24572_1 Treasurystatuut gemeente Menaldumadeel nl regeling Menameradiel 2010-03-30 Menameradiel Treasurystatuut gemeente Menaldumadeel financiën en economie Gemeentewet, Art. 212 Wet financiering decentrale overheden Financiële Verordening 2005-11-08 - Menameradiel college van burgemeester en wethouders 2006-01-01 2020-01-01 nieuwe regeling 13-10-2005 Geen. Op grond van artikel 28 Wet algemene regels herindeling is deze verordening per 1 januari 2020 vervallen. Datum ondertekening inwerkingstredingbesluit 08-11-2005 Treasurystatuut het College van burgemeester en wethouders der gemeente Menaldumadeel; Gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, de Wet financiering decentrale overheden en de financiële verordening; Besluit: Vast te stellen het navolgende Treasurystatuut. I Begrippenkader Artikel 1. In dit statuut wordt verstaan onder: - Administratie Het systematisch verzamelen, vastleggen en verwerken van gegevens en het verstrekken van informatie ten behoeve van het besturen, het functioneren en het beheersen van de gemeentelijke organisatie en het afleggen van verantwoording hierover, ook omvattende de administratie en verantwoording aangaande de geldmiddelen. - Administratieve organisatie Het stelsel van organisatorische maatregelen gericht op het tot stand brengen en instandhouden van de goede werking van de administratie. - Financiering Het aantrekken van benodigde financiële middelen voor een periode van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als vreemd vermogen; - Geldstromenbeheer Al die activiteiten die nodig zijn om liquiditeiten te transfereren zowel binnen de organisatie zelf als tussen de organisatie en derden (betalingsverkeer); - Intern liquiditeitsrisico De risico’s van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitenplanning en meerjaren investeringsplanning waardoor financiële resultaten kunnen afwijken van de verwachtingen; - Kasgeldlimiet Een bedrag op basis van de Wet fido ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar; - Koersrisico Het risico dat de financiële activa van de organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen; - Kredietrisico De risico’s op een waardedaling van een vordering ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van insolventie of deficit; - Liquiditeitenbeheer Het financieren en uitzetten van middelen voor een periode tot één jaar; - Liquiditeitenplanning Een gestructureerd overzicht van de toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld per tijdseenheid; - Rating De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; - Renterisico Het gevaar van ongewenste veranderingen van de (financiële) resultaten van de gemeente door rentewijzigingen; - Renterisiconorm Een bij de aanvang van enig jaar op basis van de Wet fido gefixeerd percentage van het totaal van de vaste schuld van de gemeente dat bij de realisatie niet mag worden overschreden; - Rentetypische looptijd Het tijdsinterval gedurende de looptijd van een geldlening, waarin op basis van de voorwaarden van de geldlening sprake is van een door de verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare, constante rentevergoeding; - Saldobeheer Het beheer van de dagelijkse saldi op de rekeningen; - Rentevisie Toekomstverwachting over de rente-ontwikkeling; - Solvabiliteitsratio van 0% Status die door een bancaire toezichthouder in een EU-lidstaat aan het schuldpapier van een instelling kan worden toegekend; - Treasuryfunctie De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. De treasuryfunctie bestaat uit vier deelfuncties: risicobeheer, gemeentefinanciering, kasbeheer en debiteuren- en crediteurenbeheer; - Uitzetting Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen. Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode tot één jaar en langlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode van één jaar of langer. II Doelstellingen van de treasuryfunctie Artikel 2. De treasuryfunctie van de gemeente dient tot:

Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities;

Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s;

Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities;

Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het treasurystatuut. Risicobeheer

III Uitgangspunten risicobeheer Artikel 3. Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten:

De gemeente mag leningen of garanties uitsluitend verstrekken uit hoofde van de “publieke taak”, waarbij vooraf advies van de afdeling Financiën wordt ingewonnen over de financiële positie en de kredietwaardigheid van de betreffende tegenpartij. Het gemeentebestuur bepaalt de publieke taak.

De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het prudente karakter van deze uitzettingen wordt gewaarborgd middels de richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut;

IV Renterisicobeheer Artikel 4.

