Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over bouwwerken in de fysieke leefomgeving (Besluit bouwwerken leefomgeving)201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024Besluit bouwwerken leefomgeving201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 30 juni 2018, nr. 2017-0000316593, Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving, gedaan mede namens Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat;Gelet op de richtlijn breedband, de richtlijn energieprestatie van gebouwen, de richtlijn hernieuwbare energie, de richtlijn veiligheid wegtunnels, de verordening bouwproducten en het VN-gehandicaptenverdrag en de artikelen 4.3, eerste lid, en 5.1 van de Omgevingswet, en artikel 119 van de Woningwet;De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van 22 december 2017, nr. W04.17.0186/I);Gezien het nader rapport van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 29 juni 2018, nr. 2018-0000524056, Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving;Hebben goedgevonden en verstaan:201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20241Algemene bepalingen1.1Algemeen1.1(begripsbepalingen)Bijlage I bevat begripsbepalingen voor de toepassing van dit besluit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20241.1a(grondslag)1Dit besluit berust op de artikelen 4.3, eerste lid, 5.1, 16.1, derde lid, en 23.1 van de wet.2Dit besluit berust ook op de artikelen 119 en 119a van de Woningwet.3Dit besluit berust ook op artikel 120 van de Woningwet.202627623-09-202603-09-2026202627623-09-202603-09-202624-09-2026201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20241.2Internationaalrechtelijke verplichtingen1.2(wederzijdse erkenning)Met een kwaliteitsverklaring bouw, certificaat, keuring of norm als bedoeld in dit besluit wordt gelijkgesteld een kwaliteitsverklaring bouw, certificaat, keuring of norm, afgegeven, uitgevoerd of goedgekeurd door een daartoe bevoegde onafhankelijke instelling in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een staat die geen lidstaat van de Europese Unie is en partij is bij een verdrag dat Nederland bindt, met een beschermingsniveau dat ten minste gelijkwaardig is aan het niveau dat met de nationale eisen wordt nagestreefd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242Algemene bepalingen voor bouwwerken2.1Algemeen2.1(toepassingsbereik: activiteiten)Dit hoofdstuk is van toepassing op bouwwerken.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.2(bevoegd gezag)1Het college van burgemeester en wethouders is het bevoegd gezag:
a.waaraan een melding wordt gedaan;
b.dat een maatwerkvoorschrift kan stellen; en
c.dat beslist op een aanvraag om toestemming tot het treffen van een gelijkwaardige maatregel.
2In afwijking van het eerste lid zijn voor een activiteit als bedoeld in dit besluit, die wordt verricht op dezelfde locatie als een activiteit als bedoeld in afdeling 3.3 van het Besluit activiteiten leefomgeving, waarvoor een door gedeputeerde staten eerder verleende omgevingsvergunning geldt, gedeputeerde staten het bevoegd gezag voor de in het eerste lid bedoelde handelingen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.3(maatwerkregels)Een maatwerkregel wordt in het omgevingsplan gesteld.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.4(gelijkwaardigheid bij melding of vergunningvrije activiteit)1Als een gelijkwaardige maatregel betrekking heeft op een activiteit waarvoor in dit besluit een melding is voorgeschreven:
a.is voorafgaande toestemming als bedoeld in artikel 4.7 van de wet niet vereist; en
b.is het verboden deze maatregel te treffen zonder voorafgaande melding.
2Als een gelijkwaardige maatregel betrekking heeft op een activiteit waarvoor op grond van de wet geen omgevingsvergunning is vereist en waarvoor in dit besluit geen melding is voorgeschreven, is voorafgaande toestemming als bedoeld in artikel 4.7 van de wet niet vereist.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20242.5(instandhouden gelijkwaardige maatregel)Een gelijkwaardige maatregel die betrekking heeft op een in de hoofdstukken 3 tot en met 6 gestelde regel wordt bij het gebruik van het bouwwerk in stand gehouden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.6(specifieke zorgplicht: bouwwerkinstallatie)De eigenaar van het bouwwerk of degene die uit anderen hoofde bevoegd is tot het treffen van voorzieningen aan dat bouwwerk draagt er zorg voor dat een krachtens de wet aanwezige bouwwerkinstallatie:
a.functioneert in overeenstemming met de op die installatie van toepassing zijnde regels;
b.adequaat wordt beheerd, onderhouden en gecontroleerd; en
c.zodanig wordt gebruikt dat geen gevaar voor de gezondheid of de veiligheid ontstaat of voortduurt.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20242.7(gemeenschappelijk en gezamenlijk)1Voor de toepassing van een in de hoofdstukken 3 tot en met 6 gestelde regel is een bouwwerk, een ruimte, een voorziening, of een gedeelte daarvan naar keuze gemeenschappelijk of niet-gemeenschappelijk, tenzij voor een regel anders is aangegeven.2Voor de toepassing van een in de hoofdstukken 3 tot en met 6 gestelde regel wordt een gedeelte van een bouwwerk, een ruimte of een voorziening die ten dienste staat van meer dan een gebruiksfunctie, aangemerkt als gemeenschappelijk. Dit gedeelte, deze ruimte of deze voorziening maakt, met uitzondering van een nevengebruiksfunctie, voor de toepassing van deze hoofdstukken deel uit van alle daarop aangewezen gebruiksfuncties.3Voor de toepassing van een in de hoofdstukken 3 tot en met 6 gestelde regel wordt een gedeelte van een woonfunctie, een celfunctie of een logiesfunctie of een ruimte of voorziening die ten dienste staat van die gebruiksfunctie, gebruikt door meer dan een wooneenheid, celeenheid of logiesverblijf in die gebruiksfunctie, aangemerkt als gezamenlijk.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.7a(voorrangsregel omgevingsvergunning bouwactiviteit algemeen)Voor zover een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit afwijkt van een in hoofdstuk 4 of 5 gestelde regel, zijn alleen de omgevingsvergunning en de daaraan verbonden voorschriften van toepassing.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.8(voorrangsregel omgevingsvergunning activiteit met betrekking tot een monument)Voor zover een omgevingsvergunning voor:
a.een omgevingsplanactiviteit die betrekking heeft op:
1°.een gemeentelijk monument of een provinciaal monument; of
2°.een voorbeschermd gemeentelijk monument of een voorbeschermd provinciaal monument;
b.een activiteit waarvoor in de omgevingsverordening is bepaald dat het verrichten daarvan zonder omgevingsvergunning is verboden als die activiteit betrekking heeft op een provinciaal monument of een voorbeschermd provinciaal monument; of
c.een rijksmonumentenactiviteit;
afwijkt van een in de hoofdstukken 3 tot en met 5 gestelde regel, zijn alleen de omgevingsvergunning en de daaraan verbonden voorschriften van toepassing.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.9(afwijking wegens implementatie van Europese regelgeving)Voor zover een in het Warenwetbesluit machines, het Warenwetbesluit liften 2016 of het Besluit gastoestellen, ter implementatie van een in Europese regelgeving gestelde eis, afwijkt van een in de hoofdstukken 3 tot en met 5 gestelde regel, is alleen de krachtens die besluiten gestelde eis van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.10(drank- en horeca-inrichtingen)Vervallen202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20242.10a(waterkerende bouwwerken)De paragrafen 3.2.1, 4.2.1 en artikel 5.9 zijn niet van toepassing voor zover de eisen betrekking hebben op de mate van waterkerendheid van het bouwwerk of een onderdeel daarvan.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20242.11(aantal personen in een bouwwerk)In een bouwwerk of gedeelte daarvan zijn niet meer personen aanwezig dan het aantal personen waarvoor het bouwwerk of gedeelte daarvan in overeenstemming met dit besluit is bestemd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20242.12(overgangsrecht: aantal personen in een bouwwerk)Zolang het aantal personen dat in een bouwwerk of een gedeelte daarvan aanwezig is niet groter is dan het onmiddellijk voorafgaand aan 1 april 2012 voor dat bouwwerk of dat gedeelte toegestane aantal personen, blijft artikel 2.11 buiten toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202425-11-20242.2CE-markeringen, markttoezicht en kwaliteitsverklaringen bouw2.13(uitvoering verordening bouwproducten en verordening bouwproducten 2024)1Handelen in strijd met de plichten die voortvloeien uit de verordening bouwproducten of de verordening bouwproducten 2024 is verboden.2Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is de aanwijzende autoriteit, bedoeld in artikel 38 van de verordening bouwproducten 2024.3Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is de aanmeldende autoriteit, bedoeld in artikel 43 van de verordening bouwproducten 2024.4Een prestatieverklaring als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de verordening bouwproducten of een prestatie- en conformiteitsverklaring als bedoeld in artikel 16, vierde lid, van de verordening bouwproducten 2024 wordt in de Nederlandse taal verstrekt.5Instructies en informatie als bedoeld in de artikelen 11, zesde en achtste lid, 13, vierde en negende lid, en 14, tweede en vijfde lid, van de verordening bouwproducten of de artikelen 22, zesde lid, 24, derde lid, en 25, tweede lid, onder c, van de verordening bouwproducten 2024 zijn in de Nederlandse taal gesteld.6Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is het centrale contactpunt, bedoeld in artikel 64, tweede lid, van de verordening bouwproducten 2024.7Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is het productcontactpunt voor de bouw, bedoeld in artikel 72, eerste lid, van de verordening bouwproducten 2024.202627623-09-202603-09-2026202627623-09-202603-09-202624-09-20262.14(toepassing CE-markeringen en kwaliteitsverklaringen bouw)1Als een bouwproduct waarop een CE-markering als bedoeld in artikel 8 van de verordening bouwproducten of als bedoeld in artikel 17 van de verordening bouwproducten 2024 is aangebracht, aan bepaalde prestaties moet voldoen zodat het bouwwerk waarin het wordt toegepast voldoet aan een bij dit besluit gestelde regel, is daaraan voldaan als het bouwproduct is toegepast in overeenstemming met een op die regel toegesneden prestatieverklaring als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de verordening bouwproducten respectievelijk een op die regel toegesneden prestatie- en conformiteitsverklaring als bedoeld in artikel 13, eerste lid, van de verordening bouwproducten 2024.2Als een bouwproduct waarvoor op grond van artikel 37 van de verordening bouwproducten 2024 een Europese technische beoordeling zonder CE-markering is afgegeven aan bepaalde prestaties moet voldoen zodat het bouwwerk waarin het bouwproduct wordt toegepast voldoet aan een bij dit besluit gestelde regel, is daaraan voldaan als de prestaties van dat bouwproduct, als aangegeven in de Europese technische beoordeling, zijn toegesneden op die regel.3Als een bouwproduct moet voldoen aan bepaalde prestaties die niet onder een in artikel 2, elfde lid, van de verordening bouwproducten bedoelde geharmoniseerde norm dan wel in artikel 3, onderdeel 42, van de verordening bouwproducten 2024 bedoelde geharmoniseerde technische specificatie vallen, zodat het bouwwerk waarin het bouwproduct wordt toegepast voldoet aan een bij dit besluit gestelde regel, is daaraan voldaan als het bouwproduct is toegepast in overeenstemming met een op die regel toegesneden kwaliteitsverklaring bouw.4Als een bouwproces aan bepaalde prestaties moet voldoen zodat het bouwwerk waarin het wordt uitgevoerd voldoet aan een bij dit besluit gestelde regel, is daaraan voldaan als het bouwproces is toegepast in overeenstemming met een op die eis toegesneden kwaliteitsverklaring bouw.202627623-09-202603-09-2026202627623-09-202603-09-202624-09-20262.15(erkenning kwaliteitsverklaringen bouw)1Kwaliteitsverklaringen bouw als bedoeld in artikel 2.14, derde en vierde lid, worden afgegeven op basis van een door Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening erkend stelsel van kwaliteitsverklaringen voor de bouw.2Onze Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stelt de voorwaarden vast waaronder kwaliteitsverklaringen bouw worden afgegeven.202627623-09-202603-09-2026202627623-09-202603-09-202624-09-20262.15a(Verordening (EU) 2019/1020)1Het is verboden een product waarop de verordening bouwproducten van toepassing is in de handel te brengen in strijd met artikel 4, eerste lid, van verordening (EU) 2019/1020.2Het is een marktdeelnemer als bedoeld in artikel 4, tweede lid, van verordening (EU) 2019/1020 verboden met betrekking tot een product waarop de verordening bouwproducten van toepassing is, te handelen in strijd met artikel 4, derde en vierde lid, van verordening (EU) 2019/2010.3Het is een gemachtigde als bedoeld in artikel 3, onder 12, van verordening (EU) 2019/1020 verboden met betrekking tot een product waarop de verordening bouwproducten van toepassing is, te handelen in strijd met artikel 5, tweede lid, tweede zin, van verordening (EU) 2019/1020.4Het is een marktdeelnemer verboden met betrekking tot een product waarop de verordening bouwproducten van toepassing is, te handelen in strijd met artikel 7, eerste lid, van verordening (EU) 2019/1020.5Het is een aanbieder van diensten van de informatiemaatschappij verboden met betrekking tot een product waarop de verordening bouwproducten van toepassing is, te handelen in strijd met artikel 7, tweede lid, van verordening 2019/1020.20238822-03-202310-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420238822-03-202310-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-202420238822-03-202310-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20242.2aStelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen2.16(normadressaat)Aan de regels in deze afdeling wordt voldaan door degene die het bouwwerk bouwt. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.17(bouwactiviteiten die onder het stelsel van kwaliteitsborging vallen)1Categorieën bouwwerken als bedoeld in artikel 7ab, eerste lid, van de Woningwet zijn bouwactiviteiten die vallen onder gevolgklasse 1 als bedoeld in het tweede lid.2Een bouwactiviteit valt onder gevolgklasse 1 als:
a.de bouwactiviteit geen rijksmonument, voorbeschermd rijksmonument, provinciaal monument, voorbeschermd provinciaal monument, gemeentelijk monument of voorbeschermd gemeentelijk monument betreft;
b.de bouwactiviteit alleen ten dienste staat van een gebruiksfunctie als bedoeld in het derde lid;
c.de bouwactiviteit niet betreft een bouwwerk waar voor het in gebruik nemen of gebruiken van het bouwwerk een gebruiksmelding als bedoeld in artikel 6.7, eerste lid, is vereist;
d.bij de bouwactiviteit geen gelijkwaardige maatregel wordt toegepast in verband met een in dit besluit uit het oogpunt van constructieve veiligheid of brandveiligheid gestelde regel;
e.bij de bouwactiviteit geen toepassing is gegeven aan NEN 6060 of NEN 6079 bij het bepalen van de gebruiksoppervlakte van een brandcompartiment;
f.de bouwactiviteit niet betreft een bouwwerk dat behoort tot een geval waarin een milieubelastende activiteit vergunningplichtig is op grond van hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving.
3De gebruiksfunctie, bedoeld in het tweede lid, onder b, is:
a.een niet in een woongebouw gelegen grondgebonden woonfunctie, niet zijnde een woonfunctie voor zorg of een woonfunctie voor kamergewijze verhuur, en nevenfuncties daarvan;
b.een woonfunctie en nevenfuncties daarvan, voor zover het bouwwerk een drijvend bouwwerk betreft;
c.een niet in een logiesgebouw gelegen grondgebonden logiesfunctie;
d.een industriefunctie en nevengebruiksfuncties daarvan, voor zover het bouwwerk uit niet meer dan twee bouwlagen bestaat;
e.een industriefunctie als nevengebruiksfunctie van een andere gebruiksfunctie, voor zover gelegen in een bijbehorend bouwwerk van niet meer dan twee bouwlagen;
f.een bovengronds gelegen bouwwerk geen gebouw zijnde voor een infrastructurele voorziening bestemd voor langzaam verkeer, voor zover niet gelegen over een rijks- of provinciale weg en met een te overbruggen afstand van niet meer dan 20 meter; of
g.een ander bovengronds gelegen bouwwerk geen gebouw zijnde dat niet hoger is dan 20 meter, met uitzondering van een infrastructurele voorziening bestemd voor verkeer anders dan bedoeld onder f en bouwwerken met een waterkerende functie.
4Het eerste lid is niet van toepassing op bouwactiviteiten die verbouwen betreffen.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20242.18(bouwmelding)1Onverminderd artikel 7.7 is het verboden een bouwactiviteit als bedoeld in artikel 2.17 uit te voeren zonder dit ten minste vier weken voor het begin van de bouwwerkzaamheden te melden.2Als de bouwactiviteit niet begint binnen een jaar na de melding, is het verboden de bouwactiviteit te verrichten zonder dit ten minste vier weken voor het begin ervan opnieuw te melden.3Een melding kan betrekking hebben op meerdere bouwwerken op hetzelfde terrein of op met elkaar samenhangende terreinen.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.19(gegevens en bescheiden bij bouwmelding)1Een melding als bedoeld in artikel 2.18 wordt ondertekend en bevat de volgende gegevens en bescheiden:
a.de naam, het adres en het telefoonnummer van degene die het bouwwerk bouwt;
b.als de melding wordt ingediend door een gemachtigde: de naam, het adres en het telefoonnummer van de gemachtigde;
c.als de melding elektronisch wordt ingediend: het e-mailadres van de degene die het bouwwerk bouwt of de gemachtigde;
d.de dagtekening;
e.het adres, de kadastrale aanduiding of de coördinaten van de locatie waarop de activiteit wordt verricht;
f.een beschrijving van de bouwactiviteit, met inbegrip van de gebruiksfunctie van het bouwwerk;
g.gegevens betreffende de kwaliteitsborger en het te gebruiken instrument voor kwaliteitsborging, bedoeld in artikel 7ab, derde lid, van de Woningwet;
h.een risicobeoordeling van het bouwproject met het oog op het voorkomen of beperken van risico’s die van invloed kunnen zijn op het voldoen aan de regels voor de bouwactiviteit, bedoeld in de hoofdstukken 4 en 5; en
i.het borgingsplan, bedoeld in artikel 3.80 van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
2Voor zover van toepassing wordt in de risicobeoordeling ten minste rekening gehouden met bijzondere lokale omstandigheden, zoals die zijn vastgesteld in lokaal beleid, anderszins kenbaar zijn gemaakt of redelijkerwijs bekend zijn.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.20(gegevens en bescheiden op verzoek van het bevoegd gezag)1Op verzoek van het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, worden gegevens en bescheiden verstrekt over specifieke bouwwerkzaamheden en de momenten waarop deze worden uitgevoerd als dit bijzonder is aangewezen met het oog op het voorkomen en of beperken van risico’s die van invloed kunnen zijn op het voldoen aan de regels voor de bouwactiviteit, bedoeld in de hoofdstukken 4 en 5.2Gegevens en bescheiden worden verstrekt voor zover degene die de activiteit verricht er redelijkerwijs de beschikking over kan krijgen.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.21(gereedmelding bouwactiviteit)1Het is verboden het bouwwerk of de bouwwerken die onderdeel uitmaken van een bouwactiviteit als bedoeld in artikel 2.17 in gebruik te nemen zonder dit ten minste twee weken voor het feitelijk in gebruik nemen te melden.2De melding wordt ondertekend en bevat de volgende gegevens en bescheiden van de gerealiseerde activiteit:
a.de naam, het adres en het telefoonnummer van degene die de bouwmelding, bedoeld in artikel 2.18 heeft gedaan;
b.de dagtekening;
c.het adres, de kadastrale aanduiding of de coördinaten van de locatie waar de bouwactiviteit is uitgevoerd;
d.de verklaring van de kwaliteitsborger, bedoeld in artikel 3.86, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving, waarbij voor zover van belang, wordt ingegaan op maatregelen om bouwtechnische risico’s te voorkomen of te beperken als bedoeld in artikel 3.80, tweede lid, van dat besluit;
e.gegevens en bescheiden waaruit de gebruiksfuncties, verblijfsgebieden, verblijfsruimten en de afmetingen en de bezetting van alle ruimten, inclusief totaaloppervlakten per gebruiksfunctie blijkt;
f.gegevens en bescheiden waaruit blijkt dat wordt voldaan aan de gestelde eisen in relatie tot:
1°.de belasting en belastingcombinaties van de constructieve delen hiervan en van het geheel;
2°.de uiterste grenstoestand van de bouwconstructie en onderdelen van de bouwconstructie;
3°.de luchtverversing;
4°.de energiezuinigheid;
5°.de milieuprestatie;
g.gegevens en bescheiden over de brandveiligheid als bedoeld in artikel 6.8, eerste lid, onder d, onder 4° en 5°; en
h.gegevens en bescheiden over toegepaste gelijkwaardige maatregelen.
202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.3Afbakening vergunningplichten2.3.1Algemene bepalingen2.22(algemene afbakeningseisen)1De artikelen 2.27 en 2.29 zijn niet van toepassing op een activiteit die wordt verricht in, aan, op of bij een bouwwerk dat is gebouwd of in stand wordt gehouden of wordt gebruikt zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning of gereedmelding, bedoeld in artikel 2.21.2Bij de toepassing van artikel 2.29 blijft het aantal woningen gelijk, tenzij het gaat om huisvesting in verband met mantelzorg.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.23(meetvoorschriften)1Tenzij anders bepaald, worden de waarden die in deze afdeling in m of m2 zijn uitgedrukt op de volgende wijze gemeten:
a.afstanden loodrecht;
b.hoogten vanaf het aansluitend afgewerkt terrein, waarbij plaatselijke, niet bij het verdere verloop van het terrein passende, ophogingen of verdiepingen aan de voet van het bouwwerk, anders dan noodzakelijk voor de bouw daarvan, buiten beschouwing blijven; en
c.maten buitenwerks, waarbij uitstekende delen van ondergeschikte aard tot ten hoogste 0,5 m buiten beschouwing blijven.
2Voor de toepassing van het eerste lid, aanhef en onder b, wordt een bouwwerk, voor zover dit zich bevindt op een erf- of perceelgrens, gemeten aan de kant waar het aansluitend afgewerkt terrein het hoogst is.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen art. 2.15b.2.24(specifieke afbakeningseisen; mantelzorg en bruggen en viaducten)1Voor de toepassing van deze afdeling wordt huisvesting in verband met mantelzorg aangemerkt als functioneel verbonden met het hoofdgebouw.2Voor de toepassing van deze afdeling wordt een bouwwerk waaroverheen een weg, spoorweg of waterweg loopt aangemerkt als een bouwwerk met een dak.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-2025202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20242.3.2Vergunningplichtige gevallen bouwactiviteit2.25(aanwijzing vergunningplichtige gevallen bouwactiviteit: bouwwerken met een dak)Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten, geldt voor een bouwactiviteit, voor zover die betrekking heeft op een gebouw of ander bouwwerk met een dak en dat gebouw of andere bouwwerk:
a.niet op de grond staat;
b.hoger is dan 5 m;
c.bij meer dan een bouwlaag, is voorzien van een verblijfsgebied op de tweede bouwlaag of hoger;
d.is voorzien van een dakterras, balkon of andere niet op de grond gelegen buitenruimte;
e.als gevolg van de bouwactiviteit een hoofdgebouw wordt; of
f.een bouwwerk is waaroverheen een weg, spoorweg of waterweg loopt.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.26(aanwijzing vergunningplichtige gevallen bouwactiviteit: bouwwerken zonder dak)1Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten, geldt voor een bouwactiviteit, voor zover die betrekking heeft op een bouwwerk zonder dak en dat bouwwerk:
a.hoger is dan 5 m;
b.ondergronds is gelegen; of
c.de draagconstructie of de indeling in brandcompartimenten, subbrandcompartimenten of beschermde subbrandcompartimenten wijzigt.
2Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten, geldt ook voor een bouwactiviteit die betrekking heeft op een bouwwerk zonder dak als het gaat om een van de volgende bouwwerken:
a.een sport- of speeltoestel dat:
1°.hoger is dan 4 m; of
2°.niet alleen functioneert met behulp van de zwaartekracht of de fysieke kracht van de mens;
b.een constructie voor het overbruggen van een terreinhoogteverschil die:
1°.hoger is dan 1 m; of
2°.hoger is dan het aansluitende afgewerkte terrein;
c.een erf- of perceelafscheiding hoger dan 2 m; of
d.een schotelantenne:
1°.met een doorsnede van meer dan 2 m; of
2°.waarvan de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, hoger is dan 3 m.
3Als het gaat om een andere antenne dan bedoeld in het tweede lid, onder d, geldt de hoogte, bedoeld in het eerste lid, onder a, voor de antenne met de antennedrager en wordt die gemeten vanaf de voet, of, bij bevestiging aan de gevel, vanaf het punt waarop de antenne, met antennedrager, het dakvlak kruist.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.27(uitzonderingen aanwijzing vergunningplichtige gevallen bouwactiviteit in de artikelen 2.25 en 2.26)1In afwijking van de artikelen 2.25 en 2.26 geldt het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten niet voor de in die artikelen aangewezen bouwactiviteiten als die betrekking hebben op:
a.een bouwwerk dat valt onder gevolgklasse 1 als bedoeld in artikel 2.17; of
b.het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of vergroten van een bouwwerk waarbij de volgende onderdelen niet wijzigen:
1°.de draagconstructie;
2°.de indeling in brandcompartimenten, subbrandcompartimenten of beschermde subbrandcompartimenten; en
3°.de isolatie van de gevel, of een gevelpaneel, anders dan isolatie in een bestaande spouw met instandhouding van het bestaande buitengevelblad.
2In afwijking van de artikelen 2.25 en 2.26 en ongeacht of een uitzondering als bedoeld in het eerste lid van toepassing is, geldt het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten ook niet voor een bouwactiviteit die betrekking heeft op een van de volgende bouwwerken:
a.een dakkapel;
b.een dakraam, daklicht, lichtstraat of soortgelijke daglichtvoorziening in een dak;
c.een kozijn, kozijninvulling of boeideel, of stucwerk;
d.een gevelpaneel, of na-isolatie van de gevel, aan een bouwwerk als dat geen vloer heeft met een verblijfsgebied op een hoogte van meer dan 13 m;
e.een vlaggenmast die niet hoger is dan 6 m;
f.een magazijnstelling die:
1°.niet hoger is dan 8,5 m;
2°.alleen steunt op de vloer van het gebouw waarin zij wordt geplaatst; en
3°.niet is voorzien van een verdiepingsvloer of loopbrug;
g.een op de grond staand zwembad, bubbelbad of soortgelijke voorziening of een vijver;
h.een antenne-installatie met bijbehorend opstelpunt ten behoeve van de C2000-infrastructuur voor de mobiele communicatie door hulpverleningsdiensten;
i.een bouwwerk, geen gebouw zijnde, voor een infrastructurele of openbare voorziening, als het gaat om een van de volgende bouwwerken:
1°.een bouwwerk voor het weren van voorwerpen die de veiligheid van het weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer in gevaar kunnen brengen;
2°.een bouwwerk voor de beveiliging van een weg, spoor- of waterweg of een spoorweg- of luchtvaartterrein;
3°.een bouwwerk voor de verkeersregeling, verkeersgeleiding, handhaving van de verkeersregels, wegaanduiding, het opladen van accu’s van voertuigen, verlichting of tolheffing;
4°.een bouwwerk voor het verschaffen van toegang tot het openbaar vervoer of openbaar vervoersgebouwen;
5°.een bouwwerk voor het overbruggen van hoogtes door personen met een handicap in en nabij openbaar vervoersgebouwen of perrons;
6°.een bovenleiding met de bijbehorende draagconstructie of seinpalen;
7°.een ondergronds buis- of leidingstelsel, met inbegrip van een ondergrondse faunapassage;
8°.een container voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer die:
i.niet hoger is dan 2 m; en
ii.als bovengronds geplaatst: een oppervlakte heeft van niet meer dan 4 m2;
9°.een elektronische sirene voor het waarschuwen van de bevolking bij calamiteiten of de dreiging daarvan, met inbegrip van de daarbij behorende bevestigingsconstructie;
10°.straatmeubilair; of
11°.meubilair in openbaar vervoersgebouwen of op perrons;
j.een bouwkeet, bouwbord, steiger, heistelling, hijskraan, damwand, terreininrichting of andere hulpconstructie die functioneel is voor bouw-, onderhouds- of sloopwerkzaamheden, tijdelijke werkzaamheden in de grond-, weg- of waterbouw of werkzaamheden met een verplaatsbaar mijnbouwwerk als bedoeld in artikel 3.322, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving, bij plaatsing op of in de onmiddellijke nabijheid van het terrein waarop die werkzaamheden worden verricht;
k.een collector voor warmteopwekking of een paneel voor elektriciteitsopwekking;
l.een zonwering, rolhek, luik of rolluik aan of in een gebouw;
m.een afscheiding tussen balkons of dakterrassen;
n.een bouwwerk voor een nutsvoorziening, de waterhuishouding, het meten van de luchtkwaliteit, het telecommunicatieverkeer, het openbaar vervoer of het weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer, dat niet hoger is dan 5 m.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-2025202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.3.3Vergunningvrije gevallen omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken2.28(toepassingsbereik)Deze paragraaf is van toepassing op omgevingsplanactiviteiten bestaande uit een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerk.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-20252.29(vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken)Onverminderd regels in het omgevingsplan over het in stand houden van een bouwwerk die betrekking hebben op de ernstige ontsiering van het uiterlijk van dat bouwwerk, geldt het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten, niet voor een omgevingsplanactiviteit voor zover de activiteit betrekking heeft op een van de volgende bouwwerken:
a.een bouwwerk voor zover daaraan gewoon onderhoud wordt verricht en daarbij detaillering, profilering en vormgeving van het bouwwerk niet wijzigen;
b.een dakkapel in het achterdakvlak of een niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerd zijdakvlak, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.voorzien van een plat dak;
2°.gemeten vanaf de voet van de dakkapel niet hoger dan 1,75 m;
3°.onderzijde meer dan 0,5 m en minder dan 1 m boven de dakvoet;
4°.bovenzijde meer dan 0,5 m onder de daknok; en
5°.zijkanten meer dan 0,5 m van de zijkanten van het dakvlak;
c.een dakraam, daklicht, lichtstraat of soortgelijke daglichtvoorziening in een dak, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.bij plaatsing in het achterdakvlak, een niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerd zijdakvlak of een plat dak:
i.de constructie steekt niet meer dan 0,6 m uit buiten het dakvlak respectievelijk het platte dak; en
ii.zijkanten, onder- en bovenzijde meer dan 0,5 m van de randen van het dakvlak of het platte dak; en
2°.bij plaatsing in een ander dakvlak dan bedoeld onder 1°:
i.de constructie steekt niet uit buiten het dakvlak; en
ii.zijkanten, onder- en bovenzijde meer dan 0,5 m van de randen van het dakvlak;
d.een collector voor warmteopwekking of een paneel voor elektriciteitsopwekking op een dak, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.bij plaatsing op een schuin dak:
i.binnen het dakvlak;
ii.in of direct op het dakvlak; en
iii.hellingshoek gelijk aan hellingshoek dakvlak;
2°.bij plaatsing op een plat dak: afstand tot de zijkanten van het dak ten minste gelijk aan hoogte collector of paneel; en
3°.als de collector of het paneel niet één geheel vormt met de installatie voor het opslaan van het water of het omzetten van de opgewekte elektriciteit: die installatie aan de binnenzijde van een bouwwerk geplaatst;
e.een kozijn, kozijninvulling, gevelpaneel, isolatieplaat of boeideel, of stucwerk, bij plaatsing in of aan de achtergevel of een niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde zijgevel van een hoofdgebouw, of in of aan een gevel van een bijbehorend bouwwerk, voor zover die gevel is gelegen in achtererfgebied;
f.een zonwering, rolhek, luik of rolluik aan of in een gebouw, als, voor zover het daarbij gaat om een rolhek, luik of rolluik in een voorgevel of een naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde zijgevel van een ander hoofdgebouw dan een woning of woongebouw, wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.geplaatst aan de binnenzijde van de uitwendige scheidingsconstructie; en
2°.voor ten minste 75% voorzien van glasheldere doorkijkopeningen;
g.een afscheiding tussen balkons of dakterrassen;
h.tuinmeubilair, als dat niet hoger is dan 2,5 m;
i.een sport- of speeltoestel voor alleen particulier gebruik, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.niet hoger dan 2,5 m; en
2°.alleen functionerend met behulp van de zwaartekracht of de fysieke kracht van de mens;
j.een erf- of perceelafscheiding, als die niet hoger is dan 1 m;
k.een constructie voor het overbruggen van een terreinhoogteverschil van niet meer dan 1 m die niet hoger is dan het aansluitende afgewerkte terrein;
l.een vlaggenmast op een gebouwerf, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.niet hoger dan 6 m; en
2°.ten hoogste een mast per gebouwerf;
m.een antenne-installatie voor mobiele telecommunicatie op of aan een bouwwerk, met inbegrip van een hekwerk ter beveiliging van een dergelijke antenne-installatie op of aan een bouwwerk als bedoeld onder 1°, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.bij plaatsing op of aan een hoogspanningsmast, wegportaal, reclamezuil, lichtmast, windturbine, sirenemast of een niet van een bouwwerk deel uitmakende schoorsteen, of op een antenne-installatie als bedoeld onder n of een andere antenne-installatie voor zover hoger dan 5 m:
i.de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, niet hoger dan 5 m; en
ii.de antenne hoger geplaatst dan 3 m, gemeten vanaf het bij het bouwwerk aansluitende afgewerkt terrein;
2°.bij plaatsing op of aan een ander bouwwerk dan bedoeld onder 1°:
i.de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, niet hoger dan 0,5 m; of
ii.de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, of als deze is bevestigd aan een gevel van een gebouw, gemeten vanaf het punt waarop de antenne, met antennedrager, het dakvlak kruist, niet hoger dan 5 m; waarbij:
–de antenne, met antennedrager, hoger geplaatst dan 9 m, gemeten vanaf het bij het bouwwerk aansluitende afgewerkt terrein;
–de bedrading in of direct langs de antennedrager of inpandig aangebracht, of in een kabelgoot, als deze kabelgoot meer dan 1 m achter de voorgevel is geplaatst; en
–de antennedrager bij plaatsing op het dak van een gebouw:
1°.aan of bij een op het dak aanwezig object geplaatst;
2°.in het midden van het dak geplaatst; of
3°.elders op het dak geplaatst, als de afstand in meters tot de voorgevel van het bouwwerk ten minste gelijk is aan: 18 gedeeld door de hoogte waarop de antenne, met antennedrager, is geplaatst, gemeten vanaf het bij het gebouw aansluitende afgewerkt terrein tot aan de voet van de antenne, met antennedrager; of
3°.de antenne voldoet aan de fysieke en technische kenmerken, opgenomen in de Uitvoeringsverordening kenmerken draadloze toegangspunten met klein bereik of in andere bij of krachtens artikel 57, tweede lid, van de Telecomcode gestelde regels;
n.een antenne-installatie met bijbehorend opstelpunt voor de C2000-infrastructuur voor de mobiele communicatie door hulpverleningsdiensten;
o.een andere antenne-installatie dan bedoeld onder m en n, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.als het gaat om een schotelantenne:
i.de antenne-installatie achter het voorerfgebied geplaatst;
ii.de doorsnede van de antenne niet meer dan 2 m; en
iii.de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, niet hoger dan 3 m; en
2°.als het gaat om een andere antenne dan bedoeld onder 1°:
i.de antenne-installatie achter het voorerfgebied geplaatst; en
ii.de antenne, met antennedrager, gemeten vanaf de voet, of als deze is bevestigd aan de gevel, gemeten vanaf het punt waarop de antenne, met antennedrager, het dakvlak kruist, niet hoger dan 5 m;
p.een bouwwerk voor een infrastructurele of openbare voorziening, voor zover het gaat om:
1°.een bouwwerk voor een nutsvoorziening, de waterhuishouding, het meten van de luchtkwaliteit, het telecommunicatieverkeer, het openbaar vervoer of het weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
i.niet hoger dan 3 m; en
ii.de oppervlakte niet meer dan 15 m2;
2°.een bouwwerk, geen gebouw zijnde, voor:
i.het weren van voorwerpen die de veiligheid van het weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer in gevaar kunnen brengen;
ii.de beveiliging van een weg, spoor- of waterweg of een spoorweg- of luchtvaartterrein;
iii.verkeersregeling, verkeersgeleiding, handhaving van de verkeersregels, wegaanduiding, het opladen van accu’s van voertuigen, verlichting of tolheffing;
iv.het verschaffen van toegang tot het openbaar vervoer of openbaar vervoersgebouwen of het overbruggen van hoogten door personen met een handicap in en nabij openbaar vervoersgebouwen of perrons;
v.het beperken van geluid door een weg of spoorweg ter uitvoering van een besluit tot vaststelling van een geluidproductieplafond als omgevingswaarde als bedoeld in artikel 2.13a of 2.15, tweede lid, van de wet; of
vi.het beperken van geluid door een weg of spoorweg ter uitvoering van de in een programma als bedoeld in artikel 22.18 van de wet of een saneringsplan als bedoeld in artikel 11.60 van de Wet milieubeheer gekozen maatregel voor een locatie;
3°.bovenleidingen met de bijbehorende draagconstructies of seinpalen;
4°.ondergrondse buis- en leidingstelsels, met inbegrip van ondergrondse faunapassages en met uitzondering van:
i.een buisleiding als bedoeld in artikel 3.101, eerste lid, aanhef en onder a tot en met e, van het Besluit activiteiten leefomgeving; en
ii.een buisleiding voor warm water of stoom anders dan een buisleiding als bedoeld onder i;
5°.een container voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
i.niet hoger dan 2 m; en
ii.bij plaatsing bovengronds: de oppervlakte niet meer dan 4 m2;
6°.een elektronische sirene voor het waarschuwen van de bevolking bij calamiteiten of de dreiging daarvan, met inbegrip van de daarbij behorende bevestigingsconstructie;
7°.straatmeubilair; of
8°.meubilair in openbaar vervoersgebouwen of op perrons;
q.een bouwkeet, bouwbord, steiger, heistelling, hijskraan, damwand, terreininrichting of andere hulpconstructie die functioneel is voor bouw-, onderhouds- of sloopwerkzaamheden, tijdelijke werkzaamheden in de grond-, weg- of waterbouw of werkzaamheden met een verplaatsbaar mijnbouwwerk als bedoeld in artikel 3.322, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving, bij plaatsing op of in de onmiddellijke nabijheid van het terrein waarop die werkzaamheden worden verricht; of
r.een ander bouwwerk in voor- of achtererfgebied, als wordt voldaan aan de volgende eisen:
1°.niet hoger dan 1 m; en
2°.de oppervlakte niet meer dan 2 m2.
202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen art. 2.15f.202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20242.30(inperking vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken vanwege cultureel erfgoed)1Op een omgevingsplanactiviteit die wordt verricht in, aan of op een gemeentelijk monument, voorbeschermd gemeentelijk monument, provinciaal monument, voorbeschermd provinciaal monument, rijksmonument of voorbeschermd rijksmonument is alleen artikel 2.29, onder a, van toepassing.2Op een omgevingsplanactiviteit die wordt verricht bij een gemeentelijk monument, voorbeschermd gemeentelijk monument, provinciaal monument, voorbeschermd provinciaal monument, rijksmonument of voorbeschermd rijksmonument zijn alleen de volgende onderdelen van artikel 2.29 van toepassing:
a.artikel 2.29, onder a, voor zover ook kleur en materiaalsoort van het bouwwerk niet wijzigen; en
b.artikel 2.29, onder b, c, f, h, i, k, l, p, onder 2° tot en met 8°, q en r.
3Op een omgevingsplanactiviteit die wordt verricht op een locatie waaraan in het omgevingsplan de functie-aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is gegeven, is van toepassing:
a.artikel 2.29, onder a, alleen voor zover ook kleur en materiaalsoort van het bouwwerk niet wijzigen; en
b.artikel 2.29, onder b tot en met r, alleen voor zover het gaat om:
1°.inpandige wijzigingen;
2°.een wijziging van een achtergevel of achterdakvlak, als die gevel of dat dakvlak niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd;
3°.een bouwwerk op gebouwerf aan de achterkant van een hoofdgebouw, als dat gebouwerf niet ook deel uitmaakt van het gebouwerf aan de zijkant van dat gebouw en niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd; of
4°.een bouwwerk op een locatie die onderdeel is van openbaar toegankelijk gebied.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-2025202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20242.4Drijvende bouwwerken2.31(drijvende bouwwerken)Op een drijvend bouwwerk met een woonfunctie dat door functiewijziging van een schip is ontstaan zijn de hoofdstukken 3 tot en met 5, met uitzondering van artikel 3.5, niet van toepassing.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen art. 2.16.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20243Bestaande bouw3.1Algemeen3.1(toepassingsbereik: activiteiten)Dit hoofdstuk is van toepassing op het in stand houden van een bestaand bouwwerk.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in dit hoofdstuk zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de veiligheid;
b.het beschermen van de gezondheid; en
c.duurzaamheid en bruikbaarheid.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in dit hoofdstuk wordt voldaan door de eigenaar van het bouwwerk of degene die uit anderen hoofde bevoegd is tot het treffen van voorzieningen aan dat bouwwerk. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.4(toepassingsbereik: aansturingsartikel niet van toepassing)In dit hoofdstuk is een aansturingsartikel niet van toepassing op een gebruiksfunctie waarvoor geen regel is opgenomen in de tabel van dat aansturingsartikel. Dit geldt niet voor de artikelen 3.11, 3.30, 3.36, 3.42 en 3.114.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.5(specifieke zorgplicht: bestaande bouwwerken)Degene die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de staat van het bouwwerk tot gevaar voor de gezondheid of veiligheid kan leiden, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs kunnen worden gevraagd om dat gevaar te voorkomen of niet te laten voortduren.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.6(onderzoeksplicht)De eigenaar van een bouwwerk of degene die uit anderen hoofde bevoegd is tot het treffen van voorzieningen aan dat bouwwerk is verplicht onderzoek te doen naar de staat van dat bouwwerk als het behoort tot een bij ministeriële regeling aangewezen categorie bouwwerken waarvan redelijkerwijs is komen vast te staan dat die een gevaar voor de gezondheid of veiligheid kunnen opleveren.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.6a(periodieke beoordeling)De eigenaar van een bouwwerk of degene die uit anderen hoofde bevoegd is tot het treffen van voorzieningen aan dat bouwwerk is verplicht periodiek een beoordeling te doen van de constructieve veiligheid van dat bouwwerk als het behoort tot een bij ministeriële regeling aangewezen categorie bouwwerken.202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.7(maatwerkvoorschriften)1Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld over artikel 3.5 en de afdelingen 3.2 tot en met 3.7, met uitzondering van bepalingen over meet- of rekenmethoden.2Een maatwerkvoorschrift over de afdelingen 3.2 tot en met 3.7 kan alleen inhouden het opleggen van een plicht tot het treffen van voorzieningen om de staat van een bouwwerk op een niveau te brengen dat hoger is dan het niveau van de regels in dit hoofdstuk, maar niet hoger dan het niveau van de regels in hoofdstuk 4. Het maatwerkvoorschrift wordt alleen gesteld als het treffen van die voorzieningen naar het oordeel van het bevoegd gezag noodzakelijk is.3In afwijking van het tweede lid kan een maatwerkvoorschrift als bedoeld in de artikelen 3.863.87c, 3.130 en 3.132 alleen het bepaalde in die artikelen inhouden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.2Veiligheid3.2.1Constructieve veiligheid3.8(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is bestand tegen krachten die tijdens het beoogde gebruik op het bouwwerk worden uitgeoefend.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.8 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.8gebruiksfunctieleden van toepassingfundamentelebelastingscombinatiesbepalingsmethode niet-bezwijkenartikel3.93.10lid*121Woonfunctiea.in een woongebouw*1–b.andere woonfunctie*127Logiesfunctiea.in een logiesgebouw*1–b.andere logiesfunctie*12Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties*1–
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.9(fundamentele belastingscombinaties)Een bouwconstructie bezwijkt niet gedurende de in NEN 8700 bedoelde restlevensduur bij de fundamentele belastingscombinaties, bedoeld in NEN 8700.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.10(bepalingsmethode niet-bezwijken)1Het niet-bezwijken, bedoeld in artikel 3.9, wordt bepaald volgens NEN 8700.2Bij een niet in een woongebouw of logiesgebouw gelegen woonfunctie of logiesfunctie kan bij het bepalen van het niet-bezwijken, bedoeld in artikel 3.9, rekening worden gehouden met de stabiliteitsvoorziening van een op een aangrenzend bouwwerkperceel gelegen gebruiksfunctie van dezelfde soort.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.2Constructieve veiligheid bij brand3.11(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is bestand tegen brand zodat geen sprake zal zijn van instorting die een gevaar oplevert voor het vluchten of voor hulpverlening bij brand, gedurende een redelijke tijd.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.11 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.11gebruiksfunctieleden van toepassingtijdsduur niet-bezwijkenbepalingsmethode niet-bezwijkenartikel3.123.13lid123456121Woonfunctie12––––122Bijeenkomstfunctie1–3–––123Celfunctie1––4––124Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied1––4––12bandere gezondheidszorgfunctie1–3–––125Industriefunctie1–3–––126Kantoorfunctie1–3–––127Logiesfunctie1––4––128Onderwijsfunctie1–3–––129Sportfunctie1–3–––1210Winkelfunctie1–3–––1211Overige gebruiksfunctieavoor het personenvervoer1–3–––12bandere overige gebruiksfunctie––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1–––5–12bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––612
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.12(tijdsduur niet-bezwijken)1Een vloer, trap of hellingbaan, waarover of waaronder een beschermde route voert, bezwijkt niet binnen 20 minuten bij brand in een subbrandcompartiment waarin die beschermde route niet ligt.2Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin die bouwconstructie niet ligt, niet binnen de in tabel 3.12a aangegeven tijdsduur door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan dat brandcompartiment. Dit is niet van toepassing op een bouwconstructie van een aan dat brandcompartiment grenzend subbrandcompartiment of grenzende buitenruimte.
Tabel 3.12a brandwerendheid met betrekking tot bezwijkenWoonfunctietijdsduur in minutenAls een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m en niet hoger dan 13 m boven het meetniveau30Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau60
3Een bouwconstructie van een gebruiksfunctie met een vloer van een gebruiksgebied hoger dan 5 m boven het meetniveau bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin de bouwconstructie niet ligt, niet binnen 30 minuten door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.4Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin de bouwconstructie niet ligt, niet binnen de in tabel 3.12b genoemde tijdsduur door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.
Tabel 3.12b brandwerendheid met betrekking tot bezwijkenAndere gebruiksfunctie dan een woonfunctietijdsduur in minutenAls een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 5 m en niet hoger dan 13 m boven het meetniveau30Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau60
5Een bouwconstructie van een tunnel bezwijkt niet binnen 30 minuten, en voor zover deze onder open water ligt, niet binnen 60 minuten bij brand in de tunnel.6Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin de bouwconstructie niet ligt, niet binnen een tijdsduur die afhankelijk van de bestemming en inrichting van het bouwwerk redelijkerwijs nodig is om het bouwwerk bij brand te kunnen verlaten en te doorzoeken, door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.13(bepalingsmethode niet-bezwijken)1Bij het bepalen van het niet-bezwijken van een bouwconstructie, bedoeld in artikel 3.12, wordt uitgegaan van de buitengewone belastingscombinaties die volgens NEN 8700 kunnen optreden bij brand.2De tijdsduur van het niet-bezwijken, bedoeld in artikel 3.12, wordt bepaald volgens:
a.NEN 8700; of
b.NEN 6069.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.3Afscheiding aan de rand van een vloer, trap of hellingbaan3.14(aansturingsartikel)1Een bouwwerk bevat voorzieningen waardoor het door personen vallen van de rand van een vloer, een trap en een hellingbaan, zo veel mogelijk wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.14 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.14gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaanwezigheid afscheidinghoogte afscheidingopeningen afscheidingopeningen afscheidingartikel3.153.163.173.17lid123451234121[m]1Woonfunctie1234–1234120,22Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar123451234120,1bandere bijeenkomstfunctie123451234–2–Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties123451234–2–
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.15(aanwezigheid afscheiding)1Een voor personen bestemde vloer heeft bij een rand een afscheiding als die rand meer dan 1,5 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water.2Een trap heeft, voor zover een zijkant van een tredevlak meer dan 1,5 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water, aan die zijkant een afscheiding.3Een hellingbaan heeft, voor zover een zijkant van de vloer meer dan 1,5 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water, aan die zijkant een afscheiding.4Het eerste lid geldt niet ter plaatse van de aansluiting van de vloer aan:
a.een trap; of
b.een hellingbaan.
