379741_1Beleidsregels kostendelersnorm Participatiewet 2015 Optimisd nlregelingISD Optimisd2015-10-21OnbekendBeleidsregels kostendelersnorm Participatiewet 2015Onbekenddagelijks bestuurmaatschappelijke zorg en welzijnDe tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrecht2014-12-102015-10-262015-01-01OnbekendOnbekendGeenGeenBeleidsregels Kostendelersnorm Participatiewet 2015 OptimisdBetreffende de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)Het dagelijks bestuur van de ISD Optimisd;gelet op de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst
Bernheze, Schijndel, Sint-Michielsgestel, Veghel;gelet op artikel 147 van de Gemeentewet;gelet op de artikelen 22a, 27 en 28 van de Participatiewet en de artikelen
4:81 tot en met 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht;beslui t:vast te stellen de volgende Beleidsregels Kostendelersnorm Participatiewet
2015IAlgemeen1.Begripsbepalingen
Alle begrippen die in deze beleidsregels worden gebruikt en die niet nader
worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet, de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en de Algemene wet
bestuursrecht.
In deze beleidsregels wordt verstaan onder:
bestuur: het dagelijks bestuur van ISD Optimisd;
uitkering: de door het bestuur verleende bijstand in het
kader van de Participatiewet en de uitkering in het kader
van de IOAW en IOAZ;
Participatiewet: de Participatiewet met inbegrip van het
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz).
IICommerciële relatie en commerciële prijs2.Commerciële relatie en commerciële prijs
Commerciële relatie: voor de toepassing van deze beleidsregel wordt
aangesloten bij de definitie van de CRvB, namelijk:
De cliënt kan de zakelijke relatie aantonen met een
zakelijke overeenkomst, waarbij de wederzijdse rechten en
plichten geregeld zijn en nauwkeurig zijn afgebakend.
De cliënt kan betalingen aantonen (bankafschriften/ bewijs
kasstortingen afgelopen 3 maanden)
Het bestuur mag een schriftelijk contract verlangen
Uit het contract moeten de periodieke prijsverhogingen
blijken.
Tevens dient de verhuurder/ onderhuurder of kostgever een commerciële
huurprijs of commerciële prijs kostgangerschap te ontvangen, zie hiervoor
tweede en derde lid.
Commerciële huurprijs: het bedrag van de basishuur als bedoeld in de
Wet op de huurtoeslag. Dat is het bedrag dat voor de vaststelling
van het recht op huurtoeslag bij een inkomen op bijstandsniveau voor
eigen rekening blijft.
Indien het om een overeengekomen huurbedrag gaat, waarin water- en
energielasten zijn inbegrepen, wordt onder commerciële huurprijs
verstaan 60% van dat huurbedrag.
Commerciële prijs bij kostgangers: bij de basishuur als bedoeld in
het derde lid wordt een bedrag opgeteld voor voeding van € 285,- per
maand.
Het bedrag genoemd in het vorige lid is afgeleid van de
Recofa-richtlijn voor maaltijden en wordt jaarlijks bijgesteld, met
een afronding naar beneden op € 5,-.
IIIInkomstenkorting bij ontvangst huur of kostgeld3.Inkomsten huur en kostgeld
De inkomsten uit verhuur, zoals bedoeld in artikel 33 lid 4
Participatiewet, worden op de uitkering in mindering gebracht onder
aftrek van € 60,00 per maand.
De inkomsten van een kostganger, zoals bedoeld in artikel 33 lid 4
Participatiewet, worden op de uitkering in mindering gebracht onder
aftrek van € 350,00 per maand.
Het vrijlatingsbedrag als bedoeld in het eerste en tweede lid wordt
jaarlijks bijgesteld op basis van de regels in hoofdstuk 4.9 van de
Recofa-richtlijn, met een afronding naar boven met € 5,-.
De verlaging in verband met de woonsituatie zoals bedoeld in artikel
27 Participatiewet bedraagt 20 procent van de gehuwdennorm van
artikel 21 onderdeel b Participatiewet, indien een woning wordt
bewoond waaraan voor belanghebbende geen woonkosten zijn
verbonden.
Woonkosten:
bij een huurwoning, rekenhuur als bedoeld in de Wet op de
huurtoeslag;
bij een eigen woning, de verschuldigde hypotheekrente, de als eigenaar te
betalen zakelijke lasten en een vast bedrag voor onderhoud.
Onder woonsituatie als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan de
situatie waarbij:
een woning wordt bewoond waaraan geen woonkosten zijn verbonden
(krakers);
een woning wordt bewoond waarvan de woonkosten door derden worden
voldaan;
geen woning wordt bewoond (daklozen).
Dit artikel geldt niet voor IOAW en IOAZ.
