekeken worden.Naast procedurevoorschriften over de wijze waarop de aanvragen voor bekostiging door de
ouders kunnen worden ingediend, bevat deze modelverordening criteria aan de hand waarvan
ouders aanspraak kunnen maken op bekostiging van de vervoerkosten. Centraal uitgangspunt
is daarbij dat de verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek van de leerling bij de ouders
blijft liggen (artikel 14 van de verordening).Met het begrip ‘bekostiging’ wordt bedoeld dat de betaling aan de ouders niet het
karakter heeft van een ‘kostendekkende betaling’. Dit neemt echter niet weg dat de
bekostiging in een aantal gevallen kostendekkend kan zijn.Wellicht ten overvloede dient er nogmaals de nadruk op gelegd te worden, dat er sprake
is van een modelverordening. Nadere invulling van de verordening dient te geschieden op
lokaal niveau, rekening houdend met de specifiek plaatselijke of regionale omstandigheden
en de gevormde jurisprudentie.1.1 Wijze van vervoerHet college bepaalt welke wijze van vervoer wordt bekostigd aan de ouders. Uitgangspunt
van de regeling is bekostiging van het openbaar vervoer, maar het college kan bepalen dat
de bekostiging plaatsvindt voor een andere wijze van vervoer.Indien ouders afwijken van de wijze van vervoer dienen ze hiervoor in principe
toestemming te krijgen van het college. Ondanks de toestemming blijft de bekostiging
gebaseerd op de door het college toegekende wijze van vervoer.De modelverordening onderscheidt een drietal wijzen van vervoer:
1. openbaar vervoer;
2. aangepast vervoer;
3. eigen vervoer.
2 Drempelbedrag en financiële draagkracht
Voor ouders van een leerling die een school voor basisonderwijs of een speciale school
voor basisonderwijs bezoekt, kan een drempelbedrag in rekening worden gebracht (zie
artikel 23 van de verordening). Bij het drempelbedrag is de ouderlijke bijdrage gekoppeld
aan de door de gemeente vastgestelde kilometergrens, dat wil zeggen de afstand van de
woning tot de school waarboven aanspraak kan bestaan op leerlingenvervoer. In de
modelverordening is deze grens vastgesteld op 6 kilometer. De ouderlijke bijdrage is in
dat geval gelijk aan de kosten van het openbaar vervoer voor deze 6 kilometer. Het
drempelbedrag wordt per leerling in rekening gebracht.Daarnaast kan voor ouders van leerlingen die een school voor basisonderwijs bezoeken,
die tenminste 20 kilometer van de woning is gelegen, een inkomensafhankelijke bijdrage
gelden (zie artikel 24 van de verordening). De vastgestelde bekostiging wordt in dat geval
verminderd met een van de financiële draagkracht van de ouders afhankelijk bedrag. Deze
inkomensafhankelijke bijdrage wordt per gezin geheven.Artikelsgewijze toelichting modelverordening leerlingenvervoerArtikel 1: BegripsomschrijvingIn artikel 1 van de modelverordening is een aantal begrippen nader gedefinieerd, die
regelmatig gebruikt worden in de verordening.Ad a SchoolSpeciale school voor basisonderwijsDe Wet op het primair onderwijs (WPO), die op 1 augustus 1998 in werking is getreden,
voorziet in de samenvoeging van het basisonderwijs en het onderwijs voor kinderen met
leer- en opvoedingsmoeilijkheden (lom), moeilijk lerende kinderen (mlk) en in hun
ontwikkeling bedreigde kleuters (iobk) in een wet. De scholen voor lom, mlk en iobk heten
onder de WPO ‘speciale scholen voor basisonderwijs’.School voor voortgezet onderwijsOnder een school voor voortgezet onderwijs als bedoeld in de WVO, vallen het
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), het hoger algemeen voortgezet onderwijs
(havo)en het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), waar praktijkonderwijs en
leerwegondersteunend onderwijs deel van uit maken.Speciaal onderwijs (WEC)De Wet op de expertisecentra (WEC) omvat al het overig speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs. Het gaat om onderwijs voor doven, slechthorenden, kinderen met ernstige
spraakmoeilijkheden, visueel gehandicapten, lichamelijk gehandicapten, kinderen opgenomen
in het ziekenhuis, langdurig zieken, zeer moeilijk lerende kinderen, zeer moeilijk
opvoedbare kinderen, meervoudig gehandicapten en onderwijs op pedologische
instituten.De WEC onderscheidt de volgende clusters:
- Cluster 1: onderwijs aan visueel gehandicapte kinderen dan wel meervoudig
gehandicapte kinderen met deze handicap;
- Cluster 2: onderwijs aan dove kinderen, slechthorende kinderen en kinderen met
ernstige spraakmoeilijkheden dan wel meervoudige gehandicapte kinderen met een van
deze handicaps;
- Cluster 3: onderwijs aan langdurige zieke kinderen met een lichamelijke handicap,
lichamelijk gehandicapte kinderen en zeer moeilijk lerende kinderen dan wel meervoudig
gehandicapte kinderen met een van deze handicaps;
- Cluster 4: onderwijs aan langdurig zieke kinderen anders dan met een lichamelijke
handicap, zeer moeilijk opvoedbare kinderen en kinderen in scholen verbonden aan
pedologische instituten.
Particuliere scholenAanspraak op leerlingenvervoer kan zowel naar rijksbekostigde als particuliere scholen
bestaan, mits de particuliere school een onderwijsrichting vertegenwoordigt en mits de
particuliere school een ‘school’ in de zin van de onderwijswetten is. Momenteel zijn het
individuele leerplichtambtenaren die beslissen of een particuliere school voldoende lijkt
op bekostigde scholen. Op rijksniveau bestaat het voornemen dit centraal te gaan bepalen.
In 2007 is daarom een wetswijziging van de Leerplichtwet in behandeling gegeven bij de
Eerste en Tweede Kamer. De wetswijziging beoogt onder andere aanscherping van de criteria
waaraan particuliere scholen moeten voldoen. De Raad van State heeft echter negatief
geoordeeld over dit wetsvoorstel en de minister en de staatssecretaris zijn om opheldering
gevraagd. Het is niet duidelijk of (en wanneer) het wetsvoorstel doorgang zal vinden.Andere onderwijsvormenHet vervoer naar het middelbaar beroepsonderwijs, het hoger beroepsonderwijs en het
universitair onderwijs valt onder geen enkele omstandigheid onder het leerlingenvervoer.
Gehandicapte leerlingen die een dergelijke opleiding volgen, kunnen zich tot het UWV
wenden voor een eventuele vergoeding.Hoogbegaafde leerlingWanneer voor een hoogbegaafde leerling het reguliere onderwijsaanbod niet adequaat is en
de leerling dientengevolge een school voor gewoon voortgezet onderwijs bezoekt, dan
behoeft de gemeente volgens de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geen
bekostiging van de kosten van het leerlingenvervoer toe te kennen. De reden hiervoor is
dat een school voor gewoon voortgezet onderwijs geen school is in de zin van de WEC
(uitspraak van 9 november 1995, nr. H 01.95.0165; zie Jur. 21.8; in een uitspraak van 23
april 1998, nr. H01.98.0221 bevestigd).Besluit trekkende bevolkingHet Besluit trekkende bevolking van de WBO (Stb. 465, 1985) bevat voorschriften voor
scholen voor kinderen van wie de ouders een trekkend bestaan leiden (zoals scholen voor
kinderen van kermisexploitanten, schippers of circusmedewerkers). De voorzieningen ten
behoeve van deze groepen zijn opgenomen in de WPO en de betreffende scholen worden
aangemerkt als basisscholen. Belangrijkste overweging hiervoor is, dat de desbetreffende
kinderen in principe aangewezen zijn op het reguliere basisonderwijs. Van overwegende
orthopedagogische of didactische benadering is geen sprake.Dit betekent dat de ouders van de betreffende leerlingen aanspraak kunnen maken op
bekostiging van vervoer. Hiervoor gelden de bepalingen omtrent het vervoer van leerlingen
naar scholen voor basisonderwijs en speciale scholen voor basisonderwijs (Titel 2 van de
modelverordening).Een belangrijke uitzondering vormen:
- leerlingen die rijdende scholen bezoeken voor kinderen van kermisexploitanten of
van circusmedewerkers (Titel B Besluit trekkende bevolking);
- leerlingen die ligplaatsscholen bezoeken voor varende kinderen (Titel C Besluit
trekkende bevolking).
Ouders van leerlingen die voornoemde scholen bezoeken, komen niet voor bekostiging van
vervoer in aanmerking. De kosten voor noodzakelijk vervoer van deze leerlingen ten behoeve
van het schoolbezoek, vormen onderdeel van de materiele instandhouding van die
scholen.Medische behandeling en zorgGemeenten worden steeds vaker geconfronteerd met aanvragen van ouders voor bekostiging
van vervoer naar instellingen waar kinderen dagbehandelingen (zorg) krijgen, al dan niet
in combinatie met onderwijs. Gemeenten zijn hier in principe niet toe verplicht. Het
leerlingenvervoer betreft slechts het vervoer naar en van een school op de schooltijden
die zijn aangegeven in de schoolgids. Dan gaat het dus om een onderwijsinstelling in de
zin van de onderwijswetgeving; zorginstellingen, medisch kinderdagverblijven en dergelijke
worden hier niet toe gerekend.Volgt een kind ook onderwijs op of nabij die locatie, dan kan het zijn dat ouders een
(gedeeltelijke) tegemoetkoming bij de gemeente kunnen krijgen. Ook dan moet het gaan om
onderwijs in de zin van onderwijswetgeving, dus moet de instelling die het onderwijs
verzorgt een “school” zijn. Hierbij geldt dat gemeenten vervoeren in aansluiting op het
begin en einde van de schooldag volgens de schoolgids (artikel 1, onderdeel f, van de
verordening). Krijgen kinderen voor, tijdens of na schooltijd zorg of behandelingen, dan
zijn toch de schooltijden leidend voor het leerlingenvervoer.Ad b OudersIn de omschrijving van het begrip ‘ouders’ is het onderscheid dat in de WPO en de WEC
ten aanzien van ouders is aangebracht niet overgenomen. De WPO verstaat onder ouders:
ouders en voogden van kinderen. De WEC verstaat ook de verzorgers daaronder. Op dit moment
ligt er een wetswijziging van de WPO bij de Raad van State dat dit onderscheid opheft:
door deze wijziging zullen ook verzorgers onder het begrip ‘ouders’ in de zin van de WPO
vallen.Ook pleegouders zijn aan te merken als verzorgers en vallen daarmee onder het begrip
‘ouders’, zoals bedoeld in de verordening.Voor de bepaling of een drempelbedrag verplicht is, dient een inkomen in de zin van de
Wet op de inkomstenbelasting aanwezig te zijn. Als de aanvrager een rechtspersoon is
(bijvoorbeeld een zorginstelling), dan valt deze formeel niet onder de werking van de Wet
op de inkomstenbelasting. In de bekostiging van instellingen is vaak rekening gehouden met
bekostiging van de kosten van het dagelijks vervoer naar school en het weekeinde- en
vakantievervoer. In voorkomende gevallen kan met de betrokken instelling contact worden
opgenomen.Ad c LeerlingIn artikel 39, derde lid, van de WPO is bepaald dat kinderen vanaf drie jaar en tien
maanden ten hoogste vijf dagen (schoolgewenningsdagen) de basisschool mogen bezoeken. Deze
kinderen worden echter pas als zij de leeftijd van vier jaar hebben bereikt leerling in de
zin van de WPO (artikel 39, eerste lid, WPO). De ouders kunnen dan ook pas vanaf het
moment dat hun kind vier jaar is geworden eventueel aanspraak maken op bekostiging van de
vervoerkosten naar de basisschool of speciale school voor basisonderwijs. De
toelatingsleeftijd voor kinderen in het speciaal onderwijs is geregeld in artikel 39 van
de WEC.Voor leerlingen die op grond van de onderwijswetgeving toegelaten zijn op een school
voor (voortgezet) speciaal onderwijs, ongeacht of zij de leerplichtige leeftijd hebben
bereikt, of al voorbij zijn kunnen de ouders, indien zij voldoen aan de voorwaarden van de
gemeentelijke verordening leerlingenvervoer, aanspraak maken op bekostiging van de
vervoerskosten.Voor het voortgezet onderwijs geldt dat zolang een leerling toegelaten is op een school
voor voortgezet onderwijs, en dus ‘leerling’ is van zo’n school, er aanspraak kan bestaan
op bekostiging op grond van titel 6 van de verordening.Illegale leerlingenHet recht op onderwijs, ook voor illegaal in ons land verblijvende leerlingen, is
gebaseerd op het principe dat jongeren waar ook ter wereld moeten worden toegerust om aan
het maatschappelijke leven deel te nemen, Nederland is hiertoe ook internationale
verdragsrechtelijke verplichtingen aangegaan. In de Koppelingswet is zelfs vastgelegd dat
illegale kinderen die voor hun 18e jaar een onderwijstraject zijn gestart het recht hebben
om dit af te maken. Hier vloeit uit voort dat illegale leerlingen in principe ook recht
hebben op leerlingenvervoer. Scholen en gemeenten hoeven leerplichtige leerlingen niet te
vragen naar de verblijfsstatus. Een schoolleider kan dus niet als een opsporingsambtenaar
worden ingezet.AsielzoekerskinderenVoor kinderen die in een Asielzoekerscentrum (AZC) verblijven en naar school toe gaan,
bestaat de Richtlijn schoolvervoer asielzoekers. Deze richtlijn houdt in dat het AZC het
vervoer betaalt van het AZC naar de school. Dit betaalt het AZC uit de middelen die het
via het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) ontvangt.Leerlingen die niet in een asielzoekerscentrum verblijven, vallen onder de gemeentelijke
regeling leerlingenvervoer. Gemeenten moeten leerlingen die in aanmerking komen voor het
leerlingenvervoer in principe vervoeren naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school van
de soort en de richting.Besluit trekkende bevolkingVoor de begripsomschrijving ‘leerling’ geldt, evenals voor de begripsomschrijving van
‘school’, dat die leerlingen zijn uitgesloten die een rijdende school voor kinderen van
kermisexploitanten of van circusmedewerkers dan wel een ligplaatsschool voor varende
kinderen bezoeken.Ad d Gehandicapte leerlingEen leerling die door een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap niet
zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kan maken, wordt aangemerkt als een
gehandicapte leerling in de zin van de verordening.Ad e WoningOnder ‘woning’ wordt in de modelverordening verstaan: de plaats waar de leerling
structureel en feitelijk verblijft. Met andere woorden, de plaats van waaruit het kind de
school bezoekt. In dezen is het niet relevant in welke gemeente de ouders en/of het kind
staan ingeschreven.Niet ter zake doet of de ouders, voogden of verzorgers in de gemeente hun officiële
verblijf hebben in de zin van de artikelen 10 en verder van Boek I van het Burgerlijk
wetboek. Dit betekent dat indien een leerling tijdelijk in een andere gemeente verblijft
in deze andere gemeente (in het algemeen) bekostiging van de vervoerkosten van deze
leerling aangevraagd moet worden (dit geldt overigens niet indien het bijvoorbeeld een
leerling betreft die vanwege een vakantie van de ouders tijdelijk elders verblijft).Tijdelijk verblijfMet name bij zeer kort tijdelijk verblijf van de leerling in een andere gemeente kan de
vraag rijzen of het redelijk is dat deze gemeente de vervoerskosten moet dragen. Door het
incidentele karakter van dit vervoer laat het zich doorgaans moeilijk organiseren binnen
de bestaande gemeentelijke kaders, zodat dit vervoer zeer veel extra kosten met zich mee
kan brengen. Ook voor ouders is dit omslachtig: bij gemeente A moeten zij deelname aan het
vervoer opzeggen, bij gemeente B vervoer aanvragen en een aantal weken later dienen zij
het omgekeerde te doen. Bovendien bevat de definitie van het begrip woning een structureel
element.In een voorkomend geval kan als volgt worden gehandeld. Als vooraf vaststaat dat een
leerling gedurende een korte periode (niet meer dan bijvoorbeeld zes weken) in een andere
gemeente (B) verblijft en zijn oude school blijft bezoeken, dan wordt dit verblijf
aangemerkt als verblijf in de oorspronkelijke gemeente (A).Deze gemeente (A) zal dan ook het vervoer gedurende deze weken blijven verzorgen.
Hierbij wordt er van uitgegaan dat het kind naar zijn eigen school blijft gaan. Is de
afstand van het tijdelijk verblijf van de leerling naar school kleiner dan de
kilometergrens die gemeente A hanteert, dan zal uiteraard (tijdelijk) geen aanspraak op
bekostiging van vervoerkosten bestaan.In alle andere situaties waarin een leerling tijdelijk in een andere gemeente verblijft
verdient het aanbeveling de hoofdregel toe te passen, namelijk dat in de gemeente waarin
de leerling feitelijk verblijft het leerlingenvervoer wordt aangevraagd. Deze gemeente
beoordeelt dan dit verzoek op basis van de eigen verordening leerlingenvervoer. Deze
verordening kan uiteraard andere criteria bevatten dan de verordening leerlingenvervoer
van de oorspronkelijke gemeente.Dagcentrum: twee woningenHet uitgangspunt van de verordening leerlingenvervoer is, dat slechts het vervoer van de
woning naar de onderwijsinstelling en vice versa wordt bekostigd. In het geval een
leerling vanuit een ouderlijke woning een school bezoekt en vanuit die school, omwille van
een medische of sociale indicatie, naar een dagcentrum (bijvoorbeeld een Boddaertcentrum)
reist, is de gemeente derhalve niet verplicht het vervoer van school naar het dagcentrum
te bekostigen.Als het dagcentrum als structureel feitelijk (eventueel tweede) verblijf aangemerkt kan
worden, kan een gemeente ervan uitgaan dat het kind twee woningen in de zin van de
verordening heeft, te weten de ouderlijke woning en het dagcentrum en daarom toch
besluiten tot bekostiging. Dit is een keuze van de gemeente. Als de gemeente wel
bekostigt, dan kan er vervoer van huis naar school en van school naar het dagcentrum
worden aangeboden. Het dagcentrum wordt dan aangemerkt als tweede woning. Het vervoer van
het dagcentrum naar huis valt dan niet onder het leerlingenvervoer.Gescheiden ouders: twee woningenEen kind van gescheiden ouders kan twee woningen hebben in de zin van de verordening.
Waneer er bijvoorbeeld sprake is van co-ouderschap, waarbij het kind evenveel bij de ene
als de andere ouder verblijft, kan gezegd worden dat er sprake is van twee
hoofdverblijven. Om aanspraak te maken op bekostiging van leerlingenvervoer moeten beide
ouders afzonderlijk, voor de dagen dat het kind doordeweeks bij hen verblijft, een
aanvraag indienen bij de gemeente waar hij of zij woonachtig is. Waar de leerling staat
ingeschreven doet niet terzake; doorslaggevend is de feitelijke verblijfplaats van de
leerling.De betreffende gemeenten toetsen de aanvraag elk aan de eigen verordening
leerlingenvervoer, waarbij onder meer wordt bekeken of er sprake is van een woning in de
zin van de verordening, of de school wel de dichtstbijzijnde toegankelijke is en of
voldaan is aan de afstandsgrens. Het komt voor dat slechts in één van beide gemeenten
aanspraak op leerlingenvervoer bestaat, doordat de school niet de dichtstbijzijnde
toegankelijke school is.Ad f AfstandDe afstand dient consequent te worden gemeten. Het verdient aanbeveling om altijd
dezelfde en de meest actuele routeplanner te hanteren en de ouders bij de aanvraag te
informeren over de wijze waarop de afstand wordt gemeten.Met betrekking tot het begrip ‘afstand’ heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State bepaald dat de veiligheid van de weg op zich zelf beoordeeld voldoende
dient te zijn (uitspraak van 31 maart 1989, R03.87.2599; zie Jur. 1.5). Het college mag
niet volstaan met verwijzing naar een minder veilige alternatieve route.Indien de afstand van de woning naar school niet voldoet aan het afstandscriterium, dan
dienen de ouders in voorkomend geval zelf voor begeleiding zorg te dragen indien de af te
leggen route onveilig is, aldus de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
(uitspraak van 12 juni 1995, nr. R03.93.5575; zie jur.1.6 ).De afdeling bestuursrechtspraak is voorts van mening dat de route niet in alle gevallen
volledig toegankelijk moet zijn voor gemotoriseerd verkeer (uitspraak van 12 juni 1995,
nr. R03.93.5639; zie jur. 1.7).Ad g VervoerIndien de gemeente opstapplaatsen hanteert, dient dit in de verordening te worden
opgenomen (Zie ook de artikelsgewijze toelichting bij artikel 1, onderdeel l). Voorts is
ter verduidelijking opgenomen dat het vervoer alleen plaatsvindt in aansluiting op het
begin en einde van de schooldag, zoals aangegeven in de schoolgids. Hiermee wordt
voorkomen dat ouders op basis van bijvoorbeeld sociale of tijdelijke medische overwegingen
aanvragen indienen voor het vervoer tijdens de schooltijd (bijvoorbeeld omdat de leerling
te jong is om het hele onderwijsprogramma te volgen). Uitsluitend indien de structurele
handicap van een leerplichtige leerling noodzaakt tot het volgen van slechts een deel van
het onderwijsprogramma, dient in voorkomend geval wel tijdens de schooltijd vervoerd te
worden.Ad h Openbaar vervoerBij de definiëring van het begrip ‘openbaar vervoer’ is aangesloten bij de
begripsomschrijving zoals deze is vastgelegd in artikel 1 van de Wet personenvervoer (wet
van 12 maart 1987, Stb. 175). In deze Wet wordt onder ‘openbaar vervoer’ verstaan: voor
een ieder openstaand personenvervoer per trein, metro, tram, bus, of auto volgens een
dienstregeling. De Wet personenvervoer definieert ‘dienstregeling’ als voor een ieder
kenbaar schema van reismogelijkheden. In de verordening is de begripsomschrijving
‘openbaar vervoer’ uitgebreid met ‘veerdienst’.Ad i ReistijdOnder ‘reistijd’ wordt in de modelverordening verstaan, de tijdspanne die ligt tussen
het verlaten van het huis en de aanvang van de schooldag, dan wel de tijdspanne die ligt
tussen het einde van de schooldag en de aankomst bij het huis. De praktijk leert dat
leerlingen, ongeacht of zij gebruikmaken van het leerlingenvervoer, zich vaak zo’n tien
minuten voor de aanvang van de lessen op het schoolplein bevinden. Het ligt voor de hand
deze tijd uit te sluiten van de reistijd. Dit betreft enkel de wachttijd aan het begin van
de schooldag. De eventuele wachttijd aan het einde van de schooldag wordt wel meegerekend
bij de totale reistijd.SchooltijdenVanaf 1 augustus 2006 hebben scholen in het primair en het speciaal onderwijs meer
vrijheid om, in samenspraak met ouders, de schooltijden zelf in te vullen. Voor scholen
die vallen onder de WPO of de WEC geldt dat de leerlingen in de eerste twee schooljaren
ten minste 3520 uren onderwijs en in de laatste zes schooljaren tenminste 3760 uren
onderwijs ontvangen. Als voorwaarde is wel gesteld dat de onderwijsactiviteiten
evenwichtig over de dag verdeeld moeten worden. Voor scholen vallend onder de WEC geldt
daarnaast nog dat het onderwijs aan leerlingen jonger dan 4 jaar ten minste 880 uren per
schooljaar omvat en aan leerlingen ouder dan 12 jaar ten minste 1000 uren per schooljaar.