5Onverminderd het vierde lid geldt het eerste lid niet voor:
a.een rand van een podium;
b.een rand van een vloer die aan een bassin grenst;
c.een rand van een laadvloer;
d.een rand van een perron; en
e.een met een rand als bedoeld onder a tot en met d gelijk te stellen rand van een vloer.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.16(hoogte afscheiding)1Een vloerafscheiding als bedoeld in artikel 3.15, eerste lid, heeft een hoogte van ten minste 0,9 m, gemeten vanaf de vloer.2In afwijking van het eerste lid heeft een afscheiding als bedoeld in artikel 3.15, eerste lid, ter plaatse van een al dan niet beweegbaar raam een hoogte van ten minste 0,6 m, gemeten vanaf de vloer.3In afwijking van het eerste lid heeft een vloerafscheiding een vanaf de vloer gemeten hoogte van ten minste 0,6 m, als de som van die hoogte en de breedte van de bovenregel ten minste 1 m is.4Een afscheiding als bedoeld in artikel 3.15, tweede en derde lid, heeft een hoogte van ten minste 0,6 m, gemeten vanaf de voorkant van de tredevlakken of vanaf de vloer van de hellingbaan.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.17(openingen afscheiding)1Een afscheiding als bedoeld in artikel 3.15 heeft tot een hoogte van 0,6 m boven de vloer, een tredevlak of een vloer van een hellingbaan, geen openingen waardoor een bol kan passeren met een doorsnede groter dan de in tabel 3.14 aangegeven waarde.2De horizontaal gemeten afstand tussen een vloer, een trap of een hellingbaan en een afscheiding als bedoeld in artikel 3.15, is niet groter dan 0,1 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.4Veilig overbruggen van hoogteverschillen3.18(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft op een vluchtroute voorzieningen voor het veilig overbruggen van hoogteverschillen door personen.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.19(voorziening bij hoogteverschil)1Een hoogteverschil van meer dan 0,22 m tussen vloeren waarover een vluchtroute voert, wordt overbrugd door een vaste trap of een vaste hellingbaan. Dit geldt ook voor een hoogteverschil tussen een van die vloeren en het aansluitende terrein.2Voor zover de vluchtroute door een wegtunnelbuis voert, geldt in afwijking van het eerste lid een hoogteverschil van meer dan 0,3 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.20(afmetingen trap)Een trap als bedoeld in artikel 3.19 voldoet aan de in tabel 3.20 aangegeven afmetingen.
Tabel 3.20 afmetingen van een trapMinimum breedte van de trap0,7 mMinimum vrije hoogte boven de trap1,9 mMinimum aantrede ter plaatse van de klimlijn, gemeten loodrecht op de voorkant van de trede0,13 mMaximum hoogte van een optrede0,22 mMinimum afstand van de klimlijn tot de zijkanten van de trap0,2 m
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.21(trapbordes)Een trap als bedoeld in artikel 3.19 sluit bij de bovenste trede, over de breedte van de trap, aan op een vloer met een oppervlakte van ten minste 0,7 m x 0,7 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.22(leuning)Een trap als bedoeld in artikel 3.19 waarvan de helling ter plaatse van de klimlijn groter is dan 2:3, heeft, voor zover een hoogteverschil is overbrugd van meer dan 1,5 m, aan ten minste een zijkant een leuning. De bovenkant van de leuning ligt, gemeten boven de voorkant van een tredevlak van de trap, op een hoogte van ten minste 0,6 m en ten hoogste 1 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.23(afmetingen hellingbaan)Een hellingbaan als bedoeld in artikel 3.19 heeft een breedte van ten minste 0,7 m en een helling van ten hoogste 1:10.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.24(hellingbaanbordes)Een hellingbaan als bedoeld in artikel 3.19 sluit aan de bovenzijde, over de breedte van de hellingbaan, aan op een vloer met een oppervlakte van ten minste 0,7 m x 0,7 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.5Beweegbare constructieonderdelen3.25(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige beweegbare constructieonderdelen dat deze geen gevaar veroorzaken bij het gebruik van een aangrenzende openbare ruimte.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regel in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.26(beweegbaar constructieonderdeel: gevarenzone)1Een beweegbaar constructieonderdeel dat zich in geopende stand kan bevinden boven een voor motorvoertuigen openstaande weg, ligt, gemeten vanaf de onderzijde van dat onderdeel, meer dan 4,2 m boven die weg.2Het eerste lid geldt niet voor een deur van een ruimte met een vloeroppervlakte van minder dan 0,5 m2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.6Beperking van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie3.27(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie voldoende wordt beperkt.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.28(stookplaats)1Materiaal ter plaatse van of nabij een stookplaats is onbrandbaar, bepaald volgens NEN 6064, als:
a.op het materiaal een intensiteit aan warmtestraling kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, groter is dan 2 kW/m2; of
b.in het materiaal een temperatuur kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, hoger is dan 90 °C.
2Bij toepassing van het eerste lid kan in plaats van onbrandbaar, bepaald volgens NEN 6064, worden uitgegaan van brandklasse A1, of A1fl, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.29(rookgasafvoer)1Materiaal van een voorziening voor de afvoer van rookgas en materiaal dat in de nabijheid van die voorziening is toegepast, waarin een volgens NEN 8062 bepaalde temperatuur kan optreden van meer dan 90 °C:
a.voldoet aan brandklasse A1 volgens NEN-EN 13501-1; of
b.is onbrandbaar, bepaald volgens NEN 6064.
2Het eerste lid is niet van toepassing op een samenstel van een voorziening voor de afvoer van rookgas en materiaal in de nabijheid daarvan dat voldoet aan NEN 6062.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.7Beperking van het ontwikkelen van brand en rook3.30(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat brand en rook zich niet snel kunnen ontwikkelen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.30 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.30gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenzijde grenzend aan debinnenluchtbuitenluchtbinnenoppervlakbuitenoppervlakbeloopbaar vlakvrijgestelde oppervlaktetoepassing Euroklassenextra beschermde vluchtroutebeschermde routeoverigextra beschermde vluchtroutebeschermde routeoverigartikel3.313.323.333.343.353.313.32lid1234512312312*11[brandklasse][brandklasse]1Woonfunctieain een woongebouw123–51231231–*224224bandere woonfunctie1–3–51231231–*2442442Bijeenkomstfunctie1–3–51231231–*2442443Celfunctie1–3451231231–*1141144Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied123–51231231–*224244bandere gezondheidszorgfunctie1–3–51231231–*2442445Industriefunctie1–3–51231231–*2442446Kantoorfunctie1–3–51231231–*2442447Logiesfunctieain een logiesgebouw123–51231231–*224244bandere logiesfunctie1–3–51231231–*2442448Onderwijsfunctie1–3–51231231–*2442449Sportfunctie1–3–51231231–*24424410Winkelfunctie1–3–51231231–*24424411Overige gebruiksfunctie––––––––––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijndeatunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer––3––123123–2*–––244bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––123123–2*–––244
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.31(binnenoppervlak)1Een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de binnenlucht heeft een volgens NEN 6065 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting, die voldoet aan de in tabel 3.30 aangegeven brandklasse en een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 10 m-1.2In afwijking van het eerste lid heeft een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de binnenlucht in een besloten ruimte waardoor een beschermde route voert een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 5,4 m-1.3In afwijking van het eerste lid heeft een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de binnenlucht in een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 5,4 m-1.4In afwijking van het eerste lid heeft een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de binnenlucht in een celeenheid een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 5,4 m-1.5In afwijking van het eerste lid voldoet het beweegbare deel van een deur in een inwendige scheidingsconstructie op een route tussen:
a.een gebruiksgebied, een toiletruimte of een badruimte en een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert; en
b.een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert en de in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte;
aan brandklasse 4, bepaald volgens NEN 6065.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.32(buitenoppervlak)1Een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de buitenlucht heeft een volgens NEN 6065 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting, die voldoet aan de in tabel 3.30 aangegeven brandklasse.2In afwijking van het eerste lid hebben een deur, een raam, een kozijn of een daaraan gelijk te stellen constructieonderdeel een volgens NEN 6065 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting die voldoet aan brandklasse 4.3Het eerste lid is niet van toepassing op de bovenzijde van een dak.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.33(beloopbaar vlak)1In afwijking van artikel 3.31 geldt voor de bovenzijde van een vloer, een trap of een hellingbaan die grenst aan de binnenlucht een volgens NEN 1775 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting van klasse T3 en een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 10 m-1.2In afwijking van artikel 3.32 geldt voor de bovenzijde van een vloer, een trap of een hellingbaan die grenst aan de buitenlucht een volgens NEN 1775 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting van klasse T3.3In afwijking van het eerste en tweede lid geldt voor de bovenzijde van een vloer, een trap of een hellingbaan waarover een extra beschermde vluchtroute voert een volgens NEN 1775 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting van klasse T1.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.34(vrijgestelde oppervlakte)1Op ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen van elke afzonderlijke ruimte, waarvoor volgens de artikelen 3.31 tot en met 3.33 een eis geldt, is die eis niet van toepassing.2Voor bouwwerken geen gebouw zijnde is op ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen, waarvoor volgens de artikelen 3.31 tot en met 3.33 een eis geldt, die eis niet van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.35(toepassing Euroklassen)Bij toepassing van de artikelen 3.31 tot en met 3.33 kan in plaats van:
a.brandklasse 1, bepaald volgens NEN 6065, worden uitgegaan van brandklasse B, bepaald volgens NEN-EN 13501-1;
b.brandklasse 2, bepaald volgens NEN 6065, in een besloten ruimte worden uitgegaan van brandklasse B en in een niet-besloten ruimte van brandklasse C, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1;
c.brandklasse 3, bepaald volgens NEN 6065, worden uitgegaan van brandklasse C, bepaald volgens NEN-EN 13501-1;
d.brandklasse 4, bepaald volgens NEN 6065, worden uitgegaan van brandklasse D, bepaald volgens NEN-EN 13501-1;
e.brandklasse T1, bepaald volgens NEN 1775, worden uitgegaan van brandklasse Cfl, bepaald volgens NEN-EN 13501-1;
f.brandklasse T3, bepaald volgens NEN 1775, worden uitgegaan van brandklasse Dfl, bepaald volgens NEN-EN 13501-1; en
g.een rookproductie met een rookdichtheid van ten hoogste 10 m-1 of 5,4 m-1, bepaald volgens NEN 6066, worden uitgegaan van rookklasse s2, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.8Beperking van uitbreiding van brand3.36(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat de uitbreiding van brand:
a.naar bouwwerken op andere percelen beperkt blijft; en
b.geen gevaar oplevert voor het vluchten en hulpverlening bij brand.
2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.36 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.36gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenbrandcompartiment:liggingbrandcompartiment:omvangopvangcompartimentwbdbo:niveau van eisenwbdbo:bepalingsmethodebrandcompartiment:omvangartikel3.373.383.393.403.413.38lid1234567123456781212121[m2]1Woonfunctieawoonwagen1–––––––2–––––––––212–bandere woonfunctie1–3––––1–3–567–––1–122.0002Bijeenkomstfunctie1–3––––1–3–––78––1–122.0003Celfunctie1–3––––1–3–––7–1–1–122.0004Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied1–3––––1–3–––7––21–122.000bandere gezondheidszorgfunctie1–3––––1–3–––7–––1–122.0005Industriefunctiealichte industriefunctie voor het houden van dieren1–345671–3–––7–––1–123.000bandere lichte industriefunctie1–345671–3–––––––1–123.000candere industriefunctie1–345––1–3–––––––1–123.0006Kantoorfunctie1–3––––1–3–––78––1–122.0007Logiesfunctie1–3––––1–3–––7–––1–121.0008Onderwijsfunctie1–3––––1–3–––7–––1–123.0009Sportfunctie1–3––––1–3–––7–––1–123.00010Winkelfunctie1–3––––1–3–––78––1–122.00011Overige gebruiksfunctie1–3456–1–3–––78––1–123.00012Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m123–––––––4––––––1–12–bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20243.37(brandcompartiment: ligging)1Een besloten ruimte ligt in een brandcompartiment. Dit is niet van toepassing op:
a.een toiletruimte;
b.een badruimte;
c.een liftschacht, als de constructieonderdelen aan de binnenzijde van de schacht voldoen aan een volgens NEN 6065 bepaalde bijdrage tot brandvoortplanting die voldoet aan klasse 2 en een rookproductie met een volgens NEN 6066 bepaalde rookdichtheid van ten hoogste 5,4 m-1, of aan brandklasse B en rookklasse s2, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1; en
d.een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 100 m2, niet bestemd voor een of meer verbrandingstoestellen met een totale nominale belasting van meer dan 160 kW.
2Een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m ligt in een brandcompartiment.3In afwijking van het eerste lid voert een extra beschermde vluchtroute niet door een brandcompartiment.4Een niet-besloten gebruiksgebied ligt in een brandcompartiment.5Het eerste en vierde lid zijn niet van toepassing op een gebruiksfunctie of gebruiksfuncties van dezelfde soort, met een totale gebruiksoppervlakte van niet meer dan 3.000 m2 en een vuurbelasting niet groter dan 500 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090.6Het eerste en vierde lid zijn niet van toepassing op een gebruiksfunctie of gebruiksfuncties van dezelfde soort, met een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 100 m2.7Het eerste en vierde lid zijn niet van toepassing op een lichte industriefunctie met een permanente vuurbelasting niet groter dan 200 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.38(brandcompartiment: omvang)1Een brandcompartiment heeft een gebruiksoppervlakte die niet groter is dan de in tabel 3.36 aangegeven oppervlakte.2In een brandcompartiment liggen ten hoogste vier woonwagens en nevengebruiksfuncties daarvan met een totale gebruiksoppervlakte van niet meer dan 1.000 m2.3Een brandcompartiment strekt zich uit over niet meer dan een bouwwerkperceel.4Een brandcompartiment strekt zich uit over niet meer dan een wegtunnelbuis.5In een brandcompartiment liggen ten hoogste een woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan.6In afwijking van het vijfde lid is een gemeenschappelijk verblijfsgebied toegestaan, als dat verblijfsgebied een afzonderlijk brandcompartiment is.7Een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van meer dan 100 m2 is een afzonderlijk brandcompartiment.8Bij een brandcompartiment van een industriefunctie met een gebruiksoppervlakte van meer dan 2.000 m2 is het eerste lid niet van toepassing op een of meer in dat brandcompartiment gelegen nevengebruiksfuncties.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.39(opvangcompartiment)1In afwijking van artikel 3.38, eerste lid, is de gebruiksoppervlakte van een brandcompartiment met een of meer celeenheden ten hoogste 1.000 m2 en niet groter dan 77% van de gebruiksoppervlakte van het gebouw.2Een brandcompartiment met bedgebied voor bedgebonden patiënten is niet groter dan 77% van de gebruiksoppervlakte van de bouwlaag waarop dit brandcompartiment ligt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.40(weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: niveau van eisen)1De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ander brandcompartiment en een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert is ten minste 20 minuten.2De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ander brandcompartiment is ten minste 20 minuten of de afstand tussen een brandcompartiment en een ander brandcompartiment is ten minste 5 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.41(weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: bepalingsmethode)1De in artikel 3.40 bedoelde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag wordt bepaald volgens NEN 6068.2Bij het bepalen van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ruimte van een op een aangrenzend bouwwerkperceel gelegen gebouw wordt voor het op het andere bouwwerkperceel gelegen gebouw uitgegaan van een identiek maar spiegelsymmetrisch ten opzichte van de perceelsgrens gelegen gebouw. Als het bouwwerkperceel grenst aan:
a.een openbare weg;
b.openbaar water;
c.openbaar groen; of
d.een perceel daarvan dat niet is bestemd voor bebouwing of voor een speeltuin, een kampeerterrein of opslag van brandgevaarlijke stoffen;
vindt deze spiegeling plaats ten opzichte van het hart van die weg, dat water, dat groen of dat perceel.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.9Verdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rook3.42(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat uitbreiding van brand en verspreiding van rook in verdergaande mate wordt beperkt dan bepaald in paragraaf 3.2.8 zodat veilig kan worden gevlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.42 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.42gebruiksfunctieleden van toepassingwaardensubbrandcompartiment:liggingbeschermdsubbrandcompartiment:liggingbeschermdsubbrandcompartiment:omvangsubbrandcompartiment:weerstand tegenrookdoorgangbeschermdsubbrandcompartiment:wbdbobeschermdsubbrandcompartiment:omvangartikel3.433.443.453.463.473.45lid12312341234567*121[m2]1Woonfunctieavoor zorg met een g.o. > 1.000 m21231–––12–––––*1–200bwoonwagen12––––––––––––*–––candere woonfunctie1231–––1––––––*1–1.0002Bijeenkomstfunctie123–––––––––––*–––3Celfunctie123––3–––3––––*12–4Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied123–2–––––45––*12–bandere gezondheidszorgfunctie123–––––––––––*–––5Industriefunctie123–––––––––––*–––6Kantoorfunctie123–––––––––––*–––7Logiesfunctie123–––41––––67*1–1.0008Onderwijsfunctie123–––––––––––*–––9Sportfunctie123–––––––––––*–––10Winkelfunctie123–––––––––––*–––11Overige gebruiksfunctie123–––––––––––*–––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m123–––––––––––*–––bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.43(subbrandcompartiment: ligging)1Een brandcompartiment is ingedeeld in een of meer subbrandcompartimenten of ruimten waardoor een beschermde route voert.2Een beschermde route ligt niet in het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint.3In afwijking van het eerste lid kan een verblijfsgebied voor bewaking buiten een subbrandcompartiment liggen als:
a.constructieonderdelen in dat gebied voldoen aan de eisen die artikel 3.31 stelt aan constructieonderdelen die grenzen aan de binnenlucht in een ruimte waardoor een beschermde route voert; en
b.aankleding in dat gebied voldoet aan de eisen die artikel 6.14 stelt aan aankleding in een ruimte waardoor een beschermde route voert.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.44(beschermd subbrandcompartiment: ligging)1Een verblijfsruimte ligt in een beschermd subbrandcompartiment.2Een bedruimte ligt in een beschermd subbrandcompartiment.3Een celeenheid ligt in een beschermd subbrandcompartiment.4Een logiesverblijf ligt in een beschermd subbrandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.45(beschermd subbrandcompartiment: omvang)1Een beschermd subbrandcompartiment heeft een gebruiksoppervlakte van ten hoogste de in tabel 3.42 aangegeven oppervlakte.2In afwijking van het eerste lid heeft een beschermd subbrandcompartiment met alleen gezamenlijke ruimten een gebruiksoppervlakte van ten hoogste 1.000 m2.3Een celeenheid is een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment.4Een beschermd subbrandcompartiment met bedgebied omvat alleen een of meer bedruimten en ruimten die ten dienste staan van die bedruimten en heeft een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 1.000 m2.5Een beschermd subbrandcompartiment als bedoeld in het vierde lid, bestemd voor bedgebonden patiënten, heeft, afhankelijk van het bewakingsniveau, een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 100 m2 zonder bewaking en ten hoogste 1.000 m2 bij permanente bewaking.6Een logiesverblijf is een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment.7Een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment is een afzonderlijk subbrandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.46(subbrandcompartiment: weerstand tegen rookdoorgang)De volgens NEN 6075 bepaalde weerstand tegen rookdoorgang van een subbrandcompartiment naar een besloten ruimte in het brandcompartiment is ten minste 20 minuten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.47(beschermd subbrandcompartiment: weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag)1De volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een beschermd subbrandcompartiment als bedoeld in artikel 3.44 naar een andere ruimte in het brandcompartiment is ten minste 20 minuten.2Bij het bepalen van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag, bedoeld in het eerste lid, blijft onder een deur een oppervlak van niet meer dan 0,02 m2 bij een hoogte van niet meer dan 0,05 m, gemeten vanaf de vloer, buiten beschouwing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.10Vluchtroutes: verloop3.48(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige vluchtroutes dat bij brand een veilige plaats kan worden bereikt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.48 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.48gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenvluchtroutevluchten naar de uitgang van eensubbrandcompartimentbeschermde routeextra beschermde vluchtrouteveiligheidsroutetweede vluchtroutevluchten naar de uitgang van eensubbrandcompartimentartikel3.493.503.513.523.533.543.50lid123412312123121231[m]1Woonfunctie1–––1––1–1––1–123452Bijeenkomstfunctie12––1–3–2–23–2123603Celfunctie–2––1–3–2–23–2123754Gezondheidszorgfunctie12––1–3–2–23–2123755Industriefunctie12––1–3–2–23–2123756Kantoorfunctie12––1–3–2–23–2123757Logiesfunctie12––1–3–2–23–2123758Onderwijsfunctie12––1–3–2–23–2123609Sportfunctie12––1–3–2–23–21237510Winkelfunctie12––1–3–2–23–21237511Overige gebruiksfunctie12––1–3–2–23–21237512Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1–3––2–1––––––––––bander bouwwerk geen gebouw zijnde1––4––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.49(vluchtroute)1Op elk punt van een voor personen bestemd gedeelte van een vloer begint een vluchtroute die leidt naar het aansluitende terrein en vandaar naar de openbare weg.2Op elk punt van een voor personen bestemd gedeelte van een vloer van een celfunctie of van een nevengebruiksfunctie daarvan begint een vluchtroute die, al dan niet via een buitenruimte, leidt naar een ander brandcompartiment.3Op elk punt van een rijbaan begint een vluchtroute die leidt naar het aansluitende terrein en vandaar naar de buiten de wegtunnel gelegen openbare weg.4Een bouwwerk geen gebouw zijnde heeft, afhankelijk van zijn bestemming en grootte, voldoende en zodanig ingerichte vluchtroutes dat bij brand op doeltreffende en veilige wijze kan worden gevlucht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.50(vluchten naar de uitgang van een subbrandcompartiment)1De loopafstand tussen een punt in een gebruiksgebied en een uitgang van het subbrandcompartiment waarin dat gebruiksgebied ligt, is niet groter dan de in tabel 3.48 aangegeven afstand.2De loopafstand tussen een punt op een rijbaanvloer en een uitgang van het subbrandcompartiment is ten hoogste 150 m. De afstand tussen twee uitgangen is ten hoogste 250 m, gemeten langs de tunnelwand.3Een subbrandcompartiment en een daarin gelegen verblijfsruimte voor meer dan 225 personen hebben ten minste twee uitgangen waardoor een vluchtroute loopt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.51(beschermde route)1Een vluchtroute is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een beschermde route, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.2Een vluchtroute waarop ten hoogste 60 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een beschermde route, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.52(extra beschermde vluchtroute)1Een vluchtroute die door een gemeenschappelijke verkeersruimte voert waarop een totale gebruiksoppervlakte van meer dan 500 m2 aan woonfuncties is aangewezen, is een extra beschermde vluchtroute.2Een vluchtroute waarop meer dan 60 en ten hoogste 225 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een extra beschermde vluchtroute, tenzij dat compartiment rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.3Een vluchtroute in een besloten trappenhuis waarin een hoogteverschil van meer dan 12,5 m wordt overbrugd, is een extra beschermde vluchtroute.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.53(veiligheidsroute)1Een vluchtroute die door een gemeenschappelijke verkeersruimte voert waarop een totale gebruiksoppervlakte van meer dan 1.500 m2 aan woonfuncties is aangewezen, is een veiligheidsroute.2Een vluchtroute waarop meer dan 225 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een veiligheidsroute, tenzij dat compartiment rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.54(tweede vluchtroute)1Als op een vluchtroute een tweede vluchtroute begint, zijn de artikelen 3.51, 3.52, eerste en tweede lid, en 3.53 niet van toepassing vanaf het punt dat de twee vluchtroutes door verschillende ruimten voeren.2In afwijking van het eerste lid kunnen de twee vluchtroutes vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de eerste vluchtroute begint door dezelfde ruimte voeren als:
a.de ruimte grenst aan de uitgang van het subbrandcompartiment;
b.de vluchtroutes in de ruimte naar verschillende uitgangen voeren; en
c.als de ruimte een besloten ruimte is, de loopafstand in die ruimte gemeten over beide vluchtroutes ten hoogste 30 m is en ten hoogste 70 m als de vluchtroutes in die ruimte beschermde routes zijn.
3In afwijking van het eerste lid kunnen de twee vluchtroutes vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de eerste vluchtroute begint door dezelfde ruimte voeren voor zover de vluchtroute een veiligheidsroute is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.11Vluchtroutes: inrichting3.55(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft vluchtroutes met een zodanige inrichting dat bij brand een veilige plaats kan worden bereikt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.55 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.55gebruiksfunctieleden van toepassingwaardeninrichting vluchtroute: weerstandtegen rookdoorganginrichting vluchtroute: wbdboinrichting vluchtroute:permanente vuurbelastinginrichting vluchtroute: vrije doorganginrichting vluchtroute: niet-besloten ruimtebreedtehoogteartikel3.563.573.583.593.603.59lid***12*1[m][m]1Woonfunctie***1–*0,51,72Bijeenkomstfunctie***1–*0,51,73Celfunctie***1–*0,51,74Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied***12*0,51,7bandere gezondheidszorgfunctie***1–*0,51,75Industriefunctie***1–*0,51,76Kantoorfunctie***1–*0,51,77Logiesfunctie***1–*0,51,78Onderwijsfunctie***1–*0,51,79Sportfunctie***1–*0,51,710Winkelfunctie***1–*0,51,711Overige gebruiksfunctie***1–*0,51,712Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m*–*1–*0,71,9bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––*––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.56(inrichting vluchtroute: weerstand tegen rookdoorgang)De volgens NEN 6075 bepaalde weerstand tegen rookdoorgang tussen een besloten ruimte waardoor een beschermde route of extra beschermde vluchtroute voert en de in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte is ten minste 20 minuten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.57(inrichting vluchtroute: weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag)Tussen de verschillende ruimten, bedoeld in artikel 3.54, eerste lid, is een volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van ten minste 20 minuten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.58(inrichting vluchtroute: permanente vuurlast)Het product van de volgens NEN 6090 bepaalde permanente vuurlast en de netto-vloeroppervlakte van een ruimte waardoor een veiligheidsroute voert is per bouwlaag ten hoogste 7.000 MJ.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.59(inrichting vluchtroute: vrije doorgang)1Een ruimte waardoor een vluchtroute voert heeft een vrije doorgang met ten minste de in tabel 3.55 aangegeven breedte en hoogte.2Een ruimte waardoor een vluchtroute voert vanuit een bedgebied voor bedgebonden patiënten naar een ander brandcompartiment als bedoeld in artikel 3.39, tweede lid, heeft een vrije doorgang waardoor een blok met een lengte van 2,3 m, een hoogte van 1,2 m en een breedte van 1,1 m horizontaal kan worden voortbewogen. Deze vluchtroute voert niet over een trap of door een liftkooi.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.60(inrichting vluchtroute: niet-besloten ruimte)Een niet-besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert heeft een zodanige capaciteit voor de afvoer van warmte en rook en de toevoer van verse lucht dat die ruimte tijdens brand kan worden gebruikt om te vluchten en voor het verrichten van reddings- en bluswerkzaamheden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.2.12Wegtunnels: hulpverlening bij brand3.61(aansturingsartikel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m is zodanig dat de hulpverlening binnen redelijke tijd personen kan redden en brand kan bestrijden.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regel in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.62(hulppost wegtunnel)Een wegtunnelbuis met een lengte van meer dan 250 m heeft een zodanig aantal hulpposten dat de loopafstand tussen een punt op de rijbaanvloer en ten minste een hulppost niet groter is dan 75 m. Deze afstand wordt gemeten over een route die alleen voert over vloeren, trappen of hellingbanen zonder dat deuren worden gepasseerd die met een sleutel moeten worden geopend. De afstand tussen twee opeenvolgende hulpposten is ten hoogste 100 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3Gezondheid3.3.1Wering van vocht3.63(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft scheidingsconstructies waarmee de vorming van allergenen door vocht in verblijfsruimten, toiletruimten en badruimten voldoende wordt beperkt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.63 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.63gebruiksfunctieleden van toepassingwering van vocht vanbuitenwateropnameartikel3.643.65lid123*1Woonfunctie123*2Bijeenkomstfunctie123*3Celfunctie123*4Gezondheidszorgfunctie123*5Industriefunctie–––*6Kantoorfunctie123*7Logiesfunctie123*8Onderwijsfunctie123*9Sportfunctie123*10Winkelfunctie123*11Overige gebruiksfunctie––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.64(wering van vocht van buiten)1Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsruimte, een toiletruimte of een badruimte is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.2Een constructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsruimte, een toiletruimte of een badruimte en een kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op het kunnen binnendringen van vocht in de verblijfsruimte, de toiletruimte of de badruimte, is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.3Een inwendige scheidingsconstructie van een verblijfsruimte, een toiletruimte of een badruimte, voor zover die scheidingsconstructie niet grenst aan een andere verblijfsruimte, een andere toiletruimte of een andere badruimte, is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.65(wateropname)Een scheidingsconstructie van een badruimte heeft aan een zijde die grenst aan die ruimte tot 1 m boven de vloer van die ruimte een volgens NEN 2778 bepaalde wateropname die gemiddeld niet groter is dan 0,01 kg/(m2.s½) en op geen enkele plaats groter dan 0,2 kg/(m2.s½).201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3.2Luchtverversing3.66(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voorziening voor luchtverversing waarmee het ontstaan van een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.66 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.66gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenluchtverversing verblijfsruimte, toiletruimte en badruimteluchtverversing overige ruimtenverdunning en plaats van de openingluchtkwaliteit: toevoer van ventilatieluchtluchtkwaliteit: afvoer van binnenluchtluchtverversing verblijfsruimteartikel3.673.683.693.703.713.67lid123456712345*12312342dm3/sec per persoon1Woonfunctie1–3456–123–––12–12–4–2Bijeenkomstfunctiea.voor kinderopvang–23––6–123–––12–12–43,44b.voor alcoholgebruik–23––67123–––12–12–42,12c.overige bijeenkomstfunctie–23––6–123–––12–12–42,123Celfunctie–23––6–123–––12–12–4a.verblijfsruimte van een celeenheid6,40b.andere verblijfsruimte3,444Gezondheidszorgfunctie–23––6–123–––12–12–43,445Industriefunctie–23––6–123–––12–12–43,446Kantoorfunctie–23––6–123–––12–12–43,447Logiesfunctie–234–6–123–––12–12–46,408Onderwijsfunctie–23––6–123–––12–12–43,449Sportfunctie–23––6–123–––12–12–43,4410Winkelfunctie–23––6–123–––12–12–42,1211Overige gebruiksfunctiea.voor het stallen van motorvoertuigen–––––6–12–4–*12–12–4–b.overig bouwwerk geen gebouw zijnde andere overige gebruiksfunctie–––––6–123–––12–12–4–12Bouwwerk geen gebouw zijndea.wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m–––––––––––5–––3––3––b.andere tunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer–––––––––––5–––––––––c.ander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––123–––1––1––––
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20243.67(luchtverversing verblijfsruimte, toiletruimte en badruimte)1Een verblijfsruimte heeft een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 0,7 dm3/s per m2 vloeroppervlakte, met een minimum van 7 dm3/s.2Een verblijfsruimte heeft een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste de in tabel 3.66 aangegeven capaciteit per persoon.3Onverminderd het eerste en tweede lid heeft een verblijfsruimte met een opstelplaats voor een kooktoestel of met een opstelplaats voor een open verbrandingstoestel voor warmwater een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 21 dm³/s. Een opstelplaats voor een kooktoestel of een warmwatertoestel met een nominale belasting van meer dan 15 kW, of voor een warmwatertoestel dat geen open verbrandingstoestel is, blijft hierbij buiten beschouwing.4Een voorziening voor luchtverversing voor meer dan een verblijfsruimte heeft een capaciteit die ten minste voldoet aan de hoogste waarde die volgens het eerste tot en met derde lid is bepaald voor een op die voorziening aangewezen verblijfsruimte.5Een voorziening voor luchtverversing voor een verblijfsgebied dat bestaat uit meer dan een gemeenschappelijke verblijfsruimte heeft, in afwijking van het vierde lid, een capaciteit die ten minste voldoet aan de som van de waarden die volgens het eerste tot en met derde lid is bepaald voor de op die voorziening aangewezen verblijfsruimten.6Een toiletruimte en een badruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste:
a.7 dm3/s bij een toiletruimte; en
b.14 dm3/s bij een badruimte.
7Onverminderd het tweede lid heeft een verblijfsruimte een voorziening voor luchtverversing met een mechanische aan- of afvoer met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 3,8 dm3/s per m2 vloeroppervlakte.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20243.68(luchtverversing overige ruimten)1Een ruimte met een opstelplaats voor een gasmeter heeft een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 1 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte, met een minimum van 2 dm3/s.2Een liftschacht heeft een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 3,2 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die liftschacht.3Een opslagruimte voor huishoudelijk afval met een vloeroppervlakte van meer dan 1,5 m2 heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 10 dm³/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte, of een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 100 dm³/s als de ruimte groter is dan 10 m2.4Een stallingruimte voor motorvoertuigen heeft een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste 3 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.5Een tunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer heeft afhankelijk van zijn bestemming en tunnellengte een voorziening voor luchtverversing met voldoende capaciteit. Bij een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 500 m is de voorziening een mechanische voorziening voor luchtverversing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.69(luchtkwaliteit: plaats van de uitmonding)Bij een voorziening voor mechanische ventilatie van een stallingruimte voor motorvoertuigen met ten minste 20 parkeerplaatsen:
a.wordt de uit de parkeergarage afgezogen lucht verticaal uitgeblazen op ten minste 5 m boven het straatniveau of, als binnen 25 m van de uitblaasopening een gebouw ligt met een hoogste daklijn die meer dan 5 m boven het straatniveau ligt, ten minste 1 m boven de hoogste daklijn van dat gebouw; en
b.is de snelheid van de uitgeblazen lucht, gemeten bij de rand van de uitblaasopening, ten minste 10 m/s.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.70(luchtkwaliteit: toevoer van ventilatielucht)1De toevoer van verse lucht naar een liftschacht voor een brandweerlift vindt rechtstreeks van buiten of via de liftmachineruimte van buiten plaats.2De toevoer van verse lucht naar een opslagruimte voor huishoudelijk afval vindt rechtstreeks van buiten plaats.3Bij een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m vindt de toevoer van verse lucht rechtstreeks van buiten plaats.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.71(luchtkwaliteit: afvoer van binnenlucht)1De afvoer van binnenlucht uit een liftschacht voor een brandweerlift vindt rechtstreeks naar buiten of via de liftmachineruimte naar buiten plaats.2De afvoer van binnenlucht vindt rechtstreeks naar buiten plaats uit:
a.een toiletruimte;
b.een badruimte; en
c.een opslagruimte voor huishoudelijk afval.
3De afvoer van binnenlucht uit een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m vindt rechtstreeks naar buiten plaats.4Ten minste 21 dm³/s van de capaciteit van de afvoer van binnenlucht uit een verblijfsruimte waarin zich een opstelplaats voor een kooktoestel bevindt, wordt rechtstreeks naar buiten afgevoerd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3.3Spuivoorziening3.72(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voorziening voor het zo nodig snel kunnen afvoeren van sterk verontreinigde binnenlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.72 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.72gebruiksfunctieleden van toepassingcapaciteitspuivoorzieningartikel3.73lid1231Woonfunctie1232Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang1–3bandere bijeenkomstfunctie–––Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties–––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.73(capaciteit spuivoorziening)1Een verblijfsruimte heeft een spuivoorziening met een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van de spuiventilatie van ten minste 3 dm³/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.2Het eerste lid is niet van toepassing op een gemeenschappelijke verblijfsruimte.3De in het eerste lid bedoelde capaciteit kan worden gerealiseerd met de in artikel 3.67 bedoelde voorziening voor luchtverversing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3.4Afvoer van rookgas en toevoer van verbrandingslucht3.74(aansturingsartikel)1Een bouwwerk met een verbrandingstoestel heeft voorzieningen voor de toevoer van verbrandingslucht en de afvoer van rookgas, waarmee een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.74 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.74gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheidcapaciteit: afvoer van rookgascapaciteit: toevoer vanverbrandingsluchtrookdoorlatendheidartikel3.753.763.773.78lid121234123*12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties121234123*
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.75(aanwezigheid)1Een ruimte met een verbrandingstoestel heeft voorzieningen voor de afvoer van rookgas en de toevoer van verbrandingslucht. Dit is niet van toepassing op een verblijfsruimte met een of meer kook- of warmwatertoestellen met open verbranding met een nominale belasting van niet meer dan 15 kW per toestel.2Een open verbrandingstoestel is niet opgesteld in een toiletruimte of badruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.76(capaciteit: afvoer van rookgas)1Een voorziening voor de afvoer van rookgas voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van niet meer dan 130 kW heeft een volgens NEN 8757 bepaalde capaciteit van ten minste de volgens de toestelspecificaties voor een doeltreffende verbranding benodigde afvoercapaciteit.2Een voorziening voor de afvoer van rookgas voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van meer dan 130 kW heeft een zodanige capaciteit, dat de verbranding doeltreffend kan plaatsvinden.3Een combinatie van een voorziening voor de afvoer van rookgas met een voorziening voor de afvoer van binnenlucht heeft een volgens NEN 8757 bepaalde capaciteit die gelijk is aan de hoogste waarde die geldt voor de afzonderlijke voorzieningen.4Rookgas stroomt, bepaald volgens NEN 8757, vanaf een verbrandingstoestel naar de uitmonding van de voorziening voor de afvoer van rookgas. Bij de bepaling van de stromingsrichting blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.77(capaciteit: toevoer van verbrandingslucht)1Een voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van niet meer dan 130 kW heeft een volgens NEN 8087 bepaalde capaciteit van ten minste de volgens de toestelspecificaties voor een doeltreffende verbranding benodigde capaciteit.2Een voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van meer dan 130 kW heeft een zodanige capaciteit dat de verbranding doeltreffend kan plaatsvinden.3De richting van de luchtstroming voor de toevoer van verbrandingslucht gaat vanuit de voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht naar een verbrandingstoestel. Bij de bepaling van de stromingsrichting blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.78(rookdoorlatendheid)Het inwendig oppervlak van een overdrukvoorziening voor de afvoer van rookgas heeft, ter voorkoming van verspreiding van voor de gezondheid schadelijke bestanddelen uit de rook, een volgens NEN 8757 bepaalde doorlatendheid die bij een drukverschil van 200 Pa niet groter is dan 0,006 x 10-3m3/s per m2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3.5Bescherming tegen ratten en muizen3.79(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat het binnendringen van ratten en muizen wordt tegengegaan.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.79 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.79gebruiksfunctieleden van toepassingopeningenartikel3.80lid121Woonfunctie122Bijeenkomstfunctie123Celfunctie124Gezondheidszorgfunctie125Industriefunctie––6Kantoorfunctie127Logiesfunctie128Onderwijsfunctie129Sportfunctie1210Winkelfunctie1211Overige gebruiksfunctie––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.80(openingen)1Een uitwendige scheidingsconstructie heeft geen openingen die breder zijn dan 0,01 m. Dit is niet van toepassing op een afsluitbare opening en een uitmonding van:
a.een voorziening voor luchtverversing;
b.een afvoervoorziening voor rookgas; en
c.een ont- en beluchting van een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater en hemelwater.
2In afwijking van het eerste lid is een grotere opening toegestaan voor een nest of een vaste rust- of verblijfplaats voor op grond van afdeling 11.2 van het Besluit activiteiten leefomgeving beschermde diersoorten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420212221-01-202116-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.3.6Daglicht3.81(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat daglicht in voldoende mate kan toetreden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.81 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.81gebruiksfunctieleden van toepassingwaardendaglichtoppervlaktedaglichtoppervlakteartikel3.823.82lid123456781[m2]1Woonfunctie12–––––80,52Bijeenkomstfunctieakinderopvang1234–––80,5bandere bijeenkomstfunctie–––––––––3Celfunctie123–5––80,154Gezondheidszorgfunctie123––6–80,55Industriefunctie–––––––––6Kantoorfunctie123––––80,57Logiesfunctie–––––––––8Onderwijsfunctie123–––780,59Sportfunctie–––––––––10Winkelfunctie–––––––––11Overige gebruiksfunctie–––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.82(daglichtoppervlakte)1Een verblijfsruimte heeft een volgens NEN 2057 bepaalde equivalente daglichtoppervlakte die niet kleiner is dan de in tabel 3.81 aangegeven oppervlakte.2Bij het bepalen van het equivalente daglichtoppervlakte:
a.blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing;
b.blijven daglichtopeningen in een uitwendige scheidingsconstructie die op een loodrecht op het projectievlak van die openingen gemeten afstand van minder dan 2 m vanaf de bouwwerkperceelsgrens liggen buiten beschouwing, waarbij, als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, de afstand wordt aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen; en
c.is de in rekening te brengen belemmeringshoek α, bedoeld in NEN 2057 voor elk te onderscheiden segment niet kleiner dan 25°.
3Het eerste lid is niet van toepassing op een bouwwerk of een gedeelte daarvan voor de landsverdediging of de bescherming van de bevolking.4Het eerste lid geldt niet voor een bedruimte.5In afwijking van het eerste en tweede lid kan in een celeenheid of andere ruimte voor het insluiten van personen worden volstaan met het waarneembaar zijn van de dag- en nachtcyclus.6Het eerste lid geldt alleen voor een bedruimte.7Het eerste lid geldt niet voor een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van meer dan 150 m2.8Als de op grond van het eerste tot en met zevende lid vereiste equivalente daglichtoppervlakte groter is dan de met toepassing van artikel 4.147 vastgestelde ten minste aan te houden equivalente daglichtoppervlakte, kan in plaats van het eerste tot en met de zevende lid artikel 4.147 worden toegepast.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.4Duurzaamheid3.4.1Energieprestatie3.83(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voldoende energieprestatie.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.83 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.83gebruiksfunctieleden van toepassingmaatregelen ter verduurzaming van het energiegebruikgegevens en bescheiden maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruikovergangsrecht maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruikafbakening maatwerkvoorschriften maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruiklabelverplichting kantoorgebouwuitzondering labelverplichting kantoorgebouwartikel3.843.84a3.84b3.863.873.87alid1234567812**123456*1Woonfunctie–––––––––––––––––––5Industriefunctie1234567812**–––––––6Kantoorfunctie1234567812**123456*11Overige gebruiksfunctie1234567812**–––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties1234567812**–––4–––
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.84(maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik)1Aan een gebruiksfunctie worden alle maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik met een terugverdientijd van ten hoogste vijf jaar getroffen.2Onder de in het eerste lid bedoelde maatregelen worden verstaan:
a.energiebesparende maatregelen;
b.maatregelen voor het jaarlijks produceren van hernieuwbare energie op of aan de gebruiksfunctie tot ten hoogste het jaarlijks energiegebruik van de energiedrager van de gebruiksfunctie; en
c.maatregelen voor het vervangen van een energiedrager die leiden tot een lagere emissie van kooldioxide.
3Het eerste lid is niet van toepassing als:
a.het energiegebruik van de gebruiksfunctie in enig kalenderjaar kleiner is dan 50.000 kWh aan elektriciteit en 25.000 m3 aardgasequivalenten;
b.artikel 6.28, aanhef en onder e, f, of h, van dit besluit van toepassing is; of
c.voor de gebruiksfunctie alleen gebruik wordt gemaakt van hernieuwbare energie die wordt opgewekt op of aan de gebruiksfunctie, of deze hernieuwbare energie met overeenkomstige toepassing van NTA 8800 is toe te rekenen aan de gebruiksfunctie.
4Het energiegebruik van de gebruiksfunctie, bedoeld in het derde lid, onder a, en het energiegebruik van de energiedrager van de gebruiksfunctie, bedoeld in het tweede lid, onder b, omvatten het totale energiegebruik van de milieubelastende activiteit waarop de regels over verduurzaming van het energiegebruik, bedoeld in paragraaf 5.4.1 van het Besluit activiteiten leefomgeving, van toepassing zijn.5Aan het eerste lid is in ieder geval voldaan als voor de gebruiksfunctie alle van toepassing zijnde bij ministeriële regeling vastgestelde maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik zijn getroffen.6Op het berekenen van de terugverdientijd, de emissie van kooldioxide en de aardgasequivalenten zijn de bij ministeriële regeling gestelde regels van toepassing.7Onder de in het eerste lid bedoelde maatregelen worden niet verstaan maatregelen voor het gebruik van rie-biomassa, bedoeld in bijlage I van het Besluit activiteiten leefomgeving, voor de productie van elektriciteit en laagwaardige warmte tot en met 100 °C.8Voor de toepassing van dit artikel wordt onder hernieuwbare energie verstaan energie uit hernieuwbare bronnen als bedoeld in artikel 2, onderdeel 1, van de richtlijn hernieuwbare energie.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202327224-07-202310-07-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.84a(gegevens en bescheiden maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik)1Uiterlijk op 1 december 2023 en daarna eenmaal per vier jaar worden aan het bevoegd gezag de volgende gegevens en bescheiden verstrekt:
a.de adresgegevens van de gebruiksfunctie, bedoeld in artikel 3.84, eerste lid;
b.de naam en het nummer van inschrijving in het handelsregister van degene die de activiteit, bedoeld in artikel 3.1, verricht, als diegene is ingeschreven bij het handelsregister;
c.de contactgegevens van degene die de activiteit, bedoeld in artikel 3.1, verricht;
d.een overzicht van de maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik, bedoeld in artikel 3.84, vijfde lid, die zijn getroffen;
e.een overzicht van de maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik, bedoeld in artikel 3.84, vijfde lid, die niet van toepassing zijn omdat een of meer van de in de ministeriële regeling aangegeven randvoorwaarden niet van toepassing zijn;
f.als niet alle van toepassing zijnde maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik als bedoeld in artikel 3.84, vijfde lid, zijn getroffen: een overzicht van de maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik met een terugverdientijd van ten hoogste vijf jaar die zijn getroffen; en
g.het energiegebruik van de gebruiksfunctie, bedoeld in artikel 3.84, derde lid, uitgedrukt in kilowattuur elektriciteit en kubieke meters aardgasequivalent en gemeten over enig kalenderjaar.
