355240_1Afstemmingsverordening Participatiewet, Bbz 2004, IOAW en IOAZ 2015 gemeente FranekeradeelnlregelingFranekeradeel2015-01-20Overheid.nl 22-12-2014Afstemmingsverordening gemeente FranekeradeelParticipatiewet, art. 8, 1e lid, aanhef en onderdeel agemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijnDe tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrechtWet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, art. 352014-11-27Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, art. 352015-01-012015-02-20nieuwe regeling14.114807GeenGeenAfstemmingsverordening Participatiewet, Bbz 2004, IOAW en IOAZ
2015De raad van de gemeente Franekeradeel;gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 28
oktober 2014;gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de
Participatiewet, artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;besluit vast te stellen deAfstemmingsverordening Participatiewet, Bbz 2004, OIOAW en IOAZ 2015
Gemeente Franekeradeel1.Algemene bepalingen1.Begripsbepalingen1.Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen (IOAZ), het Besluit bijstandverlening
zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) en de Algemene wet bestuursrecht
(Awb).2.In deze verordening wordt verstaan onder:
dagelijks bestuur: het dagelijks bestuur van de Dienst
Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân;
dienst de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest
Fryslân;
IOAW: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers;
IOAZ: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
Wet SUWI: Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en
inkomen;
uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet
of een uitkering op grond van de IOAW en de IOAZ;
uitkeringsnorm: de toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld
in artikel 5 onderdeel c van de Participatiewet, of, voor
zover sprake is van een IOAW of IOAZ uitkering, de grondslag van de uitkering
als bedoeld in artikel 5 IOAW respectievelijk artikel 5
IOAZ;
benadelingsbedrag: voorzover het de Participatiewet betreft,
de netto uitkering en voorzover het betreft de IOAW of IOAZ,
de bruto uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger
bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan;
plan van aanpak: ook wel genoemd een (sociaal)
activeringsplan, trajectplan of ondersteuningsplan, is een
document dat beschrijft wat de verschillende partijen gaan
doen en welke afspraken er zijn gemaakt.
2.Het verlagen van de uitkering1.Als de belanghebbende, voorafgaand aan of tijdens de uitkering, naar
het oordeel van het dagelijks bestuur tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid betoont voor de voorziening in het bestaan of
de uit de Participatiewet, het Bbz 2004, de IOAW en de IOAZ
voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende nakomt, waaronder
begrepen het zich jegens het dagelijks bestuur, diens ambtenaren of
instanties die zijn belast met de uitvoering van de Participatiewet,
IOAW en IOAZ zeer ernstig misdragen, wordt overeenkomstig deze verordening de uitkering verlaagd.2.De hoogte van de verlaging wordt gebaseerd op:
de ernst van de gedraging;
de mate waarin de belanghebbende de gedraging kan worden
verweten; én
de omstandigheden waarin de belanghebbende verkeert.
3.Verlaging van de uitkering op grond van deze verordening laat
onverlet de bevoegdheid van het dagelijks bestuur dat ter zake van
dezelfde gedraging over kan worden gegaan tot opschorting of
intrekking van het recht op uitkering.3.Het besluit tot opleggen van een verlagingIn het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als
bedoeld in artikel 18,tweede, vijfde en zesde lid, van de
Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAW en de
artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAZ worden in ieder geval
vermeld:
de reden van de verlaging;
de duur van de verlaging;
het percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd, en
indien van toepassing, de reden om af te wijken van de
standaardverlaging.
4.Afzien van uitvoering van verlaging
Het dagelijks bestuur ziet af van een verlaging als:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, of
de gedraging meer dan één jaar voor constatering van die
gedraging door hetdagelijks bestuur heeft
plaatsgevonden.
Het dagelijks bestuur voert een verlaging niet uit als het
daarvoor dringende redenenaanwezig zijn.
Als op grond van dringende redenen een verlaging niet wordt
uitgevoerd, wordt de belanghebbende hiervan schriftelijk op de
hoogte gesteld. Ondanks dat geen verlaging wordt uitgevoerd telt
de verwijtbare gedraging wel mee voor recidive.
Artikel 5. Schriftelijke waarschuwing
Het dagelijks bestuur volstaat met een schriftelijke
waarschuwing indien daarvoor individuele bijzondere
omstandigheden aanwezig zijn, tenzij de gedraging heeft
plaatsgevonden binnen één jaar nadat eerder een verlaging van de
uitkering heeft plaatsgevonden of een schriftelijke waarschuwing
is gegeven.
Als het dagelijks bestuur afziet van het verlagen van de
uitkering op grond van bijzondere redenen, wordt de
belanghebbende daarvan schriftelijk mededeling gedaan.
Een schriftelijke waarschuwing telt mee voor recidive.
6.Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging
Een verlaging wordt toegepast op de uitkering of bijzondere
bijstand die is verleendmet toepassing van artikel 12 van de
Participatiewet over de kalendermaand volgend op de maand waarin
het besluit tot het opleggen van de verlaging aan een
belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de
op dat tijdstip voor die belanghebbende geldende
bijstandsnorm.
Voor zover de uitkering nog niet is uitbetaald wordt in
afwijking van het eerste lid een verlaging van de bijstand met
terugwerkende kracht toegepast op de uitkering over de periode
waarop de gedraging betrekking heeft gehad dan wel de uitkering
over de periode waarin de gedraging heeft plaatsgevonden.
Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden
gelegd als gevolg van de beëindiging of intrekking van de
uitkering, wordt de verlaging of dat deel van de verlaging dat
nog niet is uitgevoerd, alsnog opgelegd als belanghebbende
binnen twaalf maanden na de bekendmaking van het besluit omtrent
de verwijtbare gedraging, opnieuw binnen het dienstgebied een
uitkering ontvangt.
Een verlaging kan met terugwerkende kracht worden toegepast op
de uitkering over de periode waarop de gedraging betrekking
heeft gehad of over de periode waarin de gedraging heeft
plaatsgevonden als een verlaging overeenkomstig het eerste lid
nietmogelijk is omdat de uitkering is beëindigd of
ingetrokken.
7.Berekeningsgrondslag
Een verlaging wordt berekend over de uitkeringsnorm.
In afwijking van het eerste lid kan een verlaging worden
toegepast op de bijzondere bijstand als:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend
met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet, of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie
met zijn recht opbijzondere bijstand daartoe aanleiding
geeft.
Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel a, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze verordening ‘uitkeringsnorm’
worden gelezen als ‘uitkeringsnorm inclusief de op grond van
artikel 12 van de Participatiewet verleende bijzondere
bijstand’.
Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel b, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze verordening ‘uitkeringsnorm’
worden gelezen als ‘de verleende bijzondere bijstand’.
2.Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking
tot de arbeids-inschakeling8.Gedragingen ParticipatiewetGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt verkregen, aanvaarden en behouden of een verplichting
op grond van de artikelen 9, 9a en 55 van de Participatiewet niet of
onvoldoende wordt nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
.eerste categorie:het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig
laten verlengen van de registratie;
tweede categorie:
het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen,
uitvoeren en evalueren van een plan van aanpak als
bedoeld in artikel 44a van de Participatiewet;
het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld
in de artikelen 9, eerste lid, of 55 van de
Participatiewet, voor zover het gaat om een
belanghebbendejonger dan 27 jaar, gedurende vier weken
na een melding als bedoeld in artikel 43, vierde en
vijfde lid, van de Participatiewet, voor zover deze
verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18, vierde
lid, van de Participatiewet;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
verplichtingen als bedoeld in artikel 9, eerste lid,
onderdeel b, van de Participatiewet niet te willen
nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken van de
ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande
ouder, bedoeld in artikel 9a, eerste lid, van de
Participatiewet;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
dagelijks bestuur opgedragen onbeloonde maatschappelijke
nuttige werkzaamheden als bedoeld in artikel 9, eerste
lid, onderdeel c, van de Participatiewet;
derde categorie:
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen voor zover dit niet voortvloeit uit
een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet.
9.Gedragingen IOAW en IOAZGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordtverkregen of een verplichting op grond van de artikelen
37 en 38 van de IOAW of de artikelen 37 en 38 van de IOAZ niet of
onvoldoende wordt nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig
laten verlengen van de registratie;
tweede categorie:
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling, anders dan het
niet verschijnen zonder bericht van verhindering;
het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen,
uitvoeren en evalueren van een plan van aanpak als
bedoeld in artikel 38, zevende lid van de IOAW en
artikel 38, zevende lid van de IOAZ;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
dagelijks bestuuraangeboden voorziening als bedoeld in
de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAW of de artikelen 36, eerste lid,
en artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAZ,
voor zover dit niet heeft
geleid tot het geen doorgang vinden of tot voortijdige
beëindiging van die voorziening;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
de verplichtingen alsbedoeld in artikel 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAW of artikel 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAZ niet te willen nakomen, wat
heeft geleid tot het intrekken van de ontheffing van de
arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder als bedoeld
in artikel 38, eerste lid, van de IOAW of artikel 38,
eerste lid, van de IOAZ;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
dagelijks bestuur opgedragen tegenprestatie naar
vermogen als bedoeld in artikel 37, eerste lid,
onderdeel f, van de IOAW of artikel 37, eerste lid,
onderdeel f, van de IOAZ;
derde categorie:
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen;
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling als bedoeld
in de artikelen 36, eerstelid, en 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAW en de artikelen 36, eerste lid,
en37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAZ, voor zover dit
heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdige beëindiging van die voorziening;
het niet meewerken aan een onderzoek naar de
mogelijkheden totarbeidsinschakeling of uitvoering van een plan van
aanpak door het niet verschijnen op een oproep zonder bericht van
verhindering.
10.Hoogte en duur van de verlagingDe verlaging, bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 8 en 9, wordt
vastgesteld op:
twintig procent van de uitkeringsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de eerste categorie;
veertig procent van de uitkeringsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de tweede categorie;
honderd procent van de uitkeringsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de derde categorie.
3.Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling Participatiewet11.Duur verlaging bij schending geüniformeerde arbeidsverplichting
ParticipatiewetAls een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt, bedraagt
de verlaging honderd procent van de bijstandsnorm gedurende één
maand.12.Verrekenen verlagingAls sprake is van een verlaging op grond van artikel 18, vierde lid van
de Participatiewet, vindt geen verrekening als bedoeld in artikel 18,
vijfde lid van de Participatiewet plaats.4.Overige gedragingen die leiden tot een verlaging13.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Een verlaging wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in het bestaan als bedoeld in artikel 18, tweede lid,
van de Participatiewet wordt afgestemd op het benadelingsbedrag.2.Onder tekortschietend besef van verantwoordelijkheid wordt in ieder
geval begrepen:
het op een onverantwoorde wijze besteden van vermogen of
vermogensbestand delen,
het doen van een schenking voorafgaand aan of tijdens de
bijstandsverlening, dit voor zover bijstandsverlening redelijkerwijs was te
voorzien;
het verwijtbaar geen beroep kunnen doen op een voorliggende
voorziening, door deze niet te gelde te maken dan wel weigeren er een beroep op te
doen.
3.De verlaging bedraagt honderd procent van de uitkeringsnorm voor de
duur van de periode dat belanghebbende als gevolg van zijn gedraging
eerder of langer recht heeft op een uitkering. Dit tot een maximum
van drie maanden.14.Zeer ernstige misdragingen1.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover
personen en instanties die zijn belast met de uitvoering van de
Participatiewet als bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet,
wordt een verlaging opgelegd van honderd procent van de
uitkeringsnorm gedurende één maand bij het uitoefenen van fysiek
geweld tegen de in het eerste lid genoemde personen en materiële
zaken, alsmede bij mondelinge of schriftelijke bedreigingen gericht
tegen de in het eerste lid genoemde personen.2.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
dagelijks bestuur of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die
rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de IOAW of IOAZ,
wordt een verlaging opgelegd van honderd procent van de
uitkeringsnorm gedurende één maand bij het uitoefenen van fysiek
geweld tegen de in het tweede lid genoemde personen en materiële
zaken, alsmede bij mondelinge of schriftelijke bedreigingen gericht
tegen de in het tweede lid genoemde personen.15.Niet nakomen van overige verplichtingenAls een belanghebbende een door het dagelijks bestuur opgelegde
verplichting als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet niet of
onvoldoende nakomt, wordt een verlaging toegepast. Voor zover de
verwijtbare gedraging niet valt in de categorieën zoals genoemd in
artikel 8 t/m 14 wordt de verlaging vastgesteld op honderd procent van
de uitkeringsnorm gedurende één maand. Hoofdstuk 5. Samenloop en
recidive16.Samenloop van gedragingen
Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van
meerdere in de Participatiewet, Bbz 2004, IOAW of IOAZ genoemde
arbeidsverplichtingen, wordt één verlaging opgelegd. Voor het
bepalen van de hoogte en duur van de verlaging wordt uitgegaan
van de gedraging waarop de hoogste verlaging is gesteld.
Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van één of meerdere in de Participatiewet, Bbz 2004, IOAW of
IOAZ genoemde arbeidsverplichtingen, wordt vooriedere gedraging
een afzonderlijke verlaging opgelegd. Deze verlagingen worden
gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van
de belanghebbende niet verantwoord is.
Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel
een in de Participatiewet, IOAW of IOAZ genoemde
arbeidsverplichting als een in artikel 17, eerste lid, van de
Participatiewet, artikel 13 IOAW of artikel 13 IOAZ genoemde
inlichtingenverplichting, wordt geen verlaging opgelegd, voor
zover voor die schending een bestuurlijke boete wordt
opgelegd.
Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van zowel een in deParticipatiewet, Bbz 2004, IOAW of IOAZ
genoemde arbeidsverplichting als een in artikel 17, eerste lid,
van de Participatiewet, artikel 13 IOAW of artikel 13 IOAZ
genoemde inlichtingenverplichting, waarvoor een bestuurlijke
boete kan worden opgelegd, wordt voor iedere gedraging een
afzonderlijke verlaging opgelegd. Daarnaast wordt tevens een
boete opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de gedraging,
de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de
belanghebbende niet verantwoord is.
Bij een samenloop van gedragingen waardoor de totale verlaging
meer dan honderd procentbedraagt wordt de verlaging in gelijke
porties verdeeld onder gelijktijdige verlenging van de periode.
Uitgangspunt hierbij is dat de verlaging over een zo kort
mogelijke periode plaatsvindt.
17.Recidive
Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarmee een verlaging is toegepast,
is afgezien van uitvoering van een verlaging ofeen schriftelijke
waarschuwing is gegeven vanwege een gedraging als bedoeld in
deartikelen 8, 9, 13, 14, en 15 opnieuw schuldig maakt aan
eenzelfde verwijtbare gedraging,wordt telkens de hoogte van de
verlaging verdubbeld.
Bij een verlaging van honderd procent wordt niet de hoogte maar
de duur verdubbeld.
Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluitwaarmee een verlaging is toegepast
vanwege een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierdelid, van
de Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, bedraagt de verlaging honderd procent van de
bijstandsnorm gedurende twee maanden.
6.Blijvende of tijdelijke weigering IOAW/IOAZ18.Verlaging uitkering Participatiewet bij weigeren uitkering
IOAW/IOAZAls het dagelijks bestuur de uitkering op grond van artikel 20, eerste
lid, van de IOAW of artikel 20, tweede lid, van de IOAZ blijvend of
tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze weigeringheeft geleid
tevens op grond van deze verordening tot een verlaging zou kunnen
leiden, kan opgrond van deze verordening een verlaging op de bijstandsuitkering op
grond van de Participatiewet plaatsvinden.7.Slotbepalingen19.HardheidsclausuleHet dagelijks bestuur kan in bijzondere gevallen ten gunste van de
belanghebbende afwijken van de bepalingen in deze verordening, indien
toepassing hiervan tot onbillijkheden van overwegende aard zou
leiden.20.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 1 januari 2015.21.Overgangsbepaling1.Het bepaalde in deze verordening is van toepassing op verwijtbare
gedragingen die hebben plaatsgevonden na 31 december 2014.2.Verwijtbare gedragingen die hebben plaatsgevonden voor 1 januari
2015 worden beoordeeld op basis van de Afstemmingsverordening WWB,
IOAW, IOAZ of Bbz Dienst SoZaWe Nw Fryslân, vastgesteld door het
Algemeen bestuur van de Dienst SoZaWe op 4 april 2013, tenzij de bepalingen van deze nieuwe verordening voor de belanghebbende
gunstiger uitvalt.21.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Afstemmingsverordening gemeente
FranekeradeelAldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de gemeente 27
november 2014.De voorzitter, De secretaris,ToelichtingAlgemeenRechten en plichten in de Participatiewet, IOAW en IOAZ.De gemeenten hebben een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van
de rechten en plichten van bijstands- respectievelijk uitkeringsgerechtigden.