Het is mogelijk om voor alle groepen naast de woensdagmiddag een tweede vrije middag in te
voeren, of de verplichte lesuren in vier dagen per week te verzorgen. Een school kan ook
kiezen voor een zesdaagse lesweek.Voor de bepaling van het recht op leerlingenvervoer wordt aangesloten op de schoolgids
die een school heeft uitgegeven. Indien een school dus van de nieuwe regelgeving
gebruikmaakt en dat vastlegt in de schoolgids dan moet de gemeente dit honoreren.Ad j Toegankelijke schoolDe WPO kent het orgaan de permanente commissie leerlingenzorg (pcl, artikel 23 WPO).
Deze commissie beslist op aanvraag van de ouders of een leerling op het onderwijs van een
speciale school voor basisonderwijs is aangewezen. Alleen als dit besluit positief is, kan
een leerling op een speciale school voor basisonderwijs worden opgenomen. Het college moet
bij de beoordeling van een aanvraag voor leerlingenvervoer van dit besluit uitgaan. Dit
besluit is overigens een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In het
kader van de operatie Weer samen naar school is afgesproken dat, indien vaststaat dat een
leerling is aangewezen op een hulpklas bij een basisschool, deze basisschool moet worden
aangemerkt als de toegankelijke school, ook wanneer dit niet de dichtstbijzijnde
basisschool is, en dat derhalve vervoer naar deze basisschool met hulpklas dient te worden
bekostigd.De Regionale Verwijzingscommissie bepaalt de toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs.
(artikel 10g van de WVO).Ad k InkomenOm te bepalen of op grond van artikel 23 een drempelbedrag kan worden geheven, is het
inkomen van ouders in het peiljaar nodig. Ouders kunnen een IB 60-formulier opvragen bij
de Belastingdienst, waarop dit gecorrigeerde verzamelinkomen staat vermeld.Ad l OpstapplaatsEen van de mogelijkheden om het vervoer efficiënter en daardoor goedkoper te
organiseren, is het instellen van centrale opstapplaatsen, van waar de leerlingen met de
taxi of bus worden vervoerd. Met een dergelijk systeem worden de leerlingen niet thuis
voor de deur opgehaald, maar dienen zij zich, al dan niet onder begeleiding van de ouders,
te begeven naar de door de gemeente aangewezen opstapplaats.Reistijd naar opstapplaatsIn de uitspraak van 26 februari 1992 (nr. R03.89.0419/83-107) acht de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State het kennelijk redelijk dat de gemeente
opstapplaatsen opstelt vanaf waar de leerling van het vervoer gebruik kan maken. De
afdeling vindt de reistijd, die in dit geval niet meer dan dertig minuten bedraagt,
alleszins redelijk. Hiermee is echter nog niet aangegeven wanneer de afdeling de reistijd
niet meer redelijk acht.Veiligheid en begeleidingWanneer gekozen wordt voor het aanwijzen van opstapplaatsen, dan is het van belang dat
de gemeente daarbij let op de af te leggen afstand van huis naar de opstapplaats. Hierbij
kan in ieder geval gedacht worden aan bestaande halteplaatsen binnen een loopafstand van
dertig minuten, waar een beschutte halteplaats aanwezig is (mede in verband met de
weersomstandigheden). Het feit alleen dat de halte aan een drukke verkeersweg ligt en dus
niet veilig genoeg zou zijn voor een leerling, is niet voldoende om af te zien van het
aanwijzen van opstapplaatsen. Van ouders mag in dergelijke gevallen verwacht worden dat
zij hun kinderen begeleiden tot ten minste het moment dat hun kinderen in het voertuig
zijn gestapt. (Zie ABRS 24 augustus 1992, nr. R03.90.1504/83-105).AfstandWanneer een verzoek om een tegemoetkoming van de vervoerkosten wordt ingediend, blijft
de afstand tussen de woning en de school relevant; het instellen van opstapplaatsen
verandert daar niets aan. Dit betekent dat ouders die op bijvoorbeeld negen kilometer van
de school wonen terwijl de gemeente op zes kilometer afstand een opstapplaats heeft
ingesteld, recht hebben op bekostiging van het vervoer (en eventueel begeleiding) over de
resterende drie kilometer. Ook blijft het berekenen van de reistijd zoals dat nu geldt
onverkort intact; met andere woorden de tijdsduur die gemoeid is met het bereiken van de
opstapplaats telt mee als reistijd als bedoeld in artikel 13, onder a, en artikel 18,
eerste lid onder b, van de modelverordening.Ad m Commissie voor de begeleidingDe commissie voor de begeleiding is in de plaats gekomen voor de commissie van
onderzoek. De indicerende taken van de CvO zijn overgegaan naar de regionale commissies
van indicatiestelling (Cvi). De taken omtrent toewijzing van (ambulante) begeleiding
liggen bij de commissie voor de begeleiding, verbonden aan een school.Ad n VervoersvoorzieningDe wet bepaalt dat de gemeenten het vervoer zelf kunnen verzorgen, dan wel doen
verzorgen. In de begripsbepaling ‘vervoersvoorziening’ is dit nader uitgewerkt. Er dient
een keuze te worden gemaakt tussen één van de drie weergegeven mogelijkheden: 1. een
gehele of gedeeltelijke bekostiging van de door het college noodzakelijk geachte
vervoerskosten van de leerling en zonodig diens begeleider, 2. de verstrekking van een
abonnement of strippenkaart voor de leerling en zo nodig diens begeleider, of 3.
aanbieding van aangepast vervoer dat de gemeente verzorgt of doet verzorgen.Ad o Permanente commissie leerlingenzorgDe WPO kent de permanente commissie leerlingenzorg (pcl). Besluiten van de pcl over de
toelating van een leerling tot een speciale school voor basisonderwijs dienen door het
college bij de beoordeling van een aanvraag voor leerlingenvervoer betrokken te worden,
ingeval het college een negatieve beschikking geeft op de gevraagde voorziening. Zie
tevens de toelichting bij onderdeel j.Ad p SamenwerkingsverbandOp basis van de WPO moeten basisscholen en speciale scholen voor basisonderwijs die
samenwerken, een zodanige zorgstructuur inrichten, dat voor elke leerling de benodigde
zorg kan worden geboden. Artikel 18 van de WPO geeft een regeling voor de
samenwerkingsverbanden.Ad q Regionale verwijzigingscommissieDe regionale verwijzingscommissie heeft op grond van artikel 10g van de WVO tot taak te
beoordelen of een leerling tot het praktijkonderwijs toelaatbaar is.Ad r OpdcOpdc: orthopedagogisch en didactisch centrum. Bovenschoolse voorziening bedoeld om
leerlingen extra zorg te geven. Op een opdc kan ook onderwijs gegeven worden, maar de
leerlingen blijven ingeschreven op een school voor voortgezet onderwijs.Leerlingen die volledig onderwijs volgen aan een opdc en aanspraak maken op vervoer op
basis van titel 6, kunnen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer naar het opdc.
Leerlingen die gedeeltelijk onderwijs volgen aan een opdc en gedeeltelijk aan een school
voor voortgezet onderwijs, kunnen alleen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer naar
de school voor voortgezet onderwijs.Ad s Ambulante begeleidingEen ambulante begeleider is verbonden aan een school voor speciaal onderwijs en geeft
ondersteuning aan gehandicapte leerlingen in het reguliere primair en voortgezet
onderwijs. De gemeente kan aan de ambulante begeleider van gehandicapte leerlingen in het
reguliere onderwijs, voor wie een aanvraag leerlingenvervoer wordt ingediend, advies
vragen over de vervoersbehoefte van die leerlingen.Ad t Commissie voor de indicatiestellingElk kind dat wordt aangemeld voor het speciaal onderwijs moet worden geïndiceerd. De
commissie voor de indicatiestelling beoordeelt aan de hand van onafhankelijke landelijke
criteria of een leerling in aanmerking komt voor leerlinggebonden financiering en in welk
cluster de leerling wordt geplaatst.Artikel 2 Bekostiging van de door het college noodzakelijk te achten
vervoerskostenIn de modelverordening worden de aanspraken van de ouders op gehele of gedeeltelijke
bekostiging voor het dagelijks vervoer van leerlingen naar scholen voor basisonderwijs,
speciale scholen voor basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs vastgelegd. Indien
het college het vervoer zelf laat verzorgen, kan het van ouders, die voor bekostiging van
de vervoerskosten in aanmerking komen, verlangen dat hun kinderen van dit vervoer gebruik
maken Tevens kan zij van ouders, aan wie slechts een gedeeltelijke bekostiging van de
vervoerskosten toekomt, verlangen een eigen bijdrage te betalen aan het vervoer van hun
leerlingen (artikel 2, tweede lid, van de modelverordening).De hoogte van deze eigen bijdrage, die slechts van toepassing is op ouders van
leerlingen die scholen voor basisonderwijs of speciale scholen voor basisonderwijs
bezoeken, is afhankelijk van het inkomen van de ouders en de afstand tussen de woning en
de te bezoeken school. Indien de ouders weigeren of nalatig zijn met betrekking tot de
ingevolge de verordening te betalen bijdrage, leidt dit tot het vervallen van de aanspraak
op de bekostiging dan wel, indien gebruik wordt gemaakt van bijvoorbeeld een taxi (busje),
tot stopzetting van het vervoer. Het behoeft geen betoog dat juist bij het aangepast
vervoer afspraken kunnen worden gemaakt met regiogemeenten om een zo efficiënt en goedkoop
mogelijke wijze van aangepast vervoer te organiseren. Tevens komt in artikel 2, tweede
lid, tot uitdrukking dat het eventuele drempelbedrag en de bijdrage afhankelijk van het
inkomen nooit hoger kunnen zijn dan de werkelijke kosten van vervoer.De verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek blijft ingevolge de Leerplichtwet in alle
gevallen bij de ouders liggen. In artikel 2, derde lid, van de modelverordening is deze
verantwoordelijkheid nog eens expliciet vastgelegd. Deze verantwoordelijkheid kan door de
ouders niet op- of overgedragen worden aan de gemeente. De wettelijke regeling, noch de
gemeentelijke verordening beperkt deze verantwoordelijkheid van de ouders.In het vierde lid staat dat een leerling die meerderjarig en handelingsbekwaam is zelf
een aanvraag voor leerlingenvervoer kan doen in plaats van de ouders/verzorgers.Artikel 3 Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke schoolEen van de uitgangspunten van de artikelen 4 van de WPO, WVO en de WEC is dat de
gemeenteraad bij het vaststellen van de verordening en het college bij de uitvoering
daarvan de op godsdienst of levensbeschouwing van ouders berustende keuze voor een school
dient te eerbiedigen. Tevens is in genoemde artikelen bepaald dat in de verordening geen
onderscheid wordt gemaakt tussen openbaar en bijzonder onderwijs. In de verordening is dit
verankerd in artikel 3. Bekostiging van de vervoerskosten wordt verstrekt over de afstand
tussen de woning van de leerling en de dichtstbijzijnde voor hem toegankelijke school. Als
dichtstbijzijnde school kan worden aangemerkt: de school die naar afstand het dichtstbij
gelegen is, gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende (meest) begaanbare,
veilige weg.Als toegankelijke school is aan te merken wat betreft het primair onderwijs: de school
van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting dan wel de openbare
school. Wat betreft (voortgezet) speciaal onderwijs wordt hier nog een tweede criterium
aan toegevoegd: de school van de soort waarop de leerling is aangewezen op grond van zijn
lichamelijke of geestelijke toestand. De hier bedoelde soorten zijn schooltypen zoals
vermeld in artikel 2 van de WEC en artikel 5 van de WVO. Op grond van de WPO dient voor de
speciale scholen voor basisonderwijs het vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke
school in het samenwerkingsverband te worden bekostigd. Zie daarvoor artikel 9 van de
modelverordening.Scholen met wachtlijstenHet spreekt voor zich dat op een toegankelijke school wel ruimte voor de leerling moet
zijn en dat de leerling moet zijn/worden toegelaten. Indien de dichtstbijzijnde school
niet toegankelijk is voor een leerling omdat er een wachtlijst bestaat, dient bekostiging
plaats te vinden naar de eerstvolgende dichtstbijzijnde, toegankelijke school. De
aanspraak op vervoer naar deze verder weg gelegen school blijft bestaan, zolang er een
wachtlijst is voor de dichtstbijzijnde school.Indien de wachtlijst is opgelost - de gemeente dient naar de duur van de wachtlijst te
informeren - kan de bekostiging beperkt worden tot aan de dichtstbijzijnde school,
aangezien deze weer toegankelijk is geworden. Dit is ongeacht of de leerling vanaf dat
moment ook daadwerkelijk de dichtstbijzijnde school gaat bezoeken: ouders zijn vrij om hun
kind naar elke school van hun keus te laten gaan, echter in het kader van het
leerlingenvervoer hoeft slechts een vervoerskostenvergoeding voor de dichtstbijzijnde,
toegankelijke school te worden verstrekt.Van belang hierbij is dat wanneer het college een aanvraag om bekostiging afwijst in
verband met de aanwezigheid van een dichterbij gelegen school van (de aangewezen soort en
van) dezelfde richting, het dient aan te tonen dat de leerling daadwerkelijk kan worden
toegelaten tot die school. Hierbij kan nog worden aangetekend dat bijvoorbeeld een nieuwe
school met slechts een leerkracht, namelijk voor de groepen 1 en 2, voor leerlingen uit
groep 3 en verder niet toegankelijk is.De leerling zal, indien hij niet toegelaten wordt op de desbetreffende dichtstbijzijnde
school, moeten uitzien naar een andere school. Deze school is dan aan te merken als de
dichtstbijzijnde toegankelijke school. In een dergelijk geval dient bekostiging van
vervoer te worden verstrekt, naar deze andere (dichtstbijzijnde) school.StagevervoerIs de stage een onderdeel van het onderwijsprogramma en krijgt de leerling dagelijks
leerlingenvervoer naar de school, dan bestaat in beginsel aanspraak op leerlingenvervoer
naar het stageadres. Dit is dan immers aan te merken als de ‘dichtstbijzijnde
toegankelijke school’. De gemeente kan scholen er op attenderen dat stageplaatsing
financiële gevolgen kan hebben voor gemeenten. Scholen kunnen dit aspect mee laten wegen
in de plaatsing van leerlingen door bijvoorbeeld een stageplek te zoeken op de route van
het leerlingenvervoer.Hoogbegaafde kinderen en ‘toegankelijke school’Ten aanzien van hoogbegaafde kinderen worden gemeenten regelmatig geconfronteerd met
aanvragen tot bekostiging van het vervoer naar scholen die zich richten op dit type
kinderen.In 2001 heeft de rechter een uitspraak hieromtrent gedaan over een zaak die speelde in
Emmen. De gemeente Emmen wees een soortelijk verzoek af, omdat er voldoende
onderwijsvoorzieningen zijn die dichterbij gelegen zijn. Men vond geen reden de
hardheidsclausule toe te passen. Met de gemeente was de rechtbank van mening dat de
aanvrager niet heeft aangetoond dat dichter bijgelegen scholen niet geschikt zouden zijn.