VAanvulling bijzondere bijstand5.Bijzondere bijstand bij noodzakelijk uitwoning
De jongere tot 21 jaar die door omstandigheden als bedoeld in
artikel 12 Participatiewet, niet kan terugvallen op de
onderhoudsplicht van de ouders, komt in aanmerking voor aanvullende
bijzondere bijstand voor de algemene bestaanskosten.
De in het vorige lid bedoelde aanvulling bedraagt het verschil
tussen de toepasselijke norm voor belanghebbenden van 21 jaar of
ouder als bedoeld in artikel 21 Participatiewet en de toepasselijke
jongerennorm als bedoeld in artikel 20 Participatiewet.
Bij bepaling van de hoogte van de bijzondere bijstand wordt rekening
gehouden met de woonsituatie overeenkomstig de regels van de
kostendelersnorm als bedoeld in artikel 22a Participatiewet.
Dit artikel geldt niet voor IOAW en IOAZ.
IVSlotbepalingen6.Gevallen waarin de beleidsregels niet voorzienInzake de onderwerpen die vallen onder de discretionaire bevoegdheid van het
bestuur, waarin deze beleidsregels niet voorzien, beslist het bestuur.7.Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze beleidsregels treden in werking op de eerste dag na die van
bekendmaking en werken terug tot en met 1 januari 2015, behoudens situaties
waarbij sprake is van negatieve gevolgen voor de belanghebbende.2.Deze beleidsregels kunnen worden aangehaald als “Beleidsregels
Kostendelersnorm Participatiewet 2015”.Aldus vastgesteld in zijn vergadering van 10 december 2014.Het Dagelijks bestuur van de ISD Optimisd,De directeur, De voorzitter,Drs. R.C.H. van den Tillaar De heer R.E.S. van Moorselaar Toelichting op de Beleidsregels Kostendelersnorm 2015Artikel 1. BegripsbepalingenDit artikel bevat de begripsbepalingen die op deze beleidsregels van toepassing
zijn.Artikel 2. Commerciële relatie en commerciële prijs De twee begrippen worden in dit artikel uitgebreid beschreven. Dat is nodig in
relatie tot de uitvoering van de kostendelersnorm. Die speciale rekenregels
gelden namelijk niet voor personen die op een commerciële basis in dezelfde
woning wonen.Wanneer is er sprake van een commerciële relatie?Met dit artikel sluiten we aan bij een uitspraak van de CRvB waarin een
definitie wordt gegeven van wanneer er sprake is van een commerciële relatie.
Dit artikel behoeft geen nadere uitleg en spreekt voor zich.Wanneer is er sprake van een commerciële huurprijs?Het bedrag van de commerciële ‘kale’ huurprijs is het bedrag van de basishuur,
zoals omschreven in de wet op de Huurtoeslag. In deze huur zijn begrepen de
elementen die voor het bepalen van het recht op huurtoeslag meetellen. De
normhuur, die deel uitmaakt van de basishuur, behoort bij het
minimum-inkomensijkpunt van lid 1 van artikel 17 van de Wet op de huurtoeslag.
In dit artikellid wordt onder het minimum-inkomensijkpunt verstaan de
bijstandsnorm voor een alleenstaande (inclusief de maximale toeslag) en de
bijstandsnorm voor gehuwden. Uit het feit dat de normhuur in de bijstandsnorm is begrepen, zijnde de norm
voor dealgemene noodzakelijke bestaanskosten, valt af te leiden dat het om een
commerciële huur gaat.De belastingdienst hanteert als bedrag voor commerciële huur een bedrag
inclusief kosten van water en energie. 60% van dit bedrag komt overeen met de
basishuur. 40% komt overeen met de som van de bedragen die de belastingdienst
hanteert voor de waarde die waterverbruik en energieverbruik voor verschillende
doeleinden in het economische verkeer vertegenwoordigen. Hieruit blijkt in de
eerste plaats eveneens dat de basishuur als ondergrens voor de commerciële huur
kan worden gehanteerd. In de tweede plaats blijkt dat een commerciële all-in
huur is af te leiden op de wijze zoals in dit artikelonderdeel is
aangegeven.Wanneer is er sprake van een commerciële prijs voor
kostgangers?Een kostganger is een soort huurder-plus. De prijs zou dus meer moeten bedragen
dan de commerciële huurprijs. Er wordt namelijk ook nog een bedrag betaalt voor
gebruik van de maaltijden. Bij het berekenen van de commerciële prijs voor
kostgangers is aangesloten bij hoofdstuk 4.9 van de Recofa-richtlijnen. Genoemde
richtlijnen zijn ontwikkeld en worden onderhouden door de werkgroep rekenmethode