Mede gelet op de rechtszekerheid van een uitkeringsgerechtigde moet het eigen
beleid vastgelegd worden in een verordening.Rechten en plichten zijn twee kanten van één medaille. Het recht op een
uitkering voor levensonderhoud is altijd verbonden aan de plicht zich in te
zetten om weer onafhankelijk te worden van die uitkering.Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet, artikel 20 tweede lid IOAW en
artikel 20 tweede lid IOAZ spreekt over het afstemmen van de bijstand en
uitkering en de daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In deze bepaling wordt
benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor uitkeringsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet
recht worden gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke
omstandigheden van de uitkerings-gerechtigden. Artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet, artikel 20 tweede lid IOAW en artikel 20 tweede lid IOAZ legt
een directe koppeling tussen de rechten en plichten van uitkerings-gerechtigden:
het recht op een uitkering is altijd verbonden aan de plicht zich in te zetten
om weer onafhankelijk te worden van die uitkering. Dit betekent dat de
vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt van de
toepasselijke uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de belanghebbende, maar ook van de mate waarin de verplichtingen
worden nagekomen. De inspanningen die van de uitkeringsgerechtigde naar vermogen
kunnen worden verwacht, spelen ook een rol.Wanneer het dagelijks bestuur van de Dienst SoZaWe Nw. Fryslân tot het oordeel
komt dat een uitkeringsgerechtigde zijn verplichtingen niet of in onvoldoende
mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er is dus geen sprake van een
bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, wordt afgezien van een
dergelijke verlaging. Het dagelijks bestuur moet niettemin bij de vaststelling
van de verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de
individueel vastgestelde verplichtingen. Als daartoe zeer dringende reden
aanwezig worden geacht kan van een verlaging worden afgezien.Met ingang van 1 januari 2015 zijn in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet geüniformeerde arbeidsverplichtingen opgenomen. Voor schending
van deze verplichting geldt dat de bijstand in beginsel moet worden verlaagd met
honderd procent gedurende één tot drie maanden. In de verordening is de duur van
die verlaging vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet).Is afgezien van een verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van
verwijtbaarheid, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten
aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is om andere redenen,
dringende of bijzondere redenen, van een verlaging afgezien van het opleggen van
een verlaging, dan is daarin geen reden gelegen om de betreffende gedraging
buiten beschouwing te laten in geval van recidive.Wordt een verlaging voor een langere duur dan drie maanden opgelegd, dan
beoordeelt het dagelijks bestuur uiterlijk drie maanden na de datum van de
beschikking of de omstandigheden en het gedrag van belanghebbende aanleiding
geven de beslissing te herzien. Dit volgt uit artikel 18, derde lid, van de
Participatiewet. Bij een dergelijke herbeoordeling hoeft niet opnieuw een
besluit te worden genomen, waarbij alle feiten en omstandigheden opnieuw tegen
het licht worden gehouden. Het heeft slechts als doel vast te stellen of
belanghebbende tussentijds (binnen de periode waarover de verlaging zich
uitstrekt) blijk heeft gegeven van een zodanige gedragsverandering of dat sprake
is van een zodanige wijziging van omstandigheden, dat aanleiding bestaat de
eerder opgelegde verlaging in zwaarte of duur bij te stellen. Artikel 18, derde
lid, van de Participatiewet is naar oordeel van het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid niet van toepassing als sprake is van schending van een van
degeüniformeerde arbeidsverplichtingen (artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet). Tenaanzien van geüniformeerde arbeidsverplichtingen is artikel
18, elfde lid, van de Participatiewet van toepassing. Verschil tussen artikel
18, derde lid, en artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet is dat artikel
18, elfde lid, pas wordt toegepast als belanghebbende daarom vraagt.Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening moet niet gezien worden als
een punitieve sanctie (leedtoevoegend) voor zover de verlaging wordt opgelegd
omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft misdragen. Als een betreffende
gedraging ook een strafbaar feit oplevert, kan belanghebbende hier
strafrechtelijk voor worden vervolgd. Deze verlaging en de strafvervolging
kunnen alleen naast elkaar bestaan als sprake is van juridisch te onderscheiden
feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt opzettelijk een ambtenaar.
Strafrechtelijk bezien kan een geldboete worden opgelegd of een gevangenisstraf
van ten hoogste drie maanden. Daarnaast is sprake van zich zeer ernstig
misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde lid, van de Participatiewet op grond
waarvan de bijstand kan worden verlaagd.In andere gevallen waarin een verlaging wordt opgelegd krachtens de
afstemmingsverordening is sprake van een reparatoire sanctie (bijvoorbeeld bij
schending arbeidsverplichting). Als een betreffende gedraging ook een strafbaar
feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. De
verlaging en de strafvervolging kunnen naast elkaar bestaan omdat het hier gaat
om een reparatoire maatregel en een punitieve sanctie.Niet verlenen van medewerkingHet niet verlenen van medewerking zal niet snel aanleiding geven tot verlaging
van de bijstand/ uitkering. Het belangrijkste voorbeeld van de
medewerkingsplicht is het toestaan van een huisbezoek. In de praktijk zal het
niet toestaan van een huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van
het recht op bijstand/ uitkering omdat het recht op bijstand niet kan worden
vastgesteld. Het verlagen van de bijstand/ uitkering is in dat geval niet aan de
orde.Het niet voldoen aan een oproep om op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen
in verband met arbeidsinschakeling kan ook worden uitgelegd als het niet voldoen
aan de medewerkingsplicht. In de praktijk betreft het echter veelal oproepen voor gesprekken om bepaalde
inlichtingen te verstrekken zodat het niet verschijnen dan wordt gezien als het
niet nakomen van de inlichtingenplicht.Schenden van de inlichtingenplichtDe bestuurlijke boete is per 1 januari 2013 opnieuw ingevoerd in de WWB (thans:
Participatiewet), IOAW en IOAZ. Deze moet worden opgelegd bij een schending van
de inlichtingenplicht en komt in de plaats van de verlaging van de
bijstand.Verrekening bestuurlijke boete bij recidiveDe Participatiewet verplicht in een verordening nadere regels te stellen over de
bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te stellen bij
verrekening van de recidiveboete. Het dagelijks bestuur van de Dienst SoZaWe Nw.
Fryslân krijgt daarmee de ruimte een afweging te maken van situaties of omstandigheden waarin het buiten werking stellen van
de beslagvrijevoet niet proportioneel wordt geacht. De regels over de
bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijkbuiten werking te stellen bij
verrekening van de recidiveboete zijn neergelegd in de verordening Verrekening bestuurlijke boete bij recidive. Artikelsgewijze toelichtingArtikel 1. BegripsbepalingenBegrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, Bbz
2004, de Awb of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.UitkeringsnormOnder de ‘uitkeringsnorm (lid 2.) wordt in deze verordening verstaan de in de
situatie van belanghebbende geldende bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke norm eventueel
verminderd met verlagingen (wegens woonsituatie of schoolverlaten), alles
inclusief vakantietoeslag. Voor zover sprake is van een uitkering op grond van
de IOAW of de IOAZ wordt onder uitkeringsnorm verstaan de toepasselijke grondslag zoals bedoeld in artikel 5 van de IOAW en
artikel 5 van de IOAZ.BenadelingsbedragHet benadelingsbedrag is de uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger
bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Voor het bepalen van
het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het netto- of brutobedrag van de
uitkering, zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de
bestuurlijke boete.Artikel 2. Het verlagen van de uitkering De Participatiewet, Bbz 2004, IOAW en IOAZ stelt tegenover het recht op een
uitkering een aantal verplichtingen. Deze verplichtingen zijn in de wet zelf
opgenomen. Het betreffen onderandere de volgende verplichtingen:-het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in
hetbestaan;
de plicht tot arbeidsinschakeling;
de medewerkingsplicht, die door het dagelijks bestuur nodig worden
geacht voor eendoelmatige bedrijfs- of beroepsuitoefening alsmede
het naar behoren voeren van een administratie (Bbz 2004).
Als de uitkering wordt verleend aan echtgenoten en daarmee
gelijkgestelden gelden de verplichtingen voor ieder van hen.