2De gegevens en bescheiden worden verstrekt met gebruikmaking van een elektronische voorziening en een formulier die door Onze Minister voor Klimaat en Energie beschikbaar worden gesteld.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202327224-07-202310-07-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.84b(overgangsrecht maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik)Als voor de inwerkingtreding van dit besluit gegevens en bescheiden zijn verstrekt of hadden moeten worden verstrekt als bedoeld in artikel 2.15, tweede, negende of tiende lid, van het Activiteitenbesluit milieubeheer, blijft artikel 2.15 van dat besluit, zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet voor zover gericht op de verplichtingen als bedoeld in artikel 2.15, tweede, negende of tiende lid, en de regels die bij of krachtens dat artikel in samenhang met artikel 1.7, eerste lid, van het Activiteitenbesluit milieubeheer, zijn gesteld, tot 1 december 2027 van toepassing.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202327224-07-202310-07-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.85(uitvoering van aanbevelingen bij het energielabel)Vervallen202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.86(afbakening maatwerkvoorschriften maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik)Een maatwerkvoorschrift over artikel 3.84 kan alleen inhouden het toestaan van een gefaseerde uitvoering van de in artikel 3.84, eerste lid, bedoelde maatregelen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202327224-07-202310-07-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.87(labelverplichting kantoorgebouw)1Het is verboden om een kantoorgebouw in gebruik te nemen of te gebruiken zonder een geldig energielabel als bedoeld in artikel 6.29 met een maximumwaarde voor primair fossiel energiegebruik van 225 kWh/m2.jr, bepaald volgens NTA 8800, of met een in een letter of lettercombinatie uitgedrukte weergave van de energieprestatie van C of beter, die daarin op grond van bij ministeriële regeling gestelde regels is omgezet.2Het eerste lid is niet van toepassing op een kantoorgebouw met een gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties kleiner dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte aan gebruiksfuncties van het gebouw waarvan het kantoorgebouw deel uitmaakt.3Het eerste lid is niet van toepassing op een kantoorgebouw als de totale gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan in het kantoorgebouw of in het gebouw waarvan het kantoorgebouw deel uitmaakt kleiner is dan 100 m².4Het eerste lid is niet van toepassing op een kantoorgebouw:
a.dat niet is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen;
b.dat een gemeentelijk monument, voorbeschermd gemeentelijk monument, provinciaal monument, voorbeschermd provinciaal monument, rijksmonument of voorbeschermd rijksmonument is;
c.dat wordt gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;
d.dat ten hoogste twee jaar wordt gebruikt;
e.dat een alleenstaand gebouw is met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m2; en
f. dat bij minnelijke verwerving als bedoeld in 11.7, eerste lid, onder a, van de wet, wordt verkregen en voor de uitvoering van het werk waarmee die verkrijging verband houdt zal worden gesloopt.
5Als de maatregelen die nodig zijn om de in het eerste lid bedoelde energieprestatie te realiseren een terugverdientijd hebben van meer dan 10 jaar, kan worden volstaan met het treffen van de maatregelen met een terugverdientijd tot en met 10 jaar en de daarbij behorende energieprestatie.6Op het berekenen van de terugverdientijd, bedoeld in het vijfde lid, zijn de bij ministeriële regeling gestelde regels van toepassing.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.87a(uitzondering labelverplichting kantoorgebouw)Artikel 3.87, eerste lid, is niet van toepassing op een kantoorgebouw met een geldig energielabel als bedoeld in artikel 2.1 van het Besluit energieprestatie gebouwen zoals dat gold op 31 december 2020, met een energie-index van 1,3 of beter.202045417-11-202004-11-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.4.2Laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen3.87aa(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft voldoende laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.87b(laadpunt voor elektrische voertuigen)1Een gebouw met een parkeergelegenheid in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde bouwwerkperceel met meer dan 20 parkeervakken, heeft ten minste één laadpunt.2Het eerste lid is niet van toepassing op:
a.een gebouw dat niet is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen;
b.een gebouw met een of meer woonfuncties; en
c.een gebouw met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw.
3Een laadpunt is geschikt voor slim laden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.87c(afbakening maatwerkvoorschriften laadpunt voor elektrische voertuigen)Een maatwerkvoorschrift over artikel 3.87b kan alleen inhouden dat een laadpunt geschikt moet zijn voor bi-directioneel laden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202045417-11-202004-11-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20243.5Bruikbaarheid3.5.1Verblijfsgebied en verblijfsruimte3.88(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft een verblijfsgebied dat bruikbaar is voor de voor de woonfunctie kenmerkende activiteiten.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.89(aanwezigheid niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied)Een woonfunctie heeft een vloeroppervlakte van ten minste 10 m2 aan niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.90(afmetingen verblijfsgebied en verblijfsruimte)1In ten minste een verblijfsgebied ligt een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 7,5 m2 en een breedte van ten minste 2,4 m.2Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben boven de vloer een hoogte van ten minste 2,1 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.5.2Toiletruimte3.91(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft voldoende toiletruimte.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.92(aanwezigheid toiletruimte)Een woonfunctie heeft een toiletruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.93(afmetingen toiletruimte)Een toiletruimte als bedoeld in artikel 3.92 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 0,64 m2, met een breedte van ten minste 0,6 m en een hoogte boven de vloer van ten minste 2 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.5.3Opstelplaatsen3.94(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft opstelplaatsen voor een aanrecht en voor een kooktoestel.2Als voor een woonfunctie in tabel 3.94 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.94gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheidopstelplaatsenafmetingen opstelplaatsenartikel3.953.96lid*121Woonfunctieavoor zorg–––bandere woonfunctie*12Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties–––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.95(aanwezigheid opstelplaats)Een woonfunctie heeft een opstelplaats voor een aanrecht en een opstelplaats voor een kooktoestel die in een besloten ruimte liggen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.96(afmetingen opstelplaats)1Een opstelplaats voor een aanrecht als bedoeld in artikel 3.95 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 0,7 m x 0,4 m.2Een opstelplaats voor een kooktoestel als bedoeld in artikel 3.95 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 0,4 m x 0,4 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.6Toegankelijkheid, bereikbaarheid vanaf de openbare weg3.97(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is vanaf de openbare weg voldoende toegankelijk voor personen met een functiebeperking.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.97 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.97gebruiksfunctieleden van toepassingbereikbaarheid van een gebouwartikel3.98*1Woonfunctiea.woonwagen–b.andere woonfunctie*5Industriefunctiea.lichte industriefunctie–b.andere industriefunctie*11Overige gebruiksfunctie–12Bouwwerk geen gebouw zijnde–Alle niet hierboven genoemd gebruiksfuncties*
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20253.98(bereikbaarheid van een gebouw)Een verhard pad waarover voor personen met een functiebeperking een route loopt tussen de openbare weg en een gebouw wordt in stand gehouden als dit pad is aangelegd om te voldoen aan de eisen voor de bereikbaarheid van het gebouw die golden bij de bouw van het gebouw.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20253.98a(overgangsrecht: bereikbaarheid van een gebouw)Vervallen202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7Bouwwerkinstallaties3.7.1Verlichting3.99(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een zodanige verlichtingsinstallatie dat het bouwwerk veilig kan worden gebruikt en verlaten.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.99 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.99gebruiksfunctieleden van toepassingverlichtingnoodverlichtingaansluiting op voorzieningvoor elektriciteitverduisterde ruimteovergangsrecht: noodverlichtingartikel3.1003.1013.1023.1033.104lid1234512345***1Woonfunctie–––4––––––*––2Bijeenkomstfunctie1––4–1–3–5***3Celfunctie1––4–1–3–5***4Gezondheidszorgfunctie1––4–1–3–5***5Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––*bandere industriefunctie1––4–1–3–5***6Kantoorfunctie1––4–1–3–5***7Logiesfunctieain een logiesgebouw1––4–1–3–5***bandere logiesfunctie1––4–1–3–5*–*8Onderwijsfunctie1––4–1–3–5***9Sportfunctie1––4–1–3–5***10Winkelfunctie1––4–1–3–5***11Overige gebruiksfunctieavoor het personenvervoer–234––23–5***bvoor het stallen van motorvoertuigen–2–4––23–5***candere overige gebruiksfunctie–––4––––––***12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m–––45––345*–*bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––4–––3–5***
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.100(verlichting)1Een verblijfsruimte heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.2Een onder het meetniveau gelegen functieruimte heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.3Een overige gebruiksfunctie voor het personenvervoer met een gebruiksoppervlakte van meer dan 50 m2 heeft in een boven het meetniveau gelegen functieruimte een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.4Een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute of beschermde route voert, heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer en een tredevlak gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.5Een wegtunnelbuis heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer en een tredevlak gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.101(noodverlichting)1Een verblijfsruimte voor meer dan 75 personen en een besloten ruimte waardoor een vluchtroute uit die verblijfsruimte voert, hebben noodverlichting.2Een onder het meetniveau gelegen functieruimte als bedoeld in artikel 3.100, tweede lid, heeft noodverlichting.3Een besloten ruimte als bedoeld in artikel 3.100, vierde lid, heeft noodverlichting.4Een wegtunnelbuis heeft noodverlichting.5Noodverlichting als bedoeld in het eerste tot en met vierde lid geeft binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit gedurende ten minste 60 minuten een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte van ten minste 1 lux.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.102(aansluiting op voorziening voor elektriciteit)Een verlichtingsinstallatie als bedoeld in de artikelen 3.100 en 3.101 is aangesloten op een voorziening voor elektriciteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.103(verduisterde ruimte)Een ruimte bestemd om te worden verduisterd tijdens het gebruik door meer dan 50 personen heeft zodanige voorzieningen dat tijdens de verduistering een redelijke oriëntatie mogelijk is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.104(overgangsrecht: noodverlichting)Zolang de indeling van een bouwwerk of een gedeelte daarvan niet verandert en het aantal personen in dat bouwwerk of gedeelte niet groter is dan het onmiddellijk voorafgaand aan 1 april 2012 voor dat bouwwerk toegestane aantal personen, blijft op dat bouwwerk of gedeelte artikel 3.101 buiten toepassing als dat bouwwerk of dat gedeelte daarvan voldoet aan de artikelen 2.66 en 2.67 van het Bouwbesluit 2003 zoals dit luidde onmiddellijk voorafgaande aan 1 april 2012.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.2Voorziening voor het afnemen en gebruiken van energie3.105(aansturingsartikel)1Bij een bouwwerk met een voorziening voor het afnemen en gebruiken van energie is die voorziening veilig zodat er geen sprake kan zijn van ongevallen zoals elektrocutie, verstikking, brandwonden of verwonding door explosies.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.106(voorziening voor elektriciteit)Een voorziening voor elektriciteit voldoet aan:
a.NEN 1010 bij lage spanning; en
b.de door de Hoofdcommissie voor de Normalisatie uitgegeven leidraad V 1041 bij hoge spanning.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.107(voorziening voor gas)Een voorziening voor gas voldoet aan:
a.NEN 8078 bij een nominale werkdruk van ten hoogste 0,5 bar; en
b.NEN 2078 bij een nominale werkdruk hoger dan 0,5 bar en lager dan 40 bar.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.3Watervoorziening3.108(aansturingsartikel)1Bij een bouwwerk met een voorziening voor drinkwater of warmwater is die voorziening zodanig dat de gezondheid niet nadelig kan worden beïnvloed als gevolg van het vrijkomen, ontstaan of ontwikkelen van gevaarlijke stoffen of biologische agentia in drinkwater of warmwater.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.109(drinkwatervoorziening)Een voorziening voor drinkwater voldoet aan NEN 1006.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.110(warmwatervoorziening)Een voorziening voor warmwater voldoet aan NEN 1006.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.4Afvoer van huishoudelijk afvalwater en hemelwater3.111(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een zodanige voorziening voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater of hemelwater dat het water zonder nadelige gevolgen voor de gezondheid kan worden afgevoerd.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.111 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.111gebruiksfunctieleden van toepassingafvoer van huishoudelijkafvalwaterafvoer van hemelwaterartikel3.1123.113lid12*1Woonfunctie12*2Bijeenkomstfunctie12*3Celfunctie12*4Gezondheidszorgfunctie12*5Industriefunctie12–6Kantoorfunctie12*7Logiesfunctieain een logiesgebouw12*bandere logiesfunctie12–8Onderwijsfunctie12*9Sportfunctie12*10Winkelfunctie12*11Overige gebruiksfunctie12–12Bouwwerk geen gebouw zijnde12–
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.112(afvoer van huishoudelijk afvalwater)1Een gebruiksfunctie met een toilet- of badruimte of met een andere opstelplaats voor een lozingstoestel heeft voor dat lozingstoestel een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater.2Een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater als bedoeld in het eerste lid heeft een zodanige capaciteit dat elk daarop aangesloten lozingstoestel binnen 5 minuten kan worden geleegd en een lucht- en waterdichtheid die voldoen aan NEN 3215.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.113(afvoer van hemelwater)Een binnen een bouwwerk gelegen voorziening voor de opvang en afvoer van hemelwater is, bepaald volgens NEN 3215, lucht- en waterdicht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.5Tijdig vaststellen van brand3.114(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen dat brand tijdig kan worden ontdekt zodat veilig kan worden gevlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.114 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.114gebruiksfunctieleden van toepassingbrandmeldinstallatiemelding en doormeldingrookmeldersartikel3.1153.1163.117lid1234121234561Woonfunctiea.zorgclusterwoning in een woongebouw12––12––––––b.zorgclusterwoning niet in een woongebouw12––––––––––c.groepszorgwoning voor 24-uurs zorg12––12––––––d.groepszorgwoning niet voor 24-uurs zorg12––1–––––––e.voor kamergewijze verhuur–––––––23–5–f.andere woonfunctie––––––1–––––2Bijeenkomstfunctieavoor het aanschouwen van sport––3–––––––––bvoor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar1234–2–––45–candere bijeenkomstfunctie123–––––––––3Celfunctie123––2––––––4Gezondheidszorgfunctie123––2––––––5Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––bandere industriefunctie123–––––––––6Kantoorfunctie123–––––––––7Logiesfunctiea.in een logiesgebouw met 24-uurs bewaking123––––––456b.in een logiesgebouw zonder 24-uurs bewaking123––2–––45–c.andere logiesfunctie––––––––––––8Onderwijsfunctie123–––––––––9Sportfunctie123–––––––––10Winkelfunctie123–––––––––11Overige gebruiksfunctieavoor het stallen van motorvoertuigen123–––––––––bvoor het personenvervoer123–––––––––candere overige gebruiksfunctie––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20243.115(brandmeldinstallatie)1Een gebruiksfunctie heeft een brandmeldinstallatie als bedoeld in NEN 2535 met een omvang van de bewaking en een doormelding zoals aangegeven in bijlage II, als:
a.de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie of de totale gebruiksoppervlakte aan gebruiksfuncties van dezelfde soort in het gebouw voor zover die gebruiksfuncties op eenzelfde vluchtroute zijn aangewezen groter is dan de in die bijlage genoemde waarde;
b.de hoogste vloer van een verblijfsruimte van de gebruiksfunctie gemeten boven het meetniveau hoger ligt dan op de in die bijlage genoemde hoogte; of
c.die bijlage dit aanwijst zonder dat sprake is van een hoogte als hierboven bedoeld.
2Een brandcompartiment waarin een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in het eerste lid ligt, heeft een brandmeldinstallatie met eenzelfde omvang van de bewaking en doormelding als die gebruiksfunctie.3Voor zover vanuit de uitgang van een verblijfsruimte in niet meer dan een richting kan worden gevlucht, zijn de buiten die verblijfsruimte gelegen ruimten waardoor die enkele vluchtroute voert, en verblijfsruimten en ruimten met een verhoogd brandrisico en een doorgang die aan die buiten die verblijfsruimte gelegen ruimte grenst, voorzien van een brandmeldinstallatie met ruimtebewaking als bedoeld in NEN 2535, als:
a.de loopafstand tussen de uitgang van een verblijfsruimte en het punt van waaruit in meer dan één richting kan worden gevlucht meer dan 10 m is;
b.de totale vloeroppervlakte van de ruimten waardoor die enkele vluchtroute voert en van de daarop aangewezen verblijfsruimten meer dan 200 m2 is; of
c.het aantal op de enkele vluchtroute aangewezen verblijfsruimten meer dan twee is.
4Het eerste lid, onder b, is niet van toepassing als boven de in bijlage II bedoelde hoogste vloer niet meer dan zes opstelplaatsen voor bedden voor kinderen zijn.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.116(melding en doormelding)1Een in artikel 3.115 bedoelde brandmeldinstallatie meldt rechtstreeks:
a.naar een zorgcentrale bij zorg op afroep; en
b.naar een zusterpost bij 24-uurszorg.
2Een doormelding als bedoeld in artikel 3.115 vindt rechtstreeks plaats naar de regionale alarmcentrale van de brandweer.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.117(rookmelders)1Een woonfunctie heeft op iedere bouwlaag met een verblijfsruimte of met een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van de woonfunctie een rookmelder die voldoet aan EN 14604.2Bij een woonfunctie voor kamergewijze verhuur heeft een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van de woonfunctie een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555.3Een verblijfsruimte heeft een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555. Dit is niet van toepassing op een verblijfsruimte in een wooneenheid als elke wooneenheid in de woonfunctie in een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment ligt met een volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag vanuit dat beschermd subbrandcompartiment naar een andere ruimte in het brandcompartiment van ten minste 30 minuten.4Een verblijfsruimte en een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van het gebouw hebben een of meer rookmelders die voldoen aan de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555.5Het eerste, tweede, derde en vierde lid zijn niet van toepassing op een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115.6In aanvulling op het vierde lid is het in de primaire inrichtingseisen bedoelde alarmeringssignaal permanent waarneembaar door de voor de 24-uursbewaking van de logiesfunctie verantwoordelijke functionaris of vindt rechtstreekse doormelding plaats naar die functionaris.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.6Vluchten bij brand3.118(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen dat de gebruikers het bouwwerk kunnen ontvluchten of op een andere manier in veiligheid kunnen worden gebracht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.118 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.118gebruiksfunctieleden van toepassingontruimtingsalarminstallatievluchtrouteaanduidingdeuren in vluchtroutes:draairichtingdeuren in vluchtroutes:weerstand bij het openenzelfsluitendeconstructieonderdelenartikel3.1193.1203.1213.1223.123lid1231234512312345612341Woonfunctieavoor zorg met een g.o. > 500 m21–––––––––––––456123–bandere woonfunctie voor zorg1–––––––––––––45–123–cvoor kamergewijze verhuur–––––––––––1–345–123–dandere woonfunctie––––––––––––––45–12––2Bijeenkomstfunctie1––1–34–12––234561–––3Celfunctie1––1–34–12––234561––44Gezondheidszorgfunctie1––1–34–12––234561–––5Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––12––234561–––bandere industriefunctie1––1–34–12––234561–––6Kantoorfunctie1––1–34–12––234561–––7Logiesfunctie–––ain een logiesgebouw met 24-uursbewaking1–31–34–12––234561–––bin een ander logiesgebouw12–1–34–12––234561–––candere logiesfunctie1–––––––12––234561–––8Onderwijsfunctie1––1–34–12––234561–––9Sportfunctie1––1–34–12––234561–––10Winkelfunctie1––1–34–12––234561–––11Overige gebruiksfunctieavoor het stallen van motorvoertuigen1––1–34–12––234561–––bvoor het personenvervoer1––1–34–12––234561–––candere overige gebruiksfunctie––––––––12––234561–––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m––––23–5––3–––4561–––bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––12––2–4561–––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.119(ontruimingsalarminstallatie)1Een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115, eerste tot en met derde lid, heeft een ontruimingsalarminstallatie als bedoeld in NEN 2575.2Het ontruimingssignaal van een in het eerste lid bedoelde ontruimingsalarminstallatie wordt bij het activeren van de automatische melder of handbrandmelder onmiddellijk en in het gehele gebouw in werking gesteld.3In aanvulling op het eerste lid is het ontruimingssignaal van een ontruimingsalarminstallatie permanent waarneembaar door de voor de 24-uursbewaking van de logiesfunctie verantwoordelijke functionaris of vindt rechtstreekse doormelding plaats naar die functionaris.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.120(vluchtrouteaanduiding)1Een ruimte waardoor een verkeersroute voert en een ruimte voor meer dan 50 personen hebben een vluchtrouteaanduiding die voldoet aan NEN 6088 en aan de zichtbaarheidseisen, bedoeld in de artikelen 5.2 tot en met 5.6 van NEN-EN 1838.2Een wegtunnel heeft een vluchtrouteaanduiding die voldoet aan NEN 6088 en aan de zichtbaarheidseisen, bedoeld in de artikelen 5.2 tot en met 5.6, van NEN-EN 1838. De vluchtrouteaanduiding is niet hoger dan 1,5 m boven de vloer aangebracht en de afstand tussen twee vluchtrouteaanduidingen is niet meer dan 25 m, gemeten langs de tunnelwand. Bij de vluchtrouteaanduiding is goed zichtbaar aangegeven de loopafstand in twee richtingen tot het einde van de tunnelbuis of, als die loopafstand korter is, de loopafstand tot de meest nabije toegang tot een beschermde route als bedoeld in artikel 3.51, eerste lid.3Een vluchtrouteaanduiding als bedoeld in het eerste en tweede lid:
a.is aangebracht op een duidelijk waarneembare plaats; en
b.voldoet binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit, gedurende een periode van ten minste 60 minuten, aan de in het eerste of tweede lid bedoelde zichtbaarheidseisen.
4Op een vluchtrouteaanduiding als bedoeld in het eerste lid gelegen op een vluchtroute vanuit een ruimte met een verlichtingsinstallatie die geen noodverlichting is als bedoeld in artikel 3.101, zijn bij het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit de in het eerste lid bedoelde zichtbaarheidseisen niet van toepassing.5Een deur in een tunnel die toegang geeft tot een beschermde route als bedoeld in artikel 3.51, eerste lid, is uitgevoerd in de kleur groen, RAL 6024.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.121(deuren in vluchtroutes: draairichting)1Een deur op een vluchtroute draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in als meer dan 60 personen op die uitgang zijn aangewezen.2Een nooddeur kan geen schuifdeur zijn.3Een deur op een vluchtroute draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.122(deuren in vluchtroutes: weerstand bij het openen)1Een deur op een vluchtroute vanaf de uitgang van een wooneenheid naar de uitgang van de woonfunctie voor kamergewijze verhuur kan worden geopend:
a.door een lichte druk tegen de deur; of
b.met behulp van een ontsluitingsmechanisme dat voldoet aan NEN-EN 179 of NEN-EN 1125.
2Een deur waarop bij het vluchten meer dan 100 personen zijn aangewezen, kan worden geopend door:
a.een lichte druk tegen de deur; of
b.een lichte druk tegen een op circa 1 m boven de vloer over de volle breedte van de deur aangebrachte panieksluiting die voldoet aan NEN-EN 1125.
3Een deur op een vluchtroute die begint in een ruimte voor het insluiten van personen, kan tijdens het vluchten met een sleutel worden geopend.4Een automatisch werkende deur en een voorziening voor toegangs- of uitgangscontrole op een vluchtroute mogen het vluchten niet belemmeren.5Een deur die toegang geeft tot een overdruktrappenhuis is voorzien van een aanduiding waaruit blijkt dat hard duwen noodzakelijk kan zijn. Dit is niet van toepassing op een schuifdeur.6Aan de aan de buitenlucht grenzende zijde van een nooddeur is het opschrift «nooddeur vrijhouden» of «nooduitgang» aangebracht. Dit opschrift voldoet aan de eisen voor aanvullende tekens in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.123(zelfsluitende constructieonderdelen)1Een beweegbaar constructieonderdeel in een inwendige scheidingsconstructie waarvoor een eis aan de weerstand tegen branddoorslag, weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag of weerstand tegen rookdoorgang geldt, is zelfsluitend.2Het eerste lid geldt niet voor een deur in een niet-gemeenschappelijke doorgang.3Het tweede lid geldt niet voor een deur in een gezamenlijke doorgang.4Het eerste lid geldt niet voor een deur van een celeenheid.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.7Bestrijden van brand3.124(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen voor de bestrijding van brand dat brand binnen redelijke tijd kan worden bestreden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.124 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.124gebruiksfunctieleden van toepassingdroge blusleidingbluswatervoorzieningwegtunnelblustoestellenartikel3.1253.1263.127lid1234*1231Woonfunctieavoor zorg met een g.o. > 500 m21–34–––3bvoor kamergewijze verhuur1–34–1–3candere woonfunctie1–34––––2Bijeenkomstfunctie1–34–––33Celfunctie1–34–––34Gezondheidszorgfunctie1–34–––35Industriefunctie1–34–––36Kantoorfunctie1–34–––37Logiesfunctie1–34–––38Onderwijsfunctie1–34–––39Sportfunctie1–34–––310Winkelfunctie1–34–––311Overige gebruiksfunctie1–34–––312Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m–2–4*–23bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.125(droge blusleiding)1Een gebruiksfunctie met een vloer van een verblijfsgebied hoger gelegen dan 20 m boven het meetniveau heeft een droge blusleiding.2Een wegtunnelbuis heeft een op een in artikel 3.126 bedoelde bluswatervoorziening aangesloten droge blusleiding met in een hulppost als bedoeld in artikel 3.62 een brandslangaansluiting die bij brand een capaciteit van ten minste 120 m3/h kan leveren.3De loopafstand tussen een brandslangaansluiting van een in het eerste lid bedoelde droge blusleiding en een punt in een op die aansluiting aangewezen gebruiksgebied is niet groter dan 110 m.4De inrichting van een droge blusleiding voldoet aan NEN 1594 voor:
a.de drukbestendigheid;
b.de onbrandbaarheid van het materiaal van de leiding;
c.de soorten koppelingen voor de aansluiting van brandslangen;
d.de aanduiding van de brandslangaansluitingen; en
e.de aanduiding van de voedingsaansluitingen.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.126(bluswatervoorziening wegtunnel)Een wegtunnel heeft een bluswatervoorziening die bij brand gedurende ten minste 60 minuten een capaciteit van ten minste 120 m3/h kan leveren.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.127(blustoestellen)1Een woonfunctie voor kamergewijze verhuur heeft een draagbaar blustoestel in een gezamenlijke keuken en ten minste een per bouwlaag in een ruimte waardoor een gezamenlijke vluchtroute voert. Dit is niet van toepassing op de aanwezigheid van brandslanghaspels als bedoeld in artikel 6.35, tweede lid.2Een hulppost als bedoeld in artikel 3.62 heeft een draagbaar brandblusapparaat.3Een blustoestel als bedoeld in het eerste en tweede lid is duidelijk zichtbaar opgehangen of gemarkeerd met een pictogram als bedoeld in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.8Toegankelijkheid voor hulpverleningsdiensten3.128(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig toegankelijk voor hulpverleningsdiensten dat tijdig bluswerkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en hulpverlening kan worden geboden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 3.128 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 3.128gebruiksfunctieleden van toepassingbrandweeringangafbakening maatwerkvoorschriftenbrandweeringangmobiele radiocommunicatiehulpverleningsdienstenafbakening maatwerkvoorschriftenmobiele radiocommunicatiehulpverleningsdienstenartikel3.1293.1303.1313.132lid12*12*1Woonfunctie12*–––2Bijeenkomstfunctie12*1–*3Celfunctie12*1–*4Gezondheidszorgfunctie12*1–*5Industriefunctie12*1–*6Kantoorfunctie12*1–*7Logiesfunctieain een logiesgebouw12*1–*bandere logiesfunctie12*–––8Onderwijsfunctie12*1–*9Sportfunctie12*1–*10Winkelfunctie12*1–*11Overige gebruiksfunctie––*1–*12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m12––2*bander bouwwerk geen gebouw zijnde12*1–*
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.129(brandweeringang)1Een bouwwerk met een krachtens de wet voorgeschreven brandmeldinstallatie met inspectiecertificaat heeft een brandweeringang.2In een bouwwerk met een krachtens de wet voorgeschreven brandmeldinstallatie met doormelding wordt een brandweeringang bij een brandmelding automatisch ontsloten of ontsloten met een systeem dat in overleg met de brandweer is bepaald.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.130(afbakening maatwerkvoorschriften brandweeringang)Een maatwerkvoorschrift over artikel 3.129 kan alleen inhouden:
a.dat een bouwwerk geen brandweeringang hoeft te hebben als de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk dat naar het oordeel van het bevoegd gezag niet vereist; of
b.het aanwijzen van een of meer toegangen als brandweeringang als een bouwwerk meerdere toegangen heeft.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.131(mobiele radiocommunicatie hulpverleningsdiensten)1Een voor grote aantallen bezoekers bestemd bouwwerk waarbij het goed functioneren van hulpverleningsdiensten afhankelijk is van mobiele radiocommunicatie heeft, als dat voor die communicatie nodig is, een adequate installatie voor mobiele radiocommunicatie tussen hulpverleningsdiensten binnen en buiten dat bouwwerk.2Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m heeft een adequate installatie voor mobiele radiocommunicatie tussen hulpverleningsdiensten binnen en buiten die wegtunnel.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.132(afbakening maatwerkvoorschriften mobiele radiocommunicatie hulpverleningsdiensten)Met een maatwerkvoorschrift over artikel 3.131, eerste lid, kan alleen nadere invulling worden gegeven aan de maatregelen voor binnenhuisdekking.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.9Aanvullende regels tunnelveiligheid3.133(aansturingsartikel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m heeft zodanige voorzieningen dat de veiligheid voor het wegverkeer is gewaarborgd.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.134(uitrusting hulppost wegtunnel)Een hulppost als bedoeld in artikel 3.62 heeft een noodtelefoon en een wandcontactdoos met een elektrische spanning van 230 volt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.135(bedieningscentrale wegtunnel)Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 500 m is aangesloten op een bedieningscentrale met een voorziening voor permanente videobewaking en automatische detectie van ongevallen en van brand.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.136(afvoer van brandbare en giftige vloeistoffen)Een wegtunnelbuis met een lengte van meer dan 250 m heeft ter beperking van uitbreiding van brand door verspreiding van brandbare vloeistoffen en ter beperking van verspreiding van giftige vloeistoffen een voorziening voor de afvoer van brandbare en giftige vloeistoffen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.137(verkeerstechnische aspecten tunnelbuis)1Een op een wegtunnelbuis aansluitende rijbaan heeft eenzelfde aantal rijstroken als de rijbaan in de wegtunnelbuis. Een eventuele wijziging van het aantal rijstroken buiten de tunnelbuis vindt op zodanige afstand van de tunnelbuis plaats dat geen onrustige verkeersbewegingen in de tunnelbuis door die wijziging kunnen optreden.2In een wegtunnelbuis is geen tweerichtingsverkeer toegestaan.3In afwijking van het tweede lid is tweerichtingsverkeer toegestaan als is aangetoond dat eenrichtingsverkeer in verband met fysieke, geografische of verkeerstechnische omstandigheden niet mogelijk is en het tweerichtingsverkeer met voldoende veiligheidswaarborgen is omgeven.4Bij toepassing van het in het derde lid bedoelde tweerichtingsverkeer is de wegtunnelbuis in ieder geval voorzien van een systeem voor permanent toezicht en een systeem voor de afsluiting van rijstroken en is de toegestane maximumsnelheid ten hoogste 70 km per uur.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20243.138(communicatievoorzieningen wegtunnel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 500 m heeft een voorziening:
a.waarmee door luidsprekers mededelingen kunnen worden gedaan aan personen op elke rijbaan en vluchtroute;
b.voor heruitzending van radiosignalen in elke wegtunnelbuis; en
c.om radio-uitzendingen te kunnen onderbreken om mededelingen te doen.
2Een mededeling als bedoeld in het eerste lid, onder a en c, wordt ten minste in het Nederlands en het Engels gedaan.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.139(aansluiting op noodstroomvoorziening)De voor een evacuatie noodzakelijke voorzieningen, systemen en installaties in een wegtunnel, die voor het functioneren zijn aangewezen op een voorziening voor elektriciteit, zijn aangesloten op een voorziening die binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit gedurende ten minste 60 minuten de werking van die voorzieningen, systemen en installaties zeker stelt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.10Tegengaan van veel voorkomende criminaliteit3.140(aansturingsartikel)1Een woongebouw heeft voorzieningen waarmee veel voorkomende criminaliteit wordt voorkomen.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.141(voorkomen van veel voorkomende criminaliteit in een woongebouw)1Een afsluitbare toegang van een woongebouw heeft een zelfsluitende deur die van buitenaf niet zonder sleutel kan worden geopend.2Als een woonfunctie in een woongebouw alleen bereikbaar is via een afsluitbare gemeenschappelijke verkeersruimte, heeft ten minste een toegang van het woongebouw aan de buitenkant een voorziening waarmee een signaal kan worden gegeven dat in een niet-gemeenschappelijke ruimte van die woonfunctie waarneembaar is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.11Inzicht in de kwaliteit van de binnenlucht3.142(aansturingsartikel)1Een onderwijsfunctie voor basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, voortgezet onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs 2020 of speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra heeft een voorziening die inzicht geeft in de kwaliteit van de binnenlucht.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20253.143(kooldioxidemeter)1Een verblijfsruimte in een onderwijsfunctie voor basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, voortgezet onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs 2020 of speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra heeft een kooldioxidemeter.2De kooldioxidemeter:
a.functioneert continu op:
1°.de gangbare elektrische netspanning, waarbij een tijdelijke onderbreking van de elektrische aansluiting de ingestelde signaalniveaus niet verstoort; of
2°.een elektrische voeding met een signaalfunctie als de capaciteit van die voeding een minimumniveau heeft bereikt;
b.kalibreert zichzelf automatisch;
c.heeft ten minste een CO2-meetfunctie met:
1°.een meetbereik van ten minste 300 tot 5.000 ppm;
2°.een bedrijfstemperatuur van 0 – 50 °C;
3°.een nauwkeurigheid in temperatuurbereik van +15 tot + 35 °C:
i.bij een CO2-waarde van 300–1.000 ppm: < 10% van meetwaarde; en
ii.bij een CO2-waarde van 1.000–5.000 ppm: < 100 ppm; en
4°.een resolutie van 1 ppm;
d.waarschuwt tijdig voor ventilatieproblemen door middel van een duidelijke indicatie over de mate waarin de ruimte wordt geventileerd; en
e.heeft drie signaalniveaus met een eigen kleurcode:
1°.een CO2-concentratie van minder dan 1.001 ppm;
2°.een CO2-concentratie van 1.001 tot en met 1.400 ppm; en
3°.een CO2-concentratie van meer dan 1.400 ppm.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20253.144(overgangsrecht: kooldioxidemeter)Vervallen202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20243.7.12Systeem voor gebouwautomatisering en -controle3.145(aansturingsartikel)1Een gebouw, anders dan een gebouw met een of meer woonfuncties hetzij met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw, dat is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen, met een verwarmingssysteem of gecombineerd ruimteverwarmings- en ventilatiesysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW of een airconditioningsysteem of gecombineerd airconditioning- en ventilatiesysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW heeft een systeem voor gebouwautomatisering en -controle.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.146(systeem voor gebouwautomatisering en -controle)Het systeem voor gebouwautomatisering- en controle, bedoeld in artikel 3.145, eerste lid, is in staat:
a.het energieverbruik permanent te controleren, bij te houden, te analyseren en de bijsturing ervan mogelijk te maken;
b.de energie-efficiëntie van het gebouw te toetsen, rendementsverliezen van technische bouwsystemen op te sporen, en de beheerder van de voorzieningen of technische installaties te informeren over de mogelijkheden om de energie-efficiëntie te verbeteren;
c.communicatie met verbonden technische bouwsystemen en andere apparaten in het gebouw mogelijk te maken, en interoperabel te zijn met technische bouwsystemen van verschillende soorten eigendomstechnologieën, toestellen en fabrikanten; en
d.de binnenluchtkwaliteit te monitoren.
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20263.147(overgangsrecht)De artikelen 3.145 en 3.146 zijn niet van toepassing tot en met 31 december 2025.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244Nieuwbouw4.1Algemeen4.1(toepassingsbereik: activiteiten)1Dit hoofdstuk is van toepassing op bouwactiviteiten die het bouwen van nieuwe bouwwerken betreffen.2Met het bouwen van nieuwe bouwwerken wordt gelijkgesteld het vernieuwen na sloop waarbij alleen de oorspronkelijke fundering resteert.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in dit hoofdstuk zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de veiligheid;
b.het beschermen van de gezondheid; en
c.duurzaamheid en bruikbaarheid.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in dit hoofdstuk wordt voldaan door degene die het bouwwerk bouwt. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.4(toepassingsbereik: aansturingsartikel niet van toepassing)In dit hoofdstuk is een aansturingsartikel niet van toepassing op een gebruiksfunctie waarvoor geen regel is opgenomen in de tabel van dat aansturingsartikel. Dit geldt niet voor de artikelen 4.16, 4.49, 4.56, 4.83, 4.171 en 4.207.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5(maatwerkvoorschriften)1Een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift als bedoeld in artikel 4.5, eerste lid, van de wet, kan worden gesteld over de afdelingen 4.2 tot en met 4.7, met uitzondering van artikel 4.245 anders dan voor de woonfunctie voor zorg en bepalingen over meet- of rekenmethoden.2Met een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift kan worden afgeweken van de in het eerste lid bedoelde afdelingen, waarbij afwijken alleen versoepelen kan inhouden.3In afwijking van het tweede lid kan een maatwerkvoorschrift als bedoeld in de artikelen 4.103a, 4.149a4.160ba, 4.227 en 4.230 of een vergunningvoorschrift op grond van artikel 4.103a alleen het bepaalde in die artikelen inhouden.4Een maatwerkvoorschrift op initiatief van het bevoegd gezag wordt alleen gesteld over de artikelen 4.226 en 4.229.5Een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift op aanvraag van degene die het bouwwerk bouwt, kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 4.2, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.6(maatwerkvoorschriften herbouw)1In afwijking van artikel 4.5 kan een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift, als bedoeld in artikel 4.5, eerste lid, van de wet over het vernieuwen na sloop waarbij alleen de oorspronkelijke fundering resteert, alleen versoepelen inhouden.2Een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift op aanvraag van degene die het bouwwerk bouwt, kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 4.2, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7(maatwerkregels)Een maatwerkregel kan worden gesteld over afdeling 4.5, met uitzondering van bepalingen over meet- of rekenmethoden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202342627-11-202321-11-2023202347015-12-202313-12-202301-01-20244.8(tijdelijk bouwwerk)1Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de regels van de afdelingen 3.2 tot en met 3.7 van toepassing, tenzij in de afdelingen 4.2 tot en met 4.7 anders is bepaald.2Als een als tijdelijk bouwwerk bedoeld bouwwerk na het verstrijken van de instandhoudingstermijn op de locatie aanwezig blijft, wordt dat bouwwerk voor het verstrijken van die termijn in overeenstemming gebracht met de regels van de afdelingen 4.2 tot en met 4.7.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.9(uitzonderingen woonfunctie voor particulier eigendom)Op het bouwen van een woonfunctie voor particulier eigendom zijn afdeling 4.6 en de paragrafen 4.5.4, 4.5.5 en 4.5.6 niet van toepassing. Wat betreft de paragrafen 4.2.3, 4.2.4, 4.3.10, 4.5.2, 4.5.3 en 4.5.7 zijn de regels van de paragrafen 3.2.3, 3.2.4, 3.3.6, 3.5.1 tot en met 3.5.3 voor een bestaand bouwwerk van toepassing. Wat betreft artikel 4.78, eerste lid, is artikel 3.59, eerste lid, voor een bestaand bouwwerk van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.10(uitzonderingen drijvend bouwwerk)1Op een drijvend bouwwerk zijn de paragrafen 4.4.2 en 4.5.4 tot en met 4.5.6 niet van toepassing. In plaats van de paragrafen 4.2.3, 4.2.4, 4.3.10, 4.5.2, 4.5.3 en 4.5.7 zijn de regels van hoofdstuk 3 van toepassing. Voor artikel 4.78, eerste lid, wordt artikel 3.59, eerste lid, gelezen.2In aanvulling op het eerste lid zijn op een drijvend bouwwerk zonder toegankelijkheidssector paragraaf 4.2.3, de artikelen 4.30 tot en met 4.32 en paragrafen 4.6.1 en 4.6.3 niet van toepassing.3Bij het bepalen van de afstand tot de perceelsgrens van een drijvend bouwwerk mag worden uitgegaan van een horizontaal gemeten afstand van 2,5 m vanuit de uitwendige scheidingsconstructie van het drijvende bouwwerk.4Bij toepassing van paragraaf 4.2.10 mag bij een drijvend bouwwerk voor het aansluitend terrein worden gelezen de steiger tussen het drijvende bouwwerk en de wal.202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.10a(geen gelijkwaardige maatregel)Het treffen van een gelijkwaardige maatregel is uitgesloten voor artikel 4.245.20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-202620265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202620-02-20264.2Veiligheid4.2.1Constructieve veiligheid4.11(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is bestand tegen krachten die tijdens het beoogde gebruik op het bouwwerk worden uitgeoefend en is zodanig dat bij een calamiteit voortschrijdende instorting van het bouwwerk wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.11 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.11gebruiksfunctieleden van toepassingFundamentelebelastingscombinatiesBuitengewonebelastingscombinatiesbepalingsmethode nietbezwijkentijdelijk bouwwerkartikel4.124.134.144.15lid*12123121Woonfunctieain een woongebouw*1212–12bandere woonfunctie*12123127Logiesfunctieain een logiesgebouw*1212–12bandere logiesfunctie*1212312Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties*1212–12
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.12(fundamentele belastingscombinaties)Een bouwconstructie bezwijkt gedurende de in NEN-EN 1990 bedoelde ontwerplevensduur niet bij de fundamentele belastingscombinaties, bedoeld in NEN-EN 1990.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.13(buitengewone belastingscombinaties)1Een bouwconstructie bezwijkt gedurende de in NEN-EN 1990 bedoelde ontwerplevensduur niet bij de buitengewone belastingscombinaties, bedoeld in NEN-EN 1990, als dit leidt tot het bezwijken van een andere bouwconstructie die niet in de directe nabijheid ligt van de bouwconstructie. Daarbij wordt uitgegaan van de bekende buitengewone belastingen, bedoeld in NEN-EN 1991.2Een dak of een vloerafscheiding bezwijkt gedurende de in NEN-EN 1990 bedoelde ontwerplevensduur niet bij de buitengewone belastingscombinaties, bedoeld in NEN-EN 1990. Daarbij wordt uitgegaan van stootbelastingen, bedoeld in NEN-EN 1991.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.14(bepalingsmethode niet-bezwijken)1Het niet-bezwijken, bedoeld in de artikelen 4.12 en 4.13, wordt bepaald volgens:
a.NEN-EN 1999 of NEN-EN 1993, als de constructie is vervaardigd van metaal als bedoeld in die normen;
b.NEN-EN 1992 of NEN-EN 1996, als de constructie is vervaardigd van steenachtig materiaal als bedoeld in die normen;
c.NEN-EN 1994, als de constructie is vervaardigd van staal-beton als bedoeld in die norm;
d.NEN-EN 1995, als de constructie is vervaardigd van hout als bedoeld in die norm;
e.NEN 2608, als de constructie is vervaardigd van glas als bedoeld in die norm; of
f.NEN 6707, als de constructie van de bevestiging van de dakbedekking is vervaardigd van materiaal als bedoeld in die norm.
2Als een ander materiaal of een andere bepalingsmethode is toegepast dan bedoeld in het eerste lid, wordt het niet-bezwijken, bedoeld in de artikelen 4.12 en 4.13, bepaald volgens NEN-EN 1990.3Bij een niet in een woongebouw of logiesgebouw gelegen gebruiksfunctie kan bij het bepalen van het niet-bezwijken, bedoeld in de artikelen 4.12 en 4.13, rekening worden gehouden met de stabiliteitsvoorziening van een op een aangrenzend perceel gelegen gebruiksfunctie van dezelfde soort.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.15(tijdelijk bouwwerk)1Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk met een ontwerplevensduur van 5 jaar als bedoeld in NEN-EN 1990 zijn de artikelen 4.12 en 4.14 van overeenkomstige toepassing.2Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk met een ontwerplevensduur van 15 jaar als bedoeld in NEN-EN 1990 zijn de artikelen 4.12 tot en met 4.14 van overeenkomstige toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.1aStabiliteit, drijvend vermogen en sterkte drijvende bouwwerken4.15a(aansturingsartikel)1Een drijvend bouwwerk en een drijvend tijdelijk bouwwerk heeft voldoende stabiliteit, drijfvermogen en sterkte.2Voor een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC1 of CC2 als bedoeld in NEN-EN 1990, zonder vloer van een verblijfsgebied hoger dan 6 m boven de waterlijn en niet gelegen in:
a.een rivier, kanaal, meer of ander water dat bestemd is voor motorvrachtschepen; of
b.een water dat onderhevig is aan getijdenwisseling;
wordt aan de in het eerste lid gestelde eis voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.15b(afstand en scheefstand)1De afstand tussen het metacentrum van een drijvend bouwwerk en het zwaartepunt van het drijvend bouwwerk is ten minste 0,25 m bij gevolgklasse CC1 en 0,60 m bij gevolgklasse CC2. Hierbij ligt het metacentrum boven het zwaartepunt.2De loodrechte afstand tussen het wateroppervlak en het laagste punt van de ingedompelde zijde waarboven een drijvend bouwwerk niet meer waterdicht is, is bepaald volgens NEN 2778 ten minste:
a.0 mm bij een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC1;
b.0 mm bij een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC2 met een drijflichaam zonder holle ruimte;
c.150 mm bij een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC2 met een drijflichaam met een of meer holle ruimten.
3Als de significante golfhoogte, bepaald volgens tabel 4.15b.1 of 4.15b.2, vermenigvuldigd met 1,125 groter is dan 300 mm, wordt de in het tweede lid bedoelde afstand verhoogd met het verschil tussen de waarde in de tabel vermenigvuldigd met 1,125, en 300 mm.4De scheefstand van het horizontale vlak van het drijflichaam, behorend bij de in het tweede lid bedoelde afstand, mag niet groter zijn dan 5 graden.
Tabel 4.15b.1 Significante golfhoogte in mm als functie van de waterdiepte en strijklengte voor windgebied I (voor tussenliggende waarden mag lineair worden geïnterpoleerd)Waterdiepte (m)Strijklengte (m)3050751001502005007001.0001.50022503103704204904906306807307802.525031037042049056068074080087032503103704204905607007808509403.525031037042049056082081089099042503103704204905608208309201.0304.52503103704204905608209409501.06052503103704204905608209401.0901.0905.52503103704204905608209401.0901.11062503103704204905608209401.0901.3006.52503103704204905608209401.0901.300
Tabel 4.15b.2 Significante golfhoogte in mm als functie van de waterdiepte en strijklengte voor windgebieden II en III (voor tussenliggende waarden mag lineair worden geïnterpoleerd)Waterdiepte (m)Strijklengte (m)3050751001502005007001.0001.50022302903403904604606006507007502.523029034039046052064070076083032302903403904605206707408108903.523029034039046052076076085094042302903403904605207608808709804.52302903403904605207608808901.01052302903403904605207608801.0201.0305.52302903403904605207608801.0201.05062302903403904605207608801.0201.2106.52302903403904605207608801.0201.210
202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.15c(bepaling afstanden)1De afstand, bedoeld in artikel 4.15b, eerste lid, wordt bepaald op basis van:
a.de meest ongunstige belastingcombinatie uitgaande van de grenstoestand EQU volgens NEN-EN 1990;
b.de blijvende belastingen volgens NEN-EN 1991, waarbij in afwijking van NEN-EN 1991 de volgende belastingen ook als blijvende belastingen worden beschouwd:
1°.scheidingswanden;
2°.permanent aanwezige installatie;
3°.het trimgewicht; en
c.de opgelegde belastingen volgens NEN-EN 1991, waarbij in afwijking van NEN-EN 1991:
1°.geen rekening wordt gehouden met een ongunstige plaatsing van de gebruiksbelasting op een vloer; en
2°.op een vloer de extreme waarde van de belasting in rekening is gebracht en op de overige vloeren de reductiefactor ψo in rekening is gebracht.