Renterisico’s op de netto vlottende schuld zijn begrensd tot de normen van de kasgeldlimiet conform de Wet fido;

Renterisico’s op de vaste schuld zijn begrensd tot de normen van de renterisiconorm conform de Wet fido;

Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning;

De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie;

De rentevisie van de gemeente wordt jaarlijks opgesteld op basis van de rentevisie van twee vooraanstaande financiële instellingen

Binnen de kaders gesteld onder lid 3 en lid 4, streeft de gemeente naar spreiding in de rentetypische looptijden van leningen/uitzettingen.

V Koersrisicobeheer Artikel 5.

De gemeente beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde van treasury, door daarbij uitsluitend de volgende producten te hanteren: rekening courant, spaarrekening, daggeld, deposito’s, commercial paper (CP), certificates of deposit (CD), obligaties, medium term notes (MTN) en garantieproducten.

Tevens beperkt de gemeente de koersrisico’s door conform artikel 7 de looptijd van de uitzettingen af te stemmen op de liquiditeitenplanning.

VI Kredietrisicobeheer Artikel 6.

Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van treasury gelden de volgende uitgangspunten:

Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij:

Nederlandse overheden en andere publiekrechtelijke lichamen met een solvabiliteitsratio van 0%;

Financiële instellingen binnen het EMU-gebied met ten minste een AA-rating van één van de volgende erkende rating-bureau’s: Moody’s, Standard & Poors of Fitch IBCA;

Overheidsbanken binnen het EMU-gebied met minimaal een AA-rating.

Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist.

VII Intern Iiquiditeitsrisicobeheer Artikel 7. De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op een liquiditeitenplanning met een looptijd van tenminste één jaar. VIII Valutarisicobeheer Artikel 8. Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in de euro. Gemeentefinanciering IX Financiering Artikel 9. Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één jaar en langer gelden de volgende uitgangspunten:

Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak;

Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsm iddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken teneinde het renteresultaat te optimaliseren;

Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen zijn: onderhandse leningen, commercial paper (CP) en medium term notes (MTN);

De gemeente vraagt zomogelijk offertes op bij 2 instellingen alvorens een financiering wordt aangetrokken. Deze offertes worden door de gemeente schriftelijk vastgelegd.

X Langlopende uitzettingen Artikel 10. Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie voor een periode van één jaar en langer gelden de volgende uitgangspunten:

Uitzettingen worden uitsluitend gedaan onder de in artikel 4,5 en 6 genoemde voorwaarden;

De gemeente vraagt zomogelijk offertes op bij tenminste 2 instellingen alvorens een langlopende uitzetting wordt gedaan. Deze offertes worden door de gemeente schriftelijk vastgelegd.

Xl Relatiebeheer Artikel 11. De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q. marktconforme condities voor af te nemen financiële diensten. Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten:

Bankrelaties en hun bancaire condities worden ten minste ééns in de 5 jaar beoordeeld;

Bankrelaties dienen wat betreft hun kredietwaardigheid minimaal te voldoen aan de eisen die zijn gesteld in artikel 6;

Financiële instellingen (kredietinstellingen, beleggingsinstellingen, effecteninstellingen, verzekeraars en pensioenfondsen) dienen onder Nederlands of anderszins EER-toezicht¹ te vallen, zoals De Nederlandsche Bank en de Verzekeringskamer.

Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en daarvan een vergunning als makelaar te hebben ontvangen. Kasbeheer

XII Geldstromenbeheer Artikel 12. Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te beperken wordt:

Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau op elkaar en de liquiditeitenplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.

Het betalingsverkeer zoveel mogelijk elektronisch uitgevoerd door één bank;

XIII Saldo- en liquiditeitenbeheer Artikel 13. Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende specifieke richtlijnen:

De gemeente streeft naar concentratie van de liquiditeiten binnen één rentecompensatiecircuit bij de bank met de gunstigste condities;

Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt — conform artikel 4 lid 1 - de kasgeldlimiet niet overschreden;

Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende middelen zijn daggeld, kasgeldleningen en kredietlimiet op rekening courant;

Toegestane instrumenten bij het uitzetten van gelden voor een periode korter dan één jaar zijn rekening-courant, daggeld, spaarrekeningen en deposito’s

Bij het extern uitzetten van gelden korter dan één jaar zijn slechts de in artikel 6 genoemde tegenpartijen toegestaan; Administratieve organisatie en interne controle

XIV Uitgangspunten administratieve organisatie en interne controle Artikel 14. In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en interne controle.