De rechter merkte op dat zelfs als bewezen zou zijn dat deze school ongeschikt is, dit nog
niet meebrengt dat er aanspraak op een vervoersvoorziening zou kunnen zijn naar de verder
weg gelegen school. Het staat immers niet objectief vast dat deze school voor de leerling
wèl geschikt is en of dit dan de dichtstbijzijnde toegankelijke school is. De rechter
vindt het dan wel mede op de weg van de gemeente liggen om aan te geven welke dichterbij
gelegen school geschikt is.OnderwijsrichtingIn de parlementaire behandeling van de Wet gemeentelijke regelingen leerlingenvervoer is
uitgebreid aandacht besteed aan de richting van het onderwijs. Om alle twijfels weg te
nemen dat de afstand die voor bekostiging in aanmerking komt maximaal betrekking heeft op
de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg naar de dichtstbijzijnde
toegankelijke school van de verlangde godsdienstige of levensbeschouwelijke richting is,
door middel van een Vierde nota van wijziging (Kamerstuk 18841, nr. 21) in de relevante
artikelen expliciet opgenomen dat vervoer plaatsvindt naar de dichtstbijzijnde voor de
leerling toegankelijke school, tenzij het vervoer met betrekking tot een verder weg
gelegen school voor de gemeente minder kosten met zich mee zou brengen, en de ouders met
het vervoer naar die school instemmen.Bovengenoemd uitgangspunt houdt in dat indien een leerling een school bezoekt die, met
voorbijgaan van een school van dezelfde gewenste richting, verder van de woning van de
leerling is verwijderd, de aanspraak in principe beperkt blijft tot de kosten verbonden
aan het vervoer naar en van de dichtstbijzijnde bij de woning gelegen school. Dit is
echter geen verplichting. Het college kan besluiten om in het geheel geen bekostiging te
verstrekken indien vervoer aanwezig is waarvan de kosten gelijk blijven ongeacht het
aantal leerlingen dat van dat vervoer gebruik maakt.Indien de situatie zich zou voordoen dat vervoer naar een verder van de woning van de
leerling gelegen school van dezelfde richting voor de gemeente goedkoper zou zijn (of niet
meer kosten met zich meebrengt), kan het college aan de ouders vragen ermee in te stemmen
dat de leerling naar die school wordt vervoerd. Voor een openbare school geldt
hetzelfde.Het zogenoemde ‘richtingenvraagstuk’ heeft geleid tot veel jurisprudentie. Aanvankelijk
beperkte de jurisprudentie zich bij de vraag over het al dan niet doen toekennen van een
vervoerskostenbekostiging tot het zogenoemde ‘klassieke richtingenbestand’. Kenmerkend
hierbij is dat het gaat om stromingen van levensbeschouwelijke en godsdienstige aard. Ook
bijzonder onderwijs op algemene grondslag is hierbij als richting aan te merken.In het algemeen kan gesteld worden dat naast scholen voor openbaar onderwijs, tot het
klassieke richtingenbestand binnen het bijzonder onderwijs gerekend worden: scholen voor
(rooms)katholiek onderwijs, scholen voor protestants-christelijk onderwijs, scholen voor
gereformeerd (vrijgemaakt) onderwijs (KB 28 december 1960, nr. 95; zie Jur 5.1), scholen
voor reformatorisch onderwijs, scholen voor algemeen bijzonder onderwijs (KB 15 december
1948, nr. 37; zie Jur. 5.2). Daarnaast kunnen in het christelijk onderwijs, wat betreft
het leerlingenvervoer, de volgende richtingen worden onderscheiden: gereformeerde
schoolvereniging, scholen met den bijbel, christelijk-nationaal, hervormd. In
jurisprudentie worden ook de zogenoemde evangelische scholen als een afzonderlijke
richting aangemerkt (RvS 11-2-97, AB 1998, 28).Daarnaast zijn ook de Joodse scholen als afzonderlijke richting aan te merken. Gezien de
statuten van Islamitische scholen wordt er van uitgegaan dat ook zij een eigen richting
vertegenwoordigen. Hetzelfde geldt voor Hindoeïstische scholen.Interconfessioneel onderwijsHieronder wordt verstaan onderwijs dat is gebaseerd op verschillende
geloofsovertuigingen. Interconfessionele scholen zijn meestal ontstaan uit de fusie van
een protestante en een katholieke school. Gezien de statuten van deze scholen wordt dit
type onderwijs niet als aparte richting ten opzichte van andere confessionele scholen
aangemerkt.‘Vrije scholen’Deze scholen, die hun onderwijs stoelen op de antroposofische wijsbegeerte en met name
de filosofie van Rudolf Steiner, kunnen geacht worden een bepaalde richting in het
onderwijs te vertegenwoordigen, aangezien het onderwijs wordt gegeven vanuit een eigen
mens- en wereldbeschouwing (KB 18 juni 1980, nr. 32; zie Jur. 5.3). De vrije school is in
Nederland bekend onder namen als Rudolf Steinerschool, Parcivalschool en de
Zonneschool.Overige scholenNiet tot het begrip ‘richting’ wordt gerekend een bepaalde onderwijskundige methode van
een school. Hiermee worden onder andere bedoeld: Jenaplanscholen, Montessorischolen,
Daltonscholen en Freinetscholen. Deze scholen baseren hun identiteit op de
onderwijskundige inrichting van de school en niet op de godsdienstige of
levensbeschouwelijke richting.Montessorischolen c.a. kunnen onder meer van katholieke, protestante signatuur zijn. Dit
betekent dat er in dezen geen verschil bestaat tussen een ‘reguliere’ katholieke
basisschool en een katholieke Montessorischool, etc. Relatief nieuw zijn de zogenaamde
‘Iederwijsscholen’. Dit zijn particuliere scholen die sinds 2000 op verschillende plaatsen
in Nederland gestart zijn. In het algemeen worden deze scholen erkend als ’scholen’ in de
zin van de onderwijswetten. De identiteit van de school lijkt meer geënt op de
onderwijskundige inrichting, dan een godsdienst of levensovertuiging. Er is geen
jurisprudentie bekend waaruit blijkt dat er sprake is van een afzonderlijke richting.Verklaring van bezwaarOp grond van artikel 3, tweede lid, van de modelverordening dienen ouders, indien een
leerling een school voor basisonderwijs bezoekt op grotere afstand dan bepaald in de
modelverordening, terwijl zich dichterbij andere (openbare en bijzondere) basisscholen
bevinden, schriftelijk te verklaren, dat zij overwegende bezwaren hebben tegen het
openbaar onderwijs dan wel tegen de richting van de dichterbij gelegen bijzondere
basisscholen.Een verklaring van bezwaar dient zich te richten tegen de richting van het bijzonder
onderwijs dan wel tegen het openbaar onderwijs en niet tegen de onderwijskundige methode
die op de school gehanteerd wordt. Sinds de totstandkoming van onderwijswetgeving met
betrekking tot de vrijheid van onderwijs, is het oordeel over de bezwaren, die aan de
richting van het onderwijs verbonden zijn, aan de overheid onttrokken. Met andere woorden:
het college is niet gerechtigd de bezwaren van ouders tegen een bepaalde richting
inhoudelijk te verifiëren. Ook onder de huidige regeling wordt deze gedragslijn in de
jurisprudentie gevolgd. Slechts in een enkel uitzonderlijk geval neemt de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State aan dat niet de richting van het onderwijs, maar
de kwaliteit daarvan, de keuze van de ouders heeft bepaald, in tegenstelling tot de door
de ouders afgelegde verklaring inzake hun bezwaar tegen de overige richtingen en het
openbaar onderwijs (ABRS, 10 april 1989, R03.87.2455/98-86; zie Jur. 21.1. ABRS, 2 januari
1992, R03.89.0685/72-107; zie Jur. 5.7).Op het college rust in deze gevallen een zware bewijslast. Aangetoond dient te worden
dat de bezwaren van de ouders in weerwil van de letter van hun verklaring kennelijk niet
de richting van het onderwijs betreffen. Zelfs indien ouders hun kinderen aanvankelijk
naar een openbare basisschool sturen, vervolgens naar een katholieke basisschool en
uiteindelijk wederom naar een openbare basisschool, geeft de Voorzitter van de Afdeling
Bestuursrechtspraak de ouders het voordeel van de twijfel (ABRS, 24 maart 1988,
R03.88.0917/S526098.00). Ook indien ouders hun kind pas op twaalfjarige leeftijd naar de
school met de door hen gewenste richting sturen, dient het college de verklaring van de
ouders, dat zij tegen de overige richtingen en tegen het openbaar onderwijs bezwaar hebben
te respecteren, zeker nu de ouders aangaven dat zij hun kind aanvankelijk te jong achtten
om de afstand naar de gewenste school te overbruggen (ABRS, 17 februari 1989,
R03.89.0286/S5137-58; zie Jur. 5.6). Ook het feit dat kinderen uit hetzelfde gezin scholen
van diverse richtingen bezoeken levert onvoldoende grond op voor het oordeel dat de ouders
hun keuze kennelijk niet met het oog op de richting van het onderwijs hebben bepaald
(ABRS, 9 december 1989, R03.87.2975/72-86; zie Jur. 5.5).Speciaal onderwijsUiteraard geldt voor het (voortgezet) speciaal onderwijs dat het bovenstaande slechts
van toepassing is op dichterbij gesitueerde scholen van de soort waarop de leerling is
aangewezen.In dit kader is van belang dat de Afdeling Bestuursrechtspraakheeft bevestigd dat voor
het antwoord op de vraag op welke soort speciaal onderwijs een leerling is aangewezen
slechts een keuze kan worden gemaakt uit de in artikel 2 van de WEC) onderscheiden soorten
(ABRS, 2 januari 1992, R03.88.4075 en R03.89.160/62-129; zie Jur. 21.2). ‘Binnen die
soorten is geen nadere onderverdeling aangebracht op basis waarvan onderscheid tussen
(...) scholen (...) kan worden gemaakt’. Slechts indien door de ouders wordt aangetoond -
met name via deskundigenrapporten - dat niet de dichtstbij gelegen school van de gewenste
richting en de aangewezen soort geschikt is maar een verder gelegen school, neemt de
Afdeling aan dat de leerling op deze verder gelegen school feitelijk is aangewezen, en is
er voor het college aanleiding te bezien of met toepassing van de hardheidsclausule het
vervoer naar de verder gelegen school dient te worden bekostigd.Op grond van de Wet leerlinggebonden financiering kunnen leerlingen die geïndiceerd zijn
voor (voortgezet) speciaal onderwijs tevens kiezen voor het regulier onderwijs. Leerlingen
die naar het (voortgezet) speciaal onderwijs gaan, titel 3 van de modelverordening, maken
onverminderd aanspraak op leerlingenvervoer. Voor leerlingen van cluster 4 scholen (zeer
moeilijk opvoedbare kinderen, leerlingen van scholen verbonden aan pedologische
instituten, langdurig zieke kinderen (psychiatrische problematiek)) geldt dat zij recht
hebben op vervoer naar de cluster 4-school waarvoor de commissie voor de indicatiestelling
(cvi) een advies heeft afgegeven. Artikel 4, vijfde lid WEC bepaalt namelijk dat de
cluster 4-school waarvoor de cvi een advies heeft afgegeven, wordt aangemerkt als de
dichtstbijzijnde, toegankelijke school. Dit geldt zolang de leerling woont in het gebied
van het regionaal expertisecentrum waar voornoemde commissie aan is verbonden.Voorbeeld 1School A is een rooms-katholieke basisschool en ligt op zes kilometer afstand van de
woning van de leerling.School B is een protestants-christelijke basisschool en ligt op
drie kilometer afstand van de woning van de leerling. Indien de ouders nu schriftelijk
verklaren overwegende bezwaren te hebben tegen de richting van de school die dichterbij
gelegen is (i.c. school B), verstrekt het college bekostiging voor het vervoer van de
leerling naar school A.Voorbeeld 2Een leerling bezoekt een school voor algemeen-bijzonder basisonderwijs op drie kilometer
afstand van de woning. De ouders besluiten dat de leerling naar een andere basisschool van
dezelfde richting gaat, gelegen op zes kilometer afstand van de woning. In dit geval
verstrekt het college geen bekostiging voor het vervoer naar deze basisschool op zes
kilometer afstand (immers, het is niet de dichtstbijzijnde toegankelijke school). Of
bekostiging plaatsvindt naar de basisschool op drie kilometer afstand, is afhankelijk van
de door de gemeenteraad bepaalde kilometergrens.Voorbeeld 3Een leerling bezoekt een gereformeerde (vrijgemaakt) school op zeven kilometer afstand
van de woning. Op drie kilometer afstand wordt een nieuwe gereformeerde (vrijgemaakt)
basisschool gesticht. In principe vervalt de bekostiging van de vervoerskosten naar de
school op zeven kilometer afstand. Het is immers niet meer de dichtstbijzijnde
toegankelijke school.Hierbij is echter een redelijke overgangsregeling gewenst. Aansluitend bij de gangbare
opvattingen hierover lijkt een overgangsperiode van circa twee jaren reëel indien daarmee
het belang van de leerling wordt gediend. Na een dergelijke overgangsperiode vervalt dan
de bekostiging van de vervoerskosten naar de school op zeven kilometer afstand van de
woning.Indien de ouders beslissen om de leerling eerder naar de dichterbij gelegen school te
sturen, vervalt de bekostiging op het moment dat de leerling de nieuwe school bezoekt. Of
er dan bekostiging plaatsvindt naar de nieuwe basisschool, is afhankelijk van de door de
gemeenteraad bepaalde afstandsgrens.Voorbeeld 4Een leerling bezoekt een openbare school op drie kilometer afstand van de woning.
Halverwege het jaar verhuist het gezin naar een andere wijk in dezelfde gemeente, waardoor
de bezochte school niet meer de dichtstbijzijnde school voor openbaar onderwijs is. De
bezochte school ligt nu op een afstand van acht kilometer. In principe bestaat geen
aanspraak meer op bekostiging naar deze school. Echter, indien de ouders voornemens zijn
de leerling toch op de verder weg gelegen school te laten, lijkt een redelijke
overgangsperiode voor de hand te liggen. Het college kan dan overwegen - indien daarmee
het belang van de leerling wordt gediend - bekostiging te verlenen voor het resterende
schooljaar. Of er dan bekostiging plaatsvindt naar de dichterbij gelegen school is
afhankelijk van de door de gemeenteraad bepaalde afstandsgrens.Voorbeeld 5Een leerling bezoekt een protestants-christelijke speciale school voor basisonderwijs op
zes kilometer afstand van de woning terwijl een rooms-katholieke speciale school voor
basisonderwijs en een protestants-christelijke ZMOK-school dichterbij zijn gesitueerd
(respectievelijk op twee kilometer en drie kilometer). De ouders komen voor bekostiging
van de vervoerskosten in aanmerking indien zij schriftelijk verklaren overwegende bezwaren
te hebben tegen de richting van de dichterbij gelegen toegankelijke school (i.c. de
rooms-katholieke speciale school voor basisonderwijs).De protestants-christelijke ZMOK-school is geen school van de soort waarop de leerling
is aangewezen en is dus niet aan te merken als een dichterbij gelegen toegankelijke
school.Voorbeeld 6Een leerling bezoekt een openbare basisschool op negen kilometer afstand van de woning.
Op zes kilometer afstand is ook een openbare basisschool gehuisvest, terwijl er dichterbij
gelegen scholen voor bijzonder basisonderwijs aanwezig zijn. Het college verstrekt
bekostiging van de vervoerskosten naar de school op zes kilometer afstand van de woning,
indien de ouders schriftelijk hebben verklaard overwegende bezwaren te hebben tegen de
richting van deze dichterbij gelegen bijzondere basisscholen. Deze school op zes kilometer
afstand is immers aan te merken als de dichtstbijzijnde toegankelijke school.Voorbeeld 7Op drie kilometer afstand van de woning van de leerling is een reformatorische
basisschool gesitueerd. De leerling bezoekt een reformatorische basisschool op acht
kilometer afstand van de woning omdat op deze school godsdienstonderwijs wordt gegeven
volgens een bepaalde modaliteit, die niet tot uitdrukking komt in de dichterbij gelegen
reformatorische school. In dit geval bekostigt het college niet de kosten van het vervoer
naar de school, gelegen op een afstand van acht kilometer.Of bekostiging plaatsvindt naar de reformatorische basisschool op drie kilometer afstand
is afhankelijk van de door de gemeenteraad bepaalde kilometergrens.Voorbeeld 8Een leerling bezoekt een vrijgemaakt-gereformeerde speciale school voor basisonderwijs
op twaalf kilometer afstand van de woning van de leerling, omdat de onderwijskundige
methode van die school geschikter blijkt voor de leerling dan de onderwijskundige methode
die gehanteerd wordt op de vrijgemaakt-gereformeerde speciale school voor basisonderwijs,
gelegen op een afstand van vijf kilometer van de woning van de leerling. Het college
verstrekt een eventuele bekostiging voor het vervoer van en naar de school gelegen op vijf
kilometer afstand.Voorbeeld 9Een leerling bezoekt een openbare speciale school voor basisonderwijs binnen het
samenwerkingsverband van de basisschool waarvan de leerling afkomstig is, terwijl er
buiten het samenwerkingsverband een dichterbij de woning van de leerling gelegen
toegankelijke openbare speciale school voor basisonderwijs is. Het college verstrekt
bekostiging naar de school binnen het samenwerkingsverband (zie artikel 9 van de
modelverordening).Voor alle hiervoor weergegeven voorbeelden geldt dat het college de ouders met
toepassing van de hardheidsclausule toch een - volledige - bekostiging kan verstrekken
indien daartoe naar de mening van het college aanleiding is.Artikel 4 Uitbetaling van de bekostigingVanuit het oogpunt van lastenverlichting voor de burger is het wenselijk dat het aantal
aanvragen zo veel mogelijk wordt beperkt. In dat kader verdient het de aanbeveling om als
gemeente te bezien of het passend en mogelijk is om voor de gehele schoolperiode de
bekostiging toe te wijzen. Wanneer te verwachten valt dat er geen verandering optreedt in
de situatie van de leerling en deze dus aan de geldende criteria blijft voldoen, is het
wenselijk te kiezen voor een verstrekking voor de gehele schoolperiode.Aanvragers dienen wijzigingen die van invloed zijn op de bekostiging direct door te
geven aan het college. Het is raadzaam aanvragers nadrukkelijk te wijzen op het feit dat
ten onrechte genoten bekostiging kan worden teruggevorderd, dan wel kan worden verrekend
(zie ook artikel 6).Indien er in de situatie van de leerling echter verbetering of verandering valt te
verwachten, dient te worden gekozen voor een verstrekking over een termijn van één
schooljaar (of een beperkt aantal schooljaren). Hierbij kan worden gedacht aan de noodzaak
van het passend vervoer: deze kan per jaar sterk veranderen en dient dus jaarlijks opnieuw
te worden bekeken.Nota bene: De eigen bijdrage moet jaarlijks worden vastgesteld. Hiervoor dient de
aanvrager jaarlijks de inkomensgegevens te overleggen, ook al wordt de bekostiging voor
een langere periode verstrekt. Dit zou kunnen vervallen als de gemeente op termijn bij de
belastingdienst de inkomensgegevens kan opvragen.Vanwege het creëren van beleidsruimte is in artikel 4 van de modelverordening bepaald,
dat het college bij de verstrekking van de bekostiging tevens de termijn van de
bekostiging bepaalt. In de beschikking dient deze termijn wel aangegeven te worden. De
gekozen formulering van artikel 4 van de modelverordening laat zoals gezegd de ruimte om
per geval de termijn van de bekostiging te bepalen. Stelt de gemeenteraad zich echter op
het standpunt dat de bekostiging te allen tijde tot het einde van het aangevraagde
schooljaar dient te lopen, verdient het aanbeveling om de verordening in die zin aan te
passen.Tevens dient het college bij verstrekking van bekostiging de wijze en het tijdstip van
uitbetaling te bepalen. Bepaald zal onder andere dienen te worden of:
- de bekostiging per maand, kwartaal, of halfjaar geschiedt;
- de bekostiging in de vorm van een voorfinanciering of op declaratiebasis, dan wel
via een vast termijnbedrag achteraf geschiedt;
- de bekostiging, in het geval er sprake is van aangepast vervoer, rechtstreeks aan
de vervoersonderneming geschiedt.
Aangezien de praktijk ten aanzien van de wijze van betaling en het tijdstip van betalen
veel verschillende varianten laat zien, is in de modelverordening geen expliciete keuze
gemaakt. Afhankelijk van de lokale gewoonte of de lokale wensen kan hieraan invulling
worden gegeven. Wel kan in dit verband opgemerkt worden dat bekostiging op
declaratiebasis, bijvoorbeeld door het overleggen van strippenkaarten of
maandabonnementen, de betrouwbaarste indicator is.Artikel 5 AanvraagprocedureIndien ouders menen voor bekostiging in aanmerking te komen, dienen zij hiertoe een
aanvraag in bij het college. Van gemeentezijde wordt hiervoor een (digitaal)
aanvraagformulier beschikbaar gesteld. Het is wenselijk om de aanvraag zo eenvoudig
mogelijk te maken. In dit kader kan worden gedacht aan een voorgedrukt, dan wel deels
ingevuld aanvraagformulier. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van gegevens van voorgaande
jaren, die reeds bekend zijn bij de gemeente. De aanvrager kan dan volstaan met het
controleren van vermelde gegevens, het doorgeven van de noodzakelijke wijzigingen en het
zetten van zijn handtekening. Hierdoor blijven de administratieve lasten voor de burger
beperkt.In artikel 5 van de modelverordening zijn nadere bepalingen opgenomen omtrent de
aanvraag van bekostiging van de vervoerskosten.De aanvraag kan in principe op twee tijdstippen plaatsvinden:
1. indien het betreft een aanvraag voor het nieuwe schooljaar, dient de aanvraag
voor 1 juni voorafgaand aan dat nieuwe schooljaar ingediend te worden;
2. indien het betreft een aanvraag gedurende het schooljaar, kan de aanvraag
gedurende het schooljaar worden ingediend.
Ad 1 Aanvraag voor 1 juni; beschikking geven voor het nieuwe schooljaarVeelal zal ruimschoots voor de aanvang van het nieuwe schooljaar bekend zijn dat een
leerling in het nieuwe schooljaar een bepaalde school gaat bezoeken. Ook continuering van
het schoolbezoek is in veel gevallen ruim voor de aanvang van het nieuwe schooljaar bij de
ouders bekend. In dergelijke gevallen bepaalt artikel 5, tweede lid, van de
modelverordening dat de ouders, die in aanmerking wensen te komen voor bekostiging van de
vervoerskosten, voor 1 juni voorafgaande aan het nieuwe schooljaar een aanvraag bij de
gemeente moeten indienen.Deze datum is gekozen omdat het van belang is om de afwikkeling van de
aanvraagprocedures zoveel mogelijk voor de werkelijke aanvang van het schooljaar
gerealiseerd te hebben respectievelijk voor de zomervakantie in verband met de - in
voorkomend geval - vereiste werkzaamheden van de commissie van onderzoek.Indien de aanvraag voor 1 juni is ingediend bij de gemeente, heeft het college op grond
van artikel 5, vierde lid, tot uiterlijk het begin van het nieuwe schooljaar de tijd een
besluit te nemen en aan de aanvragers af te geven. De aanvraag dient dan wel juist en
volledig te zijn ingevuld en voorzien te zijn van de noodzakelijke bijlagen.Voor de termijn van 1 juni plus acht weken is gekozen om de eventueel te verwachten
stormloop van aanvragen in de zomervakantie te kunnen verwerken. In dit kader zij erop
gewezen dat gemeenten met ingang van de jaarrekening 2004 geconfronteerd zijn met een
rechtmatigheidoordeel van de accountant. Deze beoordeelt of baten, lasten en
balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot
stand zijn gekomen. Aanvragen die na 1 juni binnenkomen kunnen door de accountant als
onrechtmatig worden beoordeeld.Ondanks de gestelde termijnen in artikel 5 van de modelverordening kan het voorkomen dat
de gestelde afwikkelingstermijnen niet haalbaar zijn voor de gemeente. Hiervan kan
bijvoorbeeld sprake zijn in het geval van een vakantiepiek, indien het gevraagde oordeel
van de commissie van onderzoek of andere deskundigen uitblijft, of indien er sprake is van
een bijzondere situatie. In dergelijke gevallen kan het college de beslissing voor ten
hoogste vier weken verdagen (artikel 5, vijfde lid, van de modelverordening). Uiterlijk
een dag voor het verstrijken van de tweede termijn dient een beschikking op de ingediende
aanvraag door het college te zijn gegeven. Als blijkt dat ook de verdagingstermijn
onvoldoende soelaas biedt, bijvoorbeeld als gevolg van het uitblijven van het advies van
de commissie van onderzoek, is het van belang dat er toch een beschikking wordt afgegeven.