2De afstand, bedoeld in artikel 4.15b, tweede en derde lid, wordt bepaald op basis van:
a.de meest ongunstige belastingscombinatie uitgaande van de grenstoestand EQU volgens NEN-EN 1990;
b.de blijvende belasting volgens NEN-EN 1991, waarbij in afwijking van NEN-EN 1991 de volgende belastingen ook als blijvende belastingen worden beschouwd:
1°.scheidingswanden;
2°.permanent aanwezige installaties;
3°.het trimgewicht; en
c.de veranderlijke belastingen volgens NEN-EN 1991, waarbij in afwijking van NEN-EN 1991:
1°.de opgelegde belasting, als deze overheersend is als bedoeld in NEN-EN 1990, op een vloer met de extreme waarde en op de meest ongunstige plaats wordt beschouwd en op de overige vloeren de reductiefactor ψo in rekening is gebracht, waarbij de opgelegde belasting niet gecombineerd wordt met overige veranderlijke belastingen;
2°.de opgelegde belasting, als deze niet overheersend is als bedoeld in NEN-EN 1990, niet op de meest ongunstige plaats op een vloer wordt beschouwd; en
3°.belastingen door golven volgens NEN-EN 1997 uitgaande van golven met een significante golfhoogte die zijn bepaald volgens de tabellen 4.15b.1 en 4.15b.2 voor zover deze hoger zijn dan 0,5 m.
3De in het eerste en tweede lid bedoelde bepalingsmethoden worden alleen toegepast als:
a.de scheefstand van het drijvend bouwwerk bij oplevering niet groter is dan 0,5 graden;
b.het een drijvend bouwwerk betreft met een drijflichaam met holle ruimte beschikt over een waterniveau-alarm; en
c.het een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC2 betreft met een drijflichaam met holle ruimte, waarbij het drijflichaam bestaat uit ten minste twee gescheiden compartimenten en het drijvend bouwwerk beschikt over een automatische pomp die binnendringend water direct afvoert in ieder compartiment.
202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.15d(niet bezwijken van een drijflichaam)Het niet bezwijken van een drijflichaam van een drijvend bouwwerk wordt bepaald op basis van:
a.de belastingen die op het drijflichaam worden uitgeoefend als gevolg van de belastingcombinaties, bedoeld in artikel 4.15c, eerste lid, onder a, en tweede lid, onder a;
b.de fundamentele belastingscombinaties, bedoeld in artikel 4.12, waarbij de volgende belastingen, zonder rekening te houden met het gelijktijdig plaatsvinden van die belastingen, zijn meegenomen als veranderlijke belasting:
1°.de belasting door ijs volgens NEN-EN 1997;
2°.voor zover het een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC2 betreft de verticale belasting door golven tegen de onderkant van het drijflichaam, uitgaande van golven met een significante golfhoogte die is bepaald volgens tabel 4.15b.1 of 4.15b.2, voor zover deze golven hoger zijn dan 0,5 m; en
c.de buitengewone belastingscombinaties, bedoeld in artikel 4.13, waarbij het drijflichaam niet zodanig mag bezwijken dat het drijvend bouwwerk zinkt. Dit geldt niet voor een drijvend bouwwerk in gevolgklasse CC1 met niet meer dan twee bouwlagen.
202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.15e(niet bezwijken van een aanmeerconstructie)Het niet bezwijken van een aanmeerconstructie van een drijvend bouwwerk wordt bepaald op basis van:
a.de belastingen die op de aanmeerconstructies worden uitgeoefend als gevolg van de belastingscombinaties, bedoeld in artikel 4.15c, eerste lid, onder a, en tweede lid, onder a; en
b.de fundamentele belastingscombinaties, bedoeld in artikel 4.12, waarbij de belasting door ijs volgens NEN-EN 1997 is meegenomen als veranderlijke belasting.
202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.2Constructieve veiligheid bij brand4.16(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is bestand tegen brand zodat geen sprake zal zijn van instorting die gevaar oplevert voor het vluchten of voor hulpverlening bij brand, gedurende een redelijke tijd.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.16 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.16gebruiksfunctieleden van toepassingtijdsduurniet-bezwijkenbepalingsmethodeniet-bezwijkenartikel4.174.18lid12345678121Woonfunctie123–––––122Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang met bedgebied1–––56––12bandere bijeenkomstfunctie1––4–6––123Celfunctie1–––56––124Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied1–––56––12bandere gezondheidszorgfunctie1––4–6––125Industriefunctie1––4–6––126Kantoorfunctie1––4–6––127Logiesfunctie1–––56––128Onderwijsfunctie1––4–6––129Sportfunctie1––4–6––1210Winkelfunctie1––4–6––1211Overige gebruiksfunctieavoor personenvervoer1––4–6––12bvoor het stallen van motorvoertuigen1––4–6––12candere overige gebruiksfunctie––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1–––––7–12bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––812
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.17(tijdsduur niet-bezwijken)1Een vloer, trap of hellingbaan waarover of waaronder een vluchtroute voert, bezwijkt niet binnen 30 minuten bij brand in een subbrandcompartiment waarin die vluchtroute niet ligt. Dit is niet van toepassing op de vloer van een buitenruimte als bedoeld in artikel 4.175.2Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin die bouwconstructie niet ligt, niet binnen de in tabel 4.17a aangegeven tijdsduur door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan dat brandcompartiment. Voor zover dat brandcompartiment een woonfunctie is, geldt dit niet voor een bouwconstructie van een aan dat brandcompartiment grenzend subbrandcompartiment of grenzende buitenruimte.
Tabel 4.17a brandwerendheid met betrekking tot bezwijkenwoonfunctietijdsduur in minutenAls geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m boven het meetniveau60Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m en geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau90Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau120
3In afwijking van het tweede lid wordt de tijdsduur met 30 minuten bekort als geen vloer van een verblijfsgebied van de gebruiksfunctie hoger ligt dan 7 m boven het meetniveau en de volgens NEN 6090 bepaalde permanente vuurbelasting van het brandcompartiment niet groter is dan 500 MJ/m2.4Een bouwconstructie van een gebruiksfunctie met een vloer van een gebruiksgebied hoger dan 5 m boven het meetniveau of lager dan 5 m onder het meetniveau bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin de bouwconstructie niet ligt, niet binnen 90 minuten door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.5Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin die bouwconstructie niet ligt, niet binnen de in tabel 4.17b aangegeven tijdsduur door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.
Tabel 4.17b brandwerendheid met betrekking tot bezwijkengebruiksfunctie maar geen woonfunctietijdsduur in minutenAls geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 5 m boven het meetniveau60Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 5 m en geen vloer van een gebruiksgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau90Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau120
6In afwijking van het vierde en vijfde lid wordt de tijdsduur met 30 minuten bekort als de volgens NEN 6090 bepaalde permanente vuurbelasting van het brandcompartiment niet groter is dan 500 MJ/m2.7Een bouwconstructie van een tunnel bezwijkt niet binnen 60 minuten en voor zover deze onder open water ligt niet binnen 120 minuten bij brand in de tunnel.8Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin de bouwconstructie niet ligt, niet binnen een tijdsduur die afhankelijk van de bestemming en inrichting van het bouwwerk redelijkerwijs nodig is om het bouwwerk bij brand te kunnen verlaten en te doorzoeken, door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan het brandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.18(bepalingsmethode niet-bezwijken)1Bij het bepalen van het niet-bezwijken van een bouwconstructie als bedoeld in artikel 4.17 wordt uitgegaan van de buitengewone belastingscombinaties die volgens NEN-EN 1990 kunnen optreden bij brand.2De tijdsduur van het niet-bezwijken, bedoeld in artikel 4.17, wordt afhankelijk van het materiaal van de bouwconstructie bepaald volgens:
a.NEN-EN 1992;
b.NEN-EN 1993;
c.NEN-EN 1994;
d.NEN-EN 1995;
e.NEN-EN 1996;
f.NEN-EN 1999; of
g.NEN 6069.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.3Afscheiding aan een rand van een vloer, trap of hellingbaan4.19(aansturingsartikel)1Een bouwwerk bevat voorzieningen waardoor het vallen van de rand van een vloer, een trap of een hellingbaan door personen zo veel mogelijk wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.19 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.19gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaanwezigheidhoogteopeningenvoorkomen overklauterenopeningenartikel4.204.214.224.234.22lid1234512345612345121[m]1Woonfunctie1234–123–5–1234–1–0,22Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar1234–123–5–1234–1–0,1bandere kinderopvang12345123–5–1234–1–0,2candere bijeenkomstfunctie1234512345–12345120,53Celfunctie12345123–5–12345120,34Gezondheidszorgfunctie12345123–5–12345120,55Industriefunctie12345123–5–1–34–––0,56Kantoorfunctie12345123–5–12345120,57Logiesfunctie12345123–5–12345120,58Onderwijsfunctieavoor basisonderwijs12345123–5–1234–1–0,2bandere onderwijsfunctie12345123–5–12345120,59Sportfunctie1234512345–12345120,510Winkelfunctie12345123–5–12345120,511Overige gebruiksfunctie12345123–5–12345120,512Bouwwerk geen gebouw zijndeavoor langzaam verkeer12345123–561–34–––0,5bander bouwwerk geen gebouw zijnde1234512345–1–34–––0,5
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.20(aanwezigheid afscheiding)1Een voor personen bestemde vloer heeft bij een rand een niet-beweegbare afscheiding als die rand meer dan 1 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water.2Een trap als bedoeld in artikel 4.25 heeft, voor zover een zijkant van een tredevlak meer dan 1 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water, aan die zijkant een niet-beweegbare afscheiding.3Een hellingbaan als bedoeld in artikel 4.25 heeft, voor zover een zijkant van de vloer meer dan 1 m hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water, aan die zijkant een niet-beweegbare afscheiding.4Het eerste lid geldt niet ter plaatse van de aansluiting van de vloer aan:
a.een trap; en
b.een hellingbaan.
5Onverminderd het vierde lid geldt het eerste lid niet voor:
a.een rand van een podium;
b.een rand van een vloer die aan een bassin grenst;
c.een rand van een laadvloer;
d.een rand van een perron; en
e.een met een rand als bedoeld onder a tot en met d gelijk te stellen rand van een vloer.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.21(hoogte afscheiding)1Een vloerafscheiding als bedoeld in artikel 4.20, eerste lid, heeft een hoogte van ten minste 1 m, gemeten vanaf de vloer.2In afwijking van het eerste lid heeft een vloer die hoger ligt dan 13 m boven een aangrenzende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water, een vloerafscheiding met een hoogte van ten minste 1,2 m, gemeten vanaf de vloer.3In afwijking van het eerste en tweede lid heeft een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20, eerste lid, ter plaatse van een al dan niet beweegbaar raam een hoogte van ten minste 0,85 m, gemeten vanaf de vloer.4In afwijking van het eerste lid heeft een vloerafscheiding een vanaf de vloer gemeten hoogte van ten minste 0,7 m, als de som van die hoogte en de breedte van de bovenregel ten minste 1,1 m is.5Een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20, tweede of derde lid, heeft een hoogte van ten minste 0,85 m, gemeten vanaf de voorkant van de tredevlakken of vanaf de vloer van de hellingbaan.6In afwijking van het eerste en tweede lid heeft een vloer waarvan de vloerafscheiding direct is gelegen naast een pad of strook bedoeld voor langzaam verkeer, een vloerafscheiding met een hoogte van ten minste 1,3 m, gemeten vanaf de vloer.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.22(openingen afscheiding)1Een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20 heeft geen openingen waardoor een bol kan passeren met een doorsnede groter dan de in tabel 4.19 aangegeven diameter.2In afwijking van het eerste lid heeft een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20 tot een hoogte van 0,7 m boven een vloer of een tredevlak geen openingen waardoor een bol kan passeren met een doorsnede groter dan 0,1 m.3De horizontaal gemeten afstand tussen een vloer, een trap of een hellingbaan en een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20 is niet groter dan 0,05 m.4De bovenregel van een in artikel 4.20 bedoelde afscheiding heeft geen onderbreking van meer dan 0,1 m.5Het tweede lid is niet van toepassing op een vloer of een tredevlak of een gedeelte daarvan, niet bestemd voor kinderen jonger dan 12 jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.23(voorkomen overklauteren)1Een afscheiding als bedoeld in artikel 4.20 of een constructieonderdeel dat, bouwwerkinstallatie die of onderdeel van een bouwwerkinstallatie dat aan of naast een dergelijke afscheiding is geplaatst heeft, ter voorkoming van het overklauteren, geen opstapmogelijkheden tussen 0,2 m en 0,7 m boven een vloer of een tredevlak.2Het eerste lid is niet van toepassing op een vloer of een tredevlak of een gedeelte daarvan, niet bestemd voor kinderen jonger dan 12 jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.4Veilig overbruggen van hoogteverschillen4.24(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft voorzieningen voor het veilig overbruggen van hoogteverschillen door personen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.24 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.24gebruiksfunctieleden van toepassingvoorziening bij hoogteverschilafmetingen trapmarkering traptrapbordesleuningregenwerendafmetingen hellingbaanhellinbaanbordesgeleiderandtijdelijk bouwwerkartikel4.254.264.26a4.274.284.294.304.314.324.33lid1212**12*****1Woonfunctie1–12–*1–*****2Bijeenkomstfunctiea.voor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar1–12–*1––****b.andere kinderopvang1–12–*1––****c.voor alcoholgebruik1–12**12–****d.voor het aanschouwen van sport, voor film, voor muziek, of voor theater1–12**12–****c.andere bijeenkomstfunctie1–12–*1––****3Celfunctie1–12–*1––****4Gezondheidszorgfunctie1–12**12–****5Industriefunctie1–1––*1––****6Kantoorfunctie1–12–*1––****7Logiesfunctie1–12–*1––****8Onderwijsfunctiea.voor basisonderwijs1–12–*1––****b.andere onderwijsfunctie1–12–*1––****9Sportfunctie1–12–*1––****10Winkelfunctie1–12**12–****11Overige gebruiksfunctie1–1––*1––****12Bouwwerk geen gebouw zijndea.tunnel of tunnelvorming bouwwerk voor verkeer121––*1––****b.ander bouwwerk geen gebouw zijnde1–1––*1––****
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.25(voorziening bij hoogteverschil)1Een hoogteverschil van meer dan 0,21 m wordt overbrugd door een vaste trap of een vaste hellingbaan. Dit geldt voor een hoogteverschil tussen:
a.vloeren waarover een vluchtroute voert;
b.vloeren van verblijfsgebieden, verblijfsruimten, toiletruimten en badruimten;
c.vloeren voor bezoekers; en
d.vloeren van een verkeersroute die deze vloeren met elkaar verbindt.
Dit geldt ook voor een hoogteverschil op een route vanaf het aansluitende terrein naar een in dit lid bedoelde vloer.2Voor zover de vluchtroute door een wegtunnelbuis voert, geldt in afwijking van het eerste lid een hoogteverschil van meer dan 0,3 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.26(afmetingen trap)1Een trap als bedoeld in artikel 4.25 voldoet aan de in tabel 4.26 aangegeven afmetingen.2Een trap overbrugt een hoogteverschil van niet meer dan 4 m.
Tabel 4.26 Afmetingen trapreguliere traptrap uitsluitend voor ontvluchtenwoonfunctieandere gebruiksfunctiealle gebruiksfunctiesMinimum breedte van de trap0,8 m0,8 m0,8 mMinimum vrije hoogte boven de trap2,3 m2,1 m2,1 mMinimum aantrede ter plaatse van de klimlijn, gemeten loodrecht op de voorkant van de trede0,22 m0,185 m0,185 mMaximum hoogte van een optrede0,188 m0,21 m0,21 mMinimum breedte van het tredevlak, gemeten loodrecht op de voorkant van dat vlak0,05 m0,05 m0,05 mMinimum breedte van het tredevlak ter plaatse van de klimlijn, gemeten loodrecht op de voorkant van dat vlak0,23 m0,23 m0,23 mMinimum afstand van de klimlijn tot de zijkanten van de trap0,3 m0,3 m0,3 m
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.26a(markering trap)Een trap als bedoeld in artikel 4.25, is op de bovenste en onderste trederand over de volle breedte voorzien van een markering van ten minste 50 mm met een hoog contrast. De overige treden zijn aan beide zijkanten voorzien van markeringen van ten minste 50 mm met een hoog contrast.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.27(trapbordes)Een trap als bedoeld in artikel 4.25 sluit bij de bovenste trede, over de breedte van de trap, aan op een vloer met een oppervlakte van ten minste 0,8 m x 0,8 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.28(leuning)1Een trap als bedoeld in artikel 4.25 voor het overbruggen van een hoogteverschil van meer dan 1 m en met een helling ter plaatse van de klimlijn groter dan 2:3 heeft aan ten minste een zijkant een leuning. De bovenkant van de leuning ligt, gemeten boven de voorkant van een tredevlak van de trap, op een hoogte van ten minste 0,8 m en ten hoogste 1 m.2Een trap als bedoeld in het eerste lid heeft aan beide zijkanten een leuning die aan het begin en aan het einde van de trap ten minste 30 cm horizontaal doorloopt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.29(regenwerend)Een gemeenschappelijke verkeersruimte met een trap voor het overbruggen van een hoogteverschil van meer dan 1,5 m is ter plaatse van die trap, bepaald volgens NEN 2778, regenwerend. Dit is niet van toepassing op een trap die alleen bestemd is om het bouwwerk te ontvluchten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.30(afmetingen hellingbaan)Een hellingbaan als bedoeld in de artikelen 4.25, 4.172, 4.182, 4.189 en 4.192 heeft een breedte van ten minste 1,1 m, een hoogte van niet meer dan 1 m en een helling van ten hoogste:
a.1 : 6 als het hoogteverschil niet groter is dan 0,05 m;
b.1 : 10 als het hoogteverschil groter is dan 0,05 m, maar niet groter dan 0,10 m;
c.1 : 12 als het hoogteverschil groter is dan 0,10 m, maar niet groter dan 0,25 m;
d.1 : 16 als het hoogteverschil groter is dan 0,25 m, maar niet groter dan 0,5 m; en
e.1 : 20 als het hoogteverschil groter is dan 0,5 m.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.31(hellingbaanbordes)Een hellingbaan als bedoeld in de artikelen 4.25, 4.172, 4.182, 4.189 en 4.192 sluit aan de bovenzijde, over de breedte van de hellingbaan, aan op een vloer met een oppervlakte van ten minste 1,4 m x 1,4 m. Dit geldt niet als het hoogteverschil van de hellingbaan kleiner is dan 0,03 m.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.32(geleiderand)Een hellingbaan als bedoeld in artikel 4.25 heeft aan de zijkant een aaneengesloten geleiderand, met een vanaf de vloer van de hellingbaan gemeten hoogte van ten minste 0,04 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.33(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk is artikel 4.25 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.5Beweegbare constructieonderdelen4.34(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige beweegbare constructieonderdelen dat deze geen gevaar veroorzaken bij het gebruik van een aangrenzende openbare ruimte.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.35(beweegbaar constructieonderdeel: gevarenzone)1Een beweegbaar constructieonderdeel dat zich in geopende stand kan bevinden boven een voor motorvoertuigen openstaande weg of boven een strook van 0,6 m grenzend aan die weg, ligt, gemeten vanaf de onderzijde van dat onderdeel, meer dan 4,2 m boven die weg of strook.2Een beweegbaar constructieonderdeel dat zich in geopende stand kan bevinden boven een niet voor motorvoertuigen openstaande weg, ligt, gemeten vanaf de onderzijde van dat onderdeel, meer dan 2,2 m boven die weg. Dit is niet van toepassing op een nooddeur.3Het eerste en tweede lid gelden niet voor een deur van een ruimte met een vloeroppervlakte van minder dan 0,5 m2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.36(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk is artikel 4.35, tweede en derde lid, van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.6Beperking van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie4.37(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie voldoende wordt beperkt.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.38(stookplaats)Materiaal ter plaatse van of nabij een stookplaats voldoet aan brandklasse A1 of voor zover het de bovenzijde van een vloer, een trap of een hellingbaan betreft aan brandklasse A1fl, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1, als:
a.op het materiaal een intensiteit aan warmtestraling kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, groter is dan 2 kW/m2; of
b.in het materiaal een temperatuur kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, hoger is dan 90 °C.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.39(schacht, koker of kanaal)1Materiaal toegepast aan de binnenzijde van een schacht, een koker of een kanaal grenzend aan meer dan een brandcompartiment of subbrandcompartiment met een inwendige doorsnede groter dan 0,015 m2, voldoet aan brandklasse A2, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2Het eerste lid is niet van toepassing op:
a.een schacht die alleen is bestemd voor een of meer boven elkaar gelegen toiletruimten of badruimten en die niet door andere ruimten voert;
b.ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de in dat lid bedoelde binnenzijde; en
c.het materiaal van een constructie- of bouwwerkinstallatieonderdeel dat wordt omsloten door een in dat lid bedoelde schacht, koker of kanaal.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.40(rookgasafvoer)Een voorziening voor de afvoer van rookgas is brandveilig, bepaald volgens NEN 6062.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.41(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.38 tot en met 4.40 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.7Beperking van het ontwikkelen van brand en rook4.42(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat brand en rook zich niet snel kunnen ontwikkelen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.42 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.42gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenzijde grenzend aan debovenzijdeelektrische leidingenpijpisolatiebinnenluchtbuitenluchtbinnenoppervlakbuitenoppervlakbeloopbaar vlakkabels en pijpisolatievrijgestelddakoppervlaktijdelijke bouwextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigeextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigeextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigeextra beschermde vluchtroutebeschermde vluchtrouteoverigeartikel4.434.444.454.45a4.464.474.484.434.444.454.45a4.45a4.45a4.45alid1231234512123412312*1 en 211 en 21b32b4[brandklasse][brandklasse][brandklasse][brandklasse][brandklasse][brandklasse][brandklasse]1Woonfunctieain een woongebouw1–31234512123412–1–*BBDCCDCflCflDflB2caB2caDcaB2caCcaDcaBlBlDlClClDlbvoor zorg met een g.o. > 500 m21–3123451212341––1–*BBDCCDCflCflDflB2caB2caDcaB2caB2caDcaBlBlDlClClDlcandere woonfunctie1–312–451212–412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar1–3123451212341––1–*BBDCCDCflDflDflB2caB2caDcaB2caB2caDcaBlBlDlClClDlbandere bijeenkomstfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl3Celfunctie1–3123451212341––1–*BBCBBDCflCflCflB2caB2caCcaB2caB2caDcaBlBlClBlBlDl4Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied1–3123451212341––1–*BBDCCDCflDflDflB2caB2caDcaB2caB2caDcaBlBlDlClClDlbandere gezondheidszorgfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl5Industriefunctiealichte industriefunctie voor bedrijfsmatig houden van dieren1–3123451212341––1–*BBBCDDCflDflDflB2caB2caB2caB2caDcaDcaBlBlBlClDlDlbandere industriefunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl6Kantoorfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl7Logiesfunctie1–31234512123412–1–*BBDCCDCflDflDflB2caB2caDcaB2caB2caDcaBlBlDlClClDl8Onderwijsfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl9Sportfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl10Winkelfunctie1–31234512123412–1–*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl11Overige gebruiksfunctie1231234512123412–12*BDDCDDCflDflDflB2caDcaDcaB2caDcaDcaBlDlDlClDlDl12Bouwwerk geen gebouw zijndeatunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer1–312–45121234––312*BBBCDDCflDflDflB2caB2caB2caB2caDcaDcaBlBlBlClDlDlbander bouwwerk geen gebouw zijnde–––12–45121234––312*–––CDDCflDflDfl–––B2caDcaDca–––ClDlDl
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.43(binnenoppervlak)1Een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de binnenlucht voldoet aan de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse en aan rookklasse s2, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2In afwijking van het eerste lid geldt de eis aan de rookklasse alleen bij een beschermde vluchtroute.3In afwijking van het eerste lid voldoet het beweegbare deel van een deur in een inwendige scheidingsconstructie op een route tussen:
a.een gebruiksgebied, een toiletruimte of een badruimte en een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert; en
b.een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert en de in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte;
aan brandklasse D, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.44(buitenoppervlak)1Een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de buitenlucht voldoet aan de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2Het deel van een zijde van een constructieonderdeel dat grenst aan de buitenlucht en hoger ligt dan 13 m, voldoet aan brandklasse B, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.3Een zijde van een constructieonderdeel die grenst aan de buitenlucht, van een bouwwerk waarvan een voor personen bestemde vloer ten minste 5 m boven het meetniveau ligt, voldoet vanaf het aansluitende terrein tot een hoogte van ten minste 2,5 m aan brandklasse B, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.4Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op de bovenzijde van een dak.5In afwijking van het eerste tot en met derde lid voldoet een deur, een raam, een kozijn en een daaraan gelijk te stellen constructieonderdeel aan brandklasse D, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.45(beloopbaar vlak)1In afwijking van artikel 4.43 geldt voor de bovenzijde van een vloer, een trap en een hellingbaan die grenst aan de binnenlucht rookklasse s1fl en de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2In afwijking van de artikel 4.44 geldt voor een bovenzijde van een vloer, een trap en een hellingbaan die grenst aan de buitenlucht de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.45a(elektrische leidingen en pijpisolatie)1In afwijking van artikel 4.43 geldt voor een elektrische leiding die grenst aan de binnenlucht:
a.in extra beschermde vluchtroutes rookklasse s1(ca) en in overige ruimten rookklasse s2(ca), beide bepaald volgens NEN-EN 13501-6; en
b.de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-6.
2In afwijking van artikel 4.43 geldt voor pijpisolatie die grenst aan de binnenlucht:
a.in extra beschermde vluchtroutes rookklasse s1(L) en in overige ruimten rookklasse s2(L), beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1; en
b.de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.
3In afwijking van artikel 4.44 geldt voor een elektrische leiding die grenst aan de buitenlucht de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-6.4In afwijking van artikel 4.44 geldt voor pijpisolatie die grenst aan de buitenlucht de in tabel 4.42 aangegeven brandklasse, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.46(vrijgestelde oppervlakte)1Op ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen van elke afzonderlijke ruimte waarvoor volgens de artikelen 4.43 tot en met 4.45a een eis geldt, is die eis niet van toepassing.2Op ten hoogste 10% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen van elke afzonderlijke ruimte waardoor geen beschermde vluchtroute voert, zijn de in de artikelen 4.43 en 4.45a, eerste en tweede lid, bedoelde eisen aan de rookklasse niet van toepassing.3Op ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen waarvoor volgens de artikelen 4.43 tot en met 4.45a een eis geldt, is die eis niet van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.47(dakoppervlak)1De bovenzijde van een dak van een bouwwerk is, bepaald volgens NEN 6063, niet brandgevaarlijk. Dit geldt niet als het bouwwerk geen voor personen bestemde vloer heeft die hoger ligt dan 5 m boven het meetniveau, en de brandgevaarlijke delen van het dak ten minste 15 m vanaf de bouwwerkperceelsgrens liggen. Als het perceel waarop het bouwwerk ligt, grenst aan een openbare weg, openbaar water, openbaar groen of een perceel dat niet is bestemd voor bebouwing of voor een speeltuin, een kampeerterrein of opslag van brandgevaarlijke stoffen of van brandbare niet-milieugevaarlijke stoffen wordt die afstand aangehouden tot het hart van die weg, dat water, dat groen of dat perceel.2Het eerste lid geldt niet voor een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van ten hoogste 50 m2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.48(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.44, derde lid, en 4.47 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.8Beperking van uitbreiding van brand4.49(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat de uitbreiding van brand:
a.naar bouwwerken op andere percelen beperkt blijft; en
b.geen gevaar oplevert voor het vluchten of hulpverlening bij brand.
2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.49 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.49gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenbrandcompartiment: liggingbrandcompartiment: omvangopvangcompartimentweerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: niveau van eisenweerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: bepalingsmethodetijdelijk bouwwerkomvangartikel4.504.514.524.534.544.554.51lid1234567812345678912123456789101234*11Woonfunctie[m2]awoonwagen12–4–––––2––––––––––––––––89–1234––bandere woonfunctie12–4––––1–3–567––––123–––7–––123–*1.0002Bijeenkomstfunctie12–4––––1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.0003Celfunctie12–4––––1–3–––7––1–1–––––––––123–*1.0004Gezondheidszorgfunctie–––amet bedgebied12–4––––1–3–––7–––21–––––––––123–*1.000bandere gezondheidszorgfunctie12–4––––1–3–––7––––1––4––7–––123–*1.0005Industriefunctie–––alichte industriefunctie12–456781–3––––––––1––45–7–––123–*2.500blichte industriefunctie voor het houden van dieren1––4567–1–3–––––9––1––4567––10123–*2.500candere industriefunctie12–456––1–3––––––––1––45–7–––123–*2.5006Kantoorfunctie12–4––––1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.0007Logiesfunctie12–4––––1–3–––7––––1––4––7–––123–*5008Onderwijsfunctie12–4––––1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.0009Sportfunctie12–4––––1–3–––7––––1––4––7–––123–*1.00010Winkelfunctie12–4––––1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.00011Overige gebruiksfunctieavoor het stallen van motorvoertuigen12–45–7–1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.000bandere overige gebruiksfunctie12–4567–1–3–––78–––1––4––7–––123–*1.00012Bouwwerk geen gebouw zijndeaWegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1234–––––––4–––––––1–––––––––123–––bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.50(brandcompartiment: ligging)1Een besloten ruimte ligt in een brandcompartiment.2Het eerste lid is niet van toepassing op:
a.een toiletruimte;
b.een badruimte;
c.een liftschacht, als de constructieonderdelen aan de binnenzijde van de schacht voldoen aan brandklasse B en aan rookklasse s2, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1; en
d.een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2 niet bestemd voor een of meer verbrandingstoestellen met een totale nominale belasting van meer dan 130 kW.
3Een wegtunnelbuis met een lengte van meer dan 250 m ligt in een brandcompartiment.4In afwijking van het eerste lid voert een extra beschermde vluchtroute niet door een brandcompartiment.5Een niet-besloten gebruiksgebied ligt in een brandcompartiment.6Het eerste en vijfde lid zijn niet van toepassing op een gebruiksfunctie of gebruiksfuncties van dezelfde soort, met een totale gebruiksoppervlakte van niet meer dan 1.000 m2 en een vuurbelasting niet groter dan 500 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090.7Het eerste en vijfde lid zijn niet van toepassing op een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2. Deze uitzondering geldt niet als het bouwwerk aan een of meer andere bouwwerken grenst en de gezamenlijke gebruiksoppervlakte groter is dan 50 m2.8Het eerste en vijfde lid zijn niet van toepassing op een lichte industriefunctie voor het telen, kweken of opslaan van gewassen of daarmee vergelijkbare producten, met een permanente vuurbelasting niet groter dan 150 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.51(brandcompartiment: omvang)1Een brandcompartiment heeft een gebruiksoppervlakte die niet groter is dan de in tabel 4.49 aangegeven oppervlakte, of een grotere gebruiksoppervlakte als dat niet tot een lager veiligheidsniveau leidt, bepaald volgens NEN 6060 of NEN 6079.2In een brandcompartiment liggen ten hoogste vier woonwagens en nevengebruiksfuncties daarvan met een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 1.000 m2.3Een brandcompartiment strekt zich uit over niet meer dan een bouwwerkperceel.4Een brandcompartiment strekt zich uit over niet meer dan een wegtunnelbuis.5In een brandcompartiment liggen ten hoogste een woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan.6In afwijking van het vijfde lid is een gemeenschappelijk verblijfsgebied toegestaan als dat verblijfsgebied een afzonderlijk brandcompartiment is.7Een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van meer dan 50 m2 is een afzonderlijk brandcompartiment.8Bij een brandcompartiment van een industriefunctie met een gebruiksoppervlakte van meer dan 1.000 m2 is het eerste lid niet van toepassing op een of meer in dat brandcompartiment gelegen nevengebruiksfuncties met een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 100 m2.9Een technische ruimte is een afzonderlijk brandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.52(opvangcompartiment)1De gebruiksoppervlakte van een brandcompartiment met een of meer celeenheden is ten hoogste 500 m2 en niet groter dan 77% van de gebruiksoppervlakte van het gebouw.2Een brandcompartiment met bedgebied voor bedgebonden patiënten is niet groter dan 77% van de gebruiksoppervlakte van de bouwlaag waarop dit brandcompartiment ligt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.53(weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: niveau van eisen)1De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ander brandcompartiment, naar een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert, naar een niet-besloten veiligheidsvluchtroute en naar een liftschacht van een brandweerlift of van een lift als bedoeld in artikel 4.189 in een woongebouw is ten minste 60 minuten.2In afwijking van het eerste lid kan tussen een brandcompartiment en een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert worden volstaan met 30 minuten.3In afwijking van het eerste lid kan worden volstaan met 30 minuten als:
a.de volgens NEN 6090 bepaalde permanente vuurbelasting van het brandcompartiment niet groter is dan 500 MJ/m2; en
b.in het gebouw geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m boven het meetniveau.
4In afwijking van het eerste lid kan worden volstaan met 30 minuten als:
a.de in het eerste lid bedoelde ruimten op hetzelfde bouwwerkperceel liggen; en
b.in het gebouw geen vloer van een gebruiksgebied hoger ligt dan 5 m boven het meetniveau.
5Het vierde lid is niet van toepassing op een brandcompartiment met een gebruiksoppervlakte van meer dan 1.000 m2.6Het vierde lid is niet van toepassing op een technische ruimte.7Het tweede tot en met vierde lid gelden niet voor een ruimte waardoor een veiligheidsvluchtroute voert.8De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een woonwagen naar een andere woonwagen is ten minste 30 minuten.9De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ander brandcompartiment is ten minste 30 minuten of de afstand tussen een brandcompartiment en een ander brandcompartiment is ten minste 5 m.10In afwijking van het eerste lid geldt geen weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van ten hoogste 50 m2 niet bestemd voor een of meer verbrandingstoestellen met een totale nominale belasting van meer dan 130 kW.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.54(weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag: bepalingsmethode)1De in artikel 4.53 bedoelde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag wordt bepaald volgens NEN 6068.2Bij het bepalen van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een brandcompartiment naar een ruimte van een op een aangrenzend perceel gelegen gebouw wordt voor het op het andere perceel gelegen gebouw uitgegaan van een identiek maar spiegelsymmetrisch ten opzichte van de bouwwerkperceelsgrens gelegen gebouw. Als het bouwwerkperceel grenst aan:
a.een openbare weg;
b.openbaar water;
c.openbaar groen; of
d.een perceel dat niet is bestemd voor bebouwing of voor een speeltuin, een kampeerterrein of opslag van brandgevaarlijke stoffen of van brandbare niet-milieugevaarlijke stoffen;
vindt deze spiegeling plaats ten opzichte van het hart van die weg, dat water, dat groen of dat perceel.3In aanvulling op het tweede lid is het aandeel van de uitwendige scheidingsconstructie van het spiegelsymmetrische gebouw in de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag niet groter dan het aandeel van de uitwendige scheidingsconstructie van het brandcompartiment.4Bij het bepalen van de in artikel 4.53, achtste lid, bedoelde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag wordt uitgegaan van een identieke maar spiegelsymmetrisch op een afstand van 5 m geplaatste woonwagen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.55(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.50 en 4.51 van toepassing en is artikel 4.53 van overeenkomstige toepassing waarbij de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag ten minste 30 minuten is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.9Verdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rook4.56(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat uitbreiding van brand en verspreiding van rook in verdergaande mate wordt beperkt dan is beoogd met paragraaf 4.2.8 zodat veilig kan worden gevlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.56 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.56gebruiksfunctieleden van toepassingwaardensubbrandcompartiment: liggingbeschermdsubbrandcompartiment:liggingbeschermd subbrandcompartiment:omvangweerstand tegen branddoorslagen brandoverslagsubbrandcompartiment: weerstand tegen rookdoorgangbeschermdsubbrandcompartiment: weerstandtegen rookdoorgangtijdelijk bouwwerkbeschermdsubbrandcompartiment: omvangartikel4.574.584.594.604.614.624.634.59lid1231234123456781212341234*11Woonfunctieavoor zorg met een g.o. > 500 m21231–––12––––––12123412–4*100bwoonwagen12––––––––––––––212341––4*–candere woonfunctie1231–––1–––––––1212341–34*5002Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang met bedgebied123–2––1–3––––81212341–34*200bandere bijeenkomstfunctie123–––––––––––––212341––4*–3Celfunctie123––3–1––4––––12123412–4*5004Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied123–2––––––56––12123412–4*–bandere gezondheidszorgfunctie123–––––––––––––212341––4*–5Industriefunctie123–––––––––––––212341––4*–6Kantoorfunctie123–––––––––––––212341––4*–7Logiesfunctie123–––41–––––781212341–34*5008Onderwijsfunctie123–––––––––––––212341––4*–9Sportfunctie123–––––––––––––212341––4*–10Winkelfunctie123–––––––––––––212341––4*–11Overige gebruiksfunctie123–––––––––––––212341––4*–12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m123–––––––––––––212341––4––bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.57(subbrandcompartiment: ligging)1Een brandcompartiment is ingedeeld in een of meer subbrandcompartimenten of verkeersruimten waardoor een beschermde vluchtroute voert.2Een beschermde vluchtroute ligt niet in een subbrandcompartiment.3In afwijking van het eerste lid kan een verblijfsgebied voor bewaking buiten een subbrandcompartiment liggen als:
a.constructieonderdelen in dat gebied voldoen aan de eisen die de artikelen 4.43 en 4.45a, eerste en tweede lid, stellen aan constuctieonderdelen die grenzen aan de binnenlucht in een ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert; en
b.aankleding in dat gebied voldoet aan de eisen die artikel 6.14 stelt aan aankleding in een ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.58(beschermd subbrandcompartiment: ligging)1Een verblijfsgebied ligt in een beschermd subbrandcompartiment.2Een bedgebied ligt in een beschermd subbrandcompartiment.3Een celeenheid ligt in een beschermd subbrandcompartiment.4Een logiesverblijf ligt in een beschermd subbrandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.59(beschermd subbrandcompartiment: omvang)1Een beschermd subbrandcompartiment heeft een gebruiksoppervlakte van ten hoogste de in tabel 4.56 aangegeven oppervlakte.2In afwijking van het eerste lid is een gezamenlijke verblijfsruimte een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment met een gebruiksoppervlakte van ten hoogste 500 m2.3Een beschermd subbrandcompartiment met een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied omvat niet meer dan die gebruiksfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan.4Een celeenheid is een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment.5Een beschermd subbrandcompartiment met bedgebied omvat alleen een of meer bedruimten en ruimten die ten dienste staan van die bedruimten, en heeft een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 500 m2.6Een beschermd subbrandcompartiment als bedoeld in het vijfde lid, bestemd voor bedgebonden patiënten, heeft, afhankelijk van het bewakingsniveau, een totale gebruiksoppervlakte van ten hoogste 50 m2 zonder bewaking en ten hoogste 500 m2 bij permanente bewaking.7Een logiesverblijf is een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment.8Een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment is een afzonderlijk subbrandcompartiment.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.60(weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag)1De volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van een beschermd subbrandcompartiment naar een andere ruimte in het brandcompartiment is ten minste 30 minuten.2De volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag van een subbrandcompartiment naar een beschermd subbrandcompartiment, gelegen in een ander subbrandcompartiment, is ten minste 20 minuten, waarbij voor de bepaling van de brandwerendheid vande scheidende functie van een scheidingsconstructie alleen rekening wordt gehouden met het beoordelingscriterium vlamdichtheid van de afdichting.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.61(subbrandcompartiment: weerstand tegen rookdoorgang)1De weerstand tegen rookdoorgang van een subbrandcompartiment naar een ander subbrandcompartiment is Ra bepaald volgens NEN 6075.2De weerstand tegen rookdoorgang van een subbrandcompartiment naar een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, is Ra bepaald volgens NEN 6075.3De weerstand tegen rookdoorgang van een subbrandcompartiment naar een beschermd subbrandcompartiment, gelegen in een ander subbrandcompartiment, is R200 bepaald volgens NEN 6075.4De weerstand tegen rookdoorgang van een subbrandcompartiment naar een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert en naar een liftschacht als bedoeld in artikel 4.53, eerste lid, is R200 bepaald volgens NEN 6075.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.62(beschermd subbrandcompartiment: weerstand tegen rookdoorgang)1De weerstand tegen rookdoorgang van een beschermd subbrandcompartiment naar een ander beschermd subbrandcompartiment is R200 bepaald volgens NEN 6075.2De weerstand tegen rookdoorgang van een beschermd subbrandcompartiment naar een subbrandcompartiment is R200 bepaald volgens NEN 6075.3De weerstand tegen rookdoorgang van een beschermd subbrandcompartiment naar een subbrandcompartiment is Ra bepaald volgens NEN 6075.4De weerstand tegen rookdoorgang van een beschermd subbrandcompartiment naar een besloten ruimte waardoor een beschermde of extra beschermde vluchtroute voert, is R200 bepaald volgens NEN 6075.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.63(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.60, tweede lid, 4.61 en 4.62 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.10Vluchtroutes: verloop4.64(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige vluchtroutes dat bij brand een veilige plaats kan worden bereikt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.64 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.64gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenvluchtroutevluchten naar de uitgang van eensubbrandcompartimentuitgang van een beschermdsubbrandcompartimentbeschermde vluchtrouteextra beschermde vluchtrouteveiligheidsvluchtroutetweede vluchtroutetijdelijk bouwwerkvluchten naar de uitgang van eensubbrandcompartimentextra beschermde vluchtrouteartikel4.654.664.674.684.694.704.714.724.664.69lid12341234567*12312345671212345*1 en 26[m][m]1Woonfunctieawoonwagen1–––1––––––––––––––––––––––––*30–bandere woonfunctie12––1––––––––––1234––7––12345*30–2Bijeenkomstfunctiea voor kinderopvang met bedgebied12––12–––6–––––1––––671–1234–*305bandere bijeenkomstfunctie12––12–––67–12–––––5671–1234–*30303Celfunctie–2––123––67*–––1––––671–1234–*22,522,54Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied12––123––6–*–––1––––671–1234–*3020bandere gezondheidszorgfunctie12––123––67–12–––––5671–1234–*30305Industriefunctie12––1234––7–12–––––5671–1234–*30306Kantoorfunctie12––123––67–12–––––5671–1234–*30307Logiesfunctie12––12–––67––––1––––67121234–*30208Onderwijsfunctie12––12–––67–12–––––5671–1234–*30159Sportfunctie12––1234–67–12–––––5671–1234–*303010Winkelfunctie12––1234–67–12–––––5671–1234–*303011Overige gebruiksfunctie12––1234––7–12–––––5671–1234–*303012Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1–3–––––5–––––3–––––––––––––––––bander bouwwerk geen gebouw zijnde1––4––––––––––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.65(vluchtroute)1Op elk punt van een voor personen bestemd gedeelte van een vloer begint een vluchtroute die leidt naar het aansluitende terrein en vandaar naar de openbare weg.2Op elk punt van een voor personen bestemd gedeelte van een vloer van een celfunctie of van een nevengebruiksfunctie daarvan begint een vluchtroute die, al dan niet via een buitenruimte, leidt naar een ander brandcompartiment.3Op elk punt van een rijbaan begint een vluchtroute die leidt naar het aansluitende terrein en vandaar naar de buiten de wegtunnel gelegen openbare weg.4Een bouwwerk geen gebouw zijnde heeft afhankelijk van zijn bestemming en grootte, voldoende en zodanig ingerichte vluchtroutes dat bij brand op doeltreffende en veilige wijze kan worden gevlucht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.66(vluchten naar de uitgang van een subbrandcompartiment)1De gecorrigeerde loopafstand tussen een punt in een gebruiksgebied en ten minste een uitgang van het subbrandcompartiment waarin dat gebruiksgebied ligt, is niet groter dan de in tabel 4.64 aangegeven afstand.2In afwijking van het eerste lid wordt bij een niet nader in te delen gebruiksgebied en bij een verblijfsruimte in plaats van de gecorrigeerde loopafstand uitgegaan van de loopafstand die niet groter is dan de in tabel 4.64 aangegeven afstand.3In afwijking van het eerste en tweede lid geldt bij een bezetting van minder dan 1 persoon per 12 m2 gebruiksoppervlakte van het subbrandcompartiment een afstand van ten hoogste 45 m.4In afwijking van het eerste en tweede lid geldt bij een bezetting van minder dan 1 persoon per 30 m2 gebruiksoppervlakte van het subbrandcompartiment een afstand van ten hoogste 60 m.5De loopafstand tussen een punt op een rijbaanvloer en een uitgang van het subbrandcompartiment is ten hoogste 150 m. De afstand tussen twee uitgangen is ten hoogste 250 m, gemeten langs de tunnelwand.6Op elk punt van een voor personen bestemde vloer in een subbrandcompartiment begint ten minste een vluchtroute met een op die vluchtroute te overbruggen hoogteverschil naar een uitgang van het subbrandcompartiment van ten hoogste 4 m.7Een subbrandcompartiment en een daarin gelegen verblijfsruimte voor meer dan 150 personen hebben ten minste twee uitgangen waardoor een vluchtroute loopt. De onderlinge afstand tussen de uitgangen is ten minste 5 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.67(uitgang van een beschermd subbrandcompartiment)Ten minste een uitgang van een beschermd subbrandcompartiment als bedoeld in artikel 4.58, tweede en derde lid:
a.is de uitgang van het subbrandcompartiment waarin het beschermde subbrandcompartiment ligt; of
b.is een uitgang waarbij een vluchtroute begint die niet door een verblijfsruimte, een toiletruimte, een badruimte of een technische ruimte naar een uitgang van het subbrandcompartiment voert.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.68(beschermde vluchtroute)1Een vluchtroute waarop ten hoogste 37 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een beschermde vluchtroute, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.2Een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, heeft een loopafstand niet groter dan 30 m vanaf de uitgang van een subbrandcompartiment tot de volgende uitgang op de vluchtroute. Dit is niet van toepassing voor zover de vluchtroute door een trappenhuis voert.3Een vluchtroute is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een beschermde vluchtroute, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein. Dit is niet van toepassing voor zover de vluchtroute door een andere wegtunnelbuis voert dan de wegtunnelbuis waar de vluchtroute begint.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.69(extra beschermde vluchtroute)1Een vluchtroute is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een extra beschermde vluchtroute, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.2De in het eerste lid bedoelde vluchtroute voert niet langs een beweegbaar constructieonderdeel van een andere woonfunctie dan de woonfunctie waarin de vluchtroute begint. Dit geldt niet bij de toegang van een woonfunctie die recht tegenover de toegang ligt van de woonfunctie waarin de vluchtroute begint.3De in het eerste lid bedoelde vluchtroute voert niet door een trappenhuis.4Het tweede en derde lid gelden niet als de route door een trappenhuis voert, de uitgangen van de op die route aangewezen woonfuncties rechtstreeks aan het trappenhuis grenzen, op die route alleen woonfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan zijn aangewezen, en de uitgang van het trappenhuis rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein en:
a.er niet meer dan zes woonfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan voor personen bereikbaar zijn door het trappenhuis en geen vloer van een verblijfsgebied van die woonfuncties hoger ligt dan 6 m boven het meetniveau; of
b.de totale gebruiksoppervlakte van de woonfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan die voor personen bereikbaar zijn door het trappenhuis:
1°ten hoogste 800 m2 is;
2°geen vloer van een verblijfsgebied van die woonfuncties hoger ligt dan 12,5 m boven het meetniveau; en
3°geen van die woonfuncties een gebruiksoppervlakte heeft van meer dan 150 m2.