In deze verordening zijn voor verschillende gedragingen die een schending van
een verplichtingbetekenen, een standaard verlaging vastgesteld in de vorm van
een vaste verlaging, uitgedruktin een percentage van het bedrag van de uitkering
gedurende een vaste periode.In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd dat de verlaging dient te worden
afgestemd op deernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
individuele omstandigheden van debelanghebbende. Deze bepaling brengt met zich mee dat bij elke verlaging moet
worden nagegaan of gelet op de individuele omstandigheden van de belanghebbende
afwijking van dehoogte en de duur van de voorgeschreven standaardverlaging
geboden is.Afwijking kan zowel een verzwaring als een matiging betekenen.Dit betekent dat bij de beoordeling of er een verlaging moet plaatsvinden, en zo
ja welke, telkens de volgende drie stappen moet worden doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging (objectieve
vaststelling);Stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid
(mogelijkheden/onmogelijkheden van hetindividu alsmede eventuele persoonlijke
omstandigheden);Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de belanghebbende
(bijzondere sociale en/of medische omstandigheden).De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee het bedragvan de uitkering verlaagd wordt. Voor wat betreft de
beoordeling van de mate van verwijtbaarheidwordt o.a. verwezen naar de
toelichting bij artikel 4. afzien van uitvoering van een verlaging.Deze stappenoverweging dient opgenomen te worden in de rapportage of het
besluit.In het derde lid is opgenomen dat een besluit tot afstemming niet verhinderd dat
ter zake van een zelfde gedraging gebruik wordt gemaakt van de bevoegdheid om
tot opschorting ofintrekking van het recht op uitkering over te gaan.Artikel 3. Het besluit tot opleggen van een verlagingHet verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door
middel van eenbesluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en
beroep indienen. In dit artikel is aangegeven wat in het besluit in ieder geval
moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en dan
vooral uit het motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder andere
in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering is
voorzien.Artikel 4. Afzien van uitvoering van verlagingHet afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt", is overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid, van de IOAW en artikel
20, derde lid, van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend
sprake is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid. Het is aan het dagelijks
bestuur te beoordelen of elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt aan het
betreffende gedrag. Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de
gedraging te langgeleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (“lik op stuk”) is het nodigdat een verlaging spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden regelt artikel 4, eerste lid, onderdeel b, van deze verordening
dat het dagelijks bestuur geen verlagingen oplegt voor gedragingen die langer
dan één jaar geleden hebben plaatsgevonden. Dit heeft tevens als voordeel dat
een uitkeringsgerechtigde niet te lang inonzekerheid wordt gehouden over de vraag of het dagelijks bestuur overgaat tot
het opleggen van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van een
verlaging of heeft de gedraging in een zo ver verleden plaatsgevonden dat wordt
afgezien van een verlaging, dan is het ook niet mogelijk om bij toepassing van
recidive deze gedragingen mee te tellen. Is er om andere redenen van een verlaging afgezien dan is daarin geen
reden gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval
van recidive.Afzien van uitvoering van een verlaging in verband met dringende
redenenIn het tweede lid is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een
verlaging als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een
algemene verplichting tot het opleggen van een verlaging voorop. Uitzonderingen
moeten echter mogelijk zijn als voor de belanghebbende onaanvaardbare
consequenties zouden optreden. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets
heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van
het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is
afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op voorhand worden vastgelegd. Er kan worden
gedacht aan enerzijds een mindere mate van verwijtbaarheid ten aanzien van de
gedraging en anderzijds aan de financiële of sociale gevolgen voor
belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij moet worden opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen
reden zijn om van een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het
verlagen van een uitkering.Afzien van uitvoering van verlaging is ook mogelijk bij geüniformeerde
arbeidsverplichtingenDe wet schrijft bij overtreding van een geüniformeerde arbeidsverplichting een
afstemming voor van honderd procent van de bijstand gedurende één tot drie
maanden. Op grond van artikel 18, tiende lid, van de Participatiewet moet het
dagelijks bestuur een op te leggen maatregel of een opgelegde maatregel
afstemmen op de omstandigheden van een belanghebbende en diens mogelijkheden om
middelen te verwerven. Dit als - volgens het dagelijks bestuur - dringende
redenen daartoe noodzaken, gelet op bijzondere omstandigheden. Op grond van
bijzondere omstandigheden kan worden besloten de maatregel op een lager niveau,
voor een kortere duur of op nul vast te stellen.Schriftelijke mededeling in verband met recidiveHet doen van een schriftelijke mededeling in een beschikking dat het dagelijks
bestuur afziet van het opleggen van een verlaging wegens dringende redenen is
van belang in verband met eventuele recidive. Het opleggen van een verlaging bij
recidive is geregeld in artikel 17.SamenloopAls sprake is van één gedraging die zowel schending van een arbeidsverplichting
als schending van de inlichtingenplicht oplevert, wordt geen verlaging opgelegd.
In dat geval wordt een boete opgelegd. Dit geregeld in artikel 16 van deze
verordening.Artikel 5. Schriftelijke waarschuwingIn dit artikel is geregeld dat kan worden volstaan met een schriftelijke
waarschuwing in plaats van een verlaging als het dagelijks bestuur daarvoor
individuele bijzondere omstandigheden aanwezig acht. Wat die bijzondere
omstandigheden zijn, is afhankelijk van de concrete situatie in het individuele
geval en kan niet op voorhand in deze verordening worden vastgelegd.Vast staat wel dat er sprake moet zijn van een vorm van verwijtbaarheid.Echter als uit onderzoek blijkt dat de verwijtbaarheid zeer gering is of dat de
omstandigheden van persoon en gezin daartoe voldoende aanleiding geven kan de
schriftelijke waarschuwing een instrument zijn met een voldoende corrigerend
vermogen. Vooral voor de belanghebbende die voor het eerst in verzuim is.Het doen van een schriftelijke waarschuwing telt volledig mee bij de bepaling
van recidive. Ook een waarschuwing kan, ingeval van herhaling, dus aanleiding
zijn om de oorspronkelijke afstemming in duur of hoogte te verdubbelen. In die
zin heeft een waarschuwing rechtsgevolg, zodat er bezwaar en beroep tegen kan worden aangetekend.Niet volstaan kan worden met een schriftelijke waarschuwing als, in de
voorafgaande twaalf maanden, eerder een waarschuwing is gegeven of verlaging op
de uitkering heeft plaats-gevonden.Artikel 6. Ingangsdatum en tijdvak van een verlagingHet verlaging van de uitkering kan in beginsel op twee manieren:
met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
uitkering; of
door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag in de eerstvolgende
maand(en).