In een dergelijk geval ligt het voor de hand een beschikking te geven, zonder bijvoorbeeld
het advies van de commissie van onderzoek af te wachten. Dit is dan ook geregeld in
artikel 16, derde lid.Een beschikking treedt niet in werking voordat deze bekend is gemaakt (artikel 3:44 van
de Awb). De termijnen die in artikel 5 van de modelverordening zijn opgenomen zijn
inclusief de tijd die het college nodig heeft om een genomen beschikking aan de aanvragers
bekend te maken. Artikel 4:13 van de Awb bepaalt dat een redelijke termijn waarbinnen een
beschikking dient te worden gegeven in ieder geval is verstreken indien het college binnen
acht weken geen beschikking heeft gegeven.Indien bovenstaande termijnen (acht weken en een eventuele verdaging van vier weken)
overschreden worden, dan kunnen de aanvragers op basis van artikel 6:2 van de Awb
daartegen bezwaar maken en beroep instellen. In het onderhavige geval is het bezwaar en
beroep niet aan een termijn gebonden (artikel 6:12, eerste lid, van de Awb). Het bezwaar-
of beroepschrift wordt niet-ontvankelijk verklaard indien het onredelijk laat is ingediend
(artikel 6:12, derde lid).Ad 2 Aanvragen gedurende het schooljaar; beschikking binnen acht wekenIn gevallen waarin de ouders een aanvraag ten behoeve van het nieuwe schooljaar om welke
reden dan ook niet tijdig voor 1 juni indienen, is het in de meeste gevallen niet haalbaar
de beschikking voor het begin van het nieuwe schooljaar af te geven. Hetzelfde geldt in
het geval de aanvraag - weliswaar ingediend voor 1 juni - onvolledig is of onjuist is
ingevuld (tenzij de gecorrigeerde aanvraag ook voor 1 juni bij de gemeente binnen
is).Wanneer de aanvraag onjuist of onvolledig is ingevuld, zullen de ouders de aanvraag
moeten aanvullen of corrigeren. In artikel 4:15 van de Awb is bepaald dat de beslistermijn
wordt opgeschort tot de dag waarop de aanvraag met de ontbrekende gegevens is aangevuld of
de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken. Is er sprake van een bovengenoemde
situatie dan is artikel 5, vierde lid, van de modelverordening van toepassing. Hierin
wordt bepaald dat het college binnen acht weken na ontvangst van het formulier een
beslissing neemt, nadat ouders in voorkomend geval in de gelegenheid zijn gesteld de
aanvraag met ontbrekende gegevens aan te vullen.Deze termijn is ook van toepassing indien gedurende het schooljaar een aanvraag
plaatsvindt. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn, indien in de loop van het schooljaar een
leerling van schoolsoort wisselt (bijvoorbeeld van basisonderwijs naar speciaal
onderwijs), of wel dat het kind in de loop van het jaar verhuist en daardoor een andere
gelijksoortige school gaat bezoeken.In de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 6 maart
1992 (R03.88.7294/83-129; zie Jur. 21.3) staan de gevolgen van een verhuizing centraal.
Ervan uitgaande dat de voormalige woongemeente de ouders wijst op de noodzaak een aanvraag
bij de nieuwe woongemeente in te dienen mag van de ouders worden verwacht dat zij
onverwijld - maar uiterlijk binnen een week na de berichtgeving van de voormalige
woongemeente - een aanvraag bij de nieuwe woongemeente indienen. Bij latere indiening is
de nieuwe woongemeente niet gehouden om de kosten van vervoer in de periode vanaf een week
na de mededeling van de oude woongemeente tot aan de uiteindelijke indiening van de
aanvraag bij de nieuwe woongemeente te bekostigen.Ook ten aanzien van de aanvraagprocedures geldt echter dat de afwikkelingstermijnen niet
haalbaar kunnen zijn voor de gemeente. Hiervoor geldt dan ook de verdaging van de termijn
met vier weken. Dezelfde criteria en sancties gelden als onder ad 1 zijn gesteld.Indien op een aanvraag positief is beslist of indien via bezwaar of beroep een positieve
beschikking is afgedwongen, luidt de vraag met ingang van welke datum de bekostiging wordt
verleend. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat het college de ingangsdatum van de
bekostiging bepaalt. In het geval een aanvraag voor het nieuwe schooljaar wordt gedaan,
zal de ingangsdatum van de bekostiging in principe samenvallen met de eerste schooldag van
het nieuwe schooljaar (artikel 5, zesde lid, onder a). Hieronder dient dan de werkelijke
start van het schooljaar verstaan te worden en niet de wettelijke aanvangsdatum. De
bekostiging gaat uiteraard pas in op de dag dat het vervoer daadwerkelijk
plaatsvindt.Geen bekostiging met terugwerkende krachtIndien de aanvraag gedurende het schooljaar aan het college wordt gericht zal de
ingangsdatum van de bekostiging in principe samenvallen met de in het aanvraagformulier
verzochte datum van ingang, echter niet voor de datum waarop de aanvraag wordt gedaan
(artikel 5, zesde lid, onder b) (de datum van ontvangst). Het spreekt voor zich dat de
gemeente haar burgers in algemene zin dient te informeren omtrent eventuele rechten op
bekostiging van leerlingenvervoer.Overleggen gegevens ten behoeve van de aanvraagZoals reeds eerder is opgemerkt geeft artikel 4:4 van de Awb de gemeente in het algemeen
de bevoegdheid om het gebruik van aanvraagformulieren voor te schrijven. Artikel 4:15 van
de Awb bepaalt dat de beslistermijn wordt opgeschort tot de dag waarop de aanvraag met de
ontbrekende gegevens is aangevuld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is
verstreken.Onder gegevens dient ook te worden verstaan eventuele toevoeging van verklaringen
(bewijsstukken). Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan een medische verklaring,
werkgeversverklaring, verklaring van de rijksinspecteur der belasting, verklaring van
overwegende bezwaren en eventuele andere bewijsstukken.Ouders zijn op grond van artikel 4:2 van de Awb verplicht deze gegevens te overleggen,
indien deze gegevens van belang zijn voor een juiste beoordeling van de aanvraag. Of
gegevens daadwerkelijk van belang zijn voor een juiste beoordeling wordt door het college
bepaald. Uiteraard dient het begrip ‘juist’ redelijk geïnterpreteerd te worden. Criterium
is: gegevens die van invloed zijn op de aanvraag dienen juist en volledig ingevuld te
zijn. Het college bepaalt of dat daadwerkelijk het geval is.Indien het aanvraagformulier aanvulling behoeft of gecorrigeerd dient te worden, stuurt
het college het aanvraagformulier terug. Ouders worden dan in de gelegenheid gesteld om de
verlangde gegevens binnen een door het college te bepalen termijn (bijvoorbeeld vier
weken) aan te vullen of te verbeteren. Wordt hiervan geen gebruik gemaakt, dan dient het
college de afweging te maken of de aanvraag in behandeling wordt genomen (artikel 4:5,
eerste lid, van de Awb). Op grond van artikel 4:5, vierde lid van de Awb, dient in een
voorkomend geval aan de aanvrager bekend te worden gemaakt dat de aanvraag niet in
behandeling wordt genomen.Uit een beschikking van de voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad
van State (9 november 1989, nr. R03.89.5831/S6535; zie Jur. 8.1) wordt duidelijk dat
gemeenten bij een afwijzende beschikking zich niet louter kunnen beroepen op een onjuist
dan wel onvolledig ingevuld aanvraagformulier, maar dat zij bij hun beoordeling mede
moeten betrekken wat de kennelijke bedoeling van de aanvrager is. De voorzitter overweegt
het volgende: ‘Wij stellen voorop dat, hoewel is gebleken dat het aanvraagformulier voor
de in geding zijnde reiskostenbekostiging onjuist dan wel onvolledig is ingevuld, de
kennelijk bedoeling van verzoeker, gezien de aanvragen van de voorafgaande jaren,
duidelijk is. Derhalve beschouwen wij de aanvraag als zijnde correct gedaan.’ Bij het in
behandeling nemen van aanvragen zal de gemeente dus moeten letten op de kennelijke
bedoeling van de aanvrager zoals die uit aanvragen van de voorafgaande jaren gebleken
is.VerdagenHet vijfde lid van artikel 5 geeft het college de mogelijkheid om de beslissing op de
aanvraag met vier weken te verdagen. Een beslissing van een bestuursorgaan om een
beslissing te verdagen is een beschikking in de zin van de Awb. Dit betekent onder andere
dat het bestuursorgaan een dergelijke beslissing dient te motiveren (artikel 4:16 van de
Awb) en dat de beslissing aan de belanghebbende bekend gemaakt dient te worden (artikel
3:41 van de Awb).Artikel 6 Doorgeven van wijzigingenLid 1Artikel 6, eerste lid, van de modelverordening regelt dat ouders verplicht zijn
wijzigingen door te geven aan het college, die van directe invloed zijn op de verstrekte
bekostiging van de vervoerskosten. Ouders dienen dergelijke wijzigingen onverwijld mede te
delen aan het college.Gegevens die van invloed kunnen zijn op de bekostiging zijn onder andere:
- wijziging van de reistijd, in verband met verandering in bijvoorbeeld het openbaar
vervoer;
- wijziging in het woonadres van de leerling, door bijvoorbeeld verhuizing;
- wijziging van de gezinssamenstelling;
- wijziging in de gezinssituatie, die invloed heeft op het al dan niet begeleiden
van leerlingen;
- wijziging van het adres van de school;
- wijziging van de schooltijden van de school;
- wijziging van school (bijvoorbeeld van speciaal onderwijs naar voortgezet speciaal
onderwijs);
- toekenning van bekostiging op grond van de Wet WIA , of op grond van andere wet en
regelgeving.
Lid 2Indien de wijziging daartoe aanleiding geeft trekt het college de verstrekte bekostiging
in en verstrekt het college al dan niet opnieuw bekostiging van de vervoerskosten (artikel
6, tweede lid, van de modelverordening). Indien de wijziging geen invloed op de
bekostiging heeft gebeurt dit uiteraard niet. Wijziging in het inkomen van ouders van
leerlingen die een school voor basisonderwijs of speciale school voor basisonderwijs
volgen heeft in principe geen invloed op de bekostiging van de vervoerskosten voor het
desbetreffende jaar. Indien echter sprake is van een structurele wijziging in het inkomen
van de ouders die voor hen ernstig nadelig is, kan het college vooruitlopend op het
volgende schooljaar de bekostiging aanpassen. Indien het college, zonder hiervan door de
ouders onverwijld op de hoogte te zijn gesteld, zelf wijzigingen vaststelt die van invloed
kunnen zijn op de bekostiging, kan het zijn dat ouders ten onrechte bekostiging (hebben)
ontvangen.Lid 4Artikel 6, vierde lid, van de modelverordening biedt in dergelijke situaties een kapstok
om de ten onrechte betaalde bekostiging terug te vorderen of in mindering te brengen bij
eventueel nieuw te verstrekken bekostiging. Ook in onderhavige gevallen geldt immers dat
nadat de wijziging is vastgesteld de bekostiging kan vervallen en eventueel opnieuw wordt
verstrekt. De beslissing dient aan de aanvrager bekend te worden gemaakt (artikel 3:41
Awb).Artikel 7 Peildatum leeftijd leerlingAangezien in de modelverordening het leeftijdscriterium in het basisonderwijs als een
van de volumebeperkende middelen is opgenomen (artikel 12) om al dan niet in aanmerking te
komen voor vervoer onder begeleiding, verdient het aanbeveling een peildatum van de
leeftijd van de leerling te kiezen. Indien de leerling in aanmerking komt voor openbaar
vervoer onder begeleiding en in de verordening is geen peildatum gekozen, zal in dat
schooljaar waarin de leerling de leeftijd van negen jaar bereikt, tweemaal een beschikking
dienen te worden afgegeven, namelijk voor de periode dat de leerling nog acht jaar is en
voor de periode dat de leerling de leeftijd van negen jaar heeft bereikt. Een dergelijke
handelwijze houdt nogal wat extra administratieve werkzaamheden in.In de modelverordening (artikel 7) is dan ook gekozen voor een peildatum die geldt voor
het gehele schooljaar. Gekozen is voor de peildatum van 1 augustus van het betreffende
schooljaar, omdat deze datum samenvalt met de wettelijke start van het schooljaar. Deze
bepaling houdt in dat indien de leerling op 1 augustus van een bepaald schooljaar acht
jaar is, hij in het kader van de modelverordening het gehele schooljaar als acht jaar
wordt aangemerkt (ook al wordt de leerling halverwege het schooljaar negen jaar). Er hoeft
dan ook maar 1 beschikking voor het gehele schooljaar te worden afgegeven.Ten behoeve van het (voortgezet) speciaal onderwijs is een dergelijke leeftijdsgrens
niet opgenomen. Het recht op leerlingenvervoer staat verder in geen relatie tot een
bepaalde leeftijdgrens. Inschrijving bij een WPO, WEC of WVO school volstaat.Artikel 8 Andere vergoedingenIndien kan worden aangetoond dat een aanvrager van leerlingenvervoer via een andere weg
(bijvoorbeeld via de werkgever) vergoeding ontvangt voor de kosten van het vervoer naar
school, mag de gemeente die vergoeding aftrekken van de bekostiging die de aanvrager zou
hebben gekregen op basis van de verordening leerlingenvervoer. Dat geldt echter niet voor
vergoedingen die worden verstrekt door de IB-groep op basis van de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten, die ouders van schoolgaande kinderen in het voortgezet
onderwijs kunnen aanvragen. Deze vergoeding is opgebouwd uit verschillende componenten,
zoals lesgeld, boekengeld enzovoort en is niet puur bestemd voor reiskosten. Deze
vergoeding mag daarom niet worden afgetrokken van de bekostiging leerlingenvervoer.Artikel 9 Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke speciale school voor
basisonderwijs in het samenwerkingsverbandDit artikel is een aanvulling op artikel 3 van de modelverordening. Voor alle
onderwijssoorten geldt de hoofdregel van artikel 3, eerste lid. Artikel 4 van de WPO
bepaalt voor speciale scholen voor basisonderwijs echter dat het vervoer naar de
dichtstbijzijnde school in het samenwerkingsverband dient te worden bekostigd. Dat zal
veelal wel, maar hoeft niet de dichtstbijzijnde toegankelijke school van zijn soort te
zijn omdat buiten het samenwerkingsverband een dichterbij gelegen speciale school kan
zijn. Deze regeling is door de wetgever getroffen om zo veel mogelijk opvang binnen het
eigen samenwerkingsverband te realiseren. Evenals bij de regeling voor basisscholen wordt
bij het toekennen van een voorziening voor leerlingenvervoer rekening gehouden met de
toegankelijkheid voor de leerling en de op godsdienst of levensbeschouwing berustende
keuze van de ouders. In artikel 9 wordt gesproken van de basisschool waarvan de leerling
afkomstig is. Dit is op grond van artikel 3 van de verordening de dichtstbijzijnde
toegankelijke basisschool. Is dit het geval, dan is artikel 9 van toepassing. Daarnaast
geldt als gevolg van de verwijzing naar artikel 3 van de modelverordening bij toepassing
van onderdeel b ook hier het vereiste van schriftelijke instemming van de ouders.Artikel 10 Permanente commissie leerlingenzorgIn de WPO wordt aan de permanente commissie leerlingenzorg (pcl) de taak opgedragen om
een besluit te nemen over de toelating van een leerling tot een speciale school voor
basisonderwijs. Het college moet bij de beoordeling van een aanvraag voor
leerlingenvervoer van dit besluit uitgaan. Daarnaast kunnen door het samenwerkingsverband
aan de pcl adviestaken worden opgedragen. Wanneer dat is gebeurd dient het college het
advies van de commissie bij de beoordeling te betrekken. Omdat het een advies betreft, is
het college daaraan echter niet gebonden. Om de bestuurslast beperkt te houden is bepaald,
dat het advies van de pcl alleen moet worden betrokken, als het college een negatieve
beschikking op de gevraagde voorziening geeft.Artikel 11 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en vervoer per
fietsArtikel 11 van de modelverordening bepaalt dat de ouders van leerlingen die een school
voor basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs bezoeken, in aanmerking
kunnen komen voor bekostiging op basis van de kosten van het openbaar vervoer dan wel
vervoer per fiets, indien de afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde voor de
leerling toegankelijke school meer dan zes kilometer bedraagt.Het tweede lid van artikel 11 voorziet er in dat een fietsvergoeding wordt verstrekt.
Het college dient dan van oordeel te zijn dat de leerling, al dan niet onder begeleiding,
gebruik kan maken van het vervoer per fiets. Hierbij dienen in overweging te worden
genomen de leeftijd van de leerling, de eventuele handicap van de leerling, de veiligheid
van de af te wijken route en de afstand. Ook is het mogelijk een fietsbekostiging voor
bijvoorbeeld de maanden maart tot november te verstrekken en voor de overige maanden
bekostiging voor ander passend vervoer.In artikel 11 van de modelverordening zijn de minimumvoorwaarden vastgelegd om ouders
aanspraak te kunnen laten maken op bekostiging van de vervoerkosten. Hierbij geldt als
uitgangspunt: ‘bekostiging van de kosten van openbaar vervoer dan wel de kosten van het
vervoer per fiets’.AfstandscriteriumDe artikelen 4 van de WPO en de WEC bepalen dat de gemeentelijke regeling kan bepalen
dat geen aanspraak op bekostiging bestaat op grond van de afstand. In de modelverordening
is deze afstand nader ingevuld door het stellen van een kilometergrens. Als
afstandscriterium wordt in de modelverordening zes kilometer gehanteerd. In artikel 4,
zevende lid, van de WPO is deze afstand als bovengrens vastgelegd.In de uitspraak van 27 december 1989 (R03.88.7309; zie Jur. 1.4) heeft de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State duidelijkheid verschaft over de wijze waarop de
afstand tussen school en woning bepaald moet worden. Als er een klein verschil (minder dan
enkele honderden meters) bestaat tussen de meting van de afstand door de ouders en de
gemeente, dan kan niet volstaan worden met het meten van de afstand door een
auto-dagteller. In dit geval dient een methode gebruikt te worden waardoor de exacte
afstand kan worden bepaald, bijvoorbeeld door middel van het gebruik van een geijkte
teller, of een recente versie van een routeplanner of navigatiesysteem.Van belang is tevens dat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in
dezelfde uitspraak heeft bepaald dat bij het meten van de afstand niet mag worden
uitgegaan van de gemiddelde afstand van de heenweg (’s morgens) en de terugweg (’s
middags). Indien de reisafstand op de heenweg onder de in de verordening gestelde grens
ligt doch de reisafstand op de terugweg daarboven - of omgekeerd - dan ligt het naar het
oordeel van de afdeling veeleer in de rede dat een gedeeltelijke bekostiging - voor alleen
de heen- dan wel de terugreis - wordt verstrekt.Een combinatie van afstandscriterium en leeftijdscriterium is op grond van de wet niet
mogelijk (artikel 4, achtste en negende lid, van de WPO en artikel 4, zevende en achtste
lid, van de WEC). Met andere woorden: een voor de hand liggend onderscheid in afstand voor
jongere en oudere kinderen is niet mogelijk.Het drempelbedrag en het draagkrachtbeginselVoor het vervoer van leerlingen naar scholen voor basisonderwijs heeft de gemeente naast
de vaststelling van een afstandsgrens en leeftijdsgrens nog twee andere volumebeperkende
maatregelen ter beschikking ter regulering van de vervoerskosten, namelijk een
drempelbedrag en het toepassen van het draagkrachtbeginsel. In het kader van het vervoer
van leerlingen naar speciale scholen voor basisonderwijs kan eveneens een drempelbedrag
geheven worden, maar is het toepassen van het draagkrachtbeginsel niet mogelijk. Zie
verder de toelichting bij artikel 23 en 24.Leerlingenvervoer naar dislocaties/nevenvestigingenArtikel 11 e.v. en artikel 15 e.v. van de modelverordening bepalen dat het college
bekostiging verstrekt in de kosten van leerlingenvervoer, indien de afstand van de woning
van de leerling naar de dichtstbijzijnde voor de leerling toegankelijke school voor
basisonderwijs, een speciale school voor basisonderwijs, een school voor speciaal
voortgezet onderwijs of (voortgezet) speciaal onderwijs meer bedraagt dan zes
kilometer.Indien de school die de leerling bezoekt meer dan een locatie heeft, rijst de vraag of
slechts de hoofdvestiging dan wel alle onderwijslocaties als school in de zin van de
modelverordening leerlingenvervoer dienen te worden beschouwd. Deze vraag zal zich in de
praktijk vaker voordoen door met name de schaalvergrotingsoperatie (T en B) in het
basisonderwijs. Door deze operatie is het aantal dislocaties toegenomen en zijn
zelfstandige scholen omgevormd tot nevenvestigingen.Voor de beantwoording van de gestelde vraag kan aansluiting worden gezocht bij de
regelgeving inzake de huisvesting en materiele instandhouding in het primair onderwijs,
alsmede bij artikel 2, eerste lid, artikel 11 en artikel 15, eerste lid van de
modelverordening leerlingenvervoer. Als uitgangspunt geldt dan dat de feitelijke locatie
die door de leerling wordt bezocht als school kan worden beschouwd in de zin van de
verordening.Concreet gaat het om de volgende situaties:1.Nevenvestiging in het basisonderwijs.Een nevenvestiging wordt in termen van de WPO (artikel 1) beschouwd als een deel van de
school op de plaats waar voor de vorming van de nevenvestiging een zelfstandige school
functioneerde. De eigen wettelijke positie van een nevenvestiging komt onder andere tot
uiting in een afzonderlijke normstelling voor de instandhouding, in een afzonderlijke
regeling voor de rijksbekostiging van de huisvesting (los van de plaatsingscapaciteit van
de hoofdvestiging) en in de verplichting om voor de nevenvestiging een afzonderlijke
leerlingadministratie bij te houden.Gelet op het voorgaande uitgangspunt en tegen deze achtergrond bezien, ligt het voor de
hand een nevenvestiging als een school in de zin van de verordening te beschouwen.2.Dislocaties in het primair onderwijs.Een dislocatie kan, gelet op het hiervoor genoemde uitgangspunt, eveneens als een school
in de zin van de verordening worden beschouwd.3.Bekostiging.Het college verstrekt bekostiging indien de leerling de dichtstbijzijnde toegankelijke
onderwijslocatie bezoekt, indien uiteraard aan de criteria van de verordening op het
gebied van richting en kilometergrens wordt voldaan. Met een onderwijslocatie wordt zowel
de hoofdvestiging als een nevenvestiging of dislocatie bedoeld.Hieruit vloeit bijvoorbeeld voort dat indien een leerling een dislocatie bezoekt die
minder ver van de woning is gelegen dan de kilometergrens van artikel 11 respectievelijk
artikel 15 van de modelverordening, het college niet gehouden is bekostiging te
verstrekken voor de kosten van het leerlingenvervoer. Dit gaat ook niet op indien de
hoofdvestiging van de school zich wel verder weg van de woning bevindt dan de
kilometergrens.Anderzijds is het college gehouden bekostiging van de kosten van leerlingenvervoer te
verstrekken indien de dichtstbijgelegen onderwijslocatie van de gewenste soort en richting
een nevenvestiging is die verder weg van de woning is gelegen dan de kilometergrens van
artikel 11 respectievelijk artikel 15, terwijl de hoofdvestiging binnen deze
kilometergrens is gelegen.4.Toegankelijkheid.De bekostigingsplicht van het college tot de dichtstbijzijnde voor de leerling
toegankelijke school kan van specifiek belang zijn indien de leerling een school bezoekt
met een nevenvestiging of een dislocatie.Indien een school een nevenvestiging of dislocatie heeft, kan het bevoegd gezag bij de
inrichting van het onderwijs bepalen dat de hoofdvestiging en de nevenvestiging/dislocatie
niet elk een volledig onderwijscurriculum verzorgen. Indien bijvoorbeeld de dichtstbij
gelegen locatie een dislocatie is waar slechts onderwijs voor de d, is deze locatie voor
een leerling uit de bovenbouw niet toegankelijk en wordt de verder gelegen dislocatie of
hoofdvestiging met onderwijs voor de bovenbouw als dichtstbijzijnde onderwijslocatie
aangemerkt. Indien aan de overige voorwaarden wordt voldaan bekostigt het college het
vervoer daarheen.Verbouwing van de schoolIndien een school verbouwd wordt en leerlingen op een andere locatie opgevangen worden,
dan is het niet automatisch zo dat de gemeente alle leerlingen naar die locatie vervoert.