5Een vluchtroute waarop meer dan 37 en ten hoogste 150 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een extra beschermde vluchtroute, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.6In een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert, is de loopafstand vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint tot het punt waar een tweede vluchtroute of een veiligheidsvluchtroute begint, of tot het aansluitende terrein niet groter dan de in tabel 4.64 aangegeven afstand.7Een vluchtroute in een trappenhuis waarin een hoogteverschil van meer dan 8 m wordt overbrugd, is een extra beschermde vluchtroute.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.70(veiligheidsvluchtroute)1Een vluchtroute waarop meer dan 150 personen zijn aangewezen, is vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint een veiligheidsvluchtroute, tenzij die uitgang rechtstreeks grenst aan het aansluitende terrein.2Een vluchtroute in een besloten trappenhuis waarin een hoogteverschil van meer dan 12,5 m wordt overbrugd, is een veiligheidsvluchtroute.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.71(tweede vluchtroute)1Als op een vluchtroute een tweede vluchtroute begint zijn de artikelen 4.68, 4.69, eerste tot en met zesde lid, en 4.70 niet van toepassing vanaf het punt dat de twee vluchtroutes door verschillende ruimten voeren.2Buiten het brandcompartiment waarin de in het eerste lid bedoelde tweede vluchtroute begint, voeren de twee vluchtroutes niet door eenzelfde brandcompartiment.3In afwijking van het eerste en tweede lid kunnen de twee vluchtroutes vanaf de uitgang van het subbrandcompartiment waarin de eerste vluchtroute begint door dezelfde ruimte voeren als:
a.die ruimte aan die uitgang van het subbrandcompartiment grenst;
b.de vluchtroutes in die ruimte beschermde vluchtroutes en voor zover deze buiten een brandcompartiment liggen extra beschermde vluchtroutes zijn;
c.de loopafstand in die ruimte gemeten over beide vluchtroutes ten hoogste 30 m is als de ruimte besloten is; en
d.de vluchtroutes in verschillende richtingen voeren.
4In afwijking van het eerste lid kunnen de twee vluchtroutes door dezelfde ruimte voeren voor zover de vluchtroute een veiligheidsvluchtroute is.5De in het vierde lid bedoelde veiligheidsvluchtroute voert alleen door een trappenhuis.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.72(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.65 tot en met 4.71 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.11Vluchtroutes: inrichting en capaciteit4.73(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft vluchtroutes met een zodanige inrichting en capaciteit dat bij brand een veilige plaats kan worden bereikt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.73 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.73gebruiksfunctieleden van toepassinginrichting vluchtroute: rookdoorgangwrdinrichting vluchtroute:wbdboinrichting vluchtroute:permanente vuurlastrooksluisvoorportaal liftvrije doorgangvan een vluchtroutevluchtroute door niet besloten ruimtedoorstroomcapaciteitzonder opvangcapaciteitdoorstroomcapaciteit bij opvangcapaciteittijdelijk bouwwerkartikel4.744.754.764.774.77a4.784.794.804.814.82lid12345*1212121234*1212345*1Woonfunctieawoonwagen––––––––––––1–––*–––––––*bandere woonfunctie12345*1212121–3–*–––––––*2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang met bedgebied12345*–21–––1–––*1–1234–*bandere bijeenkomstfunctie12345*–21–––1–––*1–12345*3Celfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*4Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied12345*–21–––1––4*1–1234–*bandere gezondheidszorgfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*5Industriefunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*6Kantoorfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*7Logiesfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*8Onderwijsfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*9Sportfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*10Winkelfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*11Overige gebruiksfunctie12345*–21–––1–––*1–1234–*12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m1––––*––––––12––*–2––––––bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––*–2––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.74(inrichting vluchtroute: weerstand tegen rookdoorgang)1De weerstand tegen rookdoorgang van een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert naar een in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, is Ra bepaald volgens NEN 6075.2De weerstand tegen rookdoorgang van een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert naar een in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert, is R200 bepaald volgens NEN 6075.3De weerstand tegen rookdoorgang van een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert naar een in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte waardoor een beschermde of extra beschermde vluchtroute voert, is Ra bepaald volgens NEN 6075.4De weerstand tegen rookdoorgang van een besloten ruimte waardoor een extra beschermde vluchtroute voert naar een in de vluchtrichting aansluitend besloten trappenhuis waardoor een extra beschermde vluchtroute voert, is R200 bepaald volgens NEN 6075.5De weerstand tegen rookdoorgang tussen de twee ruimten, bedoeld in artikel 4.71, eerste lid, is R200 bepaald volgens NEN 6075.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.75(inrichting vluchtroute: weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag)Tussen de verschillende ruimten, bedoeld in artikel 4.71, eerste lid, is een volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van ten minste 30 minuten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.76(inrichting vluchtroute: permanente vuurlast)1Per bouwlaag is de permanente vuurlast van een trappenhuis waardoor een beschermde of een extra beschermde vluchtroute voert, met inbegrip van de vanuit dat trappenhuis rechtstreeks bereikbare besloten ruimten, ten hoogste 3.500 MJ. Bij de bepaling van de vuurlast blijft een besloten ruimte buiten beschouwing als de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen die ruimte en het trappenhuis ten minste 30 minuten is, bepaald volgens NEN 6068. Bij de in rekening te brengen vuurlast van de dakconstructie op de bovenste bouwlaag van het trappenhuis waardoor geen veiligheidsvluchtroute voert, wordt een reductie van 50% toegepast. Dit is niet van toepassing op een trappenhuis als bedoeld in artikel 4.69, vierde lid.2Per bouwlaag is de permanente vuurlast van een besloten ruimte waardoor een veiligheidsvluchtroute voert, met inbegrip van de vanuit die ruimte rechtstreeks bereikbare besloten ruimten, ten hoogste 3.500 MJ. Bij de bepaling van de vuurlast blijft een besloten ruimte buiten beschouwing als de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen die ruimte en de ruimte waardoor de veiligheidsvluchtroute voert ten minste 30 minuten is, bepaald volgens NEN 6068.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.77(rooksluis)1Een besloten trappenhuis waarin een hoogteverschil van meer dan 20 m wordt overbrugd, wordt in de vluchtrichting alleen bereikt door een afzonderlijke beschermde vluchtroute met een loopafstand van ten minste 2 m.2Een uitgang van een woonfunctie grenst niet aan een in het eerste lid bedoelde afzonderlijke vluchtroute.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.77a(voorportaal lift)1Een lifttoegang van een lift als bedoeld in artikel 4.189 in een woongebouw grenst aan een extra beschermde vluchtroute.2Een uitgang van een woonfunctie grenst niet aan een in het eerste lid bedoelde afzonderlijke vluchtroute.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.78(inrichting vluchtroute: vrije doorgang)1Een vluchtroute heeft een vrije doorgang met een breedte van ten minste 0,85 m en een hoogte van ten minste 2,1 m. Dit is niet van toepassing voor zover de vluchtroute over een trap voert.2In afwijking van het eerste lid heeft een beschermde vluchtroute, voor zover deze niet door een uitgang of over een trap voert, een vrije doorgang met een breedte van ten minste 1,2 m.3Als op een trap in totaal meer dan 600 m2 vloeroppervlakte aan verblijfsgebied is aangewezen, is de breedte van de trap ten minste 1,2 m.4Een vluchtroute die voert vanuit een bedgebied voor bedgebonden patiënten naar een ander brandcompartiment als bedoeld in artikel 4.52, tweede lid, heeft een vrije doorgang waardoor een blok met een lengte van 2,3 m, een hoogte van 1,2 m en een breedte van 1,1 m horizontaal kan worden voortbewogen. Deze route voert niet over een trap of via een liftkooi.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.79(inrichting vluchtroute: niet-besloten ruimte)Een niet-besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert, heeft een zodanige capaciteit voor de afvoer van warmte en rook en de toevoer van verse lucht dat die ruimte bij brand kan worden gebruikt om te vluchten en voor het verrichten van reddings- en bluswerkzaamheden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.80(doorstroomcapaciteit zonder opvangcapaciteit)1De doorstroomcapaciteit van een gedeelte van een vluchtroute, uitgedrukt in personen, is ten minste het aantal personen dat op dat gedeelte is aangewezen. Bij de bepaling van de doorstroomcapaciteit wordt uitgegaan van:
a.45 personen per meter vrije breedte van een trap bij het overbruggen van een hoogteverschil van meer dan 1 m en 90 personen per meter vrije breedte bij een hoogteverschil van ten hoogste 1 m, voor zover de aantrede van de trap ten minste 0,17 m bedraagt;
b.90 personen per meter vrije breedte van een ruimte;
c.90 personen per meter vrije breedte van een doorgang als zich in de doorgang een dubbele deur of vergelijkbaar beweegbaar constructieonderdeel bevindt met een maximale openingshoek van minder dan 135 graden;
d.110 personen per meter vrije breedte van een doorgang als zich in de doorgang een enkele deur of vergelijkbaar beweegbaar constructieonderdeel bevindt met een maximale openingshoek van minder dan 135 graden; en
e.135 personen per meter vrije breedte van een andere doorgang.
2De doorstroomcapaciteit van een gedeelte van een vluchtroute is zodanig, dat de op dat gedeelte aangewezen personen veilig kunnen vluchten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.81(doorstroomcapaciteit bij opvangcapaciteit)1Op een gedeelte van een vluchtroute, gelegen buiten het subbrandcompartiment waarin de vluchtroute begint, kan van artikel 4.80 worden afgeweken als de personen die zijn aangewezen op dat gedeelte en eventueel daarop volgende gedeelten van de vluchtroute het aansluitende terrein kunnen bereiken binnen:
a.30 minuten als dat gedeelte van de vluchtroute een veiligheidsvluchtroute is;
b.20 minuten als dat gedeelte van de vluchtroute een extra beschermde vluchtroute is die in de vluchtrichting alleen wordt bereikt door een afzonderlijke ruimte waardoor een beschermde of extra beschermde vluchtroute voert met een lengte van ten minste 2 m; of
c.15 minuten als dat gedeelte van de vluchtroute een andere vluchtroute is.
2De opvang- en doorstroomcapaciteit van de in het eerste lid bedoelde gedeelten van de vluchtroute is zodanig dat het bedreigde subbrandcompartiment waarin een vluchtroute begint binnen 1 minuut na aanvang van het vluchten kan worden verlaten.3De opvang- en doorstroomcapaciteit van de in het eerste lid bedoelde gedeelten van de vluchtroute is zodanig dat elke ruimte, maar geen trappenhuis, op dezelfde bouwlaag als het bedreigde subbrandcompartiment:
a.binnen 3,5 minuten na aanvang van het vluchten kan worden verlaten; of
b.binnen 6 minuten als:
1°.de volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag of brandoverslag naar deze ruimte vanuit het bedreigde subbrandcompartiment ten minste 30 minuten is; en
2°.de volgens NEN 6075 bepaalde weerstand tegen rookdoorgang naar deze ruimte vanuit het bedreigde subbrandcompartiment, of vanuit elke ruimte waardoor een beschermde of extra beschermde vluchtroute voert die in de vluchtrichting uitkomt in deze ruimte, R200 is.
4Bij toepassing van het eerste tot en met derde lid gelden de volgende uitgangspunten:
a.berekeningen worden uitgevoerd in tijdstappen van 30 seconden;
b.bij het begin van het vluchten wordt aangenomen dat alle personen in het subbrandcompartiment zich nabij de uitgangen van dat compartiment bevinden en tegelijkertijd beginnen te vluchten;
c.vluchtroutes worden tijdens het vluchten alleen in een richting benut;
d.door doorgangen en over trappen voeren de vluchtroutes niet in tegenovergestelde richting;
e.bij samenkomende vluchtroutes wordt de beschikbare doorstroom- en opvangcapaciteit op de volgende wijze verdeeld:
1°.bij samenkomst in een trappenhuis wordt 50% van de beschikbare capaciteit toegedeeld aan het bovengelegen deel van het trappenhuis. De resterende 50% wordt verdeeld over de doorstroomcapaciteit van de toegangen op die bouwlaag tot het trappenhuis;
2°.bij samenkomst in een ruimte, maar geen trappenhuis, wordt de capaciteit evenredig verdeeld over de doorstroomcapaciteit van de toegangen tot die ruimte; en
3°.als de beschikbare opvang- en doorstroomcapaciteit van de ruimte vanuit een of meer toegangen van die ruimte of het bovengelegen deel van het trappenhuis niet volledig wordt benut, wordt de restcapaciteit op de onder 1° en 2° beschreven wijze verdeeld over de resterende toegangen en het bovengelegen deel van het trappenhuis;
f.het hoogteverschil tussen bouwlagen in het trappenhuis is ten minste 2,1 m en ten hoogste 4 m;
g.de daalsnelheid is 30 seconden per bouwlaag voor zover de vluchtroute over een trap of door een trappenhuis voert;
h.de opvangcapaciteit van een trap is 0,5 persoon per trede, voor zover de breedte van de trap niet groter is dan 1,1 m;
i.de opvangcapaciteit van een trap is 0,9 persoon per trede per m breedte van die trede, voor zover de breedte van de trap groter is dan 1,1 m en de breedte van het tredevlak groter is dan 0,17 m;
j.de opvangcapaciteit van een vloer of hellingbaan is ten hoogste vier personen per m2 vrije vloeroppervlakte;
k.het gestelde in artikel 4.80, waarbij voor «personen» wordt gelezen: personen per minuut;
l.het gestelde in artikel 4.216, derde lid, waarbij voor «37 personen» wordt gelezen: 37 personen per minuut;
m.in afwijking van onderdeel l geldt het gestelde in artikel 4.216, derde lid, onverkort als in de ruimte voor de deur tijdens een tijdstap meer dan 37 personen aanwezig zijn;
n.brand ontstaat niet op twee of meer plaatsen tegelijk;
o.in ieder subbrandcompartiment kan brand ontstaan; en
p.de opvang- en doorstroomcapaciteit van vluchtroutes die door het bedreigde subbrandcompartiment voeren blijven buiten beschouwing.
5Bij toepassing van het vierde lid, onder j, geldt voor een bijeenkomstfunctie een opvangcapaciteit van ten hoogste twee personen per m2 vrije vloeroppervlakte als bij een tijdstap als bedoeld in het vierde lid, onder a, in een ruimte als bedoeld in het derde lid meer dan 200 personen aanwezig zijn en die ruimte niet door alle personen binnen 3,5 minuten kan worden verlaten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.82(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.80 en 4.81 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.12Hulpverlening bij brand4.83(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat hulpverlening binnen redelijke tijd personen kan redden en brand kan bestrijden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.83 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.83gebruiksfunctieleden van toepassingbrandweerliftloopafstandhulpposttijdelijk bouwwerkartikel4.844.854.864.87lid1212**1Woonfunctie1212–*2Bijeenkomstfunctie1–12–*3Celfunctie1–12–*4Gezondheidszorgfunctie1–12–*5Industriefunctie1–12–*6Kantoorfunctie1–12–*7Logiesfunctie1–12–*8Onderwijsfunctie1–12–*9Sportfunctie1–12–*10Winkelfunctie1–12–*11Overige gebruiksfunctie––––––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m––––*–bander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.84(brandweerlift)1Vanaf een lifttoegang van een brandweerlift is vanaf een verdieping de lifttoegang op de verdieping daarboven bereikbaar via een extra beschermde vluchtroute.2Een uitgang van een woonfunctie grenst niet aan een in het eerste lid bedoelde extra beschermde vluchtroute voor zover die voert door een ruimte die rechtstreeks grenst aan de lifttoegang.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.85(loopafstand)1De loopafstand tussen een punt in een gebruiksgebied en ten minste een toegang van een trappenhuis is niet groter dan 75 m.2De loopafstand tussen een punt in een gebruiksgebied en ten minste een lifttoegang van een brandweerlift is niet groter dan 120 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.86(hulppost)Een wegtunnelbuis met een lengte van meer dan 250 m heeft een zodanig aantal hulpposten dat de loopafstand tussen een punt op de rijbaanvloer en ten minste een hulppost niet groter is dan 75 m. Deze afstand wordt gemeten over een route die alleen voert over vloeren, trappen of hellingbanen zonder dat deuren worden gepasseerd die met een sleutel moeten worden geopend. De afstand tussen twee opeenvolgende hulpposten is ten hoogste 100 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.87(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.84 en 4.85 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.13Hoge en ondergrondse gebouwen4.88(aansturingsartikel)1Een bouwwerk waarin een vloer van een gebruiksgebied hoger dan 70 m boven of lager dan 8 m onder het meetniveau ligt, is zodanig ingericht dat het bouwwerk brandveilig is.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.89(inrichting)1Een bouwwerk waarin een vloer van een gebruiksgebied hoger dan 70 m boven het meetniveau ligt:
a.is zo ingericht dat het bouwwerk een zelfde mate van brandveiligheid heeft als beoogd met de paragrafen 4.2.2, 4.2.6, 4.2.7, 4.2.8, 4.2.9, 4.2.10, 4.2.11 en 4.2.12; of
b.voldoet aan de SBRCURnet Handreiking – Brandveiligheid in hoge gebouwen.
2Een bouwwerk waarin een vloer van een gebruiksgebied lager dan 8 m onder het meetniveau ligt, is zo ingericht dat het bouwwerk een zelfde mate van brandveiligheid heeft als beoogd met de paragrafen 4.2.2, 4.2.6, 4.2.7, 4.2.8, 4.2.9, 4.2.10, 4.2.11 en 4.2.12.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202053222-12-202007-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is een wijziging geformuleerd die niet kan worden doorgevoerd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.14Brand- en explosievoorschriftengebieden4.90(aansturingsartikel)1Een bouwwerk in een brandvoorschriftengebied of in een explosievoorschriftengebied is zodanig dat de gevolgen voor personen van het aan het voorschriftengebied verbonden risico op brand of explosie worden beperkt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.90 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
tabel 4.90gebruiksfunctieleden van toepassingbrandwerendheidbrandklasse gevel en vloerenbrandklasse dakVluchtrouteSterkte bij brandscherfwerkingartikel4.914.924.934.944.954.96lid*123412123**1Woonfunctie*123412123**2Bijeenkomstfunctie*123412123**3Celfunctie*123412123**4Gezondheidszorgfunctie*123412123**5Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––bandere industriefunctie*123412123**6Kantoorfunctie*123412123**7Logiesfunctie*123412123**8Onderwijsfunctie*123412123**9Sportfunctie*123412123**10Winkelfunctie*123412123**11Overige gebruiksfunctie––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.91(brandwerendheid)Een uitwendige scheidingsconstructie van een brandcompartiment heeft voor zover die constructie in een brandvoorschriftengebied ligt een brandwerendheid van buiten naar binnen van ten minste 60 minuten, bepaald volgens NEN 6069. Bij het bepalen van de brandwerendheid wordt het in het brandvoorschriftengebied gelegen aansluitende terrein aangemerkt als een brandcompartiment en wordt uitgegaan van de in NEN-EN 13501-2 bedoelde buitenbrandkromme.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.92(brandklasse buitenoppervlak)1Een aan de buitenlucht grenzende zijde van een uitwendige scheidingsconstructie van een brandcompartiment voldoet, voor zover die constructie in een brandvoorschriftengebied ligt, aan brandklasse A2, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2In afwijking van het eerste lid voldoet een deur, een raam, een kozijn of een daaraan gelijk te stellen constructieonderdeel aan brandklasse D, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.3Op ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de constructieonderdelen in elk vlak van de uitwendige scheidingsconstructie met een afmeting van 3 m bij 3 m, waarvoor volgens het eerste lid een eis geldt, is die eis niet van toepassing.4Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op de bovenzijde van een dak.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.93(brandklasse dak)1Een dak van een brandcompartiment is, voor zover dat dak in een brandvoorschriftengebied ligt, bedekt met constructieonderdelen waarvan de aan de buitenlucht grenzende zijde voldoet aan brandklasse A2, bepaald volgens NEN-EN 13501-1.2Op ten hoogste 5% van de oppervlakte van het dak is de eis van het eerste lid niet van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.94(vluchtroute)1In een aan de buitenlucht grenzende zijde van een gedeeltelijk in een brandvoorschriftengebied gelegen bouwwerk is geen in het brandvoorschriftengebied gelegen doorgang waardoor een vluchtroute voert aanwezig.2In een aan de buitenlucht grenzende zijde van een volledig in een brandvoorschriftengebied gelegen bouwwerk voert een vluchtroute door een van het hart van het voorschriftengebied afgekeerde doorgang.3In afwijking van het eerste en tweede lid heeft een in meer dan één brandvoorschriftengebied gelegen bouwwerk voor elk brandvoorschriftengebied een vluchtroute door een uitgang van het bouwwerk die niet grenst aan een brandvoorschriftengebied of die is afgekeerd van het voorschriftengebied.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.95(sterkte bij brand)Voor een bouwwerk of een gedeelte daarvan dat is gelegen in een brandvoorschriftengebied, zijn de regels van paragraaf 4.2.2 van overeenkomstige toepassing waarbij een in een brandvoorschriftengebied gelegen buitenruimte een brandcompartiment is en wordt uitgegaan van een buitenbrandkromme volgens NEN-EN 13501-2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.96(scherfwerking)In een explosievoorschriftengebied gelegen beglazing is zodanig dat bij een explosie letsel door scherfwerking wordt voorkomen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.15Aanvullende regels tunnelveiligheid4.97(aansturingsartikel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m is zodanig dat de veiligheid voor het wegverkeer is gewaarborgd.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.98(verkeersveiligheid)1Een buiten de bebouwde kom gelegen wegtunnel voor twee rijrichtingen heeft ten minste twee wegtunnelbuizen.2Een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m heeft een rijbaanvloer met een helling van ten hoogste 1 : 20.3Een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m heeft, voor een doelmatige doorgang voor wegvoertuigen, een vloer met een breedte van ten minste 7 m en een hoogte boven die breedte van ten minste 4,2 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.2.16Inbraakwerendheid4.99(aansturingsartikel)1Een woonfunctie, anders dan een woonfunctie van een woonwagen, biedt weerstand tegen inbraak.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.100(reikwijdte)Deuren, ramen, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructieonderdelen in een scheidingsconstructie van een niet-gemeenschappelijke ruimte die volgens NEN 5087 bereikbaar zijn voor inbraak, hebben een volgens NEN 5096 bepaalde inbraakwerendheid die voldoet aan de in die norm bedoelde weerstandsklasse 2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3Gezondheid4.3.1Bescherming tegen geluid van buiten4.101(aansturingsartikel)1Een bouwwerk biedt in een verblijfsgebied bescherming tegen geluid van buiten.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.101 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.101gebruiksfunctieleden van toepassingbescherming tegen geluid van buitengeluidwering bij weg-, spoorweg- of industriegeluid of geluid door activiteitenafbakening maatwerkvoorschriften geluidweringniet-geluidgevoelige gevelovergangsrecht: Wet geluidhindergeluidwering bij luchtvaartlawaaitijdelijk bouwwerkartikel4.1024.1034.103a4.103b4.103c4.1044.105lid*123*12121234*1Woonfunctieawoonwagen*––––––12–––––bandere woonfunctie*123*12121234*2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang*123*12121234*bandere bijeenkomstfunctie––––––––––––––3Celfunctie––––––––––––––4Gezondheidszorgfunctie*123*12121234*5Industriefunctie––––––––––––––6Kantoorfunctie––––––––––––––7Logiesfunctie––––––––––––––8Onderwijsfunctie*123*12121234*9Sportfunctie––––––––––––––10Winkelfunctie––––––––––––––11Overige gebruiksfunctie––––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.102(bescherming tegen geluid van buiten)Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied heeft een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering van ten minste 20 dB.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.103(geluidwering bij weg-, spoorweg- of industriegeluid of geluid door activiteiten)1De volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering van een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied is:
a.niet kleiner dan het verschil tussen het in het omgevingsplan, de omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit of het besluit tot vaststelling van geluidproductieplafonds als omgevingswaarden bepaalde gezamenlijke geluid, bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving, en 33 dB; en
b.niet kleiner dan het verschil tussen het in het omgevingsplan of in de omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit toegestane geluid door activiteiten, bedoeld in paragraaf 5.1.4.2.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, en 35 dB(A), tenzij dit geluid is betrokken bij het bepalen van het gezamenlijke geluid, bedoeld onder a.
2Op een inwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied als bedoeld in het eerste lid, die niet de scheiding vormt met een verblijfsgebied van een aangrenzende gebruiksfunctie waarop het eerste lid van toepassing is, is dat lid van overeenkomstige toepassing.3Een scheidingsconstructie als bedoeld in het eerste en tweede lid van een verblijfsruimte heeft een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering die ten hoogste 2 dB of dB(A) lager is dan de in het eerste en tweede lid bedoelde karakteristieke geluidwering uitgaande van het verblijfsgebied waarin de verblijfsruimte ligt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.103a(afbakening maatwerkvoorschriften geluidwering)Een maatwerkvoorschrift over artikel 4.103, eerste lid, kan alleen inhouden dat het gezamenlijke geluid opnieuw wordt bepaald.202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.103b(niet-geluidgevoelige gevel)1Bij een niet-geluidgevoelige gevel als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving wordt bij de toepassing van artikel 4.103, eerste lid, aanhef en onder a, uitgegaan van het gezamenlijke geluid op die gevel, verhoogd met 3 dB.2Bij een niet-geluidgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving:
a.bevat de uitwendige scheidingsconstructie van die gevel geen te openen delen anders dan als onderdeel van een gemeenschappelijke doorgang; of
b.worden aan het gebouw zodanige bouwkundige maatregelen getroffen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie die direct grenzen aan een verblijfsgebied of niet-gemeenschappelijke verkeersruimte niet hoger is dan de grenswaarden, bedoeld in artikel 5.78u van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.103c(overgangsrecht: Wet geluidhinder)1Als de regels voor het bouwwerk deel uitmaken van het tijdelijke deel van het omgevingsplan, bedoeld in artikel 22.1, onder a, van de wet, of voorschriften voor het bouwwerk zijn gesteld in een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit die is aangevraagd voor de inwerkingtreding van de wet, is artikel 4.103b, tweede lid, onder a, van overeenkomstige toepassing op een uitwendige scheidingsconstructie die op grond van artikel 1b, vierde lid, van de Wet geluidhinder niet als gevel werd beschouwd.2Als voor een bouwwerk in het geluidaandachtsgebied, bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving, van een weg, spoorweg of industrieterrein het gezamenlijke geluid, bedoeld in artikel 4.103, eerste lid, onder a, niet is bepaald in een van de in dat onderdeel genoemde besluiten, wordt het gezamenlijke geluid voor een verblijfsgebied berekend volgens bij ministeriële regeling gestelde regels op basis van:
a.de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting die op grond van artikel IX van het Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet onderdeel is van het tijdelijke deel van het omgevingsplan, bedoeld in artikel 22.1 van de wet, waarbij voor wegen de gehanteerde aftrek op basis van artikel 110g van de Wet geluidhinder wordt opgeteld; of
b.in gevallen, bedoeld in het eerste lid, de geluidbelasting die ten grondslag ligt aan het omgevingsplan of de omgevingsvergunning, bedoeld in dat lid; en
c.het geluid van luchtvaart, als dat is opgenomen in het geluidregister, bedoeld in artikel 11.51 van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.104(geluidwering bij luchtvaartlawaai)1Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied van een gebruiksfunctie in een krachtens de Luchtvaartwet of de Wet luchtvaart vastgestelde Ke-geluidzone bij een militaire luchthaven heeft een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering die niet kleiner is dan het in tabel 4.104 aangegeven geluidniveau. Als de geluidbelasting ligt tussen de in de eerste kolom opgenomen Ke-waarden, wordt de te bereiken geluidwering bepaald door rechtevenredige interpolatie tussen de in de tweede kolom opgenomen dB-waarden.
Tabel 4.104 geluidwering bij luchtvaartlawaaigeluidbelasting in Kevereiste karakteristieke geluidwering in dB36–4030–3341–4533–3646–5036–40meer dan 5040
2Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied van een gebruiksfunctie in een voor de luchthaven Schiphol op de kaarten in bijlage 3B, nummer 4, van het Luchthavenindelingbesluit Schiphol aangewezen gebied of een krachtens de Wet luchtvaart vastgesteld 56 dB(A) Lden beperkingengebied of een vastgestelde 35 Ke-geluidzone bij een burgerluchthaven heeft een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering waarmee het karakteristiek geluidniveau in het verblijfsgebied ten hoogste 33 dB is. Daarbij wordt uitgegaan van de krachtens de Luchtvaartwet of de Wet luchtvaart bepaalde geluidbelasting op de uitwendige scheidingsconstructie.3Op een inwendige scheidingsconstructie van een gebied als bedoeld in het eerste en tweede lid, die niet de scheiding vormt met een verblijfsgebied van een aangrenzende gebruiksfunctie waarop het eerste en tweede lid van toepassing zijn, zijn deze leden van overeenkomstige toepassing.4Een scheidingsconstructie als bedoeld in het eerste tot en met derde lid van een verblijfsruimte heeft een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering die ten hoogste 2 dB of dB(A) lager is dan de karakteristieke geluidwering, bedoeld in het eerste tot en met derde lid, van het verblijfsgebied waarin de verblijfsruimte ligt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.105(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.102 tot en met 4.104 van overeenkomstige toepassing, waarbij bij een tijdelijk bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 10 jaar wordt uitgegaan van een niveau van eisen dat 10 dB of dB(A) lager is dan het in die artikelen bedoelde niveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.2Bescherming tegen geluid van bouwwerkinstallaties4.106(aansturingsartikel)1Een bouwwerk biedt bescherming tegen geluid van bouwwerkinstallaties.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.106 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.106gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaangrenzend bouwwerkperceelzelfde bouwwerkperceeltijdelijk bouwwerkzelfde bouwwerkperceelartikel4.1074.1084.1094.108lid12123*2[dB]1Woonfunctie12123*302Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang1–12–*35bandere bijeenkomstfunctie1–1––*–3Celfunctie1–1––*–4Gezondheidszorgfunctie1–1––*–5Industriefunctie1–1––*–6Kantoorfunctie1–1––*–7Logiesfunctie1–1––*–8Onderwijsfunctie1–12–*359Sportfunctie1–1––*–10Winkelfunctie1–1––*–11Overige gebruiksfunctie1–1––*–12Bouwwerk geen gebouw zijnde1–1––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.107(aangrenzend bouwwerkperceel)1Een toilet met waterspoeling, een kraan, een mechanische voorziening voor luchtverversing, een installatie voor warmte- of koudeopwekking, een installatie voor het verhogen van waterdruk of een lift veroorzaakt in een op een aangrenzend bouwwerkperceel gelegen verblijfsgebied een volgens NEN 5077 bepaald karakteristiek installatie-geluidsniveau van ten hoogste 30 dB. Dit is niet van toepassing op een op een aangrenzend perceel gelegen lichte industriefunctie of overige gebruiksfunctie.2Een installatie voor warmte- of koudeopwekking, die is opgesteld buiten de uitwendige scheidingsconstructie van een bouwwerk, veroorzaakt op de perceelgrens met een bouwwerkperceel voor een andere woonfunctie een geluidsniveau van ten hoogste 40 dB, berekend volgens de bij ministeriële regeling gestelde regels.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.108(hetzelfde bouwwerkperceel)1Een toilet met waterspoeling, een kraan, een mechanische voorziening voor luchtverversing, een installatie voor warmte- of koudeopwekking, een installatie voor het verhogen van waterdruk of een lift veroorzaakt in een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van een aangrenzende op hetzelfde bouwwerkperceel gelegen woonfunctie een volgens NEN 5077 bepaald karakteristiek installatie-geluidsniveau van ten hoogste 30 dB.2Een mechanische voorziening voor luchtverversing of warmterugwinning, of een installatie voor warmte- of koudeopwekking veroorzaakt in een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van de gebruiksfunctie een volgens NEN 5077 bepaald karakteristiek installatie-geluidsniveau van ten hoogste het in tabel 4.106 aangegeven geluidniveau.3Een installatie voor warmte- of koudeopwekking, die is opgesteld buiten de uitwendige scheidingsconstructie van een bouwwerk, veroorzaakt ter plaatse van een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van een aangrenzende op hetzelfde bouwwerkperceel gelegen woonfunctie een geluidsniveau van ten hoogste 40 dB, berekend volgens de bij ministeriële regeling gestelde regels.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.109(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.107 en 4.108 van overeenkomstige toepassing, waarbij bij een tijdelijk bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 10 jaar wordt uitgegaan van een niveau van eisen dat 10 dB lager is dan het in die artikelen bedoelde niveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.3Beperking van galm4.110(aansturingsartikel)1Een woongebouw heeft in een gemeenschappelijke verkeersruimte een geluidsabsorptie, waarmee geluidhinder door galm wordt beperkt.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.111(geluidsabsorptie)Een besloten gemeenschappelijke verkeersruimte voor het ontsluiten van een woonfunctie die grenst aan een niet-gemeenschappelijke ruimte van een woonfunctie, heeft een volgens NEN-EN 12354-6 bepaalde totale geluidsabsorptie met een getalswaarde, uitgedrukt in m2, die niet kleiner is dan 1/8 van de getalswaarde van de inhoud van die ruimte, uitgedrukt in m³, in elk van de octaafbanden met middenfrequenties van 250, 500, 1.000 en 2.000 Hz.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.4Geluidwering tussen ruimten4.112(aansturingsartikel)1Een bouwwerk biedt bescherming tegen geluidsoverlast tussen gebruiksfuncties en tussen ruimten in een woonfunctie voor zover in het bouwwerk een woonfunctie ligt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.112 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.112gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenander bouwwerkperceelverschillende gebruiksfunctiesop hetzelfde bouwwerkperceelverblijfsruimten vandezelfde woonfunctietijdelijk bouwwerkander bouwwerkperceelverschillende gebruiksfunctiesop hetzelfde bouwwerkperceelartikel4.1134.1144.1154.1164.1134.114lid123412345678123*3434[dB][dB]1Woonfunctieawoonwagen––––––––––––––––––––bin een woongebouw12341234–678123*54595459candere woonfunctie12341234––––123*545954592Bijeenkomstfunctie12341234–––––––*596459643Celfunctie12341234–––––––*596459644Gezondheidszorgfunctie12341234–––––––*596459645Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––––––––––bandere industriefunctie12341234–––––––*596459646Kantoorfunctie123412345––––––*596459647Logiesfunctie123412345––––––*596459648Onderwijsfunctie12341234–––––––*596459649Sportfunctie123412345––––––*5964596410Winkelfunctie123412345––––––*5964596411Overige gebruiksfunctie123412345––––––*5964596412Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.113(ander bouwwerkperceel)1Het volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke lucht-geluidniveauverschil voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een verblijfsgebied van een aangrenzende gebruiksfunctie op een ander bouwwerkperceel is niet kleiner dan 52 dB.2Het volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke lucht-geluidniveauverschil voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een niet in een verblijfsgebied gelegen besloten ruimte van een aangrenzende woonfunctie op een ander bouwwerkperceel is niet kleiner dan 47 dB.3Het volgens NEN 5077 bepaalde gewogen contact-geluidniveau voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een verblijfsgebied van een aangrenzende gebruiksfunctie op een ander bouwwerkperceel is niet groter dan het in tabel 4.112 aangegeven geluidniveau.4Het volgens NEN 5077 bepaalde gewogen contact-geluidniveau voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een niet in een verblijfsgebied gelegen besloten ruimte van een aangrenzende woonfunctie op een ander bouwwerkperceel is niet groter dan het in tabel 4.112 aangegeven geluidniveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.114(verschillende gebruiksfuncties op hetzelfde bouwwerkperceel)1Het volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke lucht-geluidniveauverschil voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een verblijfsgebied van een aangrenzende woonfunctie op hetzelfde bouwwerkperceel is niet kleiner dan 52 dB.2Het volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke lucht-geluidniveauverschil voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een niet in een verblijfsgebied gelegen besloten ruimte van een aangrenzende woonfunctie op hetzelfde bouwwerkperceel is niet kleiner dan 47 dB.3Het volgens NEN 5077 bepaalde gewogen contact-geluidniveau voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een verblijfsgebied van een aangrenzende woonfunctie op hetzelfde bouwwerkperceel is niet groter dan het in tabel 4.112 aangegeven geluidniveau.4Het volgens NEN 5077 bepaalde gewogen contact-geluidniveau voor de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een niet in een verblijfsgebied gelegen besloten ruimte van een aangrenzende woonfunctie op hetzelfde bouwwerkperceel is niet groter dan het in tabel 4.112 aangegeven geluidniveau.5Het eerste tot en met vierde lid zijn niet van toepassing op de geluidsoverdracht van een nevengebruiksfunctie van een woonfunctie naar die woonfunctie.6Het eerste tot en met vierde lid zijn niet van toepassing op de geluidsoverdracht van een gemeenschappelijke ruimte naar een aangrenzende gemeenschappelijke ruimte.7Het tweede en vierde lid zijn niet van toepassing op de geluidsoverdracht van een besloten ruimte naar een gemeenschappelijke verkeersruimte of op de geluidsoverdracht van een gemeenschappelijke verkeersruimte naar een niet in een verblijfsgebied gelegen besloten ruimte.8Het eerste tot en met vierde lid zijn niet van toepassing op de geluidsoverdracht van een gemeenschappelijke verkeersruimte naar een aangrenzende woonfunctie voor bewoners die zijn ingeschreven aan een instelling als bedoeld in de Wet educatie en beroepsonderwijs of aan een universiteit of hogeschool als bedoeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.115(verblijfsruimten van dezelfde woonfunctie)1Het volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke lucht-geluidniveauverschil voor de geluidsoverdracht van een verblijfsruimte naar een andere verblijfsruimte van dezelfde woonfunctie is niet kleiner dan 32 dB.2Het volgens NEN 5077 bepaalde gewogen contact-geluidniveau voor de geluidsoverdracht van een verblijfsruimte naar een andere verblijfsruimte van dezelfde woonfunctie is niet groter dan 79 dB.3Het eerste en tweede lid gelden niet als de verblijfsruimten met elkaar in open verbinding staan of als de ene verblijfsruimte vanuit de andere rechtstreeks bereikbaar is door een deuropening.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.116(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.113 tot en met 4.115 van overeenkomstige toepassing, waarbij bij een tijdelijk bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 10 jaar wordt uitgegaan van een niveau van eisen dat 10 dB lager is dan het in die artikelen bedoelde niveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.5Wering van vocht4.117(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft scheidingsconstructies waarmee de vorming van allergenen door vocht in verblijfsgebieden, toiletruimten en badruimten voldoende wordt beperkt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.117 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.117gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenwering van vocht vanbuitenfactor van detemperatuurwateropnamefactor van detemperatuurartikel4.1184.1194.1204.119lid1234*1211Woonfunctie1234*120,652Bijeenkomstfunctie1234*120,53Celfunctie1234*120,54Gezondheidszorgfunctie1234*120,55Industriefunctie––––*120,56Kantoorfunctie1234*120,57Logiesfunctie1234*120,58Onderwijsfunctie1234*120,59Sportfunctie1234*120,510Winkelfunctie1234*120,511Overige gebruiksfunctie––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.118(wering van vocht van buiten)1Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.2Een constructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op het kunnen binnendringen van vocht in het verblijfsgebied, de toiletruimte of de badruimte, is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.3Een inwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte, voor zover die scheidingsconstructie niet grenst aan een ander verblijfsgebied, een andere toiletruimte of een andere badruimte, is, bepaald volgens NEN 2778, waterdicht.4Een constructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op de specifieke luchtvolumestroom naar het verblijfsgebied, de toiletruimte of de badruimte, heeft een volgens NEN 2690 bepaalde, specifieke luchtvolumestroom van ten hoogste 20.10-6m3 /(m2.s).201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.119(factor van de temperatuur)Een scheidingsconstructie waarvoor een warmteweerstand als bedoeld in artikel 4.152 geldt, heeft aan de zijde die grenst aan een verblijfsgebied een volgens NEN 2778 bepaalde factor van de temperatuur van de binnenoppervlakte, die niet kleiner is dan de in tabel 4.117 aangegeven waarde.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.120(wateropname)1Een scheidingsconstructie van een toiletruimte of een badruimte heeft aan een zijde die grenst aan die ruimte tot 1,2 m boven de vloer van die ruimte een volgens NEN 2778 bepaalde wateropname die gemiddeld niet groter is dan 0,01 kg/(m2.s½) en op geen enkele plaats groter dan 0,2 kg/(m2.s½).2Een badruimte heeft in aanvulling op het eerste lid ter plaatse van de opstelplaats voor een bad of een douche een in het eerste lid bedoelde beperking aan de wateropname over een lengte van ten minste 3 m, tot een hoogte van 2,1 m boven de vloer van die ruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.6Luchtverversing4.121(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voorziening voor luchtverversing waarmee het ontstaan van een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.121 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.121gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenCapaciteit luchtverversing verblijfsgebied, verblijfsruimte, toiletruimte en badruimtethermisch comfortregelbaarheid en uitschakelbaarheidLuchtverversing overige ruimtenplaats van de openingLuchtkwaliteit toevoer van ventilatieluchtluchtkwaliteit: afvoer van binnenluchttijdelijk bouwwerkluchtverversingartikel4.1224.1234.1244.1254.1264.1274.1284.1294.122lid123456*1234123456123123456123456*2[dm3/s per persoon]1Woonfunctie1–345–*12341234––12–12345–123–5–*–2Bijeenkomstfunctiea.voor kinderopvang–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5–*6,5b.andere bijeenkomstfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––4c.voor alcoholgebruik–23–56*1234–234––12–1––45––23–5––43Celfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––a.verblijfsgebied van celeenheid12b.ander verblijfsgebied6,54Gezondheidszorgfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––a.bedgebied12b.ander verblijfsgebied6,55Industriefunctie–23–5–––––4–234––12–1––45––23–5––6,56Kantoorfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––6,57Logiesfunctiea.in een logiesgebouw–23–5–*1234–234––12–12–45––23–5––12b.andere logiesfunctie–2345–*1234–234––12–12–45––23–5––128Onderwijsfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5–*8,59Sportfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––6,510Winkelfunctie–23–5–*1234–234––12–1––45––23–5––411Overige gebruiksfunctiea. voor het stallen van motorvoertuigen––––5–––––––2345–––3–––45––23–56––b. andere overige gebruiksfunctie––––5–––––––234––––––––45––23–5–––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m––––––––––––––4–6––––––––6–––4––––bandere tunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer––––––––––––––––6–––––––––––––––––c.ander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––2–4––––––––45––23–––––
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.122(luchtverversing verblijfsgebied, verblijfsruimte, toiletruimte en badruimte)1Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste:
a.0,9 dm3/s per m2 vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm3/s bij een verblijfsgebied; en
b.0,7 dm3/s per m2 vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm3/s bij een verblijfsruimte.
2Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste de in tabel 4.121 aangegeven capaciteit per persoon.3Onverminderd het eerste en tweede lid hebben een verblijfsgebied en een verblijfsruimte met een opstelplaats voor een kooktoestel een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 21 dm3/s.4Een voorziening voor luchtverversing voor meer dan een verblijfsgebied heeft een capaciteit die niet kleiner is dan de hoogste waarde die volgens het eerste en tweede lid geldt voor elk afzonderlijk verblijfsgebied. In aanvulling daarop is de capaciteit niet kleiner dan 70% van de som van de waarden die volgens het eerste tot en met derde lid gelden voor de op die voorziening aangewezen verblijfsgebieden.5Een toiletruimte en een badruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste:
a.7 dm3/s bij een toiletruimte; en
b.14 dm3/s bij een badruimte.
6Onverminderd het tweede lid heeft een verblijfsgebied of een verblijfsruimte een voorziening voor luchtverversing met een mechanische aan- of afvoer met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 3,8 dm3/s per m2 vloeroppervlakte.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.123(thermisch comfort)De toevoer van verse lucht veroorzaakt in de leefzone van een verblijfsgebied een volgens NEN 1087 bepaalde luchtsnelheid die niet groter is dan 0,2 m/s.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.124(regelbaarheid en uitschakelbaarheid)1Een voorziening voor natuurlijke toevoer van verse lucht is regelbaar in het gebied van 0% tot 30% van de capaciteit, bedoeld in artikel 4.122, en heeft, bepaald volgens NEN 1087, naast een laagste stand van ten hoogste 10% van die capaciteit en een stand van 100% van die capaciteit, ten minste twee regelstanden in het regelgebied die onderling ten minste 10% in capaciteit verschillen.2Een voorziening voor mechanische toevoer van verse lucht heeft een dichtstand, is regelbaar in het gebied van 10% tot 100% van de capaciteit, bedoeld in artikel 4.122, en heeft naast een laagste stand van ten hoogste 10% van die capaciteit en een stand van 100% van die capaciteit, ten minste een regelstand in het regelgebied.3Een voorziening voor toevoer van verse lucht als bedoeld in het eerste en tweede lid mag zelfregelend zijn in het regelgebied.4Een mechanisch ventilatiesysteem heeft een voorziening waarmee het systeem handmatig kan worden uitgeschakeld bij een externe calamiteit die kan leiden tot een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.125(luchtverversing overige ruimten)1Een gemeenschappelijke verkeersruimte heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 0,5 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.2Een ruimte met een opstelplaats voor een gasmeter heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 1 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte, met een minimum van 2 dm3/s.3Een liftschacht heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 3,2 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die liftschacht.4Een opslagruimte voor huishoudelijk afval met een vloeroppervlakte van meer dan 1,5 m2 heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 10 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.5Een stallingruimte voor motorvoertuigen heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 3 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.6Een tunnel of tunnelvormig bouwwerk voor verkeer heeft afhankelijk van zijn bestemming en tunnellengte een voorziening voor luchtverversing met voldoende capaciteit. Bij een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 500 m is de voorziening een mechanische voorziening voor luchtverversing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.126(luchtkwaliteit: plaats van de instroomopening en uitmonding)1De volgens NEN 1087 bepaalde verdunningsfactor van de uitstoot van een afvoervoorziening voor luchtverversing is ter plaatse van een instroomopening van een voorziening voor luchtverversing als bedoeld in artikel 4.122 niet groter dan 0,01. Bij de bepaling van de verdunningsfactor blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen afvoervoorzieningen en belemmeringen buiten beschouwing.2Een instroomopening en een uitmonding van een voorziening voor luchtverversing liggen op een afstand van ten minste 2 m van de bouwwerkperceelsgrens, gemeten loodrecht op de uitwendige scheidingsconstructie van de gebruiksfunctie. Dit is niet van toepassing op een in een dak gelegen instroomopening of uitmonding. Als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, wordt die afstand aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen.3Bij een voorziening voor mechanische ventilatie van een stallingruimte voor motorvoertuigen met ten minste 20 parkeerplaatsen:
a.wordt de uit de parkeergarage afgezogen lucht verticaal uitgeblazen op ten minste 5 m boven het straatniveau of, als binnen 25 m van de uitblaasopening een gebouw ligt met een hoogste daklijn die meer dan 5 m boven het straatniveau ligt, ten minste 1 m boven de hoogste daklijn van dat gebouw; en
b.is de snelheid van de uitgeblazen lucht, gemeten bij de rand van de uitblaasopening, ten minste 10 m/s.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.127(luchtkwaliteit: toevoer van ventilatielucht)1De toevoer van de in artikel 4.122 bedoelde hoeveelheid verse lucht naar een verblijfsgebied vindt rechtstreeks van buiten plaats.2In afwijking van het eerste lid mag, bij de toevoer van verse lucht naar een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied, ten hoogste 50% van de in artikel 4.122 bedoelde hoeveelheid via een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied of niet-gemeenschappelijke verkeersruimte van dezelfde gebruiksfunctie worden aangevoerd.3De toevoer van verse lucht naar een gemeenschappelijke verkeersruimte vindt rechtstreeks van buiten plaats.4De toevoer van verse lucht naar een liftschacht vindt rechtstreeks van buiten of via de liftmachineruimte van buiten plaats.5De toevoer van verse lucht naar een opslagruimte voor huishoudelijk afval vindt rechtstreeks van buiten plaats.6De toevoer van verse lucht naar een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m vindt rechtstreeks van buiten plaats.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.128(luchtkwaliteit: afvoer van binnenlucht)1De afvoer van binnenlucht uit een gemeenschappelijke verkeersruimte vindt rechtstreeks naar buiten plaats.2De afvoer van binnenlucht uit een liftschacht vindt rechtstreeks naar buiten plaats, of via de liftmachineruimte naar buiten.3De afvoer van binnenlucht vindt rechtstreeks naar buiten plaats uit:
a.een toiletruimte;
b.een badruimte; en
c.een opslagruimte voor huishoudelijk afval.