Verlagen naar de toekomst Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkstemethode van het opleggen van een verlaging. Dan hoeft niet te
worden overgegaan tot herziening van de uitkering en terugvordering van het te
veel betaalde bedrag. In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een verlaging
wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op
de kalendermaand waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de
hoogte van de verlaging moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm.Verlagen met terugwerkende krachtHet is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die
gevallen kan de verlaging met terugwerkende kracht te worden toegepast. Het
afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is een bijzondere vorm van
herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot te veel verstrekte
uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit te veel is
verstrekt kan met toepassing van artikel 58, tweede lid, onderdeel a, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 25, tweede lid, van de IOAW en van de
IOAZ, worden teruggevorderd. Afstemming met terugwerkende kracht is echter niet
altijd mogelijk. Als alle uitkering over de betreffende periode is ingetrokken en teruggevorderd, resteert er niets meer om
af te stemmen.Is geen duidelijke datum te koppelen aan de gedraging van een belanghebbende of
is de verlaging het gevolg van een gedraging voorafgaande aan de aanvraag, dan is
verlagen metterugwerkende kracht evenmin mogelijk en kan de verlaging
uitsluitend naar de toekomst toe worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het
nalaten om voldoende te solliciteren.Verlaging uitvoeren op nieuwe uitkeringEen verlaging kan niet los worden gezien van het recht op bijstand. Het opleggen
van een verlaging is niet mogelijk als een belanghebbende geen recht op bijstand
(meer) heeft. Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden
gelegd als gevolg van de beëindiging ofintrekking van de uitkering, is het ook
mogelijk om de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog op te leggen als belanghebbende binnen twaalf maanden na
beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering op grond van de wet
ontvangt.Een dergelijke maatregel kan vanwege de samenhang met het recht op bijstand niet
bij voorbaat worden opgelegd. Het dagelijks bestuur moet bij het opnieuw
toekennen van het recht op bijstand beoordelen in hoeverre er nog aanleiding
bestaat om een verlaging toe te passen. Pas dan is sprake van een
afstemmingsbesluit en staat de mogelijkheid van bezwaar tegen de maatregel
open.]Artikel 7. BerekeningsgrondslagUitkeringsnorm In het eerste lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt
berekend over de uitkeringsnorm. Onder de uitkeringsnorm wordt verstaan de
wettelijke norm, inclusief de gemeentelijke verlaging en inclusief
vakantietoeslag. Bij een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ wordt gekeken
naar de grondslag als bedoeld in artikel 5 van de IOAW respectievelijk van de
IOAZ. Bijzondere bijstand In onderdeel a. van lid 2. is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast
op de bijzondere bijstand als aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet. Personen tussen
de 18 en 21 jaar ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk wordt
aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Als een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt
opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.
Daarom is in het derde lid geregeld dat de berekeningsgrondslag in dat geval
bestaat uit de bijstandsnorm inclusief de verleende bijzondere bijstand op grond
van artikel 12 van deParticipatiewet.In het onderdeel b, is het mogelijk gemaakt dat het dagelijks bestuur in
incidentele gevallen een verlaging oplegt over de bijzondere bijstand. Er moet
dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn
recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan uitsluitend worden opgelegd als daadwerkelijk bijzondere bijstand is
verstrekt.De verordening biedt geen ruimte om een verlaging toe te passen op een
individuele inkomenstoeslag.Artikel 8. Gedragingen ParticipatiewetDe artikelen 8 en 10 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8
worden schendingen van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 8 zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 10 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van
betaaldearbeid.Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingenDe verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet als het onvoldoende nakomen
van diverse verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde
vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het college i.c. het dagelijks bestuur moest
afstemmen als een belanghebbende de verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt". Met het huidige artikel 18, tweede
lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet nakomen van de
verplichtingen". Het woord"onvoldoende" valt hiermee weg. Gemeend wordt dat de
wetgever hiermee echter geeninhoudelijke wijziging heeft beoogd en dat dit moet
worden gelezen als het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen. Om
onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in artikel 8 neergelegd dat
sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of onvoldoende nakomen van
de verplichtingen.Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen (derde categorie)Deze verwijtbare gedraging is niet aan de orde voor zover het gaat om het niet
naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid als dit
het gevolg is van een gedraging zoals bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet staan de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting geldt een apart afstemmingsregime: verlaging van de bijstand
met honderd procent gedurende een in deze verordening vastgelegde duur van ten minste een maand en ten hoogste drie maanden (artikel 18, vijfde lid, van de
Participatiewet). In deze verordening is de duur vastgelegd in artikel 11.Er is dus geen sprake van een verwijtbare gedraging zoals bedoeld in artikel 8,
derde lid, als het niet naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen
geaccepteerde arbeid voortvloeit uit een gedraging zoals bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet zoals:
het niet verkrijgen of niet behouden van kennis en vaardigheden die
noodzakelijk zijn voor het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid,
en
het belemmeren van het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid door
kleding, gebrek aan persoonlijke verzorging en gedrag.