De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk vastgelegd en worden aan de betrokken partijen kenbaar gemaakt;

Bevoegdheden zijn via delegatie en mandaat nader schriftelijk vastgelegd;

Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden:

iedere transactie wordt door minimaal twee functionarissen geautoriseerd (het vier-ogen-principe);

de uitvoering en controle geschiedt door afzonderlijke functionarissen;

de uitvoering en registratie in de financiële administratie geschiedt door afzonderlijke functionarissen.

Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere transactie te versturen naar de financiële administratie zonder tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van de transacties;

De transacties worden onmiddellijk geregistreerd door de functionaris die de transactie heeft afgesloten en gecontroleerd door de functionaris die belast is met de interne controle.

De administratieve organisatie en interne controle waarborgen dat:

de uitvoering rechtmatig en doelmatig is;

de treasury-activiteiten adequaat kunnen worden uitgevoerd en bijgestuurd;

de juistheid, tijdigheid en volledigheid van de informatie verzekerd zijn;

XV Verantwoordelijkheden Artikel 15. De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd. Functie Functie De Gemeenteraad Het vaststellen van treasurydoelstellingen, het treasurybeleid, globale richtlijnen en limieten, middels de financiële verordening; Het vaststellen van de treasuryparagraaf in begroting en jaarrekening; Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de uitvoering hiervan; Het evalueren en als gevolg daarvan (eventueel) bijstellen van het treasurybeleid; Raadscommissie Het uitbrengen van advies over beleidsvoorstellen en rapportages op het gebied van treasury aan het college van B&W. Het college van B&W Het uitvoeren van het treasurybeleid (formele verantwoordelijkheid); Het achteraf bekrachtigen van de afgesloten transacties; Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeleid; Vaststellen van het treasurystatuut. De portefeuillehouder Financiën Het uitvoeren van het treasurybeleid (politieke verantwoordelijkheid). De controller Het opzetten van administratieve richtlijnen op het gebied van treasury; Het bewaken van de kwaliteit van de treasuryprocessen; Het controleren van de volledigheid en betrouwbaarheid van de informatievoorziening van de treasuryfunctie en hierover rapporteren aan het college van B&W. De productgroepmanager Het uitvoeren van de aan haar/hem gemandateerde treasuryactiviteiten conform het treasurystatuut en de treasuryparagraaf; Het zorgdragen voor juiste verantwoording van de uitvoering van de door hem/haar gemandateerde treasuryactiviteiten; Het rapporteren aan B&W over de uitvoering van het treasurybeheer; Het afleggen van verantwoording aan het college van B&W. De productgroepmanagers Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de informatie die hun sector aanlevert aan de afdeling Financiën met betrekking tot toekomstige uitgaven en ontvangsten. De budgethouders Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de informatie die hun afdelingen aanleveren aan de afdeling Financiën met betrekking tot toekomstige uitgaven en ontvangsten; Het zorgdragen voor het tijdig aanleveren van betrouwbare operationele informatie over toekomstige geldstromen aan de afdeling Financiën; Het fiatteren van betalingen en ontvangsten, ten laste c.q. ten gunste van hun budgetten (overeenkomstig de Budgethoudersregeling). De beleidsmedewerker van de afdeling Financiën belast met treasury (treasurer) Het uitvoeren van de activiteiten met betrekking tot de volgende deelfuncties: het risicobeheer, gemeentefinanciering (financiering, uitzetting en relatiebeheer) en kasbeheer. Deze activiteiten moeten conform dit treasurystatuut en de treasuryparagraaf worden uitgevoerd en de transacties dienen geautoriseerd te zijn door het hoofd afdeling Financiën; Het opstellen van de rentevisie; Het aantrekken en uitzetten van gelden in het kader van het saldo- en liquiditeitenbeheer; Het beheren van de geldstromen; Het onderhouden van contacten met banken, geldmakelaars en overige financiële instellingen; Het afsluiten van financiële contracten voortvloeiend uit bovenstaande deelfuncties; Het schriftelijk vastleggen van