4Bij een wegtunnelbuis met een tunnelbuislengte van meer dan 250 m vindt de afvoer van binnenlucht rechtstreeks naar buiten plaats.5Ten minste 21 dm3/s van de capaciteit van de afvoer van binnenlucht uit een verblijfsgebied of een verblijfsruimte waarin zich een opstelplaats voor een kooktoestel als bedoeld in artikel 4.122, derde lid, bevindt, wordt rechtstreeks naar buiten afgevoerd.6De afvoer van binnenlucht uit een stallingruimte voor motorvoertuigen vindt rechtstreeks naar buiten plaats.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is voor het derde lid, onderdeel b, een
wijzigingsopdracht geformuleerd die niet geheel juist is.4.129(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.122 tot en met 4.128 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.7Spuivoorziening4.130(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voorziening voor het zo nodig snel kunnen afvoeren van sterk verontreinigde binnenlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.130 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.130gebruiksfunctieleden van toepassingcapaciteitspuivoorzieningplaats van de openingtijdelijk bouwwerkartikel4.1314.1324.133lid123**1Woonfunctie12–**2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang123**bandere bijeenkomstfunctie–––––3Celfunctie–––––4Gezondheidszorgfunctie–––––5Industriefunctie–––––6Kantoorfunctie–––––7Logiesfunctie–––––8Onderwijsfunctieavoor basisonderwijs12–**bandere onderwijsfunctie–––––9Sportfunctie–––––10Winkelfunctie–––––11Overige gebruiksfunctie–––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.131(capaciteit spuivoorziening)1Een verblijfsgebied heeft een spuivoorziening met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van de spuiventilatie van ten minste 6 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van dat gebied. In een uitwendige scheidingsconstructie van dat gebied zijn beweegbare constructieonderdelen die op die capaciteit zijn afgestemd.2Een verblijfsruimte heeft een spuivoorziening met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van de spuiventilatie van ten minste 3 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte. In een uitwendige scheidingsconstructie van die ruimte zijn beweegbare constructieonderdelen die op die capaciteit zijn afgestemd. Ten minste een van die beweegbare constructieonderdelen is een raam, of een deur die grenst aan een tot de woonfunctie behorende buitenruimte.3In afwijking van het eerste en tweede lid kan de bedoelde capaciteit worden gerealiseerd met een in artikel 4.122 bedoelde voorziening voor luchtverversing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.132(plaats van de opening)Een opening van een spuivoorziening als bedoeld in artikel 4.131, eerste lid, ligt op een afstand van ten minste 2 m van de bouwwerkperceelsgrens, gemeten loodrecht op de uitwendige scheidingsconstructie van de gebruiksfunctie. Als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, wordt die afstand aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.133(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.131 en 4.132 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.8Afvoer van rookgas en toevoer van verbrandingslucht4.134(aansturingsartikel)1Een bouwwerk met een verbrandingstoestel heeft voorzieningen voor de toevoer van verbrandingslucht en de afvoer van rookgas, waarmee een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht wordt voorkomen.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.134 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.134gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheidcapaciteit:afvoer van rookgascapaciteit:toevoer van verbrandingsluchtplaats van de uitmondingplaats van de instroomopeningthermisch comfortrookdoorlatendheidtijdelijk bouwwerkartikel4.1354.1364.1374.1384.1394.1404.1414.142lid1212123123456123***1Woonfunctie1212123123456123***2Bijeenkomstfunctie1212123123456123***3Celfunctie1212123123456123***4Gezondheidszorgfunctie1212123123456123***5Industriefunctie1212123123456123–**6Kantoorfunctie1212123123456123***7Logiesfunctie1212123123456123***8Onderwijsfunctie1212123123456123***9Sportfunctie1212123123456123***10Winkelfunctie1212123123456123***11Overige gebruiksfunctie12121–3123456–23–**12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.135(aanwezigheid)1Een ruimte met een verbrandingstoestel heeft voorzieningen voor de afvoer van rookgas en de toevoer van verbrandingslucht. Een kooktoestel met een nominale belasting van niet meer dan 15 kW, gelegen in een verblijfsruimte, blijft hierbij buiten beschouwing.2Een open verbrandingstoestel is niet opgesteld in een toiletruimte of een badruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.136(capaciteit: afvoer van rookgas)1Een voorziening voor de afvoer van rookgas voor een verbrandingstoestel heeft een volgens NEN 2757 bepaalde capaciteit van ten minste de volgens de toestelspecificaties voor een doeltreffende verbranding benodigde afvoercapaciteit.2Rookgas stroomt, bepaald volgens NEN 2757, vanaf een verbrandingstoestel naar de uitmonding van de voorziening voor de afvoer van rookgas. Bij de bepaling van de stromingsrichting blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.137(capaciteit: toevoer van verbrandingslucht)1Een voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van niet meer dan 130 kW heeft een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste de volgens de toestelspecificaties voor een doeltreffende verbranding benodigde toevoercapaciteit.2Een voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht voor een verbrandingstoestel met een nominale belasting van meer dan 130 kW heeft een zodanige capaciteit dat de verbranding doeltreffend kan plaatsvinden.3De volgens NEN 1087 bepaalde richting van de luchtstroming voor de toevoer van verbrandingslucht gaat vanuit de voorziening voor de toevoer van verbrandingslucht naar het verbrandingstoestel. Bij de bepaling van de stromingsrichting blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.138(plaats van de uitmonding)1De volgens NEN 2757 bepaalde verdunningsfactor van de uitstoot van een afvoervoorziening voor rookgas is ter plaatse van een instroomopening van een voorziening voor luchtverversing als bedoeld in artikel 4.122 niet groter dan aangegeven in tabel 4.138. Bij de bepaling van de verdunningsfactor blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen voorzieningen en belemmeringen buiten beschouwing.
Tabel 4.138 Verdunningsfactorensoort afvoerverdunningsfactorAfvoervoorziening voor rookgas bij gasgestookte toestellen0,01Afvoervoorziening voor rookgas bij toestellen met andere brandstoffen0,0015Afvoervoorziening voor luchtverversing0,01
2Een niet boven het dakvlak gelegen uitmonding van een afvoervoorziening voor rookgas ligt:
a.op een afstand van ten minste 1 m van de bouwwerkperceelsgrens, gemeten langszij aan de uitwendige scheidingsconstructie van een gebruiksfunctie; en
b.op een afstand van ten minste 2 m van de bouwwerkperceelsgrens, gemeten loodrecht op de uitwendige scheidingsconstructie van de gebruiksfunctie.
3Een boven het dakvlak gelegen uitmonding van een afvoervoorziening voor rookgas voor een niet-gasgestookt verbrandingstoestel ligt op een afstand van ten minste 1 m van de bouwwerkperceelsgrens.4Een uitmonding van een voorziening voor de afvoer van rookgas voor een verbrandingstoestel voor vaste brandstoffen ligt boven het dakvlak.5Als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, wordt bij het bepalen van de in het tweede en derde lid bedoelde afstand uitgegaan van de afstand tot het hart van die weg, dat water of dat groen.6Een uitmonding van een afvoervoorziening voor rookgas, gelegen boven een constructieonderdeel of het aansluitende terrein, ligt, ter voorkoming van gehele of gedeeltelijke afsluiting van de opening door ophoping van vuil of sneeuw, ten minste 0,3 m boven de bovenzijde van dat constructieonderdeel of dat terrein.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.139(plaats van de instroomopening)1Bij toevoer van verbrandingslucht via een verblijfsgebied is de volgens NEN 1087 bepaalde verdunningsfactor van de uitstoot van een afvoervoorziening voor luchtverversing en van een afvoervoorziening voor rookgas, ter plaatse van een in de uitwendige scheidingsconstructie gelegen instroomopening voor verbrandingslucht, niet groter dan genoemd in tabel 4.138. Bij de bepaling van de verdunningsfactor blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen afvoervoorzieningen en belemmeringen buiten beschouwing.2Een instroomopening van een toevoervoorziening voor verbrandingslucht ligt op een afstand van ten minste 2 m van de bouwwerkperceelsgrens, gemeten loodrecht op de uitwendige scheidingsconstructie van de gebruiksfunctie. Dit is niet van toepassing op een in een dak gelegen instroomopening. Als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, wordt die afstand aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen.3Een instroomopening van een toevoervoorziening voor verbrandingslucht, gelegen boven een constructieonderdeel of het aansluitende terrein, ligt, ter voorkoming van gehele of gedeeltelijke afsluiting van de opening door ophoping van vuil of sneeuw, ten minste 0,3 m boven de bovenzijde van dat constructieonderdeel of dat terrein.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.140(thermisch comfort)De toevoer van verbrandingslucht veroorzaakt in de leefzone van een verblijfsgebied een volgens NEN 1087 bepaalde luchtsnelheid die niet groter is dan 0,2 m/s.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.141(rookdoorlatendheid)Het inwendig oppervlak van een afvoervoorziening voor rookgas heeft, ter voorkoming van verspreiding van voor de gezondheid schadelijke bestanddelen uit de rook, een volgens NEN 2757 bepaalde doorlatendheid die niet groter is dan de doorlatendheid, aangegeven in tabel 4.141.
Tabel 4.141 Rookdoorlatendheidsoort rookgasafvoertoegestane doorlatendheidEen overdrukvoorziening als bedoeld in NEN 27570,006 x 10-3 m3/s per m2 inwendig oppervlak, gemeten bij een drukverschil van 200 PaEen onderdrukvoorziening als bedoeld in NEN 27573 x 10-3 m3/s per m2 inwendig oppervlak, gemeten bij een drukverschil van 40 Pa
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.142(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.135 tot en met 4.141 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.9Bescherming tegen ratten en muizen4.143(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat het binnendringen van ratten en muizen wordt tegengegaan.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.143 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.143gebruiksfunctieleden van toepassingopeningenrattenschermartikel4.1444.145lid1231231Woonfunctieawoonwagen123–––bandere woonfunctie1231232Bijeenkomstfunctie1231233Celfunctie1231234Gezondheidszorgfunctie1231235Industriefunctie––––––6Kantoorfunctie1231237Logiesfunctieain een logiesbouw123123bandere logiesfunctie123–––8Onderwijsfunctie1231239Sportfunctie12312310Winkelfunctie12312311Overige gebruiksfunctie––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.144(openingen)1Een uitwendige scheidingsconstructie heeft geen openingen die breder zijn dan 0,01 m. Dit is niet van toepassing op een afsluitbare opening en een uitmonding van:
a.een afvoervoorziening voor luchtverversing;
b.een afvoervoorziening voor rookgas; en
c.een ont- en beluchting van een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater en hemelwater.
2In afwijking van het eerste lid is een grotere opening toegestaan voor een nest of een vaste rust- of verblijfplaats voor op grond van afdeling 11.2 van het Besluit activiteiten leefomgeving beschermde diersoorten.3Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op een inwendige scheidingsconstructie die de scheiding vormt met een gebruiksfunctie waarop het eerste lid niet van toepassing is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420212221-01-202116-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.145(rattenscherm)1Een gebruiksfunctie heeft ter plaatse van een uitwendige scheidingsconstructie een scherm tot een vanaf het aansluitende terrein gemeten diepte van ten minste 0,6 m. Het scherm heeft geen openingen die breder zijn dan 0,01 m.2Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op een inwendige scheidingsconstructie die de scheiding vormt met een gebruiksfunctie waarop het eerste lid niet van toepassing is.3Het eerste en het tweede lid zijn niet van toepassing op een scheidingsconstructie van een technische ruimte als zich, ter plaatse van de inwendige scheidingsconstructies die de scheiding vormen tussen die ruimte en een andere ruimte van de gebruiksfunctie, een scherm als bedoeld in het eerste lid bevindt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.3.10Daglicht4.146(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat daglicht in voldoende mate kan toetreden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.146 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.146gebruiksfunctieleden van toepassingwaardendaglichtoppervlaktedaglichtoppervlakteartikel4.1474.147lid1234567812[%][m2]1Woonfunctie123–––––100,52Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang12345–––50,5bandere bijeenkomstfunctie––––––––––3Celfunctie1234–6––30,24Gezondheidszorgfunctie1234––7–50,55Industriefunctie––––––––––6Kantoorfunctie1234––––2,50,57Logiesfunctie––––––––––8Onderwijsfunctie1234–––850,59Sportfunctie––––––––––10Winkelfunctie––––––––––11Overige gebruiksfunctie––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.147(daglichtoppervlakte)1Een verblijfsgebied heeft een volgens NEN 2057 bepaalde equivalente daglichtoppervlakte in m2 waarvan de getalswaarde niet kleiner is dan de getalswaarde van het in tabel 4.146 aangegeven deel van de vloeroppervlakte in m2 van dat verblijfsgebied.2Een verblijfsruimte heeft een volgens NEN 2057 bepaalde equivalente daglichtoppervlakte die niet kleiner is dan de in tabel 4.146 aangegeven oppervlakte.3Bij het bepalen van de equivalente daglichtoppervlakte:
a.blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing;
b.blijven daglichtopeningen in een uitwendige scheidingsconstructie die op een loodrecht op het projectievlak van die openingen gemeten afstand van minder dan 2 m vanaf de bouwwerkperceelsgrens liggen, buiten beschouwing, waarbij als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, de afstand wordt aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen; en
c.is de in rekening te brengen belemmeringshoek α, bedoeld in NEN 2057, voor elk te onderscheiden segment niet kleiner dan 20°.
4Het eerste en tweede lid gelden niet voor een bouwwerk of een gedeelte daarvan voor de landsverdediging of de bescherming van de bevolking.5Het eerste en tweede lid gelden niet voor een bedgebied dat niet ook is bestemd voor spelactiviteiten.6In afwijking van het eerste lid en tweede lid kan in een celeenheid of andere ruimte voor het insluiten van personen worden volstaan met het waarneembaar zijn van de dag- en nachtcyclus.7Het eerste en tweede lid gelden alleen voor een bedgebied.8Bij de bepaling van de in het eerste lid bedoelde vloeroppervlakte van een verblijfsgebied blijft een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van meer dan 150 m2 buiten beschouwing. Op een dergelijke verblijfsruimte is het tweede lid niet van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.4Duurzaamheid4.4.1Energieprestatie4.148(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is bijna energieneutraal.2Als voor een gebruiksfunctie in de tabellen 4.148A of 4.148B regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.148Agebruiksfunctieleden van toepassingwaardenbijna energieneutraalafbakening maatwerkvoorschriften minimumwaarde aandeel hernieuwbare energiebijna energieneutraalartikel4.1494.149a4.149b4lid1234*1231EnergiebehoeftePrimair fossiel energiegebruikAandeel hernieuwbare energie[kWh/m2/jr][kWh/m2/jr][%](1) geldt als Als/Ag ≤ 1,83(2) geldt als Als/Ag > 1,83 en ≤ 3,0(3) geldt als Als/Ag > 3,0(4) geldt als Als/Ag ≤ 1,5(5) geldt als Als/Ag > 1,5 en ≤ 3,0(6) geldt als Als/Ag ≤ 1,8(7) geldt als Als/Ag > 1,81Woonfunctieawoongebouw1–34*123(1) 655040(2) 55 + 30 x (Als/Ag – 1,5)(3) 100 + 50 x (Als/Ag – 3,0)bwoonwagen1–3–––––100 + 30 x (Als/Ag – 2,0)6050cdrijvend bouwwerk na 20181–3–––––80 + 30 x (Als/Ag – 1,5)5050gerealiseerde ligplaatsddrijvend bouwwerk andere ligplaats1–3–––––80 + 30 x (Als/Ag – 1,5)7050eandere woonfunctie1–34–123(4) 553050(5) 55 + 30 x (Als/Ag – 1,5)(3) 100 + 50 x (Als/Ag – 3,0)2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang12––––––(6) 1607040(7) 160 + 30 x (Als/Ag – 1,8)bandere bijeenkomstfunctie12––––––(6) 906030(7) 90 + 30 x (Als/Ag – 1,8)3Celfunctie12––––––(6) 16012030(7) 160 + 35 x (Als/Ag – 1,8)4Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied12––––––35013030bandere gezondheidszorgfunctie12––––––(6) 905040(7) 90 + 35 x (Als/Ag – 1,8)5Industriefunctie–––––––––––6Kantoorfunctie12––––––(6) 904030(7) 90 + 30 x (Als/Ag – 1,8)7Logiesfunctieain een logiesgebouw12––––––(6) 10013040(7) 100 + 35 x (Als/Ag – 1,8)bandere logiesfunctie12–4––––(4) 554050(5) 55 + 30 x (Als/Ag – 1,5)(3) 100 + 50 x (Als/Ag – 3,0)8Onderwijsfunctie12––––––(6) 1907040(7) 190 + 30 x (Als/Ag – 1,8)9Sportfunctie12––––––(6) 409030(7) 40 + 15 x (Als/Ag – 1,8)10Winkelfunctie12––––––(6) 706030(7) 70 + 30 x (Als/Ag – 1,8)11Overige gebruiksfunctie–––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––
Tabel 4.148Bgebruiksfunctiewaardenthermische isolatie, warmteweerstandthermische isolatie, warmtedoorgangscoëfficiëntluchtvolumestroomgebruiksfunctie met een lage energievraagtijdelijk bouwwerkovergangsrecht: energiezuinigheidthermische isolatie, warmteweerstandthermische isolatie, warmteweerstandthermische isolatie, warmtedoorgangscoëfficiëntartikel4.1524.1534.1544.1554.1564.1574.1524.156lid123456789101212*123*1 en 835 en 612[m2.K/W][m2.K/W][W/m2K]1Woonfunctiea.woonwagen123456789–1212–12–*2,62,62,61,34,2b.andere woonfunctie123456789–1212–123*4,76,33,72,62,22Bijeenkomstfunctie123456789–1212*12–*4,76,33,71,34,23Celfunctie123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,24Gezondheidszorgfunctiea.met bedgebied123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,2b.andere gezondheidszorgfunctie123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,25Industriefunctie123456789101212*12–*4,76,33,71,34,26Kantoorfunctie123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,27Logiesfunctiea.in een logiesgebouw123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,2b.andere logiesfunctie123456789–1212*12–*4,76,33,71,34,28Onderwijsfunctie123456789–1212–12–*4,76,33,71,34,29Sportfunctie123456789–1212*12–*4,76,33,71,34,210Winkelfunctie123456789–1212*12–*4,76,33,71,34,211Overige gebruiksfunctie123456789101212*12–*4,76,33,71,34,212Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––––––
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.149(bijna energieneutraal)1Een gebruiksfunctie heeft, bepaald volgens NTA 8800, een energiebehoefte en een primair fossiel energiegebruik van ten hoogste de in tabel 4.148A aangegeven waarden en een aandeel hernieuwbare energie van tenminste de in die tabel aangegeven waarde.2In afwijking van het eerste lid worden bij een gebouw of een gedeelte daarvan, dat op niet meer dan een perceel ligt, met meerdere gebruiksfuncties niet van dezelfde soort, waarvoor volgens het eerste lid een eis geldt, bepaald volgens NTA 8800, de waarden voor energiebehoefte en primair fossiel energiegebruik en hernieuwbare energie naar gebruiksoppervlak gewogen. Bij het bepalen van die waarden wordt per gebruiksfunctie uitgegaan van de in tabel 4.148A aangegeven waarden.3Bij toepassing van dit artikel gelden voor een nevengebruiksfunctie van de woonfunctie de eisen aan de woonfunctie.4Bij toepassing van dit artikel op een gebruiksfunctie in een gebouw of een gedeelte daarvan, met een naar gebruiksoppervlak gewogen gemiddelde specifieke interne warmtecapaciteit van 180 kJ/m2K of minder, bepaald volgens NTA 8800, worden de in tabel 4.148A aangegeven maximumwaarden voor energiebehoefte verhoogd met 5 kWh/m2.jr.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.149a(afbakening maatwerkvoorschriften minimumwaarde aandeel hernieuwbare energie)Een maatwerkvoorschrift over de minimumwaarde voor het aandeel hernieuwbare energie bij een woongebouw kan alleen inhouden dat als gevolg van locatiegebonden omstandigheden niet aan de minimumwaarde voor het aandeel hernieuwbare energie hoeft te worden voldaan, waarbij dat blijkt uit de Leidraad afwijking eis hernieuwbare energie woongebouwen (nieuwbouw).202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.149b(voorkomen oververhitting)1Een woonfunctie heeft, bepaald volgens paragraaf 5.7 van NTA 8800, een waarde voor oververhitting van ten hoogste 1,20 voor iedere rekenzone en oriëntatie.2Als de hoogst berekende waarde voor oververhitting bij een niet in een woongebouw gelegen woonfunctie meer dan 1,20 is, wordt met een berekening aangetoond dat het totaal aantal gewogen overschrijdingsuren in elke verblijfsruimte van die woonfunctie op jaarbasis niet meer dan 450 is.3Als in een woongebouw bij een of meer woonfuncties binnen dat woongebouw de hoogst berekende waarde voor oververhitting meer dan 1,20 is, wordt bij de woonfunctie met de hoogst berekende waarde voor oververhitting met een berekening aangetoond dat het aantal gewogen overschrijdingsuren in elke verblijfsruimte van die woonfunctie op jaarbasis niet meer dan 450 is.202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.150Dit artikel treedt niet meer in werking. Het artikel is ingetrokken door Stb. 2023/426.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-2024202342627-11-202321-11-2023202347015-12-202313-12-202301-01-20244.151Dit artikel treedt niet meer in werking. Het artikel is ingetrokken door Stb. 2019/501.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-20244.152(thermische isolatie: warmteweerstand)1Een onderdeel van een verticale uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte heeft een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W. De gemiddelde warmteweerstand van de onderdelen van de van het bouwwerk deel uitmakende verticale uitwendige constructies van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte is een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste de in tabel 4.148B aangegeven waarde.2In afwijking van het eerste lid, tweede volzin, heeft de uitwendige scheidingsconstructie van een drijvend bouwwerk op een op 1 januari 2018 bestaande ligplaatslocatie een gemiddelde warmteweerstand van ten minste 3,7 m2•K/W.3Een onderdeel van een horizontale of schuine uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte heeft een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W. De gemiddelde warmteweerstand van de onderdelen van de van het bouwwerk deel uitmakende horizontale of schuine uitwendige scheidingsconstructies van een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte is een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste de in tabel 4.148B aangegeven waarde.4In afwijking van het derde lid, tweede volzin, heeft de uitwendige scheidingsconstructie van een drijvend bouwwerk op een op 1 januari 2018 bestaande ligplaatslocatie een gemiddelde warmteweerstand van ten minste 4,5 m2•K/W.5Een onderdeel van een constructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op de warmteweerstand, heeft een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W. De gemiddelde warmteweerstand van de onderdelen van de van het bouwwerk deel uitmakende constructies die de scheiding vormen tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op de warmteweerstand, is een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste de in tabel 4.148B aangegeven waarde.6Een onderdeel van een uitwendige scheidingsconstructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en de grond of het water, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op de warmteweerstand, heeft een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W. De gemiddelde warmteweerstand van de onderdelen van de van het bouwwerk deel uitmakende uitwendige scheidingsconstructies die de scheiding vormen tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en de grond of het water, met inbegrip van de op die constructies aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op de warmteweerstand is een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste de in tabel 4.148B gegeven waarde.7In afwijking van het eerste, tweede en zesde lid heeft de uitwendige scheidingsconstructie van het drijflichaam van een drijvend bouwwerk een volgens NTA 8800 bepaalde gemiddelde warmteweerstand van ten minste 3,7m2•K/W en bij een op 1 januari 2018 bestaande ligplaatslocatie een warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W.8Een onderdeel van een inwendige scheidingsconstructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een ruimte die niet wordt verwarmd of die alleen wordt verwarmd voor een ander doel dan het verblijven van personen heeft een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m2•K/W. De gemiddelde warmteweerstand vande onderdelen van de van het bouwwerk deel uitmakende inwendige scheidingsconstructies die de scheiding vormen tussen een verblijfsgebied, een toiletruimte of een badruimte en een ruimte die niet wordt verwarmd of die alleen wordt verwarmd voor een ander doel dan het verblijven van personen is een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste de in tabel 4.148B gegeven waarde.9Het eerste tot en met achtste lid zijn niet van toepassing op een oppervlakte aan scheidingsconstructies waarvan de getalswaarde niet groter is dan 2% van de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie.10Het eerste, derde, vijfde, zesde, en het achtste lid, zijn van overeenkomstige toepassing op scheidingsconstructies van een functiegebied.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.153(thermische isolatie: warmtedoorgangscoëfficiënt)1Ramen, deuren en kozijnen in een in artikel 4.152 bedoelde scheidingsconstructie hebben een volgens NTA 8800 bepaalde warmtedoorgangscoëfficiënt van ten hoogste 2,2 W/m2•K. De gemiddelde warmtedoorgangscoëfficiënt van de ramen, deuren en kozijnen in de in artikel 4.152 bedoelde scheidingsconstructies van een bouwwerk is, bepaald volgens de in het derde lid gegeven methode, ten hoogste 1,65 W/m2•K.2Met ramen, deuren en kozijnen gelijk te stellen constructieonderdelen in een in artikel 4.152 bedoelde scheidingsconstructie hebben een volgens NTA 8800 bepaalde warmtedoorgangscoëfficiënt van ten hoogste 1,65 W/m2•K.3De gemiddelde warmtedoorgangscoëfficiënt, bedoeld in het eerste lid, wordt berekend met de formule:waarin wordt verstaan onder:x: het aantal ramen, deuren en kozijnen van het bouwwerk;Un: de warmtedoorgangscoëfficiënt van een raam, deur of kozijn bepaald volgens NTA 8800;An: het geprojecteerde oppervlak van een raam, deur of kozijn bepaald volgens NTA 8800; enAt: het totale geprojecteerde oppervlak van alle ramen, deuren en kozijnen van het bouwwerk.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.154(luchtvolumestroom)1De volgens NEN 2686 bepaalde luchtvolumestroom van het totaal aan verblijfsgebieden, toiletruimten en badruimten van een gebruiksfunctie is niet groter dan 0,2 m3/s.2In afwijking van het eerste lid heeft een gebouw of een gedeelte daarvan dat op niet meer dan een bouwwerkperceel ligt, met meerdere gebruiksfuncties waarvoor volgens het eerste lid een eis aan de luchtvolumestroom geldt, een volgens NEN 2686 bepaalde luchtvolumestroom van het totaal aan verblijfsgebieden, toiletruimten en badruimten van de gebruiksfuncties die niet groter is dan 0,2 m3/s.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.155(gebruiksfunctie met een lage energievraag)1Op een gebruiksfunctie die niet is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen zijn de artikelen 4.149 tot en met 4.154 niet van toepassing.2Op een gebruiksfunctie waarbij de in artikel 4.149, eerste lid, bedoelde waarde ten hoogste 1% bedraagt van de maximum waarde voor primair fossiel energiegebruik zijn de artikelen 4.149 tot en met 4.154 niet van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201950124-12-201913-12-2019202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.156(tijdelijk bouwwerk)1Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk dat bestemd is om te worden verwarmd is artikel 4.152 van overeenkomstige toepassing, met uitzondering van het eerste lid, tweede volzin, het derde lid, tweede volzin, het vijfde lid, tweede volzin, het zesde lid, tweede volzin, het zevende lid en het achtste lid, tweede volzin, en met dien verstande dat de warmteweerstand ten minste de in tabel 4.148B aangegeven waarde is.2Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk dat bestemd is om te worden verwarmd is artikel 4.153 van overeenkomstige toepassing, met uitzondering van het eerste lid, tweede volzin, en met dien verstande dat de warmtedoorgangscoëfficiënt ten hoogste de in tabel 4.148B aangegeven waarde is.3Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk dat bestemd is om te worden verwarmd is artikel 4.154 van overeenkomstige toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202310603-04-202324-03-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.4.2Milieuprestatie4.157(begripsbepaling)Voor de toepassing van deze paragraaf wordt onder woongebouw ook verstaan: gebouw of gedeelte daarvan met alleen woonfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan, waarin meer dan een woonfunctie ligt die niet is aangewezen op een gemeenschappelijke verkeersroute.202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.158(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig dat de belasting van het milieu door de in het bouwwerk toe te passen materialen wordt beperkt.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.158 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.158GebruiksfunctieLeden van toepassingmilieuprestatiemilieuprestatiegebruiksoppervlakteuitkomstartikel4.1594.1594.1594.159lid1234513, a3, b1 Woonfunctiea. in een woongebouw1234–1,660 m2–b. woonwagen––––––––c. andere woonfunctie1234–1,680 m2–2 Bijeenkomstfunctie12–4–1,85––3 Celfunctie12–4–1,85––4 Gezondheidszorgfunctie12–4–1,85––5 Industriefunctie12–451,85––6 Kantoorfunctie1234–1,55–2,57 Logiesfunctie12–4–1,85––8 Onderwijsfunctie12–4–1,85––9 Sportfunctie12–4–1,85––10 Winkelfunctie12–4–1,85––11 Overige gebruiksfunctie12–451,8––12 Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––
202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.159(milieuprestatie)1Voor een gebruiksfunctie geldt een milieuprestatie-eis van ten hoogste de in tabel 4.158 aangegeven waarde, bepaald volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken.2Bij een nevengebruiksfunctie kan in plaats van de milieuprestatie-eis die geldt voor die nevengebruiksfunctie worden volstaan met de milieuprestatie-eis die geldt voor de gebruiksfunctie ten dienste waarvan die nevengebruiksfunctie staat.3In plaats van de milieuprestatie-eis, bedoeld in het eerste lid, geldt een soepelere milieuprestatie-eis berekend volgens de bij ministeriële regeling gestelde regels als:
a.de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie kleiner is dan de in de tabel 4.158 aangegeven gebruiksoppervlakte; of
b.de uitkomst van het delen van de verliesoppervlakte van het gebouw door de gebruiksoppervlakte van het gebouw groter is dan de in tabel 4.158 aangegeven waarde.
4In afwijking van het eerste lid geldt voor een gebruiksfunctie van een gebouw, dat op niet meer dan een perceel ligt, met meerdere gebruiksfuncties een milieuprestatie-eis van ten hoogste de gewogen milieuprestatie-eis, bepaald volgens de volgende formulewaarin wordt verstaan onder:mpgwaarde:gewogen: gewogen milieuprestatie-eis; mpgwaarde:functie: de milieuprestatie-eis, bedoeld in het eerste lid, of de soepelere milieuprestatie- eis, bedoeld in het tweede lid, vastgesteld in overeenstemming met de bij ministeriële regeling gestelde regels; eng.o.functie: gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie.5Dit artikel is niet van toepassing op een gebouw met een gebruiksoppervlakte kleiner dan 50 m2.202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.160Dit artikel treedt niet meer in werking. Het artikel is ingetrokken door Stb. 2023/426.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202342627-11-202321-11-2023202347015-12-202313-12-202301-01-2024202543212-12-202504-12-2025202543212-12-202504-12-202501-07-20264.4.3Laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen4.160a(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft voldoende laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.160b(laadpunten voor elektrische voertuigen, voorbekabeling en leidingdoorvoeren)1Een gebouw, anders dan een gebouw met een of meer woonfuncties hetzij met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw, met een parkeergelegenheid in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde bouwwerkperceel met meer dan vijf parkeervakken, heeft:
a.ten minste één laadpunt voor elke vijf parkeervakken;
b.voorbekabeling voor ten minste de helft van het aantal parkeervakken; en
c.leidingdoorvoeren voor het resterende aantal parkeervakken voor laadpunten voor elektrische voertuigen, elektrische fietsen en andere voertuigen van categorie L als bedoeld in artikel 4 van Verordening (EU) 168/2013 betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en vierwielers (PbEU 2013, L 60).
2Een gebouw als bedoeld in het eerste lid met een kantoorfunctie heeft, in afwijking van onderdeel a van dat lid, ten minste één laadpunt voor elke twee parkeervakken.3Een gebouw met een of meer woonfuncties hetzij met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw, met een parkeergelegenheid in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde bouwwerkperceel met meer dan drie parkeervakken, heeft:
a.ten minste één laadpunt;
b.voorbekabeling voor ten minste de helft van het aantal parkeervakken; en
c.leidingdoorvoeren voor het resterende aantal parkeervakken voor laadpunten voor elektrische voertuigen, elektrische fietsen en andere voertuigen van categorie L als bedoeld in artikel 4 van Verordening (EU) 168/2013 betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en vierwielers (PbEU 2013, L 60).
4Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op een gebouw dat niet is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen.5De voorbekabeling en leidingdoorvoeren, bedoeld in het eerste en tweede lid, onder b en c, zijn zodanig gedimensioneerd dat gelijktijdig en efficiënt gebruik van de laadpunten mogelijk is.6Een laadpunt is geschikt voor slim laden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.160ba(afbakening maatwerkvoorschriften voorbekabeling en leidingdoorvoeren)1Een maatwerkvoorschrift over artikel 4.160b, vijfde lid, kan alleen inhouden dat de voorbekabeling en leidingdoorvoeren van een gebouw als bedoeld in het eerste en tweede lid, de installatie van een belasting- of laadbeheersysteem ondersteunen.2Een maatwerkvoorschrift over artikel 4.160b, zesde lid, kan alleen inhouden dat een laadpunt geschikt moet zijn voor bi-directioneel laden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202621-04-20264.4.4Systeem voor gebouwautomatisering en -controle4.160c(aansturingsartikel)1Een gebouw, anders dan een gebouw met een of meer woonfuncties hetzij met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw, dat is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen, met een verwarmingssysteem of gecombineerd ruimteverwarmings- en ventilatiesysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW of een airconditioningsysteem of gecombineerd airconditioning- en ventilatiesysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW heeft een systeem voor gebouwautomatisering en -controle.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.160d(systeem voor gebouwautomatisering en -controle)Het systeem voor gebouwautomatisering en -controle, bedoeld in artikel 4.160c, eerste lid, is in staat:
a.het energieverbruik permanent te controleren, bij te houden, te analyseren en de bijsturing ervan mogelijk te maken;
b.de energie-efficiëntie van het gebouw te toetsen, rendementsverliezen van technische bouwsystemen op te sporen, en de beheerder van de voorzieningen of technische bouwsystemen te informeren over de mogelijkheden om de energie-efficiëntie te verbeteren;
c.communicatie met verbonden technische bouwsystemen en andere apparaten in het gebouw mogelijk te maken, en interoperabel te zijn met technische bouwsystemen van verschillende soorten eigendomstechnologieën, toestellen en fabrikanten; en
d.de binnenluchtkwaliteit te monitoren.
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.160e(overgangsrecht)De artikelen 4.160c en 4.160d zijn niet van toepassing tot en met 31 december 2025.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.4.5Systeem voor ondersteuning energiegebruik technische bouwsystemen4.160f(aansturingsartikel)Een gebouw met een of meer woonfuncties hetzij met een logiesfunctie niet gelegen in een logiesgebouw heeft een systeem dat het energie-efficiënt, zuinig en veilig functioneren van technische bouwsystemen kan ondersteunen.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.160g(systeem voor ondersteuning energiegebruik technische bouwsystemen)Het systeem voor ondersteuning energiegebruik technische bouwsystemen heeft:
a.de functie om het rendement van technische bouwsystemen permanent elektronisch te controleren;
b.de functie om opwekking, distributie, opslag en gebruik van energie en, voor zover van toepassing, waterzijdig inregelen te controleren; en
c.het vermogen om te reageren op externe signalen en het energieverbruik aan te passen.
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.5Bruikbaarheid4.5.1Algemeen4.161(afbakening maatwerkregels bruikbaarheid)Met een maatwerkregel kunnen alleen gebieden of categorieën woonfuncties worden aangewezen waarbij kan worden afgeweken van een regel in deze afdeling, waarbij afwijken alleen versoepelen kan inhouden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.2Verblijfsgebied en verblijfsruimte4.162(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft een verblijfsgebied dat bruikbaar is voor de voor de woonfunctie kenmerkende activiteiten.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.162 regels zijn aangewezen, wordt voor die woonfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.162gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaanwezigheidafmetingen verblijfsgebied enverblijfsruimteaanwezigheidafmetingen verblijfsgebied enverblijfsruimteartikel4.1634.1644.1634.164lid12123414[m2][m]1Woonfunctieawoonwagen121234182,2bvoor studenten121234152,6candere woonfunctie121234182,6
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.163(aanwezigheid)1Een woonfunctie heeft ten minste de in tabel 4.162 aangegeven vloeroppervlakte aan niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied.2Ten minste 55% van de gebruiksoppervlakte van een gebruiksfunctie is verblijfsgebied.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.164(afmetingen verblijfsgebied en verblijfsruimte)1Een verblijfsgebied heeft een vloeroppervlakte van ten minste 5 m2.2Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben een breedte van ten minste 1,8 m.3In ten minste een verblijfsgebied ligt een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 11 m2 en een breedte van ten minste 3 m.4Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben ten minste de in tabel 4.162 aangegeven hoogte boven de vloer.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.3Toiletruimte4.165(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft voldoende toiletruimte.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.165 regels zijn aangewezen, wordt voor die woonfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.165gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaanwezigheidtoiletruimteafmetingentoiletruimteafmetingentoiletruimteartikel4.1664.1674.167lid1231221Woonfunctie[m]awoonwagen123122,1bandere woonfunctie123122,3
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.166(aanwezigheid toiletruimte)1Een woonfunctie heeft een toiletruimte.2Op een toiletruimte zijn niet meer dan vijf woonfuncties aangewezen.3Op een toiletruimte zijn alleen woonfuncties of een nevengebruiksfunctie daarvan aangewezen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.167(afmetingen toiletruimte)1Een toiletruimte als bedoeld in artikel 4.166 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 0,9 m x 1,2 m.2Een vloeroppervlakte als bedoeld in het eerste lid heeft boven die vloer ten minste de in tabel 4.165 aangegeven hoogte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.4Badruimte4.168(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft voldoende badruimte.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.168 regels zijn aangewezen, wordt voor die woonfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.168gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenaanwezigheid badruimteAfmetingenbadruimteafmetingen badruimteartikel4.1694.1704.170lid*12331Woonfunctie[m]awoonwagen*1232,1bandere woonfunctie*1232,3
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.169(aanwezigheid badruimte)Een woonfunctie heeft een badruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.170(afmetingen badruimte)1Een badruimte als bedoeld in artikel 4.169 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 1,6 m2 en een breedte van ten minste 0,8 m.2Een badruimte als bedoeld in artikel 4.169 die is samengevoegd met een toiletruimte als bedoeld in artikel 4.166 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 2,2 m2 en een breedte van ten minste 0,9 m.3Een vloeroppervlakte als bedoeld in het eerste en tweede lid heeft boven die vloer ten minste de in tabel 4.168 aangegeven hoogte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.5Buitenberging4.171(aansturingsartikel)1Een woonfunctie, anders dan een woonfunctie waarin door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers opvang aan asielzoekers wordt geboden, heeft een afsluitbare bergruimte om fietsen of scootmobielen beschermd tegen weer en wind te kunnen opbergen.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.171 regels zijn aangewezen, wordt voor die woonfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.171gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheid, bereikbaarheid en afmetingenregenwerendartikel4.1724.173lid123*1Woonfunctieavoor zorg––––bvoor studenten––––candere woonfunctie123*
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.172(aanwezigheid, bereikbaarheid en afmetingen)1Een woonfunctie heeft als nevengebruiksfunctie een niet-gemeenschappelijke afsluitbare bergruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 5 m2 en een breedte van ten minste 1,8 m en een hoogte boven de vloer van ten minste 2,3 m.2In afwijking van het eerste lid kan bij een woonfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2 de bergruimte gemeenschappelijk zijn als de vloeroppervlakte van de bergruimte ten minste 1,5 m2 per woonfunctie bedraagt.3Een bergruimte als bedoeld in dit artikel is vanaf de openbare weg rechtstreeks bereikbaar via het aansluitende terrein of een gemeenschappelijke verkeersruimte. Een hoogteverschil groter dan 0,02 m op ten minste een route tussen de toegang van de bergruimte en het aansluitende terrein of een gemeenschappelijke verkeersruimte wordt overbrugd door een lift of een hellingbaan.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.173(regenwerend)De uitwendige scheidingsconstructie van een bergruimte als bedoeld in artikel 4.172 is, bepaald volgens NEN 2778, regenwerend.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.6Buitenruimte4.174(aansturingsartikel)1Een woonfunctie, anders dan een woonfunctie waarin door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers opvang aan asielzoekers wordt geboden, heeft een rechtstreeks bereikbare buitenruimte.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.174 regels zijn aangewezen, wordt voor die woonfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.174gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheid, afmetingen en bereikbaarheidartikel4.175lid121Woonfunctieavoor studenten––bandere woonfunctie12
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.175(aanwezigheid, afmetingen en bereikbaarheid)1Een woonfunctie heeft een niet-gemeenschappelijke buitenruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 4 m2 en een breedte van ten minste 1,5 m, die rechtstreeks bereikbaar is vanuit een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van die woonfunctie.2In afwijking van het eerste lid kan bij een woonfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2 de buitenruimte gemeenschappelijk zijn als de vloeroppervlakte aan buitenruimte ten minste 1 m2 per op die buitenruimte aangewezen woonfunctie bedraagt, met een minimum van 4 m2 en een breedte van ten minste 1,3 m. De buitenruimte is rechtstreeks vanuit de woning bereikbaar of via gemeenschappelijke ruimten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.5.7Opstelplaatsen4.176(aansturingsartikel)1Een woonfunctie heeft opstelplaatsen voor een aanrecht, een kooktoestel, een verwarmingstoestel en een warmwatertoestel.2Als voor een woonfunctie in tabel 4.176 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan de in het eerste lid gestelde eis voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.176gebruiksfunctieleden van toepassingaanwezigheidopstelplaatsafmetingenopstelplaatsartikel4.1774.178lid123121Woonfunctieavoor zorg–23––bandere woonfunctie12312
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.177(aanwezigheid opstelplaats)1Een woonfunctie heeft in ten minste een verblijfsgebied een opstelplaats voor een aanrecht en een opstelplaats voor een kooktoestel.2Een woonfunctie heeft een opstelplaats voor een verwarmingstoestel, waarvan de afmetingen zijn afgestemd op het te plaatsen toestel. Dit geldt niet als de gebruiksfunctie wordt aangesloten op een publieke voorziening voor verwarming.3Een woonfunctie heeft een opstelplaats voor een warmwatertoestel, waarvan de afmetingen zijn afgestemd op het te plaatsen toestel. Dit geldt niet als de gebruiksfunctie wordt aangesloten op een publieke voorziening voor warm water.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.178(afmetingen opstelplaats)1Een opstelplaats voor een aanrecht als bedoeld in artikel 4.177, eerste lid, heeft een vloeroppervlakte van ten minste 1,5 m x 0,6 m.2Een opstelplaats voor een kooktoestel als bedoeld in artikel 4.177, eerste lid, heeft een vloeroppervlakte van ten minste 0,6 m x 0,6 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.6Toegankelijkheid4.6.1Bereikbaarheid, algemeen4.179(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft ruimten die voldoende bereikbaar zijn.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.179 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.179gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenvrije doorgang: doorgangvrije doorgang: verkeersroutehoofdtoegangoverbrugging van hoogteverschillenvrije doorgang: doorgangvrije doorgang: verkeersrouteartikel4.1804.1814.181a4.1824.1804.181lid12123451212345671 en 211Woonfunctie[m][m]a.woonwagen121–––––––––––––2,12,1b.andere woonfunctie121234512123456–2,32,32Bijeenkomstfunctiea.voor alcoholgebruik121––––1–––––––72,12,1b.voor het aanschouwen van sport, voor film,121––––1–––––––72,12,1voor muziek of voor theaterc.andere bijeenkomstfunctie121–––––––––––––2,12,13Celfunctie121–––––––––––––2,12,14Gezondheidszorgfunctie121––––1–––––––72,12,15Industriefunctiea.lichte industriefunctie––––––––––––––––––b.andere industriefunctie121–––––––––––––2,12,16Kantoorfunctie121–––––––––––––2,12,17Logiesfunctie121–––––––––––––2,12,18Onderwijsfunctie121–––––––––––––2,12,19Sportfunctie121–––––––––––––2,12,110Winkelfunctie121––––1–––––––72,12,111Overige gebruiksfunctie––––––––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––––
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.180(vrije doorgang: doorgang)1Een doorgang heeft een vrije breedte van ten minste 0,85 m en ten minste de in tabel 4.179 aangegeven vrije hoogte. Dit geldt voor een doorgang naar:
a.een verblijfsgebied;
b.een verblijfsruimte;
c.een toiletruimte als bedoeld in de artikelen 4.166 en 4.186;
d.een badruimte als bedoeld in de artikelen 4.169 en 4.186;
e.een bergruimte als bedoeld in artikel 4.171;
f.een buitenruimte als bedoeld in artikel 4.174; en
g.een ruimte voor het bereiken van een lift als bedoeld in artikel 4.189.