Inspanningen in eerste vier weken na de melding (tweede
categorie)De plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9,
eerste lid, van deParticipatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar
geldt dat zij worden beoordeeld op hun inspanningen in de eerste vier weken na
de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de Participatiewet). Is geen
enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel
inspanningen verricht, maar naar het oordeel van het dagelijks bestuur
onvoldoende, dan verlaagt het dagelijks bestuur de uitkering. Een aparte
grondslag in de verordening opnemen is strikt genomen niet noodzakelijk. Dit is
in het verleden in verband met de herkenbaarheid wel gedaan.Artikel 9. Gedragingen IOAW en IOAZDe artikelen 9 en 10 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 9
worden schendingen van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 9, zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 10 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet aanvaarden, verkrijgen of behouden
van betaalde arbeid.Artikel 10. Hoogte en duur van de verlaging Zie voor de verlagingswaardige gedragingen de toelichting bij de artikelen 8.
en 9.Met de Wet Maatregelen WWB zijn geüniformeerde arbeidsverplichtingen en
bijbehorende maatregelen geïntroduceerd. Zie artikel 18, vierde en vijfde lid,
van de Participatiewet. Er is voor gekozen bij de zwaarte van de afstemming aan
te sluiten bij die maatregelen voor het schenden van geüniformeerde
arbeidsverplichtingen. Dit omwille van eenvoud en duidelijkheid. Bovendien zijn
diverse geüniformeerde arbeidsverplichtingen verwant aan de gedragingen als
bedoeld in de artikelen 8 en 9 van deze verordening.Artikel 11. Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingDe eerste keer dat het dagelijks bestuur een verwijtbaar niet naleven van een
geüniformeerde arbeidsverplichting vaststelt, bedraagt de verlaging honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een bij deze verordening vastgestelde
periode van één maand(artikel 18, vijfde lid, eerste volzin, van de
Participatiewet). Artikel 12. Verrekenen verlagingHet dagelijks bestuur heeft op grond van artikel 18, vijfde lid, tweede volzin
van de Participatiewet, de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens
schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting, de verlaging te
verrekenen. Dit over de maand van oplegging van de maatregel en ten hoogste over
de twee volgende maanden.In deze verordening is bepaald dat de verlaging van de bijstand in één keer met
de uitkering wordt verrekend.Artikel 13. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidAan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste
instantie in zijn eigen bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet
mogelijk is, kan men een beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen
alles zal moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te voorkomen. Leidt
een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag
is aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder
geval sprake bij de volgende gedragingen (als die er toe leiden dat
belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op bijstand):
het te snel interen van vermogen;
het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende
voorziening.
Op grond van artikel 13 van deze verordening wordt een verlaging opgelegd wegens
het betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan van honderd procent gedurende maximaal drie
maanden.Artikel 14. Zeer ernstige misdragingenParticipatiewet Onder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan:
elke vorm van ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het
ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of
het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het toebrengen van
schade aan een gebouw of inventaris, evenals het ondernemen van pogingen daartoe
in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien. Handelingen die door
hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende persoon of personen
grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte lastercampagnes, seksuele
intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens evenals (pogingen tot)
opsluiting in een ruimte zijn als zeer ernstige misdraging te beschouwen. Ook
verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige misdraging'.Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de
uitvoering van de Participatiewet belaste personen en instanties (college,
dagelijks bestuur, SVB en re-integratiebedrijven) tijdens het verrichten van hun
werkzaamheden. Met de zinsnede 'tijdens het verrichten van de werkzaamheden'
wordt aangegeven dat de misdraging dient plaats te vinden in het kader van de
uitvoering van de Participatiewet,Bbz 2004, IOAW en IOAZ. Dat is anders als
betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen komen: dan is alleen het strafrecht van
toepassing.Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer
ernstige misdragingen een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel
9, zesde lid, van deParticipatiewet. Deze verplichting staat dus op zichzelf.
Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake
zijn van een samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen
van een of meer verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of
IOAZ.IOAW en IOAZ Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
wordt beschouwd. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige
misdraging'. Het dagelijks bestuur kan alleen een verlaging opleggen als er een
verband bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij
het vaststellen van het recht op een uitkering. De IOAW en IOAZ bevatten immers
geen afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer ernstige misdragingen. Het
recht op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens het zich zeer
ernstig misdragen als dit heeft plaatsgevonden bij het (niet) nakomen van een
(andere) aan de uitkering verbonden verplichting. Vandaar dat in het tweede lid
wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben plaatsgevonden
onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van IOAW
of IOAZ. Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt, geheel los van een
(andere) aan de uitkering verbonden verplichting - hij komt bijvoorbeeld uit
eigen beweging stennis maken - dan is binnen de IOAW en IOAZ tegen deze
gedraging geen sanctie mogelijk.Artikel 15. Niet nakomen van overige verplichtingenDeParticipatiewet geeft het dagelijks bestuur de bevoegdheid om personen
verplichtingen op te leggen die volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55
van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid.Omdat de verplichtingen die het dagelijks bestuur op grond van artikel 55 van de
Participatiewet kan opleggen een zeer individueel karakter hebben, kan het
voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet is afgestemd op
de individuele omstandigheden van een belanghebbende. Het dagelijks bestuur zal
daarom altijd rekening moeten houden met de individualiseringsbepaling van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet.
In individuele gevallen kan dus worden afgeweken van de in dit artikel
vastgestelde verlaging.Artikel 16. Samenloop van gedragingenSamenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden
geschondenHet eerste lid regelt samenloop als sprake is van één gedraging die schending
oplevert van meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in de Participatiewet,
Bbz 2004, IOAW of IOAZ. In dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het
bepalen van de hoogte en de duur van deverlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is
gesteld.Samenloop bij meerdere gedraging waardoor één of meerdere verplichtingen
worden geschondenHet tweede regelt samenloop als sprake is van meerdere gedraging die schending
opleveren van één of meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in de
Participatiewet, Bbz 2004, IOAW of IOAZ. Dit wordt 'meerdaadse samenloop'
genoemd. In dat geval wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging toegepast. Deze verlagingen worden gelijktijdig