Per leerling moet de verordening leerlingenvervoer van de gemeente waar het kind woont
worden toegepast. Voor leerlingen die al in het leerlingenvervoer zitten, geldt artikel 6
van de verordening (doorgeven van wijzigingen). Het college gaat dan opnieuw kijken of er
aanspraak bestaat op leerlingenvervoer.Voor leerlingen die niet in het leerlingenvervoer zitten, moet een aanvraag worden
ingediend. De gemeente gaat deze aanvraag toetsen. Hierbij wordt (onder meer) gekeken of
wordt voldaan aan de afstandsgrens en of het om de dichtstbijzijnde toegankelijke school
van de soort en de richting gaat. Maken ouders geen aanspraak op leerlingenvervoer, dan
moeten zij samen met de school bekijken hoe de eventuele extra vervoerskosten worden
opgevangen. Vaak regelen scholen vervoer tussen de oude en nieuwe locatie.Artikel 12 Bekostiging van de kosten van vervoer ten behoeve van een
begeleiderIn een aantal gevallen zal blijken dat het voor de leerling niet mogelijk is zelfstandig
met het openbaar vervoer te reizen. Indien er dan geen andere ‘oudere’ leerlingen zijn die
de leerling kunnen begeleiden, is deze begeleiding een verantwoordelijkheid van de ouders.
In artikel 12 van de modelverordening is daaromtrent een regeling getroffen.Uit artikel 12 blijkt:
- dat de afstand van de woning naar de school meer dan zes kilometer moet zijn om
voor bekostiging van de vervoerkosten ten behoeve van een begeleider in aanmerking te
komen;
- dat begeleiding slechts wordt bekostigd aan de ouders, indien de leerling jonger
dan negen jaar is. Met andere woorden: de regeling gaat ervan uit dat een leerling van
negen jaar en ouder in principe zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kan
maken. Is dat in een incidenteel geval niet zo, dan kan op grond van artikel 29 van de
modelverordening een uitzondering hierop gemaakt worden.
- In dit verband is artikel 7 van de modelverordening van belang. Indien de leerling
op 1 augustus van het schooljaar acht jaar is, geldt voor het hele schooljaar dat de
leerling als acht jaar wordt aangemerkt ook al wordt de leerling in de loop van het
schooljaar negen jaar;
- dat door de ouders genoegzaam aangetoond moet worden dat de leerling niet in staat
is zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik te maken.
- Hiervan kan onder andere sprake zijn indien:
- de leerling te jong is om zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik te
maken;
- de leerling gedurende de rit met het openbaar vervoer een of meerdere malen
moet overstappen op gevaarlijke overstappunten en hij, gezien zijn leeftijd, te
jong hiervoor is;
- de route van het uitstappunt van de bus naar de school gevaarlijke punten kent
(en oplossing daarvan door bijvoorbeeld verkeersbrigadiers niet mogelijk is).
Dit ‘genoegzaam aantonen’ dient zoveel als mogelijk ondersteund te worden door eventuele
bewijsstukken, zoals gegevens over de routes van het openbaar vervoer, psychologische
verklaringen en medische verklaringen. In een aantal gevallen kan het voorkomen dat het
bewijs moeilijk te geven is. In die gevallen dient de situatie zorgvuldig beoordeeld te
worden door het college. Het college bepaalt immers of inderdaad aangetoond wordt of
zelfstandig vervoer van de leerling niet mogelijk is.Wie uiteindelijk als begeleider zal fungeren is in principe niet van belang. Ongeacht
wie de leerling begeleidt, vindt de bekostiging van de kosten plaats aan de ouders van de
leerling. Indien een begeleider (al dan niet een ouder) meer dan een leerling tegelijk
begeleidt, geldt slechts bekostiging als ware er sprake van de begeleiding van een
leerling. Met andere woorden, indien bijvoorbeeld een ouder drie leerlingen begeleidt met
het openbaar vervoer, kan het niet zo zijn dat de bekostiging van de kosten van openbaar
vervoer ten behoeve van de begeleider drie maal plaatsvindt. Artikel 12, tweede lid, van
de modelverordening bepaalt dan ook dat de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van een
begeleider voor bekostiging in aanmerking komen.In de uitspraak van 19 maart 1992 (nr. R03.89.6924/106) van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State gaat het om de vraag in hoeverre leerlingen zelf
kunnen voorzien in de begeleiding van andere (jongere) leerlingen. In aanscherping op de
algemene lijn die de afdeling hierin volgt, geeft de afdeling aan dat weliswaar leerlingen
van elf jaar en ouder enige begeleiding voor hun rekening kunnen nemen, maar dat van een
elfjarig kind niet kan worden verwacht dat het zelfstandig twee of meer jongere kinderen
door moeilijke verkeerssituaties kan loodsen.Artikel 13 Bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoerBekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer ten behoeve van de leerling die
een school voor basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs bezoekt, dient
in principe slechts in uitzonderingsgevallen te worden verleend. Deze uitzonderingen zijn
in artikel 13 van de modelverordening vastgelegd.In veel gevallen zal het voorkomen dat het college het aangepast vervoer zelf
organiseert. Het drempelbedrag en de bijdrage op grond van de draagkracht zullen dan door
de ouders aan het college betaald moeten worden, in feite in ruil voor het aangeboden
vervoer. Overigens geldt met name voor aangepast vervoer dat regionale samenwerking met
andere gemeenten tot belangrijke besparingen kan leiden.Onderdeel a. Reistijd met openbaar vervoer is meer dan anderhalf uurIndien de leerling met gebruikmaking van het openbaar vervoer, meer dan anderhalf uur
onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per
openbaar vervoer kan worden teruggebracht, wordt bekostiging op basis van de kosten van
aangepast vervoer verstrekt.Overigens is het niet zo dat de ouders, indien zij op basis van het criterium reistijd
aanspraak op bekostiging van aangepast vervoer maken, van het college kunnen eisen dat de
totale reistijd ook daadwerkelijk tot 50% of minder wordt teruggebracht (in het geval dat
het college het vervoer zelf organiseert).Indien een schoolbusje meer leerlingen vervoert, kan dit tijdscriterium overschreden
worden. Slechts van belang is dat via individuele meting de conclusie wordt getrokken, dat
de totale reisduur van die leerling met het openbaar vervoer meer dan anderhalf uur
bedraagt en deze met het aangepast vervoer tot 50% of minder van de reistijd per openbaar
vervoer kan worden teruggebracht. Is hiervan sprake dan kunnen ouders aanspraak maken op
bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer.De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak van 17
februari 1990 (nr. R03.89.5769/SP274; zie Jur. 4.2) uitgesproken dat bij de reistijd vijf
minuten wachttijd bij de bushalte per rit opgeteld moet worden. Op grond van de uitspraken
van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 oktober 1990
(R03.90.6236/86538) alsmede van 10 december 1992 (S03.92.3655.67; zie Jur. 4.4) kan voor
de berekening van de reistijd per taxi tweemaal vijf minuten worden bijgeteld. Discussie
over de exacte reistijd per openbaar vervoer kan volgens de uitspraak van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 6 oktober 1992 (S03.92.3174; zie Jur. 4.1)
worden vermeden door uit te gaan van de desbetreffende dienstregelingen.In de modelverordening is een reistijdcriterium opgenomen van anderhalf uur. Over een
maximale reistijd van anderhalf uur met het openbaar vervoer stelt de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (uitspraken R03.88.5039, R03.88.6089 en
R03.88.6566) geen grond te zien voor het oordeel dat dit op zichzelf in strijd is met
artikel 4 van de WBO (nu WPO). Niet aannemelijk is, dat bij het ontbreken van de
mogelijkheid om bekostiging te krijgen op basis van de kosten van aangepast vervoer, bij
een reisduur tot anderhalf uur de vrijheid van ouders om voor hun kinderen een openbare
dan wel een bijzondere school van de door hen gewenste richting te kiezen, in
onaanvaardbare mate onder druk kan komen te staan van financiële hindernissen.Dit neemt echter niet weg, dat van vervoerders mag worden verwacht dat indien de
omstandigheden daartoe aanleiding geven, zij onderzoeken of onverkort aan de in artikel
13, onder a, van de modelverordening weergegeven reistijd dient te worden vastgehouden. De
hardheidsclausule in de gemeentelijke verordening biedt daartoe uitdrukkelijk de
mogelijkheid.In een aantal gevallen kan het voorkomen dat bijvoorbeeld ten aanzien van de heenreis
(woning-school) wel voldaan wordt aan het criterium van de reistijd, terwijl dit voor de
terugreis niet het geval is. Dit kan het geval zijn indien bijvoorbeeld op de heenreis een
stopbus en op de terugreis een snelbus is ingezet, of indien de heenreis qua tijd niet
aansluit bij de aanvang van de school, maar dat dit bij de terugreis wel het geval is. In
dergelijke gevallen dient het college te besluiten, dat er bekostiging wordt verstrekt wat
betreft de heenreis, op basis van aangepast vervoer, en voor wat betreft de terugreis op
basis van openbaar vervoer.Ook kan het met name bij lange afstanden zinvol zijn om combinatie van vervoer te
overwegen. De leerling zou in zo’n geval gebruik kunnen maken van aangepast vervoer (dat
ook wordt ingezet voor andere leerlingen) tot een centraal eindpunt, en vervolgens gebruik
kunnen maken van het openbaar vervoer om op de plaats van bestemming te komen. Een vorm
van combinatievervoer kan zijn dat de leerling eerst met de bus naar het station gaat en
vervolgens de trein neemt.Een ander voorbeeld kan zijn dat de schoolbus enkele centrale opstapplaatsen (zie
artikel 1, onder l) kent.In de uitspraak van 26 februari 1992 (R03.89.0419/83-107; zie Jur. 3.5) geeft de
Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State enige richtlijnen met betrekking tot
centrale opstapplaatsen (buurtbussen). Hierbij dienen de leerlingen van huis naar een
opstapplaats te lopen/fietsen/worden gebracht. Indien hiermee een reistijd is gemoeid van
ten hoogste dertig minuten, en indien de vertrektijden van de bus zodanig zijn afgestemd
op de aanvangs- en eindtijden van de lessen dat er niet of nauwelijks sprake is van
wachttijden, is deze constructie in beginsel alleszins redelijk te noemen, volgens de
afdeling. Wanneer de leerling gelet op zijn leeftijd begeleiding behoeft bij het vervoer
van huis naar de opstapplaats, acht de afdeling het reëel dat de ouders zelf voor de
begeleiding zorg dragen. Hierbij dient te worden aangetekend dat in de onderhavige casus
de leerlingen die dichterbij de school woonden dan de kilometergrens van vier kilometer
gewend waren om in zijn algemeenheid vergelijkbare afstanden af te leggen naar reguliere
bushalten, aldus de afdeling.Onderdeel b. Openbaar vervoer ontbreektIn een aantal gemeenten komt het voor dat openbaar vervoer geheel ontbreekt of zo weinig
frequent rijdt dat leerlingen daar geen gebruik van kunnen maken voor het vervoer van
woning naar school of vice versa. In principe kunnen de ouders dan aanspraak maken op
bekostiging op basis van aangepast vervoer. Hierbij kan het college de volgende
mogelijkheden overwegen:
- is een combinatie van vervoer haalbaar;
- de vervoersonderneming kan verzocht worden om wijzigingen aan te brengen in de
dienstregeling of de mate van het openbaar vervoer, waardoor deze vervoervorm
dienstbaar wordt voor het reizen van en naar de school;
- het bevoegd gezag van de school kan verzocht worden de schooltijden af te stemmen
op de vervoertijden;
- contact kan worden opgenomen met de rijksverkeersinspectie in het betreffende
gebied; deze kan eventueel een adviserende en bemiddelende rol spelen;
- tevens kan nog bezien worden of het mogelijk is andersoortig vervoer te
organiseren tegen de kosten van openbaar vervoer.
Als echter blijkt dat voorgaande en eventuele andere mogelijkheden niet uitvoerbaar
zijn, dan kan het college bekostiging verstrekken op basis van de kosten van aangepast
vervoer (of de leerling gebruik laten maken van het door de gemeente verzorgde
vervoer).Overigens biedt artikel 13, onder b, van de modelverordening het college de mogelijkheid
om te beoordelen of de leerling in staat mag worden geacht met de fiets naar school te
gaan. Hierbij spelen de volgende overwegingen een belangrijke rol:
- is de leerling zelfstandig genoeg om met de fiets naar school te gaan;
- is de route die de leerling af moet leggen, veilig met de fiets af te leggen. Is
dat het geval, dan vindt een fietsbekostiging plaats (zie ook de toelichting op
artikel 12).
In de uitspraak van de voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State van 4 februari 1988 (R03.87.7225/S6761) staat dat een bepaling in de gemeentelijke
verordening, die inhoudt dat alleen dan bekostiging wordt verleend op basis van de kosten
van aangepast vervoer indien openbaar vervoer ontbreekt, in strijd is met de wet. Ook op
andere gronden dan het ontbreken van openbaar vervoer kan voor ouders aanspraak bestaan op
bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer. Een zodanig geval kan zich
voordoen indien de reistijd die met het gebruik van het openbaar vervoer is gemoeid
excessief lang is en het alternatief van aangepast vervoer niet.Begeleiding door oudersBegeleiding is primair een taak van de ouders. Als dat niet mogelijk is, dienen zij zelf
voor een oplossing te zorgen. Die kan gevonden worden door bijvoorbeeld een oppas, buren,
familie of anderen in te schakelen. In noodsituaties kunnen ouders een beroep doen op de
hardheidsclausule (artikel 29 van de modelverordening). Daarbij dient rekening te worden
gehouden met de uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State over
dit onderwerp.In de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 februari
1992 (R03.90.1688/62-120) staat centraal dat de aanvragende ouders aangepast vervoer
eisen, aangezien zij zichzelf niet in staat achten in de begeleiding van hun kinderen in
het openbaar vervoer te voorzien. Zij motiveren deze onmogelijkheid naar het oordeel van
de Afdeling Bestuursrechtspraak niet voldoende. De afdeling spreekt hierover uit dat het
aan de ouders is voldoende aannemelijk te maken dat het hun onmogelijk is hun kind te
begeleiden. In dit concrete geval eist de afdeling, gezien de cursus die de moeder volgt,
lesroosters of andersoortige verklaringen waaruit de onmogelijkheid tot begeleiden blijkt.
Voorts dienen de ouders volgens de afdeling aan te tonen dat hun kind niet (gedeeltelijk)
door anderen kan worden begeleid.De uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 december
1988 (R03.88.5983/S649265-29; zie Jur. 3.4) inzake het beroep van ouders tegen de
afwijzende beschikking van een gemeente om aangepast vervoer toe te staan gaat verder op
deze zaak in. De ouders stellen dat het begeleiden van hun zoon tot gevolg heeft dat zijn
negenjarig zusje tweeëneenhalf tot vier uur per dag, mede door haar afwijkende
schooltijden, zonder opvang moet doorbrengen. Opvang elders is volgens de ouders niet
mogelijk. De afdeling concludeert dat verzoeker voorshands niet overtuigend heeft
aangetoond dat de begeleiding van zijn zoon - bijvoorbeeld door in onderling overleg met
de ouders van medeleerlingen beurtelings de kinderen naar en van school brengen - niet op
een andere minder bezwaarlijke wijze zou kunnen plaatsvinden.Een soortgelijke uitspraak heeft de afdeling gedaan in een geschil waarin ouders stellen
dat begeleiding door de ouders de gezinnen voor grote problemen stelt, onder meer omdat
een aantal van hen thuis nog niet-schoolgaande kinderen heeft, die eveneens aandacht en
verzorging behoeven. De afdeling stelt in haar uitspraak d.d. 25 april 1989 (R0.3.87.3373)
dat niet aannemelijk is gemaakt dat het voor appellanten onmogelijk is een zodanige
regeling te treffen dat gedurende de afwezigheid van degenen die zorg dragen voor de
begeleiding van de schoolkinderen door anderen op de jongere kinderen wordt gepast.Uit de uitspraak van de Voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State van 14 mei 1992 (R03.89.7315/P01) inzake de begeleiding door ouders blijkt het
volgende. Appellant is van mening, dat aanspraak bestaat op aangepast vervoer in plaats
van openbaar vervoer, omdat onder meer de begeleiding van haar kind in het openbaar
vervoer tot een onaanvaardbare belasting van het gezin leidt, aangezien enerzijds haar
tweede kind telkens mee moet reizen bij gebrek aan een oppas en anderzijds de reistijd
voor de begeleider onaanvaardbaar lang is. De Voorzitter bepaalt dat, hoewel niet kan
worden ontkend dat bij gebruik van het openbaar vervoer de begeleiding van het kind veel
tijd vergt, niet aangetoond is dat begeleiding van haar kind tot ernstige benadeling van
het gezin zou leiden. Daarbij is in aanmerking genomen dat de ouder van de gemeente
bekostiging ten behoeve van begeleiding is verstrekt, zodat zij haar kind niet zelf hoeft
te begeleiden, maar hem kan laten begeleiden. Bovendien zou de ouder gedurende de tijd dat
zij haar zoon naar en van school begeleidt haar tweede kind onder de hoede van een oppas
kunnen stellen.Uit deze uitspraken blijkt onder meer dat de verklaring van de ouders, dat er thuis
kinderen zijn die verzorging behoeven, en er daarom geen sprake kan zijn van begeleiding
door de ouders op zich niet voldoende is. Van ouders wordt in dit soort gevallen verwacht,
dat zij zelf een oplossing zoeken voor het (laten) begeleiden van hun kinderen en in
voorkomend geval aantonen dat die mogelijkheid niet aanwezig is. In feite zal de gemeente
moeten afwegen wat van ouders, die in aanmerking komen voor bekostiging van het
leerlingenvervoer, meer gevraagd wordt ten aanzien van de begeleiding van hun kinderen dan
van ouders die niet voor die bekostiging in aanmerking komen.Een voorbeeld: ouder A woont op vijf kilometer van de school en ouder B op zeven
kilometer, de gemeente hanteert een afstandscriterium van zes kilometer. Beide ouders
hebben thuis een kind dat verzorging behoeft. Wanneer ouder B, die in aanmerking komt voor
leerlingenvervoer, zou mededelen zijn kind niet te kunnen begeleiden in verband met de
gezinssituatie dan doet zich de vraag voor of, op grond van het feit dat er sprake is van
een verschil in afstand van twee kilometer, van ouder A wel en van ouder B niet verwacht
kan worden dat hij zijn kind zelf begeleidt, dan wel een andere oplossing zoekt.Artikel 14 Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoerArtikel 14 van de modelverordening geeft nadere regels omtrent de bekostiging van het
eigen vervoer. Hieronder kan worden verstaan: ouders die de leerlingen zelf naar school
vervoeren of laten vervoeren met een eigen vervoermiddel (auto, bromfiets etc.), of een
leerling die gebruikmaakt van fietsvervoer.Of van bekostiging van eigen vervoer sprake kan zijn is ter beoordeling van het college.