‘Vrij te laten bedrag’ van Recofa. Recofa is de werkgroep
rechters-commissarissen in insolventies.Volgens genoemde richtlijnen kan € 9,45 per dag in rekening worden gebracht voor
het gebruik van maaltijden (2014). Dit is omgerekend een bedrag van € 287,43 per
maand. De commerciële prijs voor kostgangers bedraagt dan ook tenminste het
bedrag genoemd als in het vorige lid plus het maandelijkse bedrag voor gebruik
maaltijden als genoemd in de Recofa richtlijnen. Gezien deze laatsten jaarlijks
worden aangepast zal in de uitvoeringspraktijk jaarlijks even gecheckt moeten
worden welk bedrag is vastgesteld. De maand bedragen mogen om e.e.a. eenvoudig
te houden, worden afgerond tot op € 5,- naar beneden. Voor 2014 betekent dit dat
€ 285,- per maand kan worden gehanteerd.Artikel 3. Inkomsten huur en kostgeldDe middelentoetsOp grond van artikel 33, vierde lid, van de wet moeten als bijzonder inkomen
worden aangemerkt de lagere algemene noodzakelijke kosten als belanghebbenden de
woning bewoont met een of meerdere huurders, onderhuurders of kostgangers als
daarmee nog geen rekening is gehouden bij het vaststellen van de
kostendelersnorm (artikel 22a, eerste tot en met derde lid Participatiewet de
wet). Dit betekent dat het bestuur de werkelijk genoten inkomsten niet meer
volledig op basis van dat artikel kan korten indien met deze inkomsten al
rekening is gehouden in het kader van de kostendelersnorm. Artikel 33 lid 4
Participatiewet creëert de mogelijk om, indien de werkelijk inkomsten hoger zijn
dan het bedrag waarmee rekening wordt gehouden bij toepassing kostendelersnorm,
het meerdere te korten.Relatie met kostendelersnormVolledig zakelijke relaties zoals (onder)huurderschap en kostgangerschap,
blijven voor de kostendelersnorm buiten beschouwing. Bij deze relaties is sprake
van deelname aan het economisch verkeer, waarbij de verhuurder een commerciële
prijs vraagt voor de huur van de woning en de geleverde diensten en de huurder
deze commerciële prijs betaalt. In deze situaties is het uitgangspunt dat de
kosten niet op dezelfde wijze worden gedeeld als met woningdelers die geen
onderlinge zakelijke relatie met elkaar hebben.De Recofa richtlijn als ijkpuntOm tot een uniforme richtlijn te komen ten aanzien van het korten van uitkering
op grond van artikel 33, vierde lid, van de Partcipatiewet, is gekozen voor de
bepalingen ten aanzien van woonlasten uit de Recofa-richtlijnen. HuurdersOnder hoofdstuk 4.9 van deze richtlijn staat het bedrag dat de belanghebbende,
na aftrek van een forfaitair bedrag voor kost- en/of inwoning, daadwerkelijk als
bijdrage in de woonlasten van de inwoner(s) ontvangt in verband met
meerderjarige inwoners. Het forfaitaire bedrag kan indien er alleen sprake is
van inwoning, worden gesteld op € 1,93 per dag voor energie, afschrijving van
meubilair en dergelijke. Omwille van werkbaarheid is het forfaitaire bedrag
omgerekend naar een maandbedrag van € 1,93 x 365 : 12 = € 58,70 en vervolgens
afgerond op € 60,00.Met andere woorden: al het meerdere van € 60,00 aan inkomsten uit verhuur moet
op de bijstand van belanghebbende in mindering worden gebracht. KostgangersTen aanzien van de forfaitaire kosten van een kostganger is eveneens aansluiting
gezocht bij hoofdstuk 4.9 van de Recofa-richtlijnen. Voor een kostganger zijn de
kosten echter hoger. Het forfaitaire bedrag kan indien er alleen sprake is van inwoning, worden
gesteld op € 1,93 per dag voor energie, afschrijving van meubilair en
dergelijke. Is de inwoner tevens kostganger, dan kan daarnaast voor de
maaltijden € 9,45 per dag worden gerekend.Het forfaitaire bedrag omgerekend dan € 1,93 + € 9,45 = € 11,38 x 365 : 12 = €
346,14 en vervolgens afgerond op € 350,00.Zijn er meerdere kostgangers, dan moet een schaalverdeling worden gemaakt. Voor
de tweede inwoner wordt dan 80% van het forfaitaire bedrag genomen, voor de
derde 70% en zo verder (deze percentages zijn berekend met behulp van de
uitgaven aan voeding en budgetonderzoeken van het CBS).Jaarlijkse bijstellingDe Recofa-richtlijnen worden jaarlijks aangepast. Deze aanpassingen hebben
gevolgen voor het forfaitaire bedrag waardoor deze jaarlijks zal worden herzien.