opgelegd. Dit is anders als dit niet verantwoord is. Hierbij spelen factoren
zoals de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
omstandigheden van een belanghebbende een rol. Daarvoor moet altijd gekeken
worden naar de individuele omstandigheden. De verlaging kan dan over meerdere
maanden worden uitgesmeerd.Samenloop met een bestuurlijke boeteHet derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd
als sprake is van een verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige
gedragingen is.Als sprake is van één gedraging (eendaadse samenloop) die zowel schending van
een arbeidsverplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de
schending van deze verplichtingen niet gezamenlijk worden afgedaan, omdat schending van de
inlichtingenplicht (wettelijk) is geregeld in de vorm van een bestuurlijke
boete. De boete heeft in dat geval prioriteit waardoor van een verlaging moet
worden afgezien. Bij meerdaadse samenloop (vierde lid), is er sprake van verschillende
gedragingen. In deze situatie wordt een bestuurlijke boete opgelegd voor zover
sprake is van een gedraging waarin ook een beboetbare gedraging zit. Daarnaast
wordt voor iedere afzonderlijke gedraging een verlaging opgelegd, tenzij dit
niet verantwoord is. Daarvoor moet altijd gekeken worden naar de individuele
omstandigheden. Bij een totale verlaging van meer dan honderd procent wordt de
verlaging in gelijke porties over meerdere maanden uitgesmeerd. Uitgangspunt is
dat deze periode zo kort mogelijk duurt.Artikel 17. RecidiveVerdubbeling hoogte verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van eenverwijtbare gedraging waarmee eenzelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte van de verlaging.Met de eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging bedoeld die
aanleiding is geweest tot een verlaging, ook als wegens dringende redenen of
individuele bijzondere omstandigheden is afgezien van het uitvoeren van een
verlaging of een schriftelijke waarschuwing is gegeven.Is afgezien van uitvoering van een verlaging, inclusief schriftelijke
waarschuwing, dan wordt bij recidive de oorspronkelijke, voor die desbetreffende
gedraging, geldende verlaging verdubbeld.Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van een
verlaging, danis het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze gedraging
mee te tellen. Voor het bepalen van de aanvang van de termijn van twaalf
maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit waarmee de verlaging is opgelegd, is verzonden. De recidiveverlaging kan
meerdere keren worden toegepast. Verdubbeling duur verlagingEen verlaging kan nooit hoger zijn dan 100%. Daarom wordt bij gedragingen waar
relatief zware verlagingen voor gelden of bij een opeenstapeling van meerdere
verlagingen de totale de duur van de verlaging verlengd. Uitgangspunt hierbij is
dat de verlaging over een zo kort mogelijke periode plaatsvindt.Recidive op recidive bij niet geüniformeerde
arbeidsverplichtingenOok in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet
geüniformeerde arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel
17, eerste lid, van deze verordening van toepassing. Dit wordt tot uitdrukking
gebracht door het woord "telkens" in de recidivebepaling. Voor toepassing van de
recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van dezelfde verplichting plaatsvindt binnen twaalf maanden na
bekendmaking van het vorige besluit waarmee een verlaging is toegepast.Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt dat telkens de hoogte
van de vorige verlaging wordt verdubbeld. Bij zware gedragingen geldt een
verdubbeling van de duur van de verlaging omdat een verlaging van meer dan
honderd procent niet mogelijk is.Voorbeeld: gedraging verlaging van 1 maand 40%1e recidive verlaging van 1 maand 80%2e recidive verlaging van 2 maanden 100%3e recidive verlaging van 4 maanden 100%Eenzelfde gedraging vereist voor recidiveVoor recidive als bedoeld in het eerste lid is vereist dat sprake moet zijn van
"eenzelfde verwijtbare gedraging" als de gedraging waarvoor de eerste verlaging
is opgelegd. Voorwaarde is dus dat dezelfde verplichting wordt geschonden. Is
dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging worden aangemerkt als een
eerste schending van een verplichting. Heeft een persoon zich zeer ernstig
misdragen binnen twaalf maanden nadat een verlaging is opgelegd wegens het zich
niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen, dan is geen sprake van recidive aangezien het niet
"eenzelfde gedraging" betreft. Evenmin is sprake van recidive als een
belanghebbende niet meewerkt aan het opstellen van een plan van aanpak en
vervolgens een opgedragen tegenprestatie niet verricht. Ook dan is geen sprake
van eenzelfde gedraging aangezien twee verschillende verplichtingen zijn
geschonden. Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichting
ParticipatiewetIs sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde
arbeidsverplichting binnen twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een
eerste maatregel is opgelegdwegens schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende twee maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde
lid, van de Participatiewet gegeven marges.Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, telkens binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige
maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent gedurende drie maanden (artikel
18, zevende en achtste lid, van deParticipatiewet).Artikel 18. Verlaging uitkering Participatiewet bij weigeren uitkering
IOAW/IOAZ Het dagelijks bestuur is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van
de IOAZ bevoegd de uitkering blijvend of tijdelijk te weigeren als een
belanghebbende inkomen uit arbeid had kunnen verwerven, maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van het
dagelijks bestuur. De vraag of een verlaging moet worden toegepast, zal pas aan
de orde komen als het dagelijks bestuur zich een oordeel heeft gevormd over de
eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling gaat in beginsel voor.
Als het dagelijks bestuur concludeert dat van een weigering geen sprake is, kan
op grond van deze verordening een verlaging worden toegepast.Als het dagelijks bestuur besluit tot blijvende of tijdelijke weigering van de
IOAW- of IOAZ uitkering kan, als de belanghebbende nadien recht heeft op een
uitkering op grond van de Participatiewet, op grond van deze verordening een
verlaging op die uitkering worden toegepast.Artikel 19. HardheidsclausuleVan het gestelde in deze verordening kan worden afgeweken als:
zich in het individuele geval situaties voordoen waarin op het moment
van de vaststelling van deze verordening niet is voorzien;
onverkorte toepassing in het individuele geval leidt tot onbillijkheid
van overwegende aard. Dit gelet op het betoonde besef van
verantwoordelijkheid en het al dan niet volledig nakomen van de verplichtingen door de belanghebbende.
Afwijking van de standaardafstemming kan zowel een verzwaring als een matiging
betekenen. Deze bepaling maakt, met in achtneming van de ernst van de gedraging,
de mate waarin de gedraging verweten kan worden en de omstandigheden van persoon
en gezin, maatwerk mogelijk.Artikel 20. InwerkingtredingDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 21. OvergangsbepalingDeze verordening is van toepassing op verwijtbare gedragingen die hebben
plaatsgevonden na 31 december 2014.Al naar gelang de omstandigheden kunnen bepalingen van deze nieuwe verordening
voor de belanghebbende gunstiger of ongunstiger uitpakken ten opzichte van de
regelgeving zoals deze voor 1 januari 2015 van toepassing was. Verwijtbare gedragingen die hebben plaatsgevonden vóór 1 januari 2015 worden in
principe beoordeeld op basis van de verordening zoals deze tot 1 januari 2015
gold.Voor zover er sprake is van een verwijtbare gedraging welke zich uitsmeert over
een langere periode, welke aanvangt voor 1 januari 2015 en eindigt na 31
december 2014 dan zijn in de bepalingen van deze, nieuwe, verordening van
toepassing.Artikel 22. Citeertitel Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.