Een belangrijke maatstaf hierbij kan zijn dat dit vervoer voor de gemeente een goedkopere
wijze van vervoer is. Hiervan is bijvoorbeeld geen sprake indien voor de desbetreffende
leerling nog plaats is in een aangepast vervoermiddel (busje, taxi) waarmee de leerling
anders zou kunnen reizen. Ook kunnen aspecten als zelfredzaamheid van de leerling
meespelen bij de beoordeling van het college of de leerling zelf gebruik kan maken van het
vervoer per fiets.De bekostiging van het eigen vervoer is gerelateerd aan de bekostiging waar de ouders in
principe op basis van de bepalingen in de modelverordening voor in aanmerking komen:
a. voor openbaar vervoer;
b. voor aangepast vervoer.
Ad a Openbaar vervoerIndien ouders aanspraak maken op bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer
en zij vervoeren de leerling met toestemming van het college zelf, dan keert het college
bekostiging uit op basis van het openbaar vervoer.Voorbeeld:Afstand woning-school is acht kilometer. Ouders komen in aanmerking voor bekostiging op
basis van de kosten van openbaar vervoer maar vervoeren de leerling zelf, met toestemming
van het college. Het college dient nu na te gaan wat voor deze afstand betaald zou moeten
worden, indien de leerling gebruik zou maken van het openbaar vervoer. Ook hiervoor geldt
dat het college het meest goedkope tarief als uitgangspunt mag nemen. Vervolgens past het
college het eigen bijdrage principe toe. De vraag, wat het openbaar vervoer per kilometer
kost, is niet in zijn algemeenheid te beantwoorden en is mede afhankelijk van het
Vervoersplan en de bepalingen omtrent de zone-indeling die gelden voor die specifieke
gemeente. Nadere informatie hierover bij de plaatselijke of regionale
vervoersondernemingen is daarom noodzakelijk.Ad b Aangepast vervoerIndien ouders in aanmerking komen voor bekostiging op basis van de kosten van aangepast
vervoer en zij met toestemming van het college de leerling zelf vervoeren, geldt een
vergoeding per kilometer. De kilometervergoeding is gebaseerd op Reisbesluit binnenland
(Stb. 1993, 144) en de Reisregeling binnenland (Stcrt. van 22 maart 1993). In artikel 14,
tweede tot en met vijfde lid en artikel 19, tweede tot en met vijfde lid van de
modelverordening leerlingenvervoer is bepaald dat onder omstandigheden bekostiging aan
ouders wordt verstrekt die bestaat uit een bedrag op basis van een kilometervergoeding
afgeleid van de Reisregeling binnenland. De kilometervergoeding betreft enkelvoudige
reizen. Dit betekent dat indien het kind per auto vervoerd wordt, in principe aanspraak
bestaat op vier maal de afstand woning-school. Indien de gemeente echter de volledige
kilometervergoeding op basis van de Reisregeling binnenland hanteert, maken ouders
aanspraak op twee maal de afstand woning-school (de reis van de leerling).Geen bekostiging wordt verstrekt voor de kosten die ontstaan indien de leerling ook
tussen de middag wordt vervoerd.Indien ouders twee of meer leerlingen vervoeren die aangepast vervoer behoeven, mag
uitgegaan worden van de rijafstand uitgaande van de woning van de te vervoeren leerling
die het verst van de school verwijderd woont.In artikel 14, derde lid, van de modelverordening is bepaald, dat ouders aanspraak maken
op bekostiging op basis van een kilometervergoeding, indien zij meer dan 1 leerling
tegelijk vervoeren en daarvoor van het college toestemming hebben gekregen. Dit is ook het
geval indien ouders in principe slechts aanspraak maken op bekostiging op basis van de
kosten van openbaar vervoer. Indien ouders bijvoorbeeld zes kinderen met een eigen busje
vervoeren, kunnen het college bij wijze van uitzondering op grond van de hardheidsclausule
een andere bekostiging vaststellen. Dit vervoer kan goedkoper zijn dan aangepast vervoer
per leerling.Ook in een dergelijk geval is toestemming van het college noodzakelijk. Hierbij zal
uiteraard rekening gehouden moeten worden met de kosten die daarmee gepaard gaan.Ten slotte bepaalt artikel 14, vijfde lid, van de modelverordening dat het college
bekostiging verstrekt op basis van het aantal kilometers fietsvervoer, indien de leerling
gebruik maakt van het vervoer per fiets. Hiervan kan sprake zijn:
a. indien het college van oordeel is dat de leerling hiertoe in staat mag worden
geacht als openbaar vervoer ontbreekt;
b. indien de ouders van de leerling dit wensen, bijvoorbeeld in het kader van de
bevordering van de zelfredzaamheid, en het college hiervoor toestemming geeft.
Artikel 15 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en vervoer per
fietsVoor het vervoer van leerlingen naar scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs geldt
evenals voor het vervoer van leerlingen naar scholen voor basisonderwijs of speciale
scholen voor basisonderwijs als uitgangspunt: bekostiging van de kosten van openbaar
vervoer. Indien het college van oordeel is, eventueel na de commissie voor de begeleiding
en andere deskundigen gehoord te hebben, dat een andere wijze van vervoer noodzakelijk is,
kan een andere wijze van vervoer voor bekostiging in aanmerking gebracht worden,
namelijk:
- openbaar vervoer onder begeleiding;
- aangepast vervoer al dan niet verzorgd door het college;
- eigen vervoer;
- een combinatie van bovenstaande vervoersmogelijkheden.
In de verordening is voor het (speciaal) onderwijs één afstandsgrens opgenomen, namelijk
zes kilometer. Hierbij dient echter rekening te worden gehouden met het bepaalde in
artikel 20 van de modelverordening. Dit artikel bepaalt dat als de afstand naar de school
minder bedraagt dan zes kilometer, toch aangepast vervoer moet worden verstrekt indien de
handicap van de leerling dat vereist.Analoog aan de regeling voor de bekostiging van het vervoer naar scholen voor
basisonderwijs en speciale scholen voor basisonderwijs geldt ook ten aanzien van de
bekostiging van het vervoer naar scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs dat het
college de voor de gemeente goedkoopst mogelijke wijze van vervoer bekostigt (dit kan
bijvoorbeeld zijn een strippenkaart, een jaarabonnement of een maandabonnement of een
kilometervergoeding voor de (brom)fiets).Het college kan op grond van het tweede lid bepalen dat bekostiging voor de fiets wordt
verstrekt. Het college moet dan van oordeel zijn dat de leerling, al dan niet onder
begeleiding, gebruik kan maken van het vervoer per fiets. Hierbij dient in overweging
worden genomen: de leeftijd van de leerling, de eventuele handicap van de leerling, de
veiligheid van de af te leggen route en de afstand. Ook is het mogelijk een
fietsvergoeding voor bijvoorbeeld de maanden maart tot november te verstrekken en voor de
overige maanden bekostiging voor ander passend vervoer.Artikel 15a Bekostiging naar de dichtstbijzijnde toegankelijke WEC school cluster
4Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 16 Commissie voor de begeleidingHet college kan advies inwinnen bij de commissie voor de begeleiding en/of de ambulante
begeleider van een leerling. Als zij niet op de hoogte zijn van de gesteldheid van de
leerling waarvoor een aanvraag is binnengekomen, kan advies worden ingewonnen bij de
schooldirecteur. Deze moet een gemotiveerd advies geven.Als nadeel van een keuze voor de directeur/commissie voor de begeleiding als adviserend
orgaan geldt de veel gehoorde klacht, dat hun adviezen nogal eens subjectief van aard
kunnen zijn. Zij zijn immers verbonden aan de ontvangende school en er kunnen dan bepaalde
belangen zijn bij het aannemen van het kind op de desbetreffende school. Het is in dat
kader van belang dat het college een gemotiveerd advies vraagt van de directeur/commissie
voor de begeleiding. Voorts is in de modelverordening gekozen voor de mogelijkheid om ook
andere deskundigen te raadplegen.Van de mogelijkheid dat het college het advies van andere deskundigen in kan winnen, kan
gebruik worden gemaakt indien bijvoorbeeld het oordeel van het college afwijkt van het
advies van genoemde commissies, of in geval de bijzondere handicap van de leerling dit
vraagt. Andere deskundigen zijn bijvoorbeeld medische specialisten, een orthopedagoog, de
huisarts van de leerling, een kinderpsycholoog, en dergelijke.In een dergelijk geval kan de gemeenteraad als alternatief een onafhankelijke commissie
van advies instellen, al dan niet in samenwerking met andere gemeenten. Op deze wijze kan
een onafhankelijk advies verkregen worden; de commissie van advies is immers niet
gekoppeld aan een bepaalde school. De eventuele kosten verbonden aan een onafhankelijke
commissie van advies zullen dan wel door de (samenwerkende) gemeenten gedragen moeten
worden.Er kan ook worden gekozen voor advisering door een schoolartsendienst of geneeskundige
dienst. De kosten verbonden aan de adviezen van een schoolartsendienst of geneeskundige
dienst, zullen veelal lager zijn dan de kosten verbonden aan een apart ingestelde
onafhankelijke commissie. Deze kosten zullen echter ook voor rekening van de gemeente
komen.Wanneer advies nodig is over deelaspecten van het vervoer - bijvoorbeeld ‘veilige route’
-, dan kan dit worden ingewonnen bij deskundigen op het terrein van het desbetreffende
deelaspect, bijvoorbeeld in dit geval de (verkeers)politie. Ook voor deze deskundigen
geldt dat zij een onafhankelijke positie innemen.Advisering bij negatieve beschikkingOm de bestuurslast beperkt te houden, is bepaald dat alleen in het geval het college een
negatieve beschikking op de gevraagde voorziening geeft, het advies van genoemde
commissies daarbij moet worden betrokken. Indien het voor een gemeente duidelijk is dat
het aangevraagde vervoer voor de leerling passend is (bijvoorbeeld omdat het een
herhalingsaanvraag betreft of omdat de handicap dat vervoer noodzakelijk maakt), behoeft
het advies niet te worden gevraagd. Uiteraard laat deze bepaling onverlet dat het advies
van genoemde commissies ook gevraagd kan worden indien de gemeente dit wenselijk
vindt.Volgens de modelverordening vindt advisering plaats indien het college een negatieve
beschikking op de gevraagde voorziening geeft. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om:
- advisering aan het college over de vraag of een leerling die een school voor
(voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, al dan niet onder begeleiding, gebruik kan
maken van het vervoer per fiets (artikel 15, tweede lid);
- advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school voor
speciaal onderwijs bezoekt, al dan niet zelfstandig gebruik kan maken van het openbaar
vervoer in verband met zijn verstandelijke of lichamelijke handicap of leeftijd,
waardoor vervoer onder begeleiding noodzakelijk is (artikel 17, eerste lid, van de
modelverordening);
- advisering aan het college over de vraag of een leerling die een school voor
(voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, gelet op zijn verstandelijke of lichamelijke
handicap al dan niet in staat is - ook niet onder begeleiding - van het openbaar
vervoer gebruik te maken, waardoor aangepast vervoer noodzakelijk is (artikel 18,
eerste lid, onder a, van de modelverordening);
- advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school voor
(voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, waarvan de afstand van de woning van de
leerling naar de te bezoeken school minder bedraagt dan de in de verordening
aangegeven minimum km-grenzen, niet in staat is, gezien zijn lichamelijke handicap,
die school zonder aangepast vervoer te bereiken (artikel 20 van de
modelverordening);
- advisering aan het college over de vraag of een leerling, die een school voor
(voortgezet) speciaal onderwijs bezoekt, gebruik kan maken van de (brom)fiets, indien
openbaar vervoer ontbreekt (artikel 18, eerste lid, onder c, van de
modelverordening);
- advisering aan het college indien het college wil afwijken van de bepalingen zoals
die omschreven zijn in titel 3 van de modelverordening.
In de modelverordening hebben de commissies slechts adviserende taken als het gestel van
de leerling betreft (verstandelijk of lichamelijk). De commissies hebben geen adviserende
taak indien het betreft:
a. de vraag of de reistijd van anderhalf uur of meer met openbaar vervoer door
middel van aangepast vervoer teruggebracht kan worden tot 50% of minder (artikel 18,
onder b, van de modelverordening);
b. de vraag of openbaar vervoer ontbreekt (artikel 18, onder c, van de
modelverordening).
Het spreekt voor zichzelf dat de commissies het gemotiveerde advies aan het college
uitbrengen binnen een door het college te stellen termijn. Deze commissies zijn een
externe adviseur in de zin van artikel 3:5 van de Awb. Dit houdt in dat de algemene regels
die in afdeling 3:3 van de Awb zijn gegeven van toepassing zijn. Dit betekent onder andere
dat het bestuursorgaan de adviseur een termijn kan stellen waarbinnen het advies wordt
verwacht, en dat in of bij het besluit vermeld dient te worden wie de adviseur is die het
advies heeft uitgebracht.Artikel 17 Bekostiging van de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van een
begeleiderIndien ouders van een leerling op grond van artikel 15 van de modelverordening in
aanmerking komen voor bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer, en het
college van oordeel is dat de leerling niet zelfstandig van het openbaar vervoer of de
fiets gebruik kan maken, komen de ouders tevens in aanmerking voor bekostiging van de
kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van een begeleider (artikel 17 van de
modelverordening). Uit artikel 17 blijkt dat:
a. de leerling een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs moet bezoeken die is
aan te merken als de dichtstbijzijnde toegankelijke school, en de afstand van de
woning naar de school voor speciaal onderwijs moet meer dan zes kilometer
bedragen;
b. de begeleiding slechts wordt bekostigd indien door de ouders genoegzaam wordt
aangetoond dat de leerling door zijn lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke
handicap dan wel door zijn leeftijd niet in staat is zelfstandig van het openbaar
vervoer of de fiets gebruik te maken.
Hiervan kan onder andere sprake zijn:
- indien de handicap dan wel de leeftijd van de leerling begeleiding noodzakelijk
maakt;
- indien de leerling gedurende de rit met het openbaar vervoer een of meerdere malen
over moet stappen op te gevaarlijke overstappunten en dit gezien de leeftijd van de
leerling onverantwoord is;
- indien de route van het uitstappunt van de bus naar de school te gevaarlijke
punten kent, en een adequate oplossing van deze gevaarlijke punten niet mogelijk is
(bijvoorbeeld verkeersbrigadiers etc.).
Voor dit ‘genoegzaam aantonen’ geldt - analoog aan de desbetreffende bepaling voor het
openbaar vervoer onder begeleiding naar scholen voor basisonderwijs of speciale scholen
voor basisonderwijs - dat de bewijslast bij de ouders ligt. Ouders dienen hiertoe
verklaring(en) van deskundige(n) te overleggen. Indien het college de aanvraag voor
begeleiding afwijst, dient daarbij het advies van de commissie voor de begeleiding of
andere deskundigen (bijvoorbeeld specialist, pedagoog en psycholoog) te worden betrokken.
Het advies betreft dan de vraag of de leerling, gezien zijn handicap dan wel leeftijd,
niet zelfstandig van het openbaar vervoer of de fiets gebruik kan maken.In principe is het niet van belang wie de leerling uiteindelijk begeleidt. In de regel
zullen dit de ouders zijn. Het is echter ook denkbaar dat een ander familielid, een oppas,
buren, ouders van andere leerlingen, een kennis of een klassenassistent de leerling
begeleidt.Bij begeleiding door een klassenassistent dienen wel afspraken gemaakt te worden met het
bevoegd gezag van de betrokken school. Ook kan begeleiding in groepsverband georganiseerd
worden of via een rooster van verschillende begeleiders. Is hiervan sprake, dan is artikel
17, derde lid, van de modelverordening van toepassing; indien een begeleider meerdere
leerlingen tegelijk begeleidt, komen slechts de kosten van openbaar vervoer ten behoeve
van een begeleider voor bekostiging in aanmerking (zie tevens de toelichting op artikel
12).Door de Nederlandse Spoorwegen en de stads- en streekvervoerbedrijven is een regeling
getroffen betreffende kosteloos vervoer van de begeleider van een gehandicapte. Indien een
gehandicapte hiervoor in aanmerking komt, verstrekt de NS hem een legitimatiebewijs. Het
legitimatiebewijs is bestemd voor die mensen die vanwege een lichamelijke, geestelijke of
zintuiglijke handicap niet of niet onder alle omstandigheden zelfstandig kunnen reizen.
Het legitimatiebewijs is wat het binnenland betreft geldig op onder meer:
a. alle lijnen van de Nederlandse Spoorwegen;
b. alle buslijnen in Nederland, zowel in het stads- als in het streekvervoer;
c. alle metro- en tramlijnen.