Dit geldt ook voor een doorgang op een route vanaf het aansluitende terrein naar een in dit lid bedoelde ruimte.2Een lifttoegang heeft een vrije breedte van ten minste 0,85 m en een tussen de onderdelen van de bouwconstructie gemeten hoogte van ten minste de in tabel 4.179 aangegeven vrije hoogte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.181(vrije doorgang: verkeersroute)1Een verkeersroute die begint bij een doorgang als bedoeld in artikel 4.180 loopt door een ruimte met een vrije breedte van ten minste 0,85 m en ten minste de in tabel 4.179 aangegeven vrije hoogte. Dit geldt niet voor zover de verkeersroute over een trap voert.2Als de in het eerste lid bedoelde ruimte een gemeenschappelijke verkeersruimte is, is de vrije breedte ten minste 1,2 m. Dit geldt niet voor zover de verkeersroute over een trap voert.3Een hoofdtoegang van een woongebouw, ontsluit een gemeenschappelijke verkeersruimte die bij die toegang over een lengte van ten minste 1,5 m een vrije doorgang heeft met een breedte van ten minste 1,5 m.4Aan een doorgang van een liftschacht grenst een ruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 1,5 m x 1,5 m.5In aanvulling op het tweede lid heeft een gemeenschappelijke verkeersruimte over een lengte van 1,5 m een vrije doorgang met een breedte van ten minste 1,5 m. Dit geldt niet als een rolstoelgebruiker vanuit die verkeersruimte zonder te keren het aansluitende terrein kan bereiken.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.181a(hoofdtoegang)1Ten minste een toegang van een gebruiksfunctie is een hoofdtoegang.2Ten minste een toegang van een woongebouw is een hoofdtoegang.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.182(overbrugging van hoogteverschillen)1Op ten minste een route tussen de vloer ter plaatse van een hoofdtoegang van een woongebouw zonder een toegankelijkheidssector en het aansluitende terrein is een hoogteverschil groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een hellingbaan. Het hoogteverschil tussen die toegang en het aansluitende terrein is niet groter dan 1 m.2Bij een hoofdtoegang van een woonfunctie is een hoogteverschil op de route tussen een niet-gemeenschappelijke vloer en de aangrenzende vloer van een gemeenschappelijke verkeersruimte of het aansluitende terrein groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een hellingbaan. Het hoogteverschil tussen die toegang en het aansluitende terrein of de gemeenschappelijke verkeersruimte is niet groter dan 1 m.3Bij ten minste een toegang van een niet-gemeenschappelijke buitenruimte als bedoeld in artikel 4.175, eerste lid, is een hoogteverschil op de route tussen ten minste een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied en de aangrenzende vloer van de buitenruimte, groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een hellingbaan.4Bij ten minste een toegang van een buitenberging als bedoeld in artikel 4.172 is een hoogteverschil op de route tussen de vloer van de buitenberging en de aangrenzende vloer van een gemeenschappelijke verkeersruimte of het aansluitende terrein, groter dan 0,02 m, overbrugd door een hellingbaan.5Op ten minste een route tussen ten minste een uitgang van een woonfunctie en een gemeenschappelijke buitenruimte als bedoeld in artikel 4.175, tweede lid, is een hoogteverschil groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een lift of een hellingbaan.6Een woongebouw waarin de vloer ter plaatse van de toegang van een woonfunctie hoger ligt dan 3 m boven het meetniveau, heeft op elke bouwlaag een opstelplaats voor een lift, met een liftkooi met een vloeroppervlakte van ten minste 1,05 m x 2,05 m.7Op ten minste een route tussen de vloer ter plaatse van een hoofdtoegang van een gebruiksfunctie, gelegen in een gebouw zonder een toegankelijkheidssector, en het aansluitende terrein is een hoogteverschil groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een hellingbaan. Het hoogteverschil tussen die toegang en het aansluitende terrein is niet groter dan 1 m.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-01-2026202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202425-11-20244.6.2Toegankelijkheidssector4.183(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft ruimten die voldoende toegankelijk zijn voor personen met een functiebeperking.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.183 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.183gebruiksfunctieleden van toepassingwaardentoegankelijkheidssector:aanwezigheidtoegankelijkheidssector:vloeroppervlakte algemeentoegankelijkheidssector:aanwezigheid specifieke ruimtentoegankelijkheidssector:vloeroppervlakte specifiekeruimtentoegankelijkheidssector:bereikbaarheidtoegankelijkheidssector:hoogteverschillenlift: afmetingen en loopafstandtoegankelijkheidssector:aanwezigheidtoegankelijkheidssector:vloeroppervlakte algemeentoegankelijkheidssector:aanwezigheid specifieke ruimtenartikel4.1844.1854.1864.1874.1884.1894.1904.1844.1854.186lid123412123456123412345*1233141Woonfunctie[m2][%][n]awoonwagen––––––––––––––––––––––––––––bvoor zorg met een g.o. > 500 m212––––1–3––6–23412345*123–––candere woonfunctie1–––––––––––––––12345*123–––2Bijeenkomstfunctieavoor alcoholgebruik––341–––3––––2––123––*1––25080–bvoor het aanschouwen van sport, voor film, voor muziek of voor theater.––341–––3––––2––123––*1––25040–candere bijeenkomstfunctie––3–12––3––––2––123––*1––25080–3Celfunctie––3–1–––34–6–234123––*1––400403004Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied––3–1–––345––234123––*1––25080300bandere gezondheidszorgfunctie––3–1–––345––2––123––*1––250803005Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––––––––––––––––––bandere industriefunctie––3–1–––3––––2––123––*1––40040–6Kantoorfunctie––3–1–––34–––2––123––*1––400403007Logiesfunctieain een logiesgebouw––3–1––23––61234123––*1––250––bandere logiesfunctie––3–1–––3––61234123––*1––40040–8Onderwijsfunctie––3–1–––34–––2––123––*1––4001001.0509Sportfunctie––3–1–––3––––2––123––*1––40040–10Winkelfunctie––3–1–––3––––2––123––*1––25060–11Overige gebruiksfunctie––––––––––––––––––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––––––––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.184(toegankelijkheidssector: aanwezigheid)1Een woongebouw heeft een gemeenschappelijke toegankelijkheidssector als:
a.de vloer van een verblijfsgebied in het woongebouw hoger ligt dan 12,5 m boven het meetniveau; of
b.het woongebouw een gebruiksoppervlakte heeft van meer dan 3.500 m2 die hoger ligt dan 1,5 m boven het meetniveau.
2Een woonfunctie voor zorg met een gebruiksoppervlakte van meer dan 500 m2 heeft een toegankelijkheidssector.3Een gebruiksfunctie heeft een toegankelijkheidssector als de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie, samen met de gebruiksoppervlakte van andere in hetzelfde gebouw gelegen gebruiksfuncties waarvoor deze regel geldt, groter is dan de in tabel 4.183 aangegeven oppervlakte.4Een bijeenkomstfunctie voor alcoholgebruik met een gebruiksoppervlakte van meer dan 150 m2 heeft een toegankelijkheidssector.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.185(toegankelijkheidssector: vloeroppervlakte algemeen)1In een gebouw met een toegankelijkheidssector ligt ten minste het in tabel 4.183 aangegeven percentage van de vloeroppervlakte aan verblijfsgebied van de gebruiksfunctie in een toegankelijkheidssector.2Voor zover de in het eerste lid bedoelde gebruiksfunctie een nevengebruiksfunctie van een kantoor- of industriefunctie is, ligt, in afwijking van het eerste lid, ten minste 40% van de vloeroppervlakte aan verblijfsgebied van die gebruiksfunctie in een toegankelijkheidssector.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.186(toegankelijkheidssector: aanwezigheid specifieke ruimten)1In een toegankelijkheidssector ligt een verblijfsgebied.2In een logiesgebouw met een toegankelijkheidssector ligt ten minste 5% van de logiesverblijven, op een geheel getal naar boven afgerond, in een toegankelijkheidssector.3In een toegankelijkheidssector ligt een integraal toegankelijke toiletruimte.4Op een in het derde lid bedoelde toiletruimte zijn niet meer personen aangewezen dan het in tabel 4.183 aangegeven aantal.5Een gezondheidszorgfunctie met een bedgebied met toegankelijkheidssector heeft ten minste een integraal toegankelijke badruimte per 500 m2 vloeroppervlakte aan bedgebied, op een geheel getal naar boven afgerond.6Een gebruiksfunctie met een toegankelijkheidssector heeft een aantal integraal toegankelijke badruimten van ten minste de getalswaarde van het aantal aanwezige badruimten gedeeld door 20, op een geheel getal naar boven afgerond.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20244.187(toegankelijkheidssector: vloeroppervlakte specifieke ruimten)1In een in artikel 4.186, eerste lid, bedoeld verblijfsgebied is ten minste een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 14 m2 bij een breedte van ten minste 3,2 m.2Een integraal toegankelijke toiletruimte heeft een vloeroppervlakte van ten minste 1,65 m x 2,2 m.3Een integraal toegankelijke badruimte heeft een vloeroppervlakte van ten minste 1,6 m x 1,8 m.4Een integraal toegankelijke badruimte die is samengevoegd met een toiletruimte heeft een vloeroppervlakte van ten minste 2,2 m x 2,2 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.188(toegankelijkheidssector: bereikbaarheid)1Een ruimte die in een toegankelijkheidssector ligt, is rechtstreeks bereikbaar vanaf het aansluitende terrein of langs een verkeersroute die alleen door een toegankelijkheidssector voert.2Ten minste een toegang van een toegankelijkheidssector is rechtstreeks bereikbaar vanaf het aansluitend terrein en is een hoofdtoegang van het gebouw.3Een verkeersroute in een toegankelijkheidssector loopt door een ruimte met een vrije breedte van ten minste 1,2 m en een vrije hoogte van ten minste 2,1 m.4Een verkeersroute als bedoeld in het eerste lid voert niet door een niet-gemeenschappelijke ruimte van een andere gebruiksfunctie.5De toegang van een woonfunctie gelegen in een woongebouw met een gemeenschappelijke toegankelijkheidssector als bedoeld in artikel 4.184, eerste lid, grenst aan een gemeenschappelijke toegankelijkheidssector.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.189(toegankelijkheidssector: hoogteverschillen)Op ten minste een route tussen een punt in een toegankelijkheidssector en het aansluitende terrein is een hoogteverschil groter dan 0,02 m, gemeten vanaf de vloer met aankleding, overbrugd door een lift of een hellingbaan. Het hoogteverschil tussen een op die route gelegen hoofdtoegang van de toegankelijkheidssector en het aansluitende terrein is niet groter dan 1 m.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.190(lift: afmetingen en loopafstand)1De kooi van een lift als bedoeld in artikel 4.189 heeft een vloeroppervlakte van ten minste 1,05 m x 1,35 m.2In afwijking van het eerste lid heeft de kooi van een lift in een woongebouw met meer dan zes woonfuncties een vloeroppervlakte van ten minste 1,05 m x 2,05 m.3De loopafstand tussen de toegang van een woonfunctie en de toegang van ten minste een lift als bedoeld in artikel 4.189 is ten hoogste 90 m. Als het tweede lid van toepassing is, wordt de loopafstand bepaald tussen de toegang van de woonfunctie en de toegang van ten minste een in het tweede lid bedoelde lift.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.6.3Bereikbaarheid van een bouwwerk4.191(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is vanaf de openbare weg voldoende toegankelijk voor personen met een functiebeperking.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.191 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.191gebruiksfunctieleden van toepassingbereikbaarheid van een gebouwartikel4.192lid1234561Woonfunctiea.woonwagen––––––b.voor zorg met een g.o. > 500 m21––––6dwoonfunctie gelegen in woongebouw12–6c.andere woonfunctie––3––62Bijeenkomstfunctiea.voor alcoholgebruik1––4–6b.voor het aanschouwen van sport, voor film, voor muziek of voor theater1––4–6c.andere bijeenkomstfunctie1––––63Celfunctie1––––64Gezondheidszorgfunctie1––4–65Industriefunctiea.lichte industriefunctie––––––b.andere industriefunctie1––––66Kantoorfunctie1––––67Logiesfunctie1––––68Onderwijsfunctie1––––69Sportfunctie1––––610Winkelfunctie1––4–611Overige gebruiksfunctie––––5612Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.192(bereikbaarheid van een gebouw)1Een hoofdtoegang van een gebouw met een toegankelijkheidssector grenst aan de openbare weg of grenst aan een route naar de openbare weg die over een verhard pad of steiger voert met:
a.een breedte van ten minste 1,1 m; en
b.bij een te overbruggen hoogteverschil op deze route van meer dan 0,02 m:
i.bij een verhard pad: een helling die voldoet aan artikel 4.30; en
ii.bij een steiger: een hellingbaan als bedoeld in paragraaf 4.2.4.
2Een hoofdtoegang van een woongebouw zonder toegankelijkheidssector grenst aan de openbare weg of grenst aan een route naar de openbare weg die over een verhard pad voert met:
a.een breedte van ten minste 1,1 m; en
b.bij een te overbruggen hoogteverschil op deze route van meer dan 0,02 m: een helling die voldoet aan artikel 4.30.
3Een hoofdtoegang van een woonfunctie als bedoeld in artikel 4.182, tweede lid, die niet gelegen is in een woongebouw, grenst aan de openbare weg of grenst aan een route naar de openbare weg die over een verhard pad voert met:
a.een breedte van ten minste 0,85 m; en
b.bij een te overbruggen hoogteverschil op deze route van meer dan 0,02 m: een helling die voldoet aan artikel 4.30.
4Een hoofdtoegang van een gebruiksfunctie in een gebouw zonder toegankelijkheidssector, die rechtstreeks bereikbaar is vanaf het aansluitende terrein, grenst aan de openbare weg of grenst aan een route naar de openbare weg die over een verhard pad voert met:
a.een breedte van ten minste 1,1 m; en
b.bij een te overbruggen hoogteverschil op deze route van meer dan 0,02 m: een helling die voldoet aan artikel 4.30.
5De toegang van een buitenberging of de toegang van de gemeenschappelijk verkeersruimte naar een buitenberging als bedoeld in artikel 4.172, derde lid, grenst aan de openbare weg of grenst aan een route naar de openbare weg die over een verhard pad voert met:
a.een breedte van ten minste 1,1 m; en
b.bij een te overbruggen hoogteverschil op deze route van meer dan 0,02 m: een helling die voldoet aan artikel 4.30.
6Een doorgang waardoor een in het eerste tot en met vijfde lid bedoelde route voert, heeft een vrije breedte van ten minste 0,85 m en een vrije hoogte van ten minste 2 m.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7Bouwwerkinstallaties4.7.1Verlichting4.193(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een zodanige verlichtingsinstallatie dat het bouwwerk veilig kan worden gebruikt en verlaten.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.193 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.193gebruiksfunctieleden van toepassingverlichtingnoodverlichtingaansluiting op voorzieningvoor elektriciteitverduisterde ruimteartikel4.1944.1954.1964.197lid1234512345**1Woonfunctie–––4––––––*–2Bijeenkomstfunctie1––4–1–3–5**3Celfunctie1––4–1–3–5**4Gezondheidszorgfunctie1––4–1–3–5**5Industriefunctiealichte industriefunctie–––4––––––*–bandere industriefunctie1––4–1–3–5**6Kantoorfunctie1––4–1–3–5**7Logiesfunctieain een logiesgebouw1––4–1–3–5**bandere logiesfunctie1––4–1–3–5*–8Onderwijsfunctie1––4–1–3–5**9Sportfunctie1––4–1–3–5**10Winkelfunctie1––4–1–3–5**11Overige gebruiksfunctieavoor het personenvervoer–234––23–5**bvoor het stallen van motorvoertuigen–2–4––23–5**candere overige gebruiksfunctie–––4––––––**12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m–––45––345*–bander bouwwerk geen gebouw zijnde–––4–––3–5**
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.194(verlichting)1Een verblijfsruimte heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.2Een onder het meetniveau gelegen functieruimte heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.3Een overige gebruiksfunctie voor het personenvervoer met een gebruiksoppervlakte van meer dan 50 m2 heeft in een boven het meetniveau gelegen functieruimte een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.4Een ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux.5Een wegtunnelbuis heeft een verlichtingsinstallatie die een op een vloer, een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte kan geven van ten minste 1 lux en een voorziening die een uit oogpunt van verkeersveiligheid voldoende geleidelijke overgang van daglicht naar kunstlicht waarborgt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.195(noodverlichting)1Een verblijfsruimte voor meer dan 75 personen en een ruimte waardoor een vluchtroute uit die verblijfsruimte voert, hebben noodverlichting.2Een onder het meetniveau gelegen functieruimte als bedoeld in artikel 4.194, tweede lid, heeft noodverlichting.3Een ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, heeft noodverlichting.4Een wegtunnelbuis heeft noodverlichting.5Noodverlichting als bedoeld in het eerste tot en met vierde lid geeft binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit gedurende ten minste 60 minuten een op de vloer en het tredevlak gemeten verlichtingssterkte van ten minste 1 lux.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.196(aansluiting op voorziening voor elektriciteit)Een verlichtingsinstallatie als bedoeld in de artikelen 4.194 en 4.195 is aangesloten op een in artikel 4.199 bedoelde voorziening voor elektriciteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.197(verduisterde ruimte)Een ruimte bestemd om te worden verduisterd tijdens het gebruik door meer dan 50 personen heeft zodanige voorzieningen dat tijdens de verduistering een redelijke oriëntatie mogelijk is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.2Voorziening voor het afnemen en gebruiken van energie4.198(aansturingsartikel)1Bij een bouwwerk met een voorziening voor het afnemen en gebruiken van energie is die voorziening veilig zodat er geen sprake kan zijn van ongevallen zoals elektrocutie, verstikking, brandwonden of verwonding door explosies.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.199(voorziening voor elektriciteit)1Een voorziening voor elektriciteit voldoet aan:
a.NEN 1010 bij lage spanning; en
b.NEN-EN-IEC 61936-1 en NEN-EN 50522 bij hoge spanning.
2In aanvulling op het eerste lid, aanhef en onder a, voldoen laadpunten voor elektrische voertuigen in een overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen aan mode 3 of mode 4 als bedoeld in NEN 1010.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.200(voorziening voor gas)1Een voorziening voor gas voldoet aan:
a.NEN 1078 bij een nominale werkdruk van ten hoogste 0,5 bar; en
b.NEN-EN 15001-1 bij een nominale werkdruk hoger dan 0,5 bar en lager dan 40 bar.
2Een bouwwerk met een aansluiting op het distributienet voor gas heeft, voor die aansluiting, leidingdoorvoeren en een mantelbuis die voldoen aan NEN 2768.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.3Watervoorziening4.201(aansturingsartikel)1Bij een bouwwerk met een voorziening voor drinkwater of warmwater is die voorziening zodanig dat de gezondheid niet nadelig kan worden beïnvloed als gevolg van het vrijkomen, ontstaan of ontwikkelen van gevaarlijke stoffen of biologische agentia in drinkwater of warmwater.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.202(drinkwatervoorziening)Een voorziening voor drinkwater voldoet aan NEN 1006.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.203(warmwatervoorziening)Een voorziening voor warmwater voldoet aan NEN 1006.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.4Afvoer van huishoudelijk afvalwater en hemelwater4.204(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft een voorziening voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater en hemelwater waarmee het water zonder nadelige gevolgen voor de gezondheid kan worden afgevoerd.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.204 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.204gebruiksfunctieleden van toepassingafvoer van huishoudelijkafvalwaterafvoer van hemelwaterartikel4.2054.206lid12121Woonfunctie12122Bijeenkomstfunctie12123Celfunctie12124Gezondheidszorgfunctie12125Industriefunctie12––6Kantoorfunctie12127Logiesfunctieain een logiesgebouw1212bandere logiesfunctie12––8Onderwijsfunctie12129Sportfunctie121210Winkelfunctie121211Overige gebruiksfunctie12––12Bouwwerk geen gebouw zijnde12––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.205(afvoer van huishoudelijk afvalwater)1Een gebruiksfunctie met een toilet- of badruimte of met een andere opstelplaats voor een lozingstoestel heeft voor die opstelplaats een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater.2Een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater heeft een capaciteit, een lucht- en waterdichtheid en een uitmonding en capaciteit van de ontspanningsleiding die voldoen aan NEN 3215.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.206(afvoer van hemelwater)1Een dak van een bouwwerk heeft een voorziening voor de opvang en afvoer van hemelwater met een volgens NEN 3215 bepaalde capaciteit van ten minste de volgens die norm bepaalde belasting van die voorziening.2Een binnen een bouwwerk gelegen voorziening voor de opvang en afvoer van hemelwater is, bepaald volgens NEN 3215, lucht- en waterdicht.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.5Tijdig vaststellen van brand4.207(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen dat brand tijdig kan worden ontdekt zodat veilig kan worden gevlucht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.207 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.207GebruiksfunctieLeden van toepassingbrandmeldinstallatiemelding en doormeldinginspectiecertificaatbrandmeldinstallatierookmeldersArtikel4.2084.2094.2104.211lid123412*123451Woonfunctieazorgclusterwoning in een woongebouw12––12*1––––bzorgclusterwoning niet in een woongebouw12–––––1––––cgroepszorgwoning voor 24-uurszorg12––12*12–4–dgroepszorgwoning niet voor 24-uurszorg12––1–*12–4–evoor kamergewijze verhuur–––––––12–4–fandere woonfunctie–––––––1––––2Bijeenkomstfunctieavoor het aanschouwen van sport––3–––––––––bvoor kinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar1234–2*––34–candere bijeenkomstfunctie123–––*–––––3Celfunctie123––2*–––––4Gezondheidszorgfunctie123––2*–––––5Industriefunctiealichte industriefunctie––––––––––––bandere industriefunctie123–––*–––––6Kantoorfunctie123–––*–––––7Logiesfunctieain een logiesgebouw met 24-uursbewaking123–––*––345bin een logiesgebouw zonder 24-uursbewaking123––2*––34–candere logiesfunctie–––––––––34–8Onderwijsfunctie123–––*–––––9Sportfunctie123–––*–––––10Winkelfunctie123–––*–––––11Overige gebruiksfunctieavoor het stallen van motorvoertuigen123–––*–––––bvoor het personenvervoer123–––*–––––candere overige gebruiksfunctie––––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.208(brandmeldinstallatie)1Een gebruiksfunctie heeft een brandmeldinstallatie als bedoeld in NEN 2535 met een omvang van de bewaking en een doormelding zoals aangegeven in bijlage II, als:
a.de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie of de totale gebruiksoppervlakte aan gebruiksfuncties van dezelfde soort in het gebouw, voor zover die gebruiksfuncties op eenzelfde vluchtroute zijn aangewezen groter is dan de in die bijlage aangegeven waarde;
b.de hoogste vloer van een verblijfsruimte van de gebruiksfunctie gemeten boven het meetniveau hoger ligt dan op de in die bijlage aangegeven hoogte; of
c.deze bijlage dit aanwijst zonder dat sprake is van een gebruiksoppervlakte of hoogte als bedoeld onder a of b.
2Een brandcompartiment waarin een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in het eerste lid ligt, heeft een brandmeldinstallatie met eenzelfde omvang van de bewaking en doormelding als die gebruiksfunctie.3Voor zover vanuit de uitgang van een verblijfsruimte in niet meer dan een richting kan worden gevlucht, zijn de buiten die verblijfsruimte gelegen ruimten waardoor die enkele vluchtroute voert, evenals verblijfsruimten en ruimten met een verhoogd brandrisico en een doorgang die aan die buiten die verblijfsruimte gelegen ruimte grenzen, voorzien van een brandmeldinstallatie met ruimtebewaking als bedoeld in NEN 2535, als:
a.de loopafstand tussen de uitgang van een verblijfsruimte en het punt van waaruit in meer dan één richting kan worden gevlucht meer dan 10 m is;
b.de totale vloeroppervlakte van de ruimten waardoor die enkele vluchtroute voert en van de daarop aangewezen verblijfsruimten meer dan 200 m2 is; of
c.het aantal op de enkele vluchtroute aangewezen verblijfsruimten meer dan twee is.
4Het eerste lid, onder b, is niet van toepassing als boven de in bijlage II bedoelde hoogste vloer niet meer dan zes opstelplaatsen voor bedden voor kinderen zijn.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.209(melding en doormelding)1Een in artikel 4.208 bedoelde brandmeldinstallatie meldt rechtstreeks:
a.naar een zorgcentrale bij zorg op afroep; en
b.naar een zusterpost bij 24-uurszorg.
2Een doormelding als bedoeld in artikel 4.208 vindt rechtstreeks plaats naar de regionale alarmcentrale van de brandweer.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is een wijzigingsopdracht geformuleerd die niet
geheel juist is.4.210(inspectiecertificaat brandmeldinstallatie)In de in bijlage II aangewezen gevallen heeft een in artikel 4.208 voorgeschreven brandmeldinstallatie voor ingebruikname van het bouwwerk een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.211(rookmelders)1Bij een woonfunctie heeft een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van de woonfunctie een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555.2Een verblijfsruimte heeft een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555. Dit is niet van toepassing op een verblijfsruimte in een wooneenheid als elke wooneenheid in de woonfunctie in een afzonderlijk beschermd subbrandcompartiment ligt met een volgens NEN 6068 bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag vanuit dat beschermd subbrandcompartiment naar een andere ruimte in het brandcompartiment van ten minste 30 minuten.3Een verblijfsruimte en een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van het gebouw hebben een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555.4Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 4.208.5In aanvulling op het derde lid is het in de primaire inrichtingseisen bedoelde alarmeringssignaal permanent waarneembaar door de voor de 24-uursbewaking van de logiesfunctie verantwoordelijke functionaris of vindt rechtstreekse doormelding plaats naar die functionaris.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.6Vluchten bij brand4.212(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen dat de gebruikers bij brand tijdig het bouwwerk kunnen ontvluchten of op een andere manier in veiligheid kunnen worden gebracht.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.212 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.212gebruiksfunctieleden van toepassingontruimtingsalarminstallatieinspectiecertificaat ontruimingsalarminstallatievluchtrouteaanduidingendeuren in vluchtroutes, draairichtingdeuren in vluchtroutes, weerstand bij het openenzelfsluitende constructieonderdelenlift voor vluchten bij brandartikel4.2134.2144.2154.2164.2174.2184.218alid123*12345123412345612345*1Woonfunctiea.voor zorg met een g.o. > 500 m21––*–––––1–––––3456123––*b.andere woonfunctie voor zorg1––*–––––1–––––345–123––*c.voor kamergewijze verhuur–––––––––1–––1–345–123––*d.andere woonfunctie–––––––––1–––––345–1––4–*2Bijeenkomstfunctie1––*1–34––23––234561–––––3Celfunctie1––*1–34––23––234561–––5–4Gezondheidszorgfunctie1––*1–34––23––234561–––––5Industriefunctiea.lichte industriefunctie––––––––––23––234561–––––b.andere industriefunctie1––*1–34––23––234561–––––6Kantoorfunctie1––*1–34––23––234561–––––7Logiesfunctie–––––a.in een logiesgebouw met 24-uurs bewaking1–3*1–34––23––234561–––––b.in een ander logiesgebouw12–*1–34––23––234561–––––c.andere logiesfunctie––––––––––23––234561–––––8Onderwijsfunctie1––*1–34––23––234561–––––9Sportfunctie1––*1–34––23––234561–––––10Winkelfunctie1––*1–34––23––234561–––––11Overige gebruiksfunctiea.voor het stallen van motorvoertuigen1––*1–34––23––234561–––––b.voor het personenvervoer1––*1–34––23––234561–––––c.andere overige gebruiksfunctie––––––––––23––234561–––––12Bouwwerk geen gebouw zijndea.wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m–––––23–5–––4–––4561–––––b.ander bouwwerk geen gebouw zijnde––––––––––23––2–4561–––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20244.213(ontruimingsalarminstallatie)1Een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 4.208 heeft een ontruimingsalarminstallatie als bedoeld in NEN 2575.2Het ontruimingssignaal van een in het eerste lid bedoelde ontruimingsalarminstallatie wordt bij het activeren van de automatische melder of handbrandmelder onmiddellijk en in het gehele gebouw in werking gesteld.3In aanvulling op het eerste lid is het ontruimingssignaal van een ontruimingsalarminstallatie permanent waarneembaar door de voor de 24-uursbewaking van de logiesfunctie verantwoordelijke functionaris of vindt rechtstreekse doormelding plaats naar die functionaris.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.214(inspectiecertificaat ontruimingsalarminstallatie)Een ontruimingsalarminstallatie als bedoeld in artikel 4.213, eerste lid, die behoort bij een brandmeldinstallatie waarop artikel 4.210 van toepassing is, heeft een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.215(vluchtrouteaanduiding)1Een ruimte waardoor een verkeersroute voert en een ruimte voor meer dan 50 personen hebben een vluchtrouteaanduiding die voldoet aan NEN 3011 en aan de zichtbaarheidseisen, bedoeld in artikel 5.4.5 van NEN-EN 1838.2Een wegtunnel heeft een vluchtrouteaanduiding die voldoet aan NEN 6088 en aan de zichtbaarheidseisen, bedoeld in de artikelen 5.2 tot en met 5.6 van NEN-EN 1838. De vluchtrouteaanduiding is niet hoger dan 1,5 m boven de vloer aangebracht en de afstand tussen vluchtrouteaanduidingen is niet meer dan 25 m, gemeten langs de tunnelwand. Bij de vluchtrouteaanduiding is goed zichtbaar aangegeven de loopafstand in twee richtingen tot het einde van de tunnelbuis of, als die loopafstand korter is, de loopafstand tot de meest nabije toegang, bedoeld in artikel 4.68, derde lid.3Een vluchtrouteaanduiding als bedoeld in het eerste of tweede lid:
a.is aangebracht op een duidelijk waarneembare plaats; en
b.voldoet binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit, gedurende een periode van ten minste 60 minuten, aan de zichtbaarheidseisen die volgen uit het eerste en tweede lid.
4Op een vluchtrouteaanduiding als bedoeld in het eerste lid gelegen op een vluchtroute vanuit een ruimte met een verlichtingsinstallatie die geen noodverlichting is als bedoeld in artikel 4.195, zijn bij het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit de in het eerste lid bedoelde zichtbaarheidseisen niet van toepassing.5Een deur in een tunnel die toegang geeft tot een beschermde vluchtroute als bedoeld in artikel 4.68, derde lid, is uitgevoerd in de kleur groen, RAL 6024.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.216(deuren in vluchtroutes: draairichting)1Een deur op een gemeenschappelijke vluchtroute die toegang geeft tot een trappenhuis van een woongebouw draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in.2Een deur op een vluchtroute draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in als meer dan 37 personen op die uitgang zijn aangewezen.3Een nooddeur kan geen schuifdeur zijn.4Een deur op een vluchtroute draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.217(deuren in vluchtroutes: weerstand bij het openen)1Een deur op een vluchtroute vanaf de uitgang van een wooneenheid naar de uitgang van de woonfunctie voor kamergewijze verhuur kan worden geopend:
a.door een lichte druk tegen de deur; of
b.met behulp van een ontsluitingsmechanisme dat voldoet aan NEN-EN 179 of NEN-EN 1125.
2Een deur waarop bij het vluchten meer dan 100 personen zijn aangewezen kan worden geopend door:
a.een lichte druk tegen de deur; of
b.een lichte druk tegen een op circa 1 m boven de vloer over de volle breedte van de deur aangebrachte panieksluiting die voldoet aan NEN-EN 1125.
3Een deur op een vluchtroute die begint in een ruimte voor het insluiten van personen, kan tijdens het vluchten met een sleutel worden geopend.4Een automatisch werkende deur en een voorziening voor toegangs- of uitgangscontrole op een vluchtroute mogen het vluchten niet belemmeren.5Een deur die toegang geeft tot een overdruktrappenhuis is voorzien van een aanduiding waaruit blijkt dat hard duwen noodzakelijk kan zijn. Dit is niet van toepassing op een schuifdeur.6Aan de aan de buitenlucht grenzende zijde van een nooddeur is het opschrift «nooddeur vrijhouden» of «nooduitgang» aangebracht. Dit opschrift voldoet aan de eisen voor aanvullende tekens in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.218(zelfsluitende constructieonderdelen)1Een beweegbaar constructieonderdeel in een inwendige scheidingsconstructie waarvoor een eis aan de weerstand tegen branddoorslag, weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag of weerstand tegen rookdoorgang geldt, is zelfsluitend.2Het eerste lid geldt niet voor een deur in een niet-gemeenschappelijke doorgang.3Het tweede lid geldt niet voor een deur in een gezamenlijke doorgang.4Een toegangsdeur van een woonfunctie is alleen zelfsluitend bij brand in de woonfunctie of het woongebouw waarin de woonfunctie is gelegen.5Het eerste lid geldt niet voor een deur van een celeenheid.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.218a(lift)De voorziening voor elektriciteit van een lift als bedoeld in artikel 4.189 in een woongebouw voert alleen door een kruipruimte, de liftschacht of een ruimte die alleen wordt gebruikt voor deze voorziening en waarbij de weerstand tegen brandoverslag en branddoorslag van een naastgelegen ruimte naar deze ruimte ten minste 60 minuten is bepaald volgens NEN 6068.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.7Bestrijden van brand4.219(aansturingsartikel)1Een bouwwerk heeft zodanige voorzieningen voor de bestrijding van brand, dat brand binnen redelijke tijd kan worden bestreden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.219 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.219gebruiksfunctieleden van toepassingwaardenbrandslanghaspelsdroge blusleidingenbluswatervoorziening wegtunnelblustoestellenautomatische brandblusinstallatietijdelijk bouwwerkbrandslanghaspelsartikel4.2204.2214.2224.2234.223a4.2244.220lid12345123456*1231234*21Woonfunctie[m2]a.voor zorg met een g.o. > 500 m21–3451–3456–––3––––*–b.voor kamergewijze verhuur–––––1–3456–1–3––––*–c.andere woonfunctie–––––1–3456––––––––*–2Bijeenkomstfunctiea.voor kinderopvang1–3451–3456–––3––––*–b.andere bijeenkomstfunctie–23451–3456–––3––––*5003Celfunctie1–3451–3456–––3––––*–4Gezondheidszorgfunctiea.met bedgebied1–3451–3456–––3––––*–b.ander gezondheidszorgfunctie–23451–3456–––3––––*5005Industriefunctiea.lichte industriefunctie–––––1–3456–––3––––*–b.andere industriefunctie–23451–3456–––3––––*10006Kantoorfunctie–23451–3456–––3––––*5007Logiesfunctiea.in een logiesgebouw1–3451–3456–––3––––*–b.andere logiesfunctie–23451–3456–––3––––*5008Onderwijsfunctie1–3451–3456–––3––––*–9Sportfunctie–23451–3456–––3––––*50010Winkelfunctie–23451–3456–––3––––*50011Overige gebruiksfunctie–––––1–3456–––31234*–12Bouwwerk geen gebouw zijndea.wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m––––––2–4––*–23––––*–b.ander bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––––––––––––––––
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.220(brandslanghaspels)1Een gebruiksfunctie heeft ten minste een brandslanghaspel.2Een gebruiksfunctie heeft ten minste een brandslanghaspel als de gebruiksoppervlakte van de gebruiksfunctie of de totale gebruiksoppervlakte aan gebruiksfuncties van dezelfde soort in het gebouw groter is dan de waarde, vermeld in tabel 4.219.3De gecorrigeerde loopafstand tussen een brandslanghaspel en elk punt van de vloer van een gebruiksfunctie is niet groter dan de lengte van de brandslang, vermeerderd met 5 m. Dit is niet van toepassing op een niet in een gebruiksgebied gelegen vloer die alleen door niet-besloten ruimten kan worden bereikt.4Een brandslanghaspel:
a.heeft een slang met een lengte van niet meer dan 30 m;
b.is aangesloten op een voorziening voor drinkwater als bedoeld in artikel 4.202, die bij het mondstuk een statische druk geeft van niet minder dan 100 kPa en een capaciteit heeft van 1,3 m3/h bij gelijktijdig gebruik van twee brandslanghaspels; en
c.ligt niet in een ruimte met een trap waarover een beschermde vluchtroute voert.
5Een brandslanghaspel lid is duidelijk zichtbaar opgehangen of gemarkeerd met een pictogram als bedoeld in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.221(droge blusleiding)1Een gebruiksfunctie met een vloer van een verblijfsgebied hoger gelegen dan 20 m boven het meetniveau heeft een droge blusleiding.2Een wegtunnelbuis heeft een op een in artikel 4.222 bedoelde bluswatervoorziening aangesloten droge blusleiding met in elke hulppost als bedoeld in artikel 4.86 een brandslangaansluiting die bij brand een capaciteit van ten minste 120 m3/h kan leveren.3De loopafstand tussen een brandslangaansluiting van een droge blusleiding en een punt in een op die aansluiting aangewezen gebruiksgebied is niet groter dan 60 m.4Een droge blusleiding voldoet aan NEN 1594.5Als op een verdieping een afzonderlijke beschermde vluchtroute als bedoeld in artikel 4.77, eerste lid, ligt, heeft een droge blusleiding op elke verdieping een brandslangaansluiting in die vluchtroute en in de eerste ruimte op de route tussen die vluchtroute en een op die verdieping gelegen gebruiksgebied.6Als op een verdieping binnen de in het derde lid bedoelde afstand geen afzonderlijke beschermde vluchtroute als bedoeld in artikel 4.77, eerste lid, ligt, heeft de verdieping, in afwijking van het vijfde lid, een brandslangaansluiting in het trappenhuis en in de eerste ruimte op de route tussen dat trappenhuis en het gebruiksgebied.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.222(bluswatervoorziening wegtunnel)Een wegtunnel heeft een bluswatervoorziening die bij brand gedurende ten minste 60 minuten een capaciteit van ten minste 120 m3/h kan leveren.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.223(blustoestellen)1Een woonfunctie voor kamergewijze verhuur heeft een draagbaar blustoestel in een gezamenlijke keuken en ten minste een per bouwlaag in een ruimte waardoor een gezamenlijke vluchtroute voert. Dit is niet van toepassing op de aanwezigheid van brandslanghaspels als bedoeld in artikel 4.220.2Elke hulppost als bedoeld in artikel 4.86 heeft een draagbaar blustoestel.3Een blustoestel is duidelijk zichtbaar opgehangen of gemarkeerd met een pictogram als bedoeld in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.223a(automatische brandblusinstallatie)1Een overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen is voorzien van een automatische brandblusinstallatie als boven deze gebruiksfunctie een woonfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderen jonger dan 4 jaar, celfunctie, logiesfunctie of gezondheidszorgfunctie met bedgebied is gelegen.2Als de bovengelegen gebruiksfunctie een vloer van een verblijfsgebied heeft die hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau geldt het eerste lid niet als:
a.de overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen een gebruiksoppervlakte heeft die 1.000 m2 of kleiner is;
b.de bovengelegen gebruiksfunctie ten minste een vluchtroute als bedoeld in artikel 4.65 heeft waarvan de ruimte waardoor deze vluchtroute voert niet bereikbaar is vanuit de overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen; en
c.de overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen geen automatisch parkeersysteem heeft.
3Als de bovengelegen gebruiksfunctie geen vloer van een verblijfsgebied heeft die hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau geldt het eerste lid niet, tenzij:
a.de overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen een gebruiksoppervlakte heeft die groter is dan 1.000 m2; en
b.de bovengelegen gebruiksfunctie slechts één vluchtroute zoals bedoeld in artikel 4.65 heeft waarvan de ruimte waardoor deze vluchtroute voert bereikbaar is vanuit de overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen.
4De automatische brandblusinstallatie is voor ingebruikname van het bouwwerk voorzien van een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.224(tijdelijk bouwwerk)Op het bouwen van een tijdelijk bouwwerk zijn de artikelen 4.220 en 4.221 van toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.8Toegankelijkheid voor hulpverleningsdiensten4.225(aansturingsartikel)1Een bouwwerk is zodanig toegankelijk voor hulpverleningsdiensten dat tijdig bluswerkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en hulpverlening kan worden geboden.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.225 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.225gebruiksfunctieleden van toepassingbrandweeringangafbakening maatwerkvoorschriften brandweeringangbrandweerliftmobiele radiocommunicatie hulpverleningsdienstenafbakening maatwerkvoorschriften mobiele communicatie hulpverleningsdienstenlaadpunten elektrische voertuigenartikel4.2264.2274,2284,2294,2304.230alid12**12*121Woonfunctie12**––*––2Bijeenkomstfunctie12**1–*––3Celfunctie12**1–*––4Gezondheidszorgfunctie12**1–*––5Industriefunctie12**1–*––6Kantoorfunctie12**1–*––7Logiesfunctiea.in een logiesgebouw12**1–*––b.andere logiesfunctie12**–––––8Onderwijsfunctie12**1–*––9Sportfunctie12**1–*––10Winkelfunctie12**1–*––11Overige gebruiksfunctie12*–1–*1212Bouwwerk geen gebouw zijndea.wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m12*––2*––b.ander bouwwerk geen gebouw zijnde12*–1–*––
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.226(brandweeringang)1Een bouwwerk met een krachtens de wet voorgeschreven brandmeldinstallatie met inspectiecertificaat heeft een brandweeringang.2In een bouwwerk met een krachtens de wet voorgeschreven brandmeldinstallatie met doormelding wordt een brandweeringang bij een brandmelding automatisch ontsloten of ontsloten met een systeem dat in overleg met de brandweer is bepaald.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.227(afbakening maatwerkvoorschriften brandweeringang)Een maatwerkvoorschrift over artikel 4.226 kan alleen inhouden:
a.dat een bouwwerk geen brandweeringang hoeft te hebben als de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk dat naar het oordeel van het bevoegd gezag niet vereist; of
b.het aanwijzen van een of meer toegangen als brandweeringang als een bouwwerk meerdere toegangen heeft.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.228(brandweerlift)Een gebouw waarvan een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 20 m boven het meetniveau heeft een brandweerlift.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.229(mobiele radiocommunicatie hulpverleningsdiensten)1Een voor grote aantallen bezoekers bestemd bouwwerk waarbij het goed functioneren van hulpverleningsdiensten afhankelijk is van mobiele radiocommunicatie heeft, als dat voor die communicatie nodig is, een adequate installatie voor mobiele radiocommunicatie tussen hulpverleningsdiensten binnen en buiten dat bouwwerk.2Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m heeft een adequate installatie voor mobiele radiocommunicatie tussen hulpverleningsdiensten binnen en buiten die wegtunnel.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.230(afbakening maatwerkvoorschriften mobiele radiocommunicatie hulpverleningsdiensten)Met een maatwerkvoorschrift over artikel 4.229 kan alleen nadere invulling worden gegeven aan de maatregelen voor binnenhuisdekking.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.230a(laadpunten elektrische voertuigen)1Een overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen heeft een voorziening waarmee de laadpunten voor elektrische voertuigen tegelijkertijd kunnen worden uitgeschakeld.2Bij de toegang voor motorvoertuigen van een overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen is kenbaar hoe de in eerste lid bedoelde voorziening is uitgevoerd en waar de laadpunten voor elektrische voertuigen zich bevinden.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.9Aanvullende regels tunnelveiligheid4.231(aansturingsartikel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m heeft zodanige voorzieningen dat de veiligheid voor het wegverkeer is gewaarborgd.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.232(uitrusting hulppost)Een hulppost als bedoeld in artikel 4.86 heeft een noodtelefoon en een wandcontactdoos met een elektrische spanning van 230 volt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.233(bedieningscentrale wegtunnel)Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 500 m is aangesloten op een bedieningscentrale met een voorziening voor permanente videobewaking en automatische detectie van ongevallen en van brand.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.234(afvoer van brandbare en giftige vloeistoffen)Een wegtunnelbuis met een lengte van meer dan 250 m heeft ter beperking van uitbreiding van brand door verspreiding van brandbare vloeistoffen en ter beperking van verspreiding van giftige vloeistoffen in een rijbaanvloer ten minste iedere 20 m gemeten in de lengterichting van de tunnelbuis, een voorziening voor de afvoer van brandbare en giftige vloeistoffen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.235(verkeerstechnische aspecten tunnelbuis)1Een op een wegtunnelbuis aansluitende rijbaan heeft een zelfde aantal rijstroken als de rijbaan in de wegtunnelbuis. Een eventuele wijziging van het aantal rijstroken buiten de tunnelbuis vindt op zodanige afstand van de tunnelbuis plaats dat geen onrustige verkeersbewegingen in de tunnelbuis door die wijziging kunnen optreden.2In een wegtunnelbuis is geen tweerichtingsverkeer toegestaan.3In afwijking van het tweede lid is tweerichtingsverkeer toegestaan als is aangetoond dat eenrichtingsverkeer in verband met fysieke, geografische of verkeerstechnische omstandigheden niet mogelijk is en het tweerichtingsverkeer met voldoende veiligheidswaarborgen is omgeven.4Bij toepassing van het in het derde lid bedoelde tweerichtingsverkeer is de wegtunnelbuis in ieder geval voorzien van een systeem voor permanent toezicht en een systeem voor de afsluiting van rijstroken en is de toegestane maximumsnelheid ten hoogste 70 km per uur.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.236(communicatievoorzieningen wegtunnel)1Een wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 500 m heeft een voorziening:
a.waarmee door luidsprekers mededelingen kunnen worden gedaan aan personen op elke rijbaan en vluchtroute;
b.voor heruitzending van radiosignalen in elke wegtunnelbuis; en
c.om radio-uitzendingen te kunnen onderbreken om mededelingen te doen.
2Een mededeling als bedoeld in het eerste lid, onder a en c, wordt ten minste in het Nederlands en het Engels gedaan.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.237(aansluiting op noodstroomvoorziening)De voor een evacuatie noodzakelijke voorzieningen, systemen en installaties in een wegtunnel die voor het functioneren zijn aangewezen op een voorziening voor elektriciteit, zijn aangesloten op een voorziening die binnen 15 seconden na het uitvallen van de voorziening voor elektriciteit gedurende ten minste 60 minuten de werking van die voorzieningen, systemen en installaties zeker stelt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.10Tegengaan van veel voorkomende criminaliteit4.238(aansturingsartikel)1Een woongebouw heeft voorzieningen waarmee veel voorkomende criminaliteit wordt voorkomen.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.239(voorkomen van veel voorkomende criminaliteit in een woongebouw)1Een toegang van een woongebouw heeft een zelfsluitende deur die van buitenaf niet zonder sleutel kan worden geopend.2Een hoofdtoegang van een woongebouw:
a.heeft aan de buitenkant een voorziening waarmee een signaal kan worden gegeven dat in een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van een op die toegang aangewezen woonfunctie waarneembaar is;
b.heeft een spreekinstallatie die vanuit ten minste een niet-gemeenschappelijke ruimte van een op die toegang aangewezen woonfunctie kan worden bediend; en
c.kan vanuit ten minste een niet-gemeenschappelijke ruimte van een op die toegang aangewezen woonfunctie worden geopend.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.11Veilig onderhoud gebouwen4.240(aansturingsartikel)1Een gebouw is zodanig dat onderhoud aan het gebouw veilig kan worden uitgevoerd.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.241(veiligheidsvoorzieningen voor onderhoud)1Als onderhoud niet veilig kan worden uitgevoerd zonder gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen, heeft een gebouw daarvoor voldoende gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen.2Als een gebouw gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen als bedoeld in het eerste lid nodig heeft om onderhoud veilig te kunnen uitvoeren, wordt bij het beoordelen van die voorzieningen gebruikgemaakt van de Checklist Veilig onderhoud op en aan gebouwen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.12Inzicht in de kwaliteit van de binnenlucht4.242(aansturingsartikel)1Een onderwijsfunctie voor basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, voortgezet onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs 2020 of speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra heeft een voorziening die inzicht geeft in de kwaliteit van de binnenlucht.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-20254.243(kooldioxidemeter)1Een verblijfsruimte in een onderwijsfunctie voor basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, voortgezet onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs 2020 of speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra heeft een kooldioxidemeter.2De kooldioxidemeter:
a.functioneert continu op:
1°.de gangbare elektrische netspanning, waarbij een tijdelijke onderbreking van de elektrische aansluiting de ingestelde signaalniveaus niet verstoort; of
2°.een elektrische voeding met een signaalfunctie als de capaciteit van die voeding een minimumniveau heeft bereikt;
b.kalibreert zichzelf automatisch;
c.heeft ten minste een CO2-meetfunctie met:
1°.een meetbereik van ten minste 300 tot 5.000 ppm;
2°.een bedrijfstemperatuur van 0 – 50 °C;
3°.een nauwkeurigheid in temperatuurbereik van +15 tot + 35 °C:
i.bij een CO2-waarde van 300–1.000 ppm: < 10% van meetwaarde; en
ii.bij een CO2-waarde van 1.000–5.000 ppm: < 100 ppm; en
4°.een resolutie van 1 ppm;
d.waarschuwt tijdig voor ventilatieproblemen door middel van een duidelijke indicatie over de mate waarin de ruimte wordt geventileerd;
e.heeft drie signaalniveaus met een eigen kleurcode:
1°.een CO2-concentratie van minder dan 1.001 ppm;
2°.een CO2-concentratie van 1.001 tot en met 1.400 ppm; en
3°.een CO2-concentratie van meer dan 1.400 ppm; en
f.heeft een duidelijk display waarop de CO2-concentratie afleesbaar is, waarbij de hoogte van cijfers en letters in het display ten minste 8 mm bedraagt.
202436829-11-202425-11-2024202436829-11-202425-11-202401-07-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.13Elektronische communicatie4.244(aansturingsartikel)1Een bouwwerk met een aansluiting op het distributienet voor elektriciteit heeft een voorziening voor de aansluiting op een openbaar elektronischecommunicatienetwerk met zeer hoge capaciteit.2Als voor een gebruiksfunctie in tabel 4.244 regels zijn aangewezen, wordt voor die gebruiksfunctie aan het eerste lid voldaan door naleving van die regels.
Tabel 4.244gebruiksfunctieLeden van toepassingfysieke gigabitinfrastructuurartikel4.245lid123451Woonfunctieavoor studenten–––––bandere woonfunctie123452Bijeenkomstfunctie1–3453Celfunctie1–3454Gezondheidszorgfunctie1–3455Industriefunctiealichte industriefunctie–––––bandere industriefunctie1–3456Kantoorfunctie1–3457Logiesfunctie1–3458Onderwijsfunctie1–3459Sportfunctie1–34510Winkelfunctie1–34511Overige gebruiksfunctie–––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––
20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-20264.245(fysieke gigabitinfrastructuur)1Een gebruiksfunctie heeft een glasvezelklare fysieke binnenhuisinfrastructuur en binnenhuisglasvezelbekabeling, met inbegrip van aansluitingen tot het fysieke punt waar de eindgebruiker verbinding maakt met het openbare netwerk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, van de gigabitinfrastructuurverordening.2Een woongebouw heeft een toegangspunt als bedoeld in artikel 10, tweede lid, van de gigabitinfrastructuurverordening.3Een glasvezelklare fysieke binnenhuisinfrastructuur en binnenhuisglasvezelbekabeling als bedoeld in het eerste lid en een toegangspunt als bedoeld in het tweede lid voldoen aan de technische eisen, gesteld bij ministeriële regeling.4Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing op:
a.een gebouw of een gedeelte daarvan voor de landsverdediging of de bescherming van de bevolking;
b.een gebouw of gedeelte daarvan dat wordt gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten; en
c.een nevengebruiksfunctie.