de treasurytransacties; Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op treasurygebied; Het adviseren van de afdelingen/productgroepen over de financiële gevolgen van hun activiteiten en projecten; Het aanleveren van tijdige, volledige en betrouwbare gegevens aan de aan de gemeentelijke administratie; Het afleggen van verantwoording aan de productgroepmanager Middelen over de uitvoering van de aan hem/haar gemandateerde activiteiten. Het overboeken van saldi tussen bankrekeningen; Het afhandelen van het contante en girale betalingsverkeer; Het aanleveren van tijdige, volledige en betrouwbare gegevens aan de gemeentelijke administratie; Het rapporteren aan de productgroepmanager Middelen belast met controle over de uitvoering van de aan hem/haar gemandateerde activiteiten. Financiële administratie Het juist en volledig administreren van de bezittingen, schulden, rechten, verplichtingen, inkomsten, uitgaven, ontvangsten en betalingen in de verplichtingen- en financiële administratie; De externe accountant Het in het kader van haar reguliere controletaak adviseren en controleren omtrent de feitelijke naleving van het treasurystatuut. XVI Bevoegdheden Artikel 16. In onderstaande tabel staan bevoegdheden met betrekking tot treasuryactiviteiten weergegeven alsmede de daarbij benodigde fiattering. Bevoegd functionaris (eerste handtekening) Autorisatie door (tweede handtekening) Saldo-, liquiditeiten- en geldstromenbeheer 1. Het uitzetten van geld via callgeld, deposito en spaarrekening Medewerker financiën Beleidsmedewerker financiën (treasurer) 2. Het aantrekken van geld via callgeld of kasgeld Medewerker financiën Beleidsmedewerker financiën (treasurer) 3. Betalingsopdrachten voorbereiden en versturen Medewerker financiën Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Bankrelatiebeheer 4. Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigen Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Productgroepmanager Middelen 5. Bankcondities en tarieven afspreken Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Productgroepmanager Middelen Financiering en uitzetting 6. Het afsluiten van kredietfaciliteiten Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Productgroepmanager Middelen 7. Het aantrekken van gelden via onderhandse leningen en MTN’s zoals vastgelegd in de treasuryparagraaf Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Productgroepmanager Middelen 8. Het uitzetten van gelden via (staats)obligaties, MTN’s, CP’s, CD’s, onderhandse geldleningen zoals vastgelegd in de treasuryparagraaf Beleidsmedewerker financiën (treasurer) Productgroepmanager Middelen 9. Het beleggen in garantieproducten Productgroepmanager Middelen College van B&W 10. Het verstrekken van leningen aan derden uit hoofde van de publieke taak Productgroepmanager Middelen College van B&W 11. Het garanderen van gelden uit hoofd van de publieke taak Productgroepmanager Middelen College van B&W XVII Informatievoorziening Artikel 17. Met betrekking tot de treasuryactiviteiten dient tenminste de in de onderstaande tabel opgenomen informatie te worden verstrekt door de betreffende functionarissen: Informatie Frequentie Informatie-verstrekker Informatieontvanger Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en ontvangsten voor de liquiditeitenplanning Incidenteel Productgroep managers Medewerker belast met treasury Liquiditeitenplanning Eenmaal per kwartaal Medewerker belast met treasury Productgroepmanager Beleidsplannen treasury in treasuryparagraaf van begroting Jaarlijks Medewerker belast met treasury Gemeenteraad Evaluatie treasuryactiviteiten in Treasuryparagraaf van jaarrekening Jaarlijks Medewerker belast met treasury Gemeenteraad Verantwoording n.a.v. treasuryparagraaf via jaarverslag Jaarlijks Medewerker belast met treasury Gemeenteraad Informatie aan derden (toezichthouder en CBS) zoals genoemd in art. 8 Wet fido Kwartaal Medewerker belast met treasury Derden Lenings- / uitzettings-/ garantiebesluiten Binnen 14 dagen na besluit College van B&W Provincie XVIII Inwerkingtreding Artikel 18. Dit treasurystatuut treedt in werking met ingang van 1 januari 2006. Aldus besloten door het college van burgemeester en wethouders van Menaldumadeel in haar vergadering van 8 november 2005; De secretaris, De burgemeester,