Voorts blijkt het in de praktijk tot de mogelijkheden te horen dat afspraken met de NS
worden gemaakt over bijvoorbeeld het uitstappen van de leerling onder begeleiding van de
conducteur.Artikel 18 Bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoerOok voor het vervoer naar scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs geldt dat
bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer in principe uitzondering is. Wel
moet de toegankelijkheid van het (voortgezet) speciaal onderwijs gewaarborgd blijven. Daar
waar vervoer, openbaar of aangepast, noodzakelijk is, moet dit op passende wijze kunnen
plaatsvinden. In artikel 18 van de modelverordening zijn deze waarborgen verankerd.Onderdeel a De handicap van de leerling vereist aangepast vervoerIndien de gehandicapte leerling niet in staat is, ook niet onder begeleiding, van het
openbaar vervoer gebruik te maken, bekostigt het college de kosten van het aangepast
vervoer. Welke wijze van aangepast vervoer bekostigd wordt, bepaalt het college. Een
belangrijk criterium hierbij is: op welke wijze kan het aangepast vervoer zo goedkoop en
efficiënt mogelijk georganiseerd worden zonder de bereikbaarheid van de school in gevaar
te brengen? In veel gevallen zal het door het college georganiseerde vervoer het meest
efficiënt zijn.Het college kan ook, uit financiële en doelmatigheidsoverwegingen, in samenwerking met
buurgemeenten een vervoerregeling treffen, zodat leerlingen uit verschillende gemeenten
gebruik kunnen maken van het door het college georganiseerde vervoer.Ook kan het betekenen dat de taxi, schoolbus en dergelijke in de route verschillende
opstappunten kent, waar de leerlingen kunnen opstappen. Bij een ernstige lichamelijke,
zintuiglijke of verstandelijke handicap van de leerling kan het college besluiten dat de
leerling thuis opgehaald wordt.Onderdeel b Reistijd met openbaar vervoer is meer dan anderhalf uurHet college verstrekt ook bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer,
indien de leerling met gebruikmaking van openbaar vervoer naar school of terug meer dan
ten minste anderhalf uur onderweg is en de reistijd met aangepast vervoer tot 50% of
minder van de reistijd per openbaar vervoer kan worden teruggebracht. Ook hierbij geldt
dat het advies van de commissie voor de begeleiding niet gevraagd hoeft te worden. Zie
verder de toelichting op artikel 13 onder ad 1.Onderdeel c Openbaar vervoer ontbreektArtikel 18, eerste lid, onder c, van de modelverordening geeft een derde mogelijkheid om
aanspraak te maken op bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer. Dit lid
bepaalt dat het college de kosten van het aangepast vervoer bekostigt, indien openbaar
vervoer ontbreekt. Tevens kan het voorkomen dat het openbaar vervoer zo weinig frequent
rijdt dat de leerling daarvan geen gebruik kan maken. Echter, voordat het college beslist
dat bekostiging van het aangepast vervoer verleend wordt, kan het de mogelijkheden
onderzoeken zoals in de toelichting op artikel 13 is uitgewerkt. Ook kan het college
bepalen dat de leerling gebruik kan maken van het vervoer per (brom)fiets. Het college kan
het advies van de commissie voor de begeleiding en eventueel het advies van andere
deskundigen daarover vragen.Als de leerling gebruik dient te maken van een aangepaste fiets of driewieler of met
behulp van een tandem naar school gaat (als er een zogenaamde voorrijder aanwezig is),
kunnen de ouders op grond van de Wet WIA bij het UWV een tegemoetkoming in de
aanschafkosten vragen.De hoogte van de bekostiging van aangepast vervoer is uiteraard afhankelijk van een
eventueel drempelbedrag en een bijdrage afhankelijk van het inkomen van de ouders (wat
betreft het vervoer naar een school voor speciaal voortgezet onderwijs).Medische begeleidingGemeenten zijn niet verantwoordelijk voor de medische begeleiding in het
leerlingenvervoer. Dit blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Zwolle (Rechtbank Zwolle,
21 november 2007 Awb 06/1788, LJN: BB8810). De gemeente stelde in het verweer dat vervoer
iets anders is dan (medische) zorgverlening. De rechter vindt dit geen beperkte uitleg van
de wettelijke bepalingen. De medische begeleiding hoort volgens de rechtbank thuis in het
zogenaamde 2e compartiment (tot 1 januari 2006 de Ziekenfondswet en sinds die datum de
Zorgverzekeringswet -de AWBZ).In het verleden is de gemeente wel verantwoordelijk gesteld voor medische begeleiding
(Uitspraak Raad van State van 8 oktober 1990; R03.90.3061/Sp. 179). In deze uitspraak was
het college gehouden de (salaris)kosten van een begeleider in aangepast vervoer te
bekostigen, met betrekking tot een leerling die constant op de ondersteuning van een
deskundige op het gebied van speciale medische apparatuur was aangewezen. Dit betrof
echter een zeer uitzonderlijk geval.AdviseringOp grond van artikel 18, tweede lid, van de modelverordening dient het college indien
het de gevraagde voorziening niet of slechts gedeeltelijk toekent het advies te vragen aan
de commissie voor de begeleiding. Deze zal dan moeten beoordelen of de leerling, gezien
zijn lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap, niet in staat is - ook niet
onder begeleiding - van het openbaar vervoer gebruik te maken. Tevens kan het college het
advies van andere deskundigen inwinnen.Artikel 19 Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoerMet name bij het bezoeken van scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs kan het
voorkomen dat de ouders de leerlingen zelf wensen te vervoeren of te laten vervoeren per
auto. In artikel 19 van de modelverordening zijn hiervoor nadere voorschriften
gegeven.a Openbaar vervoerIndien ouders de leerling zelf wensen te vervoeren of te laten vervoeren tegen een
(kilometer)vergoeding, is toestemming van het college noodzakelijk. Deze toestemming is
opgenomen in de modelverordening, omdat het college dient te bekijken of deze wijze van
vervoer daadwerkelijk de goedkoopste is. Is dat het geval, dan kan het college desgewenst
toestaan dat de ouders de leerling zelf vervoeren of laten vervoeren. De bekostiging die
hier dan tegenover staat is afhankelijk van de bekostiging waarop de ouders in principe
recht hebben.Maken ouders aanspraak op bekostiging van de kosten van openbaar vervoer en wensen zij
de leerling zelf te vervoeren of te laten vervoeren, dan bekostigt het college de kosten
van het openbaar vervoer.Voorbeeld:Ouders maken aanspraak op bekostiging van de kosten van het openbaar vervoer naar een
school voor dove leerlingen. De kosten van een jaarabonnement zijn euro 500,-. Zij
vervoeren de leerling echter, na toestemming van het college, zelf. De bekostiging is dan
euro 500,- als ware er sprake van bekostiging van de kosten van het openbaar vervoer.b Aangepast vervoerMaken ouders aanspraak op bekostiging op basis van de kosten van aangepast vervoer en
vervoeren zij de leerling, na toestemming van het college, zelf of laten zij de leerling
zelf vervoeren, dan bekostigt het college een bedrag per kilometer.Deze bekostiging is analoog aan de betreffende bepaling in Titel 2 van de
modelverordening, namelijk een bedrag per kilometer, afgeleid van de Reisregeling
binnenland. Voor een verdere uitwerking hiervan wordt verwezen naar de toelichting op
artikel 14.In artikel 19, derde lid, van de modelverordening is tevens bepaald dat, indien het
college de ouders desgewenst heeft toegestaan meer dan een leerling zelf te vervoeren of
te laten vervoeren, bekostiging op basis van een kilometervergoeding bestaat. Dit geldt
ook indien de ouders aanspraak maken op bekostiging gebaseerd op openbaar vervoer.Indien de ouders of het college van oordeel zijn dat de leerling met de fiets of de
bromfiets naar school en terug kan, wordt bekostiging verstrekt op basis van een
fietsvergoeding dan wel op basis van een bromfietsvergoeding.Indien het college van oordeel is dat de leerling gebruik kan maken van het
(brom)fietsvervoer kan het advies van de commissie voor de begeleiding of andere
deskundigen worden ingewonnen.Zeker voor leerlingen die een school voor voortgezet speciaal onderwijs bezoeken, kan
deze vorm van vervoer nuttig zijn in het kader van de bevordering van de zelfredzaamheid.
Het college verleent dan een vergoeding per km fietsvervoer (zie de toelichting op artikel
14) of een vergoeding per kilometer bromfietsvervoer afgeleid van de bedragen als genoemd
in de Reisregeling binnenland.Artikel 20 Bekostiging vervoerskostenUitgangspunt van de modelverordening is dat in principe voldaan dient te worden aan het
gestelde criterium in artikel 15 van de modelverordening (afstandsgrens), dat is gebaseerd
op artikel 4, zevende lid, van de WEC. Hierin is bepaald dat de gemeenteraad kan bepalen
dat geen aanspraak op bekostiging bestaat op grond van de afstand tussen de woning en de
school. Echter, artikel 4, zevende lid, van de WEC bepaalt tevens dat gehandicapte
leerlingen, die op ander vervoer dan openbaar vervoer zijn aangewezen, op een passende
wijze dienen te worden vervoerd. In een aantal gevallen zal het voorkomen dat een
leerling, gezien zijn handicap, ook over een afstand van minder dan zes kilometer
aangepast vervoer behoeft. Artikel 20 van de modelverordening voorziet in een dergelijke
voorziening.Maakt de handicap van de leerling aangepast vervoer noodzakelijk naar de school die
dichterbij is gelegen dan zes kilometer, dan kunnen ouders toch in aanmerking komen voor
bekostiging van de vervoerkosten. (Deze leerlingen vallen dus niet onder titel 6 van de
verordening.) Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn, indien door de aard van de handicap
aangepast vervoer technisch de enige mogelijkheid is (bijvoorbeeld rolstoel).Indien het college de gevraagde voorziening niet toekent, dient het bij de beschikking
het advies van de commissie voor de begeleiding of het advies van andere deskundigen te
betrekken.In het geval een WEC leerling gehandicapt is en recht heeft op aangepast vervoer, kunnen
de ouders ook kiezen voor de bekostiging van eigen vervoer. Deze mogelijkheid is opgenomen
in het derde lid. Artikel 19 is in dat geval van overeenkomstige toepassing. Dit houdt
ondermeer in dat het college toestemming moet geven voor het eigen vervoer.Artikel 21 Bekostiging van de kosten van het weekeinde- en vakantievervoer aan de
in de gemeente wonende oudersArtikel 21 van de modelverordening bepaalt dat het college desgewenst de kosten van het
weekeinde- en vakantievervoer bekostigt aan de in de gemeente wonende ouders van de
leerling die, met het oog op het volgen van voor hem passend (voortgezet) speciaal
onderwijs in een internaat of pleeggezin verblijft. Dit artikel valt in twee belangrijke
onderdelen uiteen:
1. Het college van de gemeente waar de ouders wonen, bekostigt de kosten van het
weekeinde- en vakantievervoer.
2. Het college bekostigt de kosten van het weekeinde- en vakantievervoer, indien het
verblijf van de leerling in een internaat of een pleeggezin noodzakelijk is met het
oog op het volgen van passend (voortgezet) speciaal onderwijs.
Ad 1Indien de ouders ten behoeve van hun kind aanspraak maken op bekostiging van het
weekeinde- en vakantievervoer, dan wordt deze bekostiging verstrekt door het college van
de gemeente waar de ouders woonachtig zijn, en dus niet door het college van de gemeente
waar de leerling in een internaat of een pleeggezin verblijft. Wellicht ten overvloede
wordt hier nog opgemerkt dat het college van de gemeente waar de leerling in het internaat
of het pleeggezin verblijft, het dagelijks vervoer van het internaat of pleeggezin naar de
school en terug dient te bekostigen, indien de leerling daarvoor in aanmerking komt.Het komt wel eens voor dat ouders van een leerling die een internaat bezoekt gescheiden
zijn en dat de leerling het ene weekeinde naar zijn moeder en het andere weekeinde naar
zijn vader dient te worden vervoerd. Als de vader in een andere gemeente woont dan de
moeder dan dient iedere ouder zelfstandig een aanvraag in te dienen bij de gemeente waar
men woonachtig is. Het komt nogal eens voor dat ouders het college vragen hun kind af en
toe ook door de week naar huis te vervoeren. Dergelijke verzoeken kunnen worden afgewezen.
Het gaat hier immers om weekeinde- en vakantievervoer. Indien daartoe aanleiding is, kan
in voorkomend geval bezien worden of toepassing gegeven dient te worden aan artikel 29 van
de modelverordening.Ad 2Essentieel voor de regeling is dat pas bekostiging van het weekeinde- en vakantievervoer
wordt verleend als het verblijf in het internaat of pleeggezin noodzakelijk is voor het
volgen van passend (voortgezet) speciaal onderwijs. Woont de leerling niet meer bij zijn
ouders om sociale of medische redenen (denk aan uithuisplaatsing, crisisopvang), dan wordt
dit vervoer niet door de gemeente vergoed in het kader van het leerlingenvervoer.Doorslaggevend is de directe relatie tussen het verblijf in een internaat of pleeggezin
en het volgen van passend onderwijs. Dit betekent dat het college geen bekostiging voor
het weekeinde- en vakantievervoer verstrekt, als de leerling passend onderwijs kan volgen
dat met dagelijks vervoer vanuit het ouderlijk huis bereikt kan worden. Tevens betekent
dit dat het vervoer niet wordt bekostigd van gemeentewege indien de leerling om medische
of sociale redenen in een internaat of pleeggezin verblijft.Voorbeeld: Een leerling is aangewezen op onderwijs voor dove kinderen. Vanuit de
ouderlijke woning is dit onderwijs niet bereikbaar met dagelijks vervoer. Verblijf in een
internaat of een pleeggezin in de buurt van een geschikte school is daarom noodzakelijk.
De ouders kunnen in de gemeente waar zij wonen een aanvraag voor weekendvervoer
indienen.Of plaatsing op het internaat om buiten het onderwijs gelegen redenen heeft
plaatsgevonden dient door de gemeente voldoende gemotiveerd te worden. De gemeente dient
na te gaan op welke gronden een leerling op een internaat is geplaatst (afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State, 12 juni 1995, nr. R03.92.5415; zie Jur.
8.5).Slechts voor (voortgezet) speciaal onderwijsWeekeinde- en vakantievervoer geldt dus slechts voor (voortgezet) speciaal onderwijs.
Met andere woorden: voor het volgen van primair onderwijs wordt geen weekeinde- of
vakantievervoer bekostigd van en naar het internaat of pleeggezin. Een belangrijke
consequentie hiervan is dat leerlingen die in een internaat of een pleeggezin verblijven -
omdat hun ouders een trekkend bestaan leiden - niet voor bekostiging van het weekeinde en
vakantievervoer in aanmerking komen. Het betreft hier een vijftal categorieën:
1. rijdende scholen voor kinderen van kermisexploitanten of van
circusmedewerkers;
2. ligplaatsscholen voor varende kinderen;
3. scholen voor kinderen van woonwagenbewoners;
4. afdelingen voor zeer jeugdige kinderen van woonwagenbewoners;
5. scholen voor kinderen van schippers, kermisexploitanten en
circusmedewerkers.
Deze scholen worden aangemerkt als basisscholen. Ouders van leerlingen die in internaten
of pleeggezinnen verblijven met het oog op het volgen van bovengenoemde basisscholen,
vallen dan ook niet onder het regime van het weekeinde- en vakantievervoer, zoals in Titel
4 van de modelverordening nader is geregeld.Artikel 22 Bekostiging kosten weekeinde- en vakantievervoerWelke wijze van vervoer conform artikel 21 wordt bekostigd wordt weergegeven in artikel
22. Dit artikel van de modelverordening bepaalt welke bekostiging maximaal wordt verleend,
namelijk ten behoeve van:
1. de reis van het internaat of pleeggezin naar de woning van de ouders en terug in
elk weekeinde, voor zover de weekeinden niet vallen binnen de schoolvakanties;
2. de reis van het internaat of het pleeggezin naar de woning van de ouders en terug
in elke vakantie van twee of meer schooldagen, voor zover deze vakantie is opgenomen
in de schoolgids van de school die de leerling bezoekt.
Welke wijze van vervoer wordt bekostigd, bepaalt het college van de gemeente waar de
ouders wonen. Artikel 22, derde lid, van de modelverordening geeft aan dat de bepalingen
van Titel 3 van de modelverordening van overeenkomstige toepassing zijn op de toekenning
van bekostiging voor weekeinde- en vakantievervoer, met uitzondering van artikel 16,
artikel 17 tweede lid, artikel 18, eerste lid, onder b, artikel 18, tweede lid en artikel
20 van de modelverordening. Zie verder de toelichting bij deze artikelen.Analoge toepassing van Titel 3 van de modelverordening betekent dat:
1. bekostiging van openbaar vervoer regel is indien aan de afstandscriteria van
artikel 15 wordt voldaan.
2. het college tevens de kosten van het openbaar vervoer ten behoeve van een
begeleider kan bekostigen, in het geval door de ouders ten behoeve van het college
genoegzaam wordt aangetoond dat de leerling, gelet op zijn verstandelijke,
zintuiglijke of lichamelijke handicap of leeftijd, niet in staat is zelfstandig van
het openbaar vervoer gebruik te maken (artikel 17, eerste lid).
3. het college de kosten van het aangepast vervoer bekostigt, indien:
a. de leerling gelet op zijn verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke
handicap niet in staat is - ook niet onder begeleiding - van het openbaar vervoer
gebruik te maken (artikel 18, eerste lid, onder a);
b. openbaar vervoer ontbreekt, tenzij de leerling naar het oordeel van het
college van het (brom)fietsvervoer gebruik kan maken.
(Van het (brom)fietsvervoer zal, gezien de afstanden die overbrugd moeten
worden, in principe geen gebruikgemaakt worden) (artikel 18, eerste lid, onder
c).
Overigens geldt met name voor het weekeinde- en vakantievervoer dat een
combinatie van vervoer in veel gevallen mogelijk is. Bijvoorbeeld een combinatie
trein-taxi, etc.
4. het college kan toestaan dat de ouders de leerling zelf vervoeren. De bekostiging
is dan afhankelijk van de bekostiging van het vervoer waarop de ouders aanspraak
zouden maken (artikel 19).
De algemene bepalingen van Titel 1 van de modelverordening zijn uiteraard ook van
toepassing, alsmede het bepaalde in Titel 7.Artikel 23 DrempelbedragDe WPO, WEC en WVO bieden gemeenten de keuze een drempelbedrag bij ouders in rekening te
brengen. Het is dus niet verplicht. In de modelverordening is wel gebruik gemaakt van deze
optie. De wetgever heeft bedoeld de ouders verantwoordelijk te laten zijn voor een bepaald
deel van de (werkelijk gemaakte) kosten van het vervoer; de zogenaamde drempel. Het bedrag
wordt per leerling in rekening gebracht. Indien een leerling slechts een deel van het
schooljaar gebruik maakt van het leerlingenvervoer, wordt het drempelbedrag naar
evenredigheid in rekening gebracht.Bij het drempelbedrag is de ouderlijke bijdrage gekoppeld aan de door de gemeente
vastgestelde kilometergrens, dat wil zeggen de afstand van de woning tot de school
waarboven aanspraak kan bestaan op leerlingenvervoer. Invoering van het drempelbedrag
houdt in dat de kosten van het openbaar vervoer tot aan deze kilometergrens voor rekening
van de ouders komen. In de modelverordening is de kilometergrens voor alle
onderwijssoorten op zes kilometer gesteld (artikel 11, eerste lid, en artikel 15, eerste
lid). Gemeenten zijn vrij een andere kilometergrens vast te stellen, mits deze niet boven
de 6 kilometer uitkomt. In de wet is deze afstand als bovengrens vastgelegd.Indien een drempelbedrag wordt ingevoerd, is de gemeente voor de berekening van de
hoogte daarvan gebonden aan de wet. Er kan niet worden gewerkt met een fictief bedrag; de
kosten van het openbaar vervoer dienen te worden bepaald op basis van de zone-indeling.
Dit betekent dat bij een aanvraag voor leerlingenvervoer moet worden nagegaan hoeveel
zones gereisd moet worden om de afstand tot aan de door de gemeente vastgestelde
kilometergrens te overbruggen. Het drempelbedrag bedraagt dan de kosten van een
jeugdjaarkaart voor dit aantal te reizen zones. Voor het kalenderjaar 2009 gaat het bij
één zone om een bedrag van €250,50 (de kosten van een jeugdjaarkaart met één ster) en bij
twee of drie zones om een bedrag van €417,50 (de kosten van een jeugdjaarkaart met 2
sterren). Bij de vaststelling van de hoogte van het drempelbedrag is het niet van belang
of de leerling daadwerkelijk gebruikmaakt van het openbaar vervoer. Ook wanneer de
leerling gebruikmaakt van aangepast vervoer of wanneer er geen openbaar vervoer aanwezig
is, dienen de ouders de kosten van het openbaar vervoer over de afstand tot aan de door de
gemeente gestelde kilometergrens zelf te dragen. In dat geval dient te worden uitgegaan
van de meest gangbare, voor de leerling toegankelijke route.De doelgroep voor het drempelbedrag bestaat uit leerlingen die een school voor
basisonderwijs, een speciale school voor basisonderwijs of een school voor speciaal
voortgezet onderwijs bezoeken en waarvan de ouders een gezamenlijk inkomen van meer dan €
22.050,- (geïndexeerd) hebben.Voor leerlingen die onder titel 6 vallen (gehandicapte leerlingen in het reguliere
primair en voortgezet onderwijs) geldt, dat aan de ouders geen drempelbedrag gevraagd mag
worden. Ook wanneer de leerling zelf de aanvraag doet mag geen drempelbedrag gevraagd
worden.Het blijft mogelijk om voor elk van de genoemde onderwijssoorten een verschillende
kilometergrens te hanteren. Bovendien staat het de gemeente vrij het drempelbedrag wel
voor de ene maar niet voor de andere schoolsoorten in te voeren.Toepassen hardheidsclausule of drempelbedrag maximaliserenMet name wanneer veel kinderen gebruikmaken van het leerlingenvervoer en het inkomen van
de ouders relatief laag is, kan voor ouders een onevenredig grote financiële belasting
ontstaan. In de modelverordening is er voor gekozen om dergelijke uitzonderingssituaties
op te lossen door het verschuldigde drempelbedrag op grond van de hardheidsclausule van
artikel 29 niet geheel in rekening te brengen. De gemeente kan er echter ook voor kiezen
om in de verordening te bepalen dat het drempelbedrag een beperkt aantal keer,
bijvoorbeeld maximaal twee keer, per gezin geheven wordt. Bovendien is het mogelijk om de
inkomensgrens in de verordening hoger te leggen dan de in de wet genoemde ondergrens van €
22.050,-.De mogelijkheid om de hardheidsclausule hier te hanteren, vloeit voort uit
jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State over de
verplichte eigen bijdrage. De afdeling heeft op 2 april 1990 (nr. R03.87.7147; zie Jur.
9.4) een uitspraak gedaan over de bevoegdheid van gemeenten om de ‘hardheidsclausule’ toe
te passen op de verplichte eigen bijdrage van destijds f 200,-. De belangrijkste
overweging in de uitspraak van de afdeling luidt als volgt: ‘Naar het oordeel van de
afdeling biedt noch artikel 24 van de verordening noch artikel 4, dertiende lid, van de
Interimwet enig aanknopingspunt voor de opvatting van verweerders. Artikel 24 en artikel
4, dertiende lid, geven een algemene afwijkingsbevoegdheid, welke niet is beperkt tot
nader aangegeven gevallen, zodat van alle bepalingen van de regeling (verordening) kan
worden afgeweken. Verweerders hebben derhalve ten onrechte gemeend dat hun niet de
bevoegdheid toekwam om ook van het bepaalde in artikel 21, eerste lid, van de verordening
af te wijken.’ Deze uitspraak betekent dat de hardheidsclausule van (nu) artikel 29 van de
modelverordening ook toegepast kan worden om in bijzondere omstandigheden de ouders geen
of slechts een deel van het drempelbedrag te laten betalen.FietsvergoedingTen aanzien van het heffen van een drempelbedrag voor leerlingen die in aanmerking komen
voor een fietsvergoeding het volgende. De fietsvergoeding is in een aantal gevallen lager
dan het door de ouders verschuldigde drempelbedrag. Om te voorkomen dat leerlingen die
zouden kunnen fietsen daarvan om deze reden afzien, is het raadzaam in dergelijke gevallen
op grond van de hardheidsclausule geen of slechts een deel van het drempelbedrag in
rekening te brengen. Ook kan worden overwogen de fietsvergoeding te verhogen. In dat geval
geldt de hogere fietsvergoeding uiteraard niet alleen voor leerlingen waarvoor een
drempelbedrag verschuldigd is, maar voor alle leerlingen die aanspraak maken op een
fietsvergoeding.Het begrip ‘inkomen’Onder inkomen moet worden verstaan: het gecorrigeerd verzamelinkomen in de zin van de
Wet op de inkomstenbelasting 2001 in het peiljaar. Als peiljaar moet op grond van de wet
worden aangemerkt het tweede kalenderjaar voorafgaande aan het schooljaar waarvoor
bekostiging van de vervoerkosten wordt gevraagd. Ouders kunnen op verschillende manieren
hun gecorrigeerd verzamelinkomen aantonen. Vanuit het oogpunt van lastenvermindering voor
de burger is het wenselijk de wijze te kiezen die de minste lasten voor de aanvrager
oplevert. Wanneer de benodigde gegevens reeds bekend zijn bij de sociale dienst omdat er
tevens een uitkering wordt ontvangen, dient gebruik te worden gemaakt van deze informatie.