De afronding vindt plaats op € 5,00 naar boven.Een paar voorbeelden
Bij inkomsten uit verhuur van € 300,00 per maand wordt een bedrag van €
300,00 - € 60,00 (forfaitaire bedrag) = € 240,00 per maand op de
uitkering in mindering gebracht .
Een kostganger betaald een bedrag van € 500,00 per maand voor het
gebruik van de woning, maaltijden en bewassing. De korting op de
uitkering is dan € 500,00 minus € 350,00 (forfaitaire bedrag) = € 150,00
per maand.
Kostganger 1 en 2 betalen beiden een bedrag van € 500,00 per maand per
persoon voor het gebruik van de woning, maaltijden en bewassing.
Het forfaitaire bedrag voor kostganger 1 is € 350,00 en het forfaitaire bedrag
voor kostganger 2 is€ 350,00 x 80% = € 280,00.De korting op de uitkering is dan van 2 x € 500,00 = € 1.000,00 minus € 350,00
(forfaitaire bedrag kostganger 1) minus € 280,00 (forfaitaire bedrag kostganger
2) = € 370,00 per maand.Artikel 4. Verlaging norm wegens ontbreken woonkostenNaast het toepassen van de kostendelersnorm kan bij het bepalen van de uitkering
nog op een andere manier rekening worden gehouden met de specifieke
woonsituatie. Het is mogelijk de norm te verlagen. De wettelijke grondslag
daarvoor is artikel 27 Participatiewet. Centraal daarin staat het begrip
woonkosten.Ontbreken woonkostenEr zijn 3 mogelijke ‘oorzaken’ van ontbreken woonkosten. Namelijk
Bewoning van een woning waaraan geen woonkosten zijn verbonden,
bijvoorbeeld krakers.
Als een derde, bijvoorbeeld de onderhoudsplichtige, de woonlasten van de
woning betaalt.
Het niet aanhouden van een woning (daklozen)
In de praktijk zal in deze gevallen een verlaging worden toegepast van 20%. Betaling woonkosten door derde: JurisprudentieAls een derde, bijvoorbeeld de ex-echtgenoot, de woonlasten van de door
belanghebbendebewoonde woning draagt, heeft het bestuur de keuze om het aldus
verkregen woongenot aan temerken als inkomen in natura of de norm of toeslag te
verlagen op grond van artikel 27Participatiewet (zie ook TK 2002-2003, 28 870, nr. 3, p. 54-55).Algemeen principe: individualiseringsbeginselOverigens kan het bestuur, indien noch in het kader van artikel 27
Participatiewet noch in het kadervan artikel 33 lid 1 Participatiewet rekening wordt gehouden met de situatie
waarin eenander dan belanghebbende de woonkosten betaalt, de bijstand in
voorkomende gevallen lager of anders vaststellen op grond van het
individualiseringsbeginsel van artikel 18 lid 1 Participatiewet.Bijvoorbeeld indien een dakloze expliciet aangeeft wel woonkosten te hebben
(bijvoorbeeld betalen voor opvang) is het aan de aanvrager om dit aan het
bestuur aan te tonen via bewijsstukken. Op grond hiervan kan het bestuur
besluiten de verlaging lager vast te stellen.Artikel 5. Bijzondere bijstand bij noodzakelijk uitwoningDe kostendelersnorm geldt niet voor jongeren onder 21 jaar. In deze doelgroep
zitten ook jongeren die door bijzondere omstandigheden niet bij hun ouders
kunnen wonen. Zij krijgen dan een aanvulling op de algemene bijstand via de
bijzondere bijstand. Het bestuur is –ook onder de Participatiewet- vrij om de hoogte van de
aanvulling te bepalen. Voorkomen moet worden dat kwetsbare jongeren in een schuldenpositie terecht
komen. Dat is een slechte start met risico’s op vele terreinen. Daarom wordt
aansluiting gezocht bij de normen voor personen vanaf 21 jaar, zoals dat ook het
geval was voor 1 januari 2015. Nadeel kan zijn dat de uitkering zelf een
belemmering is voor uitstroom. Werken loont immer niet (veel) gezien lage
minimumloon voor deze leeftijd. Aan de andere kant zet de gemeente echter zwaar
in op re-integratie van jongeren. Een jongere zal altijd een intensief traject
doorlopen, inclusief een strakke regie. Overigens zal de aanvulling voor alleenstaande ouders onder 21 jaar door de
herziening kind regelingen beperkt blijven tot het niveau voor een alleenstaande
van 21 jaar. Artikel 6. Gevallen waarin de beleidsregels niet voorzienIn de slotbepalingen is bepaald dat het bestuur besluit in gevallen waarin deze
beleidsregels niet voorzien. Artikel 7. Inwerkingtreding en citeertitelSpreekt voor zich.