Daarnaast kan een gemeente gegevens verkrijgen van het Inlichtingenburo. Indien de
gemeente zelf geen inzage kan verkrijgen in de inkomensgegevens kan de aanvrager een kopie
van zijn belastingaanslag sturen om zijn inkomen aan te tonen. Tenslotte kunnen ouders een
IB 60-formulier opvragen bij de belastingdienst, waarop het gecorrigeerde verzamelinkomen
staat vermeld.In de meeste gevallen zal ten behoeve van het peiljaar het gecorrigeerd verzamelinkomen
voorhanden zijn. Indien het gecorrigeerd verzamelinkomen van het tweede kalenderjaar
voorafgaande aan het schooljaar waarvoor bekostiging wordt gevraagd nog niet bekend is,
kan het derde jaar voorafgaande aan het desbetreffende schooljaar als voorlopig
uitgangspunt worden gehanteerd. In een later stadium, als het gecorrigeerd verzamelinkomen
in het peiljaar bekend is, kan een definitieve berekening worden gemaakt.Wanneer ouders weigeren de gevraagde informatie over hun inkomen te verstrekken, wordt
op grond van artikel 4:15 van de Awb de beslistermijn opgeschort tot de dag waarop de
aanvraag met de ontbrekende gegevens is aangevuld of de daarvoor gestelde termijn
ongebruikt is verstreken. Vervolgens kan het college besluiten de aanvraag niet in
behandeling te nemen. De aanvragers worden hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.De hoogte van het gecorrigeerd verzamelinkomen is voor het peiljaar 2006 (dus ten
behoeve van het schooljaar 2008-2009) vastgesteld op € 22.050,-, wat betreft het innen van
het drempelbedrag. Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast aan de wijziging die het
indexcijfer van de regelingslonen van volwassen werknemers heeft ondergaan ten opzichte
van 1 januari van het voorafgaande jaar en afgerond op een veelvoud van € 450,-.Indien het inkomen van de betrokken ouders in de periode die ligt tussen het peiljaar
waarin het inkomen wordt bepaald en het jaar waarin de aanvraag wordt ingediend, op een
structurele wijze is gedaald, is het redelijk om in het voordeel van de ouders een later
peiljaar te kiezen door gebruik te maken van de afwijkingsmogelijkheid van artikel 29 van
de modelverordening. Door het kiezen van een later peiljaar kan het voorkomen dat ouders
in dat latere peiljaar niet voldoen aan de inkomensgrens en dus geen drempelbedrag hoeven
te betalen.Om te bepalen wanneer het redelijk is van de peildatum af te wijken, kan de regeling,
zoals die opgenomen is in artikel 6.12 van de Wet studiefinanciering 2000 (WSF), als
leidraad gehanteerd worden. Dit artikel is niet in de modelverordening opgenomen. Het gaat
bij de toepassing van artikel 29 van de modelverordening om een beleidsbevoegdheid van het
college. Voorgaand artikel vormt slechts een gedeeltelijke invulling van die
beleidsruimte. Het betreffende artikel van de WSF kan als richtsnoer gehanteerd worden.
Het college houdt dan zijn eigen bevoegdheid om in zeer bijzondere situaties een andere
oplossing te kiezen.PleegoudersPleegouders kunnen als ‘ouders’ in de zin van de verordening worden aangemerkt (zie de
toelichting bij artikel 1, onderdeel b). Zij kunnen dus (als zij voldoen aan de
voorwaarden) een tegemoetkoming in de vervoerskosten krijgen. De Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (31 augustus 1993, nrs. R03.93. 1702 en
R03.93.1773; zie Jur. 2.3) acht het redelijk dat als de verzorgers pleegouders zijn, zij
ook de financiële verplichtingen op zich nemen die uit de eventuele honorering van een
aanvraag tot bekostiging van vervoerkosten naar school voortvloeien. De gemeente kan
pleegouders dus een eigen bijdrage in rekening brengen. (Uiteraard hebben gemeenten de
vrijheid om op dit punt gebruik te maken van de hardheidsclausule in artikel 29.)In tegenstelling tot de vrijwillige plaatsing zijn de natuurlijke ouders bij een
justitiële plaatsing niet meer aan te spreken voor de extra kosten, tenzij de natuurlijke
ouders en niet de pleegouders de aanvraag hebben ingediend.In de bekostiging op basis van de Regeling vrijwillige pleegzorg zit in het algemeen
geen component voor de kosten van het schoolbezoek, die door de gemeente in mindering
gebracht kan worden op de gemeentelijke bekostiging voor het leerlingenvervoer.
Pleegouders die bekostiging ontvangen op basis van de Regeling vrijwillige pleegzorg,
dienen bij een honorering van hun aanvraag tot bekostiging van de kosten van het
leerlingenvervoer door de gemeente ook het drempelbedrag per schooljaar aan de gemeente te
betalen, als hun inkomen boven de inkomensgrens ligt. Tevens zullen de pleegouders de
eventuele bijdrage naar financiële draagkracht aan de gemeente moeten voldoen. Eventueel
kunnen zij deze kosten wel verhalen op de natuurlijke ouders of voogden van de
leerling.Voogdij-instellingen kunnen ook als ‘ouder worden aangemerkt. Zij kunnen tevens een
aanvraag indienen. Bij hen kan echter geen drempelbedrag worden vastgesteld, omdat zij
geen inkomen in de zin van de Wet op de inkomstenbelasting hebben. (Deze wet ziet op
natuurlijke personen.)Invordering drempelbedragTen aanzien van de invordering van het drempelbedrag is het navolgende van belang:
- In artikel 2, tweede lid, van de modelverordening is onder meer bepaald:
‘Weigering tot of nalatigheid in de betaling van de in de vorige volzin bedoelde
bijdrage doet de aanspraak op bekostiging vervallen.’Indien het college zelf het
vervoer verzorgt of laat verzorgen dienen de ouders die daarvoor in aanmerking komen
het drempelbedrag aan de gemeente over te maken. Doen zij dit niet of niet geheel dan
vervalt de aanspraak.
- Indien het college dit wenst kan het weigerachtige ouders in gebreke stellen en de
(kanton)rechter verzoeken uit te spreken dat de ouders het drempelbedrag dienen te
betalen. Vervolgens kan met inschakeling van een deurwaarder de bijdrage worden geïnd.
Aangezien deze procedure nogal omslachtig en duur is kan het, als er sprake is van
aangepast vervoer, raadzaam zijn het vervoer te stoppen. De ouders blijven echter op
grond van de Leerplichtwet verantwoordelijk voor het schoolbezoek van hun kind. De
praktijk leert dat een dergelijke maatregel zeer effectief is.
OvergangsrechtInmiddels zijn er geen scholen voor speciaal voortgezet onderwijs meer. Wel komt het
voor dat leerlingen van voortgezet onderwijs die eerst naar dit type onderwijs gingen op
grond van de overgangsregeling genoemd in artikel 31, tweede lid, aanspraak maken op
leerlingenvervoer. Op hen is artikel 23 onverkort van toepassing.Het drempelbedrag kan niet in rekening worden gebracht aan ouders van sbo-leerlingen
voor wie de gemeente in het schooljaar 2001-2002 bekostiging van het Gak (tegenwoordig:
UWV) op basis van de Wet Rea ontving. Dit blijft gelden gedurende de periode dat de
leerling dezelfde school bezoekt.Artikel 24 Financiële draagkrachtDe artikel 4 van de WPO biedt gemeenten de mogelijkheid om van ouders wier kinderen een
school voor basisonderwijs bezoeken en van wie de school ten minste twintig kilometer van
de woning is verwijderd, een van de draagkracht afhankelijke bijdrage te vragen in de
kosten van het vervoer. Deze inkomensafhankelijke bijdrage wordt per gezin geheven (in
tegenstelling tot het drempelbedrag dat per leerling in rekening wordt gebracht) en kan
dus alleen bij het reguliere basisonderwijs worden gevraagd.In artikel 24 is gekozen voor een systeem waarin met een aantal inkomensblokken wordt
gewerkt, waaraan een vooraf vastgestelde draagkrachtafhankelijke ouderlijke bijdrage is
gekoppeld. Zowel de bedragen van de inkomensblokken als van de verschuldigde bijdrage
worden geïndexeerd vastgesteld op een wijze die aansluit bij artikel 4 van de WPO.Indien het inkomen van de betrokken ouders in de periode die ligt tussen het peiljaar
waarin het inkomen wordt bepaald en het jaar waarin de aanvraag wordt ingediend, op een
structurele wijze is gedaald, is het redelijk om in het voordeel van de ouders een later
peiljaar te kiezen door gebruik te maken van de afwijkingsmogelijkheid van artikel 29 van
de modelverordening. Door het kiezen van een later peiljaar kan het voorkomen dat ouders
in dat latere peiljaar niet voldoen aan de inkomensgrens en dus geen drempelbedrag hoeven
te betalen.Artikel 25 Bekostiging op basis van de kosten van openbaar vervoer met
begeleidingIn titel 6 wordt geregeld dat alleen gehandicapte leerlingen in het regulier primair en
voortgezet onderwijs, die niet of niet zelfstandig van het openbaar vervoer gebruik kunnen
maken, in aanmerking kunnen komen voor leerlingenvervoer. Voor deze gehandicapte
leerlingen geldt geen afstandscriterium. Gemeenten kunnen aan de ambulante begeleider die
verbonden is aan de reguliere school voor primair of voortgezet onderwijs, advies vragen
over passend vervoer voor deze leerlingen (zie toelichting artikel 1). Mocht een leerling
geen ambulante begeleiding krijgen, dan kan de gemeente het advies van de schooldirecteur
of andere deskundigen vragen (bijvoorbeeld een GGD arts).Voor leerlingen van speciale scholen voor basisonderwijs die onder titel 6 vallen geldt,
dat ze -overeenkomstig artikel 9- recht hebben op vervoer naar de dichtstbijzijnde
toegankelijke school in het samenwerkingsverband. Dit is geregeld in lid 1 van artikel
25.Structurele handicapIndien in de verordening gesproken wordt van een handicap, wordt een structurele
handicap bedoeld. In het leerlingenvervoer kennen we geen tijdelijke handicap. Dit
betekent dat de gemeente geen vervoer hoeft te verzorgen om tijdelijke medische redenen,
bijvoorbeeld als een leerling een gebroken been heeft. Ouders hebben hier zelf een
verantwoordelijkheid in. In sommige gevallen vergoedt de ziektekostenverzekeraar een
gedeelte.Echter, het kan voorkomen dat een leerling een zware operatie moet ondergaan of een
meervoudige ledematenbreuk heeft opgelopen, met als gevolg dat hij of zij een groot
gedeelte van het schooljaar afhankelijk is van rolstoel en/of krukken vanwege herstel of
revalidatie. In dat geval kan een leerling eventueel wel een beroep doen op het
leerlingenvervoer op basis van titel 6. De gemeente geeft dan een beschikking af voor de
duur van het herstel en/of de revalidatie. Als de noodzaak voor het vervoer verdwijnt,
heeft de leerling geen recht meer op vervoer. Het UWV/gak hield altijd een termijn van
drie maanden aan, voordat er eventueel sprake was van een vervoersvergoeding op basis van
de destijds geldende Wet Rea. Dit zou een richtlijn kunnen zijn voor de gemeente:
- tijdelijke handicap tot drie maanden: sowieso geen aanspraak op
leerlingenvervoer
- tijdelijke handicap die langer duurt dan drie maanden: de gemeente bekijkt of de
leerling in aanmerking kan komen voor vervoer op basis van titel 6.
OvergangsrechtLeerlingen die in het schooljaar 2001-2002 een vervoersvoorziening kregen naar een
school voor speciaal voortgezet onderwijs, praktijkonderwijs, leerwegondersteunend
onderwijs of een opdc, kunnen op basis van de overgangsregeling (zie artikel 31) aanspraak
blijven maken op die voorziening gedurende de periode dat zij diezelfde school
bezoeken.Artikel 26 Bekostiging op basis van kosten van aangepast vervoerTen aanzien van gehandicapte leerlingen die zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen
reizen, maar die daartoe niet in staat zijn omdat het openbaar vervoer in de regio
ontbreekt, verwijzen wij naar de toelichting op artikel 13 ad 2. Leerlingen die een
handicap hebben waardoor ze niet zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen, maken
aanspraak op aangepast vervoer indien het openbaar vervoer in de regio ontbreekt. Zij zijn
dan immers niet in staat om onder begeleiding met het openbaar vervoer te reizen, omdat
het niet aanwezig is. De gemeente heeft echter wel de plicht om passend vervoer te
verzorgen in zo’n geval, dus aangepast vervoer. Daarom is in artikel 26 opgenomen dat
indien de leerling op grond van artikel 25 recht heeft op openbaar vervoer met
begeleiding, terwijl openbaar vervoer ontbreekt of te lang duurt, de leerling aanspraak op
aangepast vervoer kan maken. Zie verder de toelichting op artikel 25.Artikel 27 Bekostiging op basis van de kosten van eigen vervoerZie de toelichting op artikel 25. Over eigen vervoer is een uitgebreide toelichting te
vinden bij de artikelen 14 en 19. In artikel 27 wordt de bekostiging gerelateerd aan de
bekostiging waar ouders in principe op basis van de modelverordening voor in aanmerking
komen. Voor de leerlingen in titel 6 betekent dit ofwel bekostiging op basis van openbaar
vervoer met begeleiding (artikel 25) ofwel aangepast vervoer (artikel 26).Artikel 28 gedragsregelsWanneer er aangepast vervoer wordt toegekend, reikt het vervoersbedrijf een brochure uit
met spelregels waar iedereen zich aan dient te houden, om het vervoer voor iedereen
ordelijk en aangenaam te laten verlopen. Wanneer herhaaldelijk leerlingen bij het ophalen niet klaar staan, of bij het afzetten
thuis ouderlijk toezicht ontbreekt, kan het verzorgde aangepast vervoer niet verantwoord
verlopen. Het verzorgd aangepast vervoer kan dan worden beëindigd. Ook wangedrag van
leerlingen kan leiden tot voortijdige beëindiging van het verzorgde aangepaste vervoer.
Een uitzondering wordt gemaakt voor leerlingen aan wie het gedrag op grond van hun
verstandelijke beperking niet valt aan te rekenen.Tenslotte is het mogelijk leerlingen te weren uit het verzorgde aangepast vervoer die
door besmetting van een ziekte of aandoening, gezondheidsrisico’s voor medereizigers en
chauffeur opleveren. Artikel 29 VoorwaardenDe tekst van dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 30 Beslissing college in gevallen waarin de regeling niet
voorzietDit artikel bepaalt dat het college beslist in gevallen, de uitvoering van het
leerlingenvervoer betreffende, waarin de verordening niet voorziet.In de modelverordening zijn de hoofdlijnen van de bekostiging van het leerlingenvervoer
vastgelegd. Uiteraard zal zich een aantal concrete gevallen voordoen, waarin de
modelverordening niet voorziet. Te denken valt onder andere aan:
- varianten van het combinatievervoer (bijvoorbeeld aangepast plus openbaar
vervoer);
- begeleiding tijdens groepsvervoer;
- gemeenschappelijke afspraken met andere gemeenten;
- varianten in het gebruik van eigen vervoer.
Voor dergelijke en andere situaties waarin de modelverordening niet voorziet, is in
artikel 28 van de modelverordening bepaald dat het college beslist. Hierbij dient in
redelijkheid gehandeld te worden. Uitgangspunt bij deze besluitvorming dient te zijn dat
in de geest van de wet en de modelverordening gehandeld wordt.Het komt voor dat schoolbesturen of een groep ouders een vervoermiddel in eigen beheer
gebruiken om de leerlingen naar school te brengen. Van belang daarbij is dat de
aansprakelijkheid en het toezicht hierop bij de gemeente blijft. Aansprakelijkheid is
immers gekoppeld aan zorgplicht. Voor het vervoer gelden dezelfde eisen als voor
vervoersbedrijven.Artikel 31 Afwijken van bepalingenDit artikel bepaalt dat het college in bijzondere gevallen, het vervoer voor onderwijs
aangaande, ten gunste van de ouders kan afwijken van de bepalingen in de verordening. Dit
houdt in dat het college slechts in voor ouders voordelige zin kan afwijken van de
verordening. Met deze bepaling wordt aangesloten bij artikel 4, twaalfde lid van de WPO,
artikel 4, zevende lid, van de WVO en artikel 4, tiende lid, van de WEC.Van een dergelijke afwijking in voor ouders gunstige zin kan bijvoorbeeld sprake zijn
indien:
- een leerling, die niet voor bekostiging van de begeleiding in aanmerking komt,
toch - gezien zijn verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke handicap - begeleid
moet worden;
- leerlingen die naar het oordeel van het college gebruik moeten maken van aangepast
vervoer, terwijl zij, gezien de criteria, daarvoor niet in aanmerking komen;
- sprake is van groepsvervoer, georganiseerd door de ouders en het college een
daarop geënte bekostiging wil betalen;
- sprake is van een voor het kind onaanvaardbare onderwijsinhoudelijke dan wel
onhoudbare praktische situatie op de dichtstbij gelegen toegankelijke school. Indien
daarvan sprake is - de bewijslast daarvan ligt bij de ouders - kan bekostiging volgen
van de kosten van vervoer naar een verder gelegen toegankelijke school (Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 28 februari 1992, R03.89.3402/83-107;
zie Jur. 9.13; zie ook Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 6
oktober 1992, R03.92.3306/P90 en S03.92.2460; zie Jur. 9.1).
In haar jurisprudentie heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in de
casuïstiek nadere richtlijnen gegeven inzake de toepassing van de hardheidsclausule te
weten:
a. Hardheidsclausules hebben tot doel onbillijkheden van overwegende aard, die zich
ten aanzien van personen bij een strikte toepassing van de bepalingen van de
verordening zouden voordoen, weg te nemen. De toepassing ervan is niet aan enige
beperking gebonden. Met alle feiten en omstandigheden kan rekening worden gehouden,
zoals bijvoorbeeld medische, pedagogische en sociale factoren (Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 12 mei 1989, nr.
R03.88.7057/Sp347/26-41; zie Jur. 9.3).
b. Via toepassing van de hardheidsclausule kan van alle bepalingen van de
verordening worden afgeweken, inclusief het heffen van het drempelbedrag van artikel
23 (Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 april 1990
R03.87.7147/58-43; zie Jur. 9.4).
Voorts dient erop te worden toegezien dat ter voorkoming van - ongewenste -
precedentenwerking de toepassing van de hardheidsclausule wordt onderbouwd met op de
specifieke, concrete situatie van ouders van een leerling betrekking hebbende
argumenten.Tevens wordt in artikel 29 van de modelverordening bepaald dat het college zo nodig het
advies van de commissie van onderzoek, het advies van de regionale verwijzingscommissie
(RVC) of andere deskundigen vraagt.De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in 2006 een verzoek
afgewezen voor bekostiging van vervoer van een leerling die naar een verderaf gelegen
school wilde gaan. Reden van dit verzoek was dat de leerling daar de noodzakelijk medische
begeleiding kon krijgen, waarop hij anders twee jaar moet wachten. Het betreffende college
vond dat bekostiging van vervoer bedoeld is voor schoolbezoek en niet voor medische
behandeling (LJN AZ9034). Artikel 1 van de verordening leerlingenvervoer definieert het
begrip ‘vervoer’ als ‘vervoer van en naar school’. Uit de hardheidsclausule blijkt echter
onvoldoende of een vergoeding alléén voor schoolbezoek ten behoeve van onderwijs is
bedoeld. De clausule kan beperkt worden door beleidsregels voor de uitwerking ervan vast
te stellen. Hierin kan opgenomen worden dat de bevoegdheid tot toekenning van
vervoerskosten beperkt blijft tot schoolbezoek voor het volgen van onderwijs. Deze
beperking kan eventueel ook in de hardheidsclausule zelf worden opgenomen.Artikel 32 Intrekking oude regelingIn artikel 30 wordt geen tijdstip vermeld waarop de oude verordening wordt ingetrokken.
Dat is ook niet nodig. De datum waarop de oude regeling vervalt, is de datum waarop de
nieuwe verordening in werking treedt.