5De glasvezelklare fysieke binnenhuisinfrastructuur komt uit in een toegankelijke niet-gemeenschappelijke ruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 0,77 x 0,35 m2 en een hoogte boven die vloer van ten minste 2,4 m.20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-20264.246(fysieke binnenhuisinfrastructuur)Vervallen20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-2026201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20244.7.14Technische bouwsystemen4.247(aansturingsartikel)1Een gebouw heeft technische bouwsystemen die voldoen aan eisen voor optimaal energiegebruik.2Aan de in het eerste lid gestelde eis wordt voldaan door naleving van de regels in deze paragraaf.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.248(systeemeisen)1Een technisch bouwsysteem voldoet aan de in tabel 4.248 opgenomen waarde voor de energieprestatie.2Een technisch bouwsysteem, is adequaat gedimensioneerd, geïnstalleerd, ingeregeld en instelbaar.3Een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling of een combinatie daarvan, is voorzien van zelfregulerende apparatuur waarmee de temperatuur per verblijfsgebied of verblijfsruimte kan worden gereguleerd.
Tabel 4.248Technisch bouwsysteemWaarde voor de energieprestatie woonfunctieWaarde voor de energieprestatie overigRuimteverwarming≤1,31≤1,31Ruimtekoeling≤1,33≤1,33Ventilatie–≤3,8 kWh/(m3/u)Warm tapwater≤3,45≤3,45Ingebouwde verlichting–≤75kWhprim/m2
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20264.249(verslaglegging)De energieprestatie van de in deze paragraaf bedoelde technische bouwsystemen wordt beoordeeld en gedocumenteerd door de installateur en overhandigd aan de gebouweigenaar.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20244.250(onverwarmde en ongekoelde verblijfsruimte)Op een verblijfsruimte die niet bestemd is om te worden verwarmd of gekoeld, of waarbij de verwarming of koeling uitsluitend is bestemd voor een ander doel dan het verblijven van personen zijn de eisen aan ruimteverwarming en ruimtekoeling, bedoeld in de artikelen 4.248, derde lid, en 4.249 niet van toepassing.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245Verbouw en verplaatsing van een bouwwerk en wijziging van een gebruiksfunctie5.1Algemeen5.1(toepassingsbereik: activiteiten)Dit hoofdstuk is van toepassing op bouwactiviteiten die het verbouwen en het verplaatsen van een bestaand bouwwerk betreffen en op de wijziging van een gebruiksfunctie van een bestaand bouwwerk.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.2(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in dit hoofdstuk zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de veiligheid;
b.het beschermen van de gezondheid; en
c.duurzaamheid en bruikbaarheid.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.3(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in dit hoofdstuk wordt voldaan door de degene die het bouwwerk verbouwt of verplaatst of de gebruiksfunctie wijzigt. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.3a(maatwerkvoorschrift)1Een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift als bedoeld in artikel 4.5, eerste lid, van de wet kan worden gesteld over de artikelen 5.21e en 5.23 en kan alleen het bepaalde in de artikelen 5.21f respectievelijk 5.23a inhouden.2Een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift op aanvraag van degene die het bouwwerk bouwt, kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 5.2, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-2026201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.2Algemene regels bij het verbouwen of verplaatsen van een bouwwerk en bij gebruiksfunctiewijziging5.4(verbouw)1Op het verbouwen van een bouwwerk zijn de regels van hoofdstuk 4 van toepassing, waarbij in plaats van het in die regels bedoelde niveau van eisen wordt uitgegaan van het in artikel 5.5 bedoelde rechtens verkregen niveau tenzij in afdeling 5.3 anders is bepaald.2In afwijking van het eerste lid zijn de regels van paragraaf 4.4.2 niet van toepassing.3In aanvulling op het eerste lid zijn op het geheel vernieuwen of geheel nieuw aanbrengen van een bouwwerkinstallatie de regels van afdeling 4.7 van toepassing.4Als een bouwwerk wordt verbouwd zijn de regels van het eerste tot en met derde lid alleen van toepassing op de vernieuwing, verandering of vergroting, tenzij in afdeling 5.3 anders is bepaald.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.5(rechtens verkregen niveau)1Het kwaliteitsniveau van een bouwwerk of gedeelte daarvan is na een verbouwing niet lager dan het toegestane kwaliteitsniveau onmiddellijk voorafgaand aan die verbouwing.2Voor zover het in het eerste lid bedoelde kwaliteitsniveau voorafgaand aan de verbouwing lager is dan het niveau voor bestaande bouw geldt in afwijking van eerste lid het niveau voor bestaande bouw als het ten minste aan te houden kwaliteitsniveau.3Voor zover het kwaliteitsniveau voorafgaand aan de verbouwing hoger is dan het niveau voor nieuwbouw geldt in afwijking van eerste lid het niveau voor nieuwbouw als ten minste aan te houden kwaliteitsniveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.6(verplaatsing)1Op een bestaand bouwwerk dat in ongewijzigde samenstelling wordt verplaatst zijn bij verplaatsing de regels van hoofdstuk 3 van toepassing. De voorwaarde van ongewijzigde samenstelling is niet van toepassing op de fundering van het bouwwerk.2Op een tijdelijk bouwwerk is het eerste lid alleen van toepassing als het bouwwerk na verplaatsing een tijdelijk bouwwerk is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.7(wijziging van een gebruiksfunctie)1Bij wijziging van een gebruiksfunctie van een bouwwerk of een gedeelte daarvan zijn de regels van hoofdstuk 3 van toepassing, tenzij in afdeling 5.4 anders is aangegeven.2Het eerste lid is alleen van toepassing op het gedeelte van het bouwwerk waarop de wijziging betrekking heeft, tenzij in afdeling 5.4 anders is aangegeven.3Voor zover een wijziging gepaard gaat met een verbouwing zijn in afwijking van het eerste lid op die verbouwing de regels van artikel 5.4 van toepassing, tenzij in afdeling 5.4 anders is aangegeven.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.3Verbouw5.8(aansturingsartikel)1De regels in deze afdeling zijn op een gebruiksfunctie van toepassing voor zover deze in tabel 5.8a of 5.8b voor die gebruiksfunctie zijn aangewezen.2Als in een regel in deze afdeling een artikel uit hoofdstuk 4 van toepassing is verklaard, dan volgt uit de tabel bij dat artikel welke leden op een gebruiksfunctie van toepassing zijn.
Tabel 5.8agebruiksfunctieleden van toepassingconstructieve veiligheidconstructieve veiligheid bij brandhoogte afscheidingbeperken van het ontstaan vaneen brandgevaarlijke situatiebeperking van het ontwikkelen van brand en rookbeperking van uitbreiding van brandverdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van rookbescherming tegen geluid van gebouwinstallatiesluchtverversingafvoer van rookgas en toevoer van verbrandingsluchtverblijfsgebied en verblijfsruimtetoiletruimtebadruimteartikel5.95.105.10a5.115.125.135.13a5.145.155.165.175.185.19lid12*12*12**1212123***1Woonfunctieavoor verhuur12*1–*1–**1212123***boverige woonfunctie12*––*1–**1212123***2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang met bedgebied12*––*1–*–1–12123–––bandere bijeenkomstfunctie12*––*1–*–1–12123–––3Celfunctie12*––*1–*–1–12123–––4Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied12*––*1–*–1–12123–––bandere gezondheidszorgfunctie12*––*1–*–1–12123–––5Industriefunctiealichte industriefunctie voor het houden van dieren12*––*12*–1–12123–––bandere industriefunctie12*––*1–*–1–12123–––6Kantoorfunctie12*––*1–*–1–12123–––7Logiesfunctie12*––*1–*–1–12123–––8Onderwijsfunctie12*––*1–*–1–12123–––9Sportfunctie12*––*1–*–1–12123–––10Winkelfunctie12*––*1–*–1–12123–––11Overige gebruiksfunctieavoor het personenvervoer12*––*1–*–1–12123–––bandere overige gebruiksfunctie12–––*1–*–1–12123–––12Bouwwerk geen gebouw zijndeawegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m12*––*1–*–––––––––––bvoor langzaam verkeer12*–2*1–*–––––––––––cander bouwwerk geen gebouw zijnde12*––*1–––––––––––––
Tabel 5.8Bgebruiksfunctieleden van toepassingenergiezuinigheidvluchten bij brandtechnische bouwsystemenverslagleggingonverwarmde en ongekoelde verblijfsruimtelaadpunten en leidingdoorvoerenlaadpunten elektrische voertuigenfysieke gigabitinfrastructuurafbakening maatwerkvoorschriften fysieke gigabitinfrastructuursysteem voor gebouwautomatisering en -controlesysteem voor ondersteuning energiegebruik technische bouwsystemenartikel5.205.20a5.215.21a5.21b5.21c5.21d5.21e5.21f5.21g5.21hlid123456*1234512*12*****1Woonfunctieavoor zorg123456*1234512*12––––*bvoor studenten123456*1234512*12––––*coverige woonfunctie123456*1234512*12–**–*2Bijeenkomstfunctie12–456–1234512*12–***–3Celfunctie12–456–1234512*12–***–4Gezondheidszorgfunctie12–456–1234512*12–***–5Industriefunctiealichte industriefunctie12–456–1234512*12–––*–bandere industriefunctie12–456–1234512*12–***–6Kantoorfunctie12–456–1234512*12–***–7Logiesfunctieain een logiesgebouw12–456–1234512*12–***–bandere logiesfunctie22–456–1234512*12–**–*8Onderwijsfunctie12–456–1234512*12–***–9Sportfunctie12–456–1234512*12–***–10Winkelfunctie12–456–1234512*12–***–11Overige gebruiksfunctieavoor het personenvervoer–––––––1234512*12–––––bandere overige gebruiksfunctie–––––––1234512*12*––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––1234512*12–––––
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.9(constructieve veiligheid)1Op het verbouwen van een bouwwerk zijn de artikelen 4.12 tot en met 4.14 van toepassing, waarbij in plaats van het in die artikelen aangegeven niveau van eisen wordt uitgegaan van het niveau voor verbouw zoals aangegeven in NEN 8700.2Op het verbouwen van een drijvend bouwwerk zijn de artikelen 4.15a tot en met 4.15e van toepassing.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20245.10(constructieve veiligheid bij brand)Op het verbouwen van een bouwwerk zijn de artikelen 4.17 en 4.18 van toepassing, waarbij in plaats van het in artikel 4.17 aangegeven niveau van eisen wordt uitgegaan van het rechtens verkregen niveau en waarbij, in afwijking van artikel 4.17, eerste lid, wordt uitgegaan van de buitengewone belastingscombinaties die volgens NEN 8700 kunnen optreden bij brand.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.10a(hoogte afscheiding)1Bij het geheel vernieuwen van een raam met kozijn zijn op de vloerafscheiding ter plaatse van dit raam de artikelen 4.20, eerste lid, 4.21, derde lid, en 5.9 van toepassing. Dit geldt niet als de bestaande vloerafscheiding onder het raam met kozijn een hoogte heeft van ten minste 0,85 m, gemeten vanaf de vloer.2Bij het verbouwen van een bouwwerk geen gebouw zijnde, geldt in afwijking van artikel 5.4 het in artikel 4.21, zesde lid, aangegeven prestatieniveau.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20245.11(beperking van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt het in de artikelen 4.38 tot en met 4.40 aangegeven prestatieniveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.12(beperking van het ontwikkelen van brand en rook)1Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in aanvulling op artikel 5.4, het in artikel 4.44, derde lid, aangegeven prestatieniveau.2Bij het verbouwen van het bouwwerk gelden, in aanvulling op artikel 5.4, het in de artikelen 4.43, eerste lid, en 4.45a, eerste en tweede lid, aangegeven prestatieniveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.13(beperking van uitbreiding van brand)Bij het verbouwen van een bouwwerk wordt, in aanvulling op artikel 5.4, uitgegaan van de in paragraaf 4.2.8 bedoelde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag van ten minste 30 minuten, of het rechtens verkregen niveau als dat hoger is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.13a(verdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rook)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt in afwijking van artikel 5.4 het in artikel 4.62, vierde lid, aangegeven prestatieniveau. Dit geldt ook voor een beschermde route.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20245.14(bescherming tegen geluid van bouwwerkinstallaties)1Bij het verbouwen van een bouwwerk zijn, in afwijking van artikel 5.4, de artikelen 4.107, eerste lid, en 4.108, eerste en tweede lid, van toepassing, waarbij wordt uitgegaan van een niveau van eisen dat 10 dB lager is dan het in de artikelen 4.107, eerste lid, en 4.108, eerste en tweede lid, aangegeven prestatieniveau, of van het rechtens verkregen niveau als dat hoger is.2Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in afwijking van artikel 5.4, het in de artikelen 4.107, tweede lid, en 4.108, derde lid, aangegeven prestatieniveau.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.15(luchtverversing)1Bij het installeren van een voorziening voor luchtverversing gelden, in aanvulling op artikel 5.4, de in de artikelen 4.126, 4.127 en 4.138, eerste lid, aangegeven prestatieniveaus.2Het eerste lid is niet van toepassing op het vervangen van een bestaande voorziening waarbij de plaats van de uitmonding of toevoeropening niet wijzigt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20245.16(afvoer van rookgas en toevoer van verbrandingslucht)1Bij het installeren van een afvoervoorziening voor rookgas gelden, in aanvulling op artikel 5.4, de in de artikelen 4.138 en 4.141 aangegeven prestatieniveaus.2Bij het installeren van een toevoervoorziening voor verbrandingslucht gelden, in aanvulling op artikel 5.4, de in artikel 4.139 aangegeven prestatieniveaus.3Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing op het vervangen van een bestaande voorziening waarbij de plaats van de uitmonding of toevoeropening niet wijzigt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.17(verblijfsgebied en verblijfsruimte)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in afwijking van artikel 5.4, voor de in het vierde lid van artikel 4.164 bedoelde hoogte boven de vloer van een verblijfsgebied en een verblijfsruimte, een hoogte van ten minste 2,1 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.18(toiletruimte)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in afwijking van artikel 5.4, voor de in artikel 4.167, tweede lid, bedoelde hoogte boven de vloer van een toiletruimte, een hoogte van ten minste 2 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.19(badruimte)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in afwijking van artikel 5.4, voor de in artikel 4.170, derde lid, bedoelde hoogte boven de vloer van een badruimte, een hoogte van ten minste 2 m.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.20(energiezuinigheid)1Bij het verbouwen van een bouwwerk is artikel 4.149 niet van toepassing en is het in artikel 4.152 bedoelde niveau voor de warmteweerstand niet lager dan 1,4 m2•K/W of geldt het rechtens verkregen niveau als dat hoger is.2In afwijking van het eerste lid geldt bij het vernieuwen of vervangen van isolatielagen een warmteweerstand van ten minste 2,6 m2.K/W voor een vloer, 1,4 m2.K/W voor een gevel en 2,1 m2.K/W voor een dak, bepaald volgens NTA 8800, en bij het vernieuwen of vervangen van ramen, deuren en kozijnen een warmtedoorgangscoëfficiënt van ten hoogste 2,2W/m2•K, bepaald volgens NTA 8800, of het rechtens verkregen niveau als dat hoger is.3Bij het geheel oprichten of geheel vernieuwen van een dakkapel of van een bijbehorend bouwwerk gelden, in afwijking van het eerste lid, de in de artikelen 4.152 en 4.153 aangegeven prestatieniveaus.4Bij een ingrijpende renovatie geldt, in afwijking van het eerste lid, het in artikel 4.152 aangegeven prestatieniveau.5Bij een ingrijpende renovatie of wanneer het verwarmingssysteem geheel wordt vernieuwd voldoet een gebruiksfunctie aan een minimumwaarde voor hernieuwbare energie van 30 x (Aroof / Ag;tot) kWh/m2.jr, bepaald volgens NTA 8800, waarbij Aroof / Ag;tot ten hoogste 1,0 is.6Het vijfde lid is niet van toepassing op een bouwwerk:
a.voor zover artikel 4.155 van toepassing is;
b.dat is aangesloten of aantoonbaar binnen drie jaar na de renovatie wordt aangesloten op een warmtenet als bedoeld in artikel 1 van de Warmtewet;
c.voor zover het als gevolg van locatiegebonden omstandigheden of bouwtechnische belemmeringen niet mogelijk is aan de minimumwaarde voor hernieuwbare energie te voldoen; of
d.waarbij de maatregelen die nodig zijn om aan de minimumwaarde voor hernieuwbare energie te voldoen een terugverdientijd hebben van meer dan 10 jaar, mits de maximale hoeveelheid hernieuwbare energie wordt gerealiseerd die mogelijk is met maatregelen die een terugverdientijd hebben van ten hoogste 10 jaar.
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.20a(vluchten bij brand)Bij het verbouwen van een bouwwerk geldt, in afwijking van artikel 5.4, het in artikel 4.218, eerste en vierde lid, aangegeven prestatieniveau.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20245.21(technische bouwsystemen)1Bij het plaatsen of gedeeltelijk vernieuwen of veranderen of het vergroten van een technisch bouwsysteem waarbij de energieprestatie wordt beïnvloed voldoet dat technische bouwsysteem aan de in tabel 5.21 opgenomen waarde voor de energieprestatie.2Een technisch bouwsysteem is adequaat gedimensioneerd, geïnstalleerd, ingeregeld en instelbaar.3Een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling is na het vervangen van een warmte- of koelgenerator zelfregulerend per verblijfsgebied of verblijfsruimte.4Een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming in een bouwwerk dat is aangesloten op het in het warmteplan bedoelde distributienet voor warmte is na het vervangen van de afleverset voor warmte per verblijfsgebied of verblijfsruimte zelfregulerend.5Het derde en vierde lid zijn niet van toepassing als de kosten voor het aanbrengen van zelfregulerende apparatuur meer dan 20% bedragen van de kosten van het technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming.
Tabel 5.21Technisch bouwsysteemWaarde voor de energieprestatie woonfunctieWaarde voor de energieprestatie overigRuimteverwarming≤1,31≤1,31Ruimtekoeling≤1,33≤1,33Ventilatie–≤3,8 kWh/(m3/u)Warm tapwater≤3,45≤3,45Ingebouwde verlichting–≤75kWhprim/m2
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.21a(verslaglegging)1De energieprestatie van de in artikel 5.21 bedoelde technische bouwsystemen wordt beoordeeld en gedocumenteerd door de installateur en overhandigd aan de gebouweigenaar.2In afwijking van het eerste lid mag bij het gedeeltelijk vernieuwen of veranderen of het vergroten van een technisch bouwsysteem worden volstaan met documentatie van de energieprestatie van de gewijzigde onderdelen.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.21b(onverwarmde en ongekoelde verblijfsruimte)Op een verblijfsruimte die niet bestemd is om te worden verwarmd of gekoeld, of waarbij de verwarming of koeling uitsluitend is bestemd voor een ander doel dan het verblijven van personen zijn de eisen aan ruimteverwarming en ruimtekoeling, bedoeld in de artikelen 5.21, derde en vierde lid, en 5.21a, niet van toepassing.20208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.21c(laadpunten en leidingdoorvoeren)1Bij een ingrijpende renovatie gelden, in afwijking van artikel 5.4, de voorschriften van artikel 4.160b, met uitzondering van het derde lid, onder a:
a.in geval van een parkeergelegenheid in een gebouw, als de renovatie betrekking heeft op de parkeergelegenheid of de elektrische infrastructuur van het gebouw; of
b.in geval van een parkeergelegenheid gelegen buiten het gebouw op hetzelfde bouwwerkperceel, als de renovatie betrekking heeft op de parkeergelegenheid of de elektrische infrastructuur van de parkeergelegenheid.
2Het eerste lid is niet van toepassing als de kosten voor het aanleggen van de laadpunten en de leidingdoorvoeren meer dan 10% bedragen van de kosten van de ingrijpende renovatie.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.21d(laadpunten elektrische voertuigen)Bij het installeren van laadpunten voor elektrische voertuigen in een overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen geldt, in aanvulling op artikel 5.4, het in de artikelen 4.199 en 4.230a aangegeven prestatieniveau.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.21e(fysieke gigabitinfrastructuur)Bij een ingrijpende renovatie als bedoeld in artikel 2 van de richtlijn energieprestatie gebouwen gelden, in afwijking van artikel 5.4, de voorschriften van artikel 4.244 en 4.245.20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-20265.21f(afbakening maatwerkvoorschriften fysieke gigabitinfrastructuur)In afwijking van artikel 5.3a, tweede lid, kan een maatwerkvoorschrift of vergunningvoorschrift over artikel 5.21e alleen worden gesteld als naleving van dat artikel technisch onhaalbaar is of de kosten onevenredig verhoogt, waarbij afwijken alleen versoepelen kan inhouden.20265526-03-202620-02-202620265526-03-202620-02-202627-03-20265.21g(systeem voor gebouwautomatisering en -controle)Bij een ingrijpende renovatie geldt, in afwijking van artikel 5.4, het in artikel 4.160d aangegeven prestatieniveau.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20265.21h(systeem voor ondersteuning energiegebruik technische bouwsystemen)Bij een ingrijpende renovatie geldt, in afwijking van artikel 5.4, het in artikel 4.160g aangegeven prestatieniveau.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202621-04-20265.4Wijziging van een gebruiksfunctie5.22(aansturingsartikel)De regels in deze afdeling zijn op een gebruiksfunctie van toepassing voor zover deze in tabel 5.22 voor die gebruiksfunctie zijn aangewezen.
Tabel 5.22gebruiksfunctieleden van toepassingverdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rookgeluidwering bij weg-, spoorweg- ofindustriegeluidafbakening maatwerkvoorschriften geluidweringtijdig vaststellen van brandvluchten bij brandartikel5.22a5.235.23a5.245.24alid*123***1Woonfunctie*123***2Bijeenkomstfunctieavoor kinderopvang–123*––bandere bijeenkomstfunctie–––––––3Celfunctie–––––––4Gezondheidszorgfunctie–123*––5Industriefunctie–––––––6Kantoorfunctie–––––––7Logiesfunctie–––––––8Onderwijsfunctie–123*––9Sportfunctie–––––––10Winkelfunctie–––––––11Overige gebruiksfunctie–––––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––––
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20245.22a(verdere beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rook)Bij wijziging van de gebruiksfunctie van een bouwwerk of een gedeelte daarvan naar een woonfunctie geldt, in afwijking van artikel 5.7, het in artikel 4.62, vierde lid, aangegeven prestatieniveau. Dit geldt ook voor een beschermde route.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20245.23(geluidwering bij weg-, spoorweg- of industriegeluid)1Bij wijziging van een gebruiksfunctie van een bouwwerk of een gedeelte daarvan is de volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering van de uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsruimte niet kleiner dan het verschil tussen het in het omgevingsplan, de omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit of het besluit tot vaststelling van geluidproductieplafonds als omgevingswaarden bepaalde gezamenlijke geluid, bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving, en 33 dB.2In afwijking van het eerste lid zijn de artikelen 4.102, 4.103, 4.103a, 4.103b en 4.103c van toepassing:
a.op een niet-geluidgevoelige gevel als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving; of
b.als de uitwendige scheidingsconstructie geheel wordt vernieuwd.
3Het eerste lid is niet van toepassing op een wijziging van een gebruiksfunctie voor minder dan 10 jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20245.23a(afbakening maatwerkvoorschriften geluidwering)Een maatwerkvoorschrift over artikel 5.23, eerste lid, kan alleen inhouden dat:
a.het gezamenlijke geluid opnieuw wordt bepaald; of
b.de waarde wordt versoepeld tot ten hoogste 38 dB.
202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20245.24(tijdig vaststellen van brand)Bij wijziging van de gebruiksfunctie van een bouwwerk of een gedeelte daarvan heeft een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert, tussen de uitgang van een verblijfsruimte en de uitgang van de woonfunctie, een of meer rookmelders die voldoen aan en zijn geplaatst volgens de primaire inrichtingseisen, bedoeld in NEN 2555. Dit is niet van toepassing op een woonfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20245.24a(vluchten bij brand)Bij wijziging van de gebruiksfunctie van een bouwwerk of een gedeelte daarvan naar een woonfunctie geldt, in afwijking van artikel 5.7, het in artikel 4.218, eerste en vierde lid, aangegeven prestatieniveau.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202055728-12-202009-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246Gebruik van bouwwerken6.1Algemeen6.1.1Algemeen6.1(toepassingsbereik: activiteiten)Dit hoofdstuk is van toepassing op het gebruik van bouwwerken.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.2(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in dit hoofdstuk zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de brandveiligheid;
b.het beschermen van de gezondheid tegen schadelijke concentraties asbestvezels en formaldehyde; en
c.duurzaamheid, wat betreft:
1°.de beschikbaarheid en kenbaarheid van het energielabel en de uitvoering van daaraan verbonden aanbevelingen; en
2°.de keuring van airconditioningsystemen en stooktoestellen.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.3(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in dit hoofdstuk wordt voldaan door degene die het bouwwerk gebruikt. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.4(specifieke zorgplicht: brandveilig gebruik van bouwwerken)Degene die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat als gevolg van het gebruik een van de volgende situaties kan ontstaan, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs kunnen worden gevraagd om te voorkomen dat:
a.brandgevaar wordt veroorzaakt;
b.bij brand een gevaarlijke situatie wordt veroorzaakt;
c.de melding van, alarmering bij of bestrijding van brand wordt belemmerd;
d.het gebruik van vluchtmogelijkheden bij brand wordt belemmerd;
e.het redden van personen of dieren bij brand wordt belemmerd; en
f.er op een andere manier gevaar voor de brandveiligheid ontstaat of voortduurt.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.5(maatwerkvoorschriften)1Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld over afdeling 6.2 en artikel 6.4, met uitzondering van bepalingen over meet- of rekenmethoden.2Een maatwerkvoorschrift op initiatief van het bevoegd gezag wordt alleen gesteld met het oog op het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, brandgevaar en ongevallen bij brand.3Een maatwerkvoorschrift op aanvraag van degene die het bouwwerk gebruikt kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 6.2, onder a, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.4Een maatwerkvoorschrift over afdeling 6.2 kan alleen worden gesteld na een gebruiksmelding.5Een maatwerkvoorschrift over afdeling 6.2 kan alleen worden gewijzigd:
a.als een verandering van inzichten of van omstandigheden gelegen buiten het bouwwerk, die bij de beoordeling van de melding een rol hebben gespeeld dit noodzakelijk maken; of
b.op verzoek van degene die de activiteit verricht.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20246.5a(grondslag uitvoeringstechnische, administratieve en meet- en rekenvoorschriften)Bij ministeriële regeling kunnen uitvoeringstechnische, administratieve en meet- en rekenvoorschriften worden gesteld over activiteiten waarop dit besluit van toepassing is, voor zover die regels zijn gesteld op grond van artikel 23.1 van de wet.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.1.2Gebruiksmelding6.6(aansturingsartikel)De regels in deze paragraaf zijn op een gebruiksfunctie van toepassing voor zover deze in tabel 6.6 voor die gebruiksfunctie zijn aangewezen.
Tabel 6.6gebruiksfunctieleden van toepassingwaardengebruiksmeldinggegevens en bescheidenbij gebruiksmeldinggegevens en bescheiden nagebruiksmeldingmaatwerkregels gebruiksmeldingaanwezigheidartikel6.76.86.96.106.7lid12345123**2[personen]1Woonfunctieavoor kamergewijze verhuur1–––5123*––bvoor zorg1–––5123*––candere woonfunctie–––––––––––2Bijeenkomstfunctieavoor kinderen jonger dan 12 jaar12––5123*–10bvoor personen met een fysieke of geestelijke beperking12––5123*–10candere bijeenkomstfunctie123–5123*–503Celfunctie12––5123**104Gezondheidszorgfunctieamet bedgebied12––5123**10candere gezondheidszorgfunctie12––5123**505Industriefunctie12––5123*–1506Kantoorfunctie12––5123*–1507Logiesfunctieain een logiesgebouw12––5123**10bandere logiesfunctie12––5123*–508Onderwijsfunctieavoor basisonderwijs12––5123*–10bandere onderwijsfunctie12––5123*–509Sportfunctie12––5123*–5010Winkelfunctie12––5123*–5011Overige gebruiksfunctieavoor het stallen van motorvoertuigen12345123*–50bvoor het personenvervoer12–45123*–50candere overige gebruiksfunctie–––––––––––12Bouwwerk geen gebouw zijndeavoor het wegverkeer–––––––––––bander bouwwerk geen gebouw zijnde12––5123*–50
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.7(gebruiksmelding)1Het is verboden een bouwwerk te gebruiken zonder dit ten minste vier weken voor het begin van het gebruik van het bouwwerk te melden.2Het eerste lid is alleen van toepassing, als in het bouwwerk meer personen aanwezig zijn dan in tabel 6.6 is aangegeven.3Bij een nevengebruiksfunctie van een kantoor- of industriefunctie geldt in afwijking van tabel 6.6 een waarde van 150 personen.4Bij het bepalen van het in het tweede lid bedoelde aantal personen worden personen in een in artikel 4.79 bedoelde niet-besloten ruimte buiten beschouwing gelaten.5Voor de toepassing van dit artikel wordt onder bouwwerk ook verstaan een gedeelte daarvan dat is bestemd om afzonderlijk te worden gebruikt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.8(gegevens en bescheiden bij gebruiksmelding)1Een gebruiksmelding wordt ondertekend en bevat de volgende gegevens en bescheiden:
a.de naam en het adres van degene die de activiteit, bedoeld in artikel 6.1, verricht, en, als dat van toepassing is, van degene die is gemachtigd om te melden;
b.de dagtekening;
c.het adres, de kadastrale aanduiding of de ligging van het bouwwerk; en
d.een situatieschets met noordpijl met een schaal die niet kleiner is dan 1:1.000, en per bouwlaag een plattegrondtekening met een schaal die niet kleiner is dan 1:100 bij een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 10.000 m2 en niet kleiner dan 1:200 bij een grotere bruto-vloeroppervlakte. Op de plattegrondtekening of een bijlage daarvan is aangegeven:
1°.schaalaanduiding;
2°.per bouwlaag: hoogte van de vloer boven meetniveau, gebruiksoppervlakte, maximaal aantal personen;
3°.per ruimte:
i.vloeroppervlakte;
ii.gebruiksfunctie;
iii.bij ruimten voor meer dan 25 personen, de hoogste bezetting van die ruimte; en
iv.opstelling van inventaris en van inrichtingselementen als bedoeld in dit besluit;
4°.met aanduidingen van de plaats van, voor zover deze aanwezig zijn:
iii.draairichting van deuren als bedoeld in artikel 3.121;
iv.zelfsluitende deuren als bedoeld in artikel 3.123;
v.sluitwerk van deuren als bedoeld in de artikelen 3.122 en 6.21;
vi.vluchtroute-aanduidingen;
vii.noodverlichting;
viii.oriëntatieverlichting als bedoeld in artikel 3.103;
ix.brandmeldcentrale en brandmeldpaneel;
x.brandslanghaspels;
xi.mobiele brandblusapparaten;
xii.droge blusleidingen;
xiii.brandweeringang;
xiv.sleutelkluis of -buis; en
xv.brandweerlift;
5°.de aard en de plaats van de brandveiligheidsinstallaties. De aanduidingen zijn conform NEN 1413 voor zover deze norm daarin voorziet; en
6°.bij toepassing van een gelijkwaardige maatregel bij de regels van afdeling 6.2 en paragraaf 6.5.1: gegevens en bescheiden waarmee de gelijkwaardigheid aannemelijk wordt gemaakt.
2Bij een gebruiksmelding voor tijdelijk of seizoensgebonden gebruik van een bouwwerk wordt door degene die de activiteit, bedoeld in artikel 6.1, verricht, aangegeven voor welke periode of voor welke tijdvakken in een kalenderjaar het gebruik is beoogd.3Een gebruiksmelding kan betrekking hebben op meerdere bouwwerken op hetzelfde terrein of op met elkaar samenhangende terreinen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20246.9(gegevens en bescheiden na gebruiksmelding)Als door het veranderen van het bouwwerk waarvoor eerder een gebruiksmelding is gedaan een afwijking ontstaat van de bij die melding verstrekte gegevens en bescheiden, worden de gewijzigde gegevens en bescheiden ten minste vier weken voor die verandering verstrekt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.10(maatwerkregels gebruiksmelding)Een maatwerkregel kan worden gesteld over artikel 6.7. Met deze maatwerkregel kan alleen worden afgeweken van het in tabel 6.6 aangegeven aantal personen voor de celfunctie, de gezondheidszorgfunctie en de logiesfunctie gelegen in een logiesgebouw.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.2Brandveiligheid6.2.1Voorkomen van brandgevaar en ontwikkeling van brand6.11(aansturingsartikel)De regels in deze paragraaf zijn op een gebruiksfunctie van toepassing voor zover deze in tabel 6.11 voor die gebruiksfunctie zijn aangewezen.
Tabel 6.11gebruiksfunctieleden van toepassingverbod op roken en open vuurvastzetten zelfsluitend constructieonderdeelaankledingbrandveiligheid inrichtingselementenvluchtroute woongebouwbrandveilig gebruik grote brandcompartimentenbehandeling constructieonderdeelovergangsrecht: aankledingartikel6.126.136.146.156.15a6.166.176.18lid12*12345123123***1Woonfunctie1–*12–45123123**–2Industriefunctiealichte industriefunctie voor het houden van dieren12*––34–12––––***bandere industriefunctie12*12–4–12––––**–3Logiesfunctieain een logiesgebouw12*12–4–12––––**–bandere logiesfunctie12*12–45123–––**–Alle niet hierboven genoemde gebruiksfuncties12*12–4–12––––**–
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20246.12(verbod op roken en open vuur)1Het is verboden te roken of open vuur te hebben:
a.in een ruimte die is bestemd voor de opslag van een brandgevaarlijke stof;
b.bij het verrichten van een handeling die het uitstromen van een brandgevaarlijke stof kan veroorzaken; en
c.bij het vullen van een brandstofreservoir met een brandgevaarlijke stof.
2Het verbod, bedoeld in het eerste lid, wordt goed zichtbaar aangegeven door het aanbrengen van een gestandaardiseerd symbool als bedoeld in NEN 3011.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.13(vastzetten zelfsluitend constructieonderdeel)Een zelfsluitend constructieonderdeel als bedoeld in de artikelen 3.123, eerste lid, en 4.218, eerste lid, mag niet in geopende stand zijn vastgezet tenzij het constructieonderdeel bij brand en bij rook door brand automatisch wordt losgelaten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.14(aankleding)1Aankleding in een besloten ruimte mag geen brandgevaar opleveren. Dit gevaar is in ieder geval niet aanwezig als de aankleding:
a.een ondergeschikte bijdrage aan het brandgevaar levert;
b.onbrandbaar is, bepaald volgens NEN 6064;
c.voldoet aan brandklasse A1 bedoeld in NEN-EN 13501-1;
d.voldoet aan de eisen voor constructieonderdelen, bedoeld in de paragrafen 3.2.7 en 4.2.7; of
e.een navlamduur heeft van ten hoogste 15 seconden en een nagloeiduur van ten hoogste 60 seconden.
2Bij een besloten ruimte voor het verblijven of vluchten van meer dan 50 personen, of voor een besloten ruimte waardoor een beschermde of extra beschermde vluchtroute of een beschermde route voert, is het eerste lid, onderdeel e, niet van toepassing, als de aankleding:
a.zich bevindt boven een gedeelte van de vloer waar zich personen kunnen bevinden;
b.de verticale vrije ruimte tussen de vloer en de aankleding minder dan 2,5 m is; en
c.niet rechtstreeks op de vloer, trap of hellingbaan is aangebracht.
3Aankleding in een besloten ruimte die niet rechtstreeks op de vloer, trap of hellingbaan is aangebracht mag geen brandgevaar opleveren. Dit gevaar is in ieder geval niet aanwezig als de aankleding:
a.een ondergeschikte bijdrage aan het brandgevaar levert;
b.onbrandbaar is, bepaald volgens NEN 6064;
c.voldoet aan brandklasse A1, bedoeld in NEN-EN 13501-1; of
d.voldoet aan de eisen voor constructieonderdelen, bedoeld in de paragrafen 3.2.7 en 4.2.7.
4Aankleding ter plaatse van of nabij apparatuur en installaties die warmte ontwikkelen voldoet aan brandklasse A1, bedoeld in NEN-EN 13501-1, of is onbrandbaar, bepaald volgens NEN 6064, als:
a.op de aankleding een intensiteit van de warmtestraling kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, groter is dan 2 kW/m2; of
b.in de aankleding een temperatuur kan optreden die, bepaald volgens NEN 6061, hoger is dan 90 °C.
5Het eerste, tweede en vierde lid gelden niet voor een niet-gemeenschappelijke ruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20246.15(brandveiligheid inrichtingselementen)1In een voor publiek toegankelijke ruimte opgestelde stands, kramen, schappen, podia en daarmee vergelijkbare inrichtingselementen zijn brandveilig.2Aan het in het eerste lid gestelde is in ieder geval voldaan als een naar de lucht gekeerd onderdeel van het inrichtingselement:
a.onbrandbaar is, bepaald volgens NEN 6064;
b.voldoet aan brandklasse A1, bedoeld in NEN-EN 13501-1;
c.een dikte heeft van ten minste 3,5 mm, en voldoet aan brandklasse D, bedoeld in NEN-EN 13501-1;
d.een dikte heeft van ten minste 3,5 mm, en voldoet aan klasse 4, bedoeld in NEN 6065; of
e.een dikte heeft van minder dan 3,5 mm en over de volle oppervlakte is verlijmd met een onderdeel als bedoeld onder c of d.
3Het eerste en tweede lid gelden niet voor een niet-gemeenschappelijke ruimte.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.15a(geen brandgevaarlijke objecten op vluchtroute woongebouw)1In een gemeenschappelijk verkeersruimte van een woongebouw waardoor een vluchtroute voert zijn geen brandgevaarlijke objecten aanwezig. Onder brandgevaarlijke objecten worden in ieder geval verstaan:
a.meubilair;
b.fietsen en scootmobielen;
c.afvalstoffen en kratten; en
d.decoratie.
2In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder a en d, is meubilair en decoratie toegestaan als het:
a.van metaal, steenachtig materiaal of glas is;
b.materiaal dat onbrandbaar is volgens NEN 6064; of
c.materiaal dat voldoet aan brandklasse A1 als bedoeld in NEN-EN 13501-1.
3Het is eerste lid is niet van toepassing op:
a.objecten voor bewegwijzering en informatie aan de bewoners;
b.een foto, een schilderij of een andere afbeelding met een oppervlakte van ten hoogste 0,5 m2 bij de toegang van een woning; en
c.een deurmat met een oppervlakte van ten hoogste 0,5 m2 bij de toegang van een woning.
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20246.16(brandveilig gebruik grote brandcompartimenten)Als bij de toepassing van artikel 4.51, eerste lid, gebruik is gemaakt van de bepalingsmethoden van NEN 6060 of NEN 6079 wordt bij het gebruik van het bouwwerk rekening gehouden met de gebruiksvoorwaarden in die normbladen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.17(behandeling constructieonderdeel)Een constructieonderdeel waarvoor op grond van dit besluit een eis aan de sterkte bij brand of brand, brandvoortplanting, rookdichtheid, brandklasse of rookklasse geldt waaraan het constructieonderdeel alleen met een aanvullende behandeling kan blijven voldoen, wordt op adequate wijze onderhouden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.18(overgangsrecht: aankleding)Op aankleding die voor 1 april 2014 is aangebracht in een besloten ruimte van een lichte industriefunctie voor het bedrijfsmatig houden van dieren, maar niet rechtstreeks op de vloer, trap of hellingbaan, is artikel 7.4, eerste lid, van het Bouwbesluit 2012 van toepassing zoals dit luidde voor 1 april 2014.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20246.2.2Veilig vluchten bij brand6.19(aansturingsartikel)De regels in deze paragraaf zijn op een gebruiksfunctie van toepassing voor zover deze in tabel 6.19 voor die gebruiksfunctie zijn aangewezen.
Tabel 6.19gebruiksfunctieleden van toepassingontruiming bij branddeuren in vluchtroutesopstelling zitplaatsen en verdere inrichtinggangpadenvluchtroute woongebouwbeperking van gevaar voor letselartikel6.206.216.226.236.23a6.24lid1234123451234512*123451Woonfunctiea.voor zorg123–12––––––––––*1234–b.andere woonfunctie––––1–3–––––––––*1234–2Bijeenkomstfunctie1–3–12–––1234512–123––3Celfunctie1–3–12–––1234512–123––4Gezondheidszorgfunctie1–3–12–––1234512–123––5Industriefunctie1–3–12–––1234512–123––6Kantoorfunctie1–3–12–––1234512–123––7Logiesfunctiea.in een logiesgebouw met 24-uurs bewaking1–3412–4––––––12–123–5b.in een logiesgebouw zonder 24-uurs bewaking1–3–12–4––––––12–123–5c.andere logiesfunctie1–––12–4––––––––––––––8Onderwijsfunctiea.voor het basisonderwijs1–3–12–––1234512–123––b.andere onderwijsfunctie1–3–12–––1234512–123––9Sportfunctie1–3–12–––1234512–123––10Winkelfunctie1–3–12–––1234512–123––11Overige gebruiksfunctie––3–12–––1234512–123––12Bouwwerk geen gebouw zijndea.wegtunnel met een tunnellengte van meer dan 250 m––––1–––5–––––––––––––b.ander bouwwerk geen gebouw zijnde––––1––––1234512–123––
202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20246.20(ontruiming bij brand)1In een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115 en in een bouwwerk waarvoor een gebruiksmelding als bedoeld in artikel 6.7 is gedaan, zijn voldoende personen aangewezen om de ontruiming bij brand voldoende snel te laten verlopen.2Het eerste lid is niet van toepassing op een woonfunctie voor zorg met zorg op afspraak of met zorg op afroep.3Een gebruiksfunctie met een brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115 heeft een ontruimingsplan.4In een logiesfunctie met 24-uursbewaking is 24 uur per dag een functionaris aanwezig op het eigen perceel of op een loopafstand van ten hoogste 100 m vanaf een toegang van het logiesgebouw.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.21(deuren in vluchtroutes)1Een deur op een vluchtroute is bij aanwezigheid van personen in het bouwwerk alleen gesloten als die deur tijdens het vluchten, zonder gebruik te moeten maken van een sleutel, onmiddellijk over de ten minste vereiste breedte kan worden geopend.2In afwijking van het eerste lid kan een deur op een vluchtroute die begint in een ruimte voor het insluiten van personen als bedoeld in de artikelen 3.122, derde lid, en 4.217, derde lid, tijdens het vluchten met een sleutel over de ten minste vereiste breedte worden geopend, mits de inrichting, het gebruik en de organisatie zodanig zijn dat het in artikel 6.2 beoogde brandveiligheidsniveau is gewaarborgd.3Het eerste lid geldt niet voor een niet-gemeenschappelijke vluchtroute.4Het eerste lid geldt niet voor een vluchtroute in een logiesverblijf.5In afwijking van het eerste lid kan een deur op een vluchtroute in een tunnel worden ontgrendeld met een automatische ontgrendeling.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.22(opstelling zitplaatsen en verdere inrichting)1De inrichting van een ruimte is zodanig dat:
a.voor elke persoon zonder zitplaats ten minste 0,25 m2 vloeroppervlakte beschikbaar is;
b.voor elke persoon met zitplaats ten minste 0,3 m2 vloeroppervlakte beschikbaar is als geen inventaris kan verschuiven of omvallen als gevolg van gedrang; en
c.voor elke persoon met zitplaats ten minste 0,5 m2 vloeroppervlakte beschikbaar is als inventaris kan verschuiven of omvallen als gevolg van gedrang.
Bij de berekening van de per persoon beschikbare vloeroppervlakte wordt uitgegaan van de vloeroppervlakte aan verblijfsruimte na aftrek van de oppervlakte van de inventaris.2In een ruimte met meer dan 100 zitplaatsen zijn de zitplaatsen gekoppeld of aan de vloer bevestigd, zodanig dat deze niet kunnen verschuiven of omvallen als gevolg van gedrang, voor zover die zitplaatsen in meer dan 4 rijen van meer dan 4 stoelen zijn opgesteld.3Bij in rijen opgestelde zitplaatsen is tussen de rijen een vrije ruimte aanwezig met een breedte van ten minste 0,4 m, gemeten tussen de loodlijnen op de elkaar dichtst naderende gedeelten van de rijen. Als in de rij tussen de zitplaatsen een tafel is geplaatst, bevindt deze zich niet in de vrije ruimte.4Een rij zitplaatsen die alleen aan een einde op een gangpad of uitgang uitkomt, heeft niet meer dan 8 zitplaatsen.5Een rij zitplaatsen die aan beide einden op een gangpad of uitgang uitkomt, heeft ten hoogste:
a.16 zitplaatsen als de vrije ruimte, bedoeld in het derde lid, niet groter is dan 0,45 m en de breedte van de vrije doorgang van het gangpad of van de uitgang ten minste 0,6 m is;
b.32 zitplaatsen als de vrije ruimte, bedoeld in het derde lid, groter is dan 0,45 m en de breedte van de vrije doorgang van het gangpad of van de uitgang ten minste 0,6 m is; of
c.50 zitplaatsen als de vrije ruimte, bedoeld in het derde lid, groter is dan 0,45 m en de breedte van de vrije doorgang van het gangpad of van de uitgang ten minste 1,1 m is.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.23(gangpaden)1Gangpaden tussen stands, kramen, schappen, podia en andere inrichtingselementen in een voor publiek toegankelijke ruimte zijn ten minste 1,1 m breed.2Voor een uitgang in een ruimte als bedoeld in het eerste lid is een vrije vloeroppervlakte met een lengte en een breedte van ten minste de breedte van deze uitgang.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.23a(geen belemmerende objecten op vluchtroute woongebouw)In een gemeenschappelijk verkeersruimte van een woongebouw waardoor een vluchtroute voert zijn geen objecten aanwezig die het vluchten belemmeren. Onder objecten die het vluchten belemmeren worden in ieder geval verstaan objecten waardoor de bouwkundige vrije breedte van de verkeersruimte wordt ingeperkt, tenzij er ten minste een beschikbare breedte van 0,85 m overblijft.202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-20246.24(beperking van gevaar voor letsel)1Tegen of onder het plafond aangebracht glas is veiligheidsglas of glas voorzien van een ingegoten kruiswapening met een maximale maaswijdte van 0,016 m.2Textiel, folie of papier in horizontale toepassing is onderspannen met metaaldraad op een onderlinge afstand van ten hoogste 0,35 m, of metaaldraad in twee richtingen met een maximale maaswijdte van 0,7 m.3Aankleding in een besloten ruimte mag bij brand geen druppelvorming geven boven een gedeelte van een vloer bestemd voor gebruik door personen.4Het eerste tot en met derde lid gelden niet voor een niet-gemeenschappelijke ruimte.5Het eerste tot en met derde lid gelden niet in een logiesverblijf.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202342627-11-202321-11-202320249317-04-202409-04-202401-07-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.3Asbestvezels en formaldehyde6.25(concentratie asbestvezels)De concentratie van asbestvezels in de binnenlucht van een voor personen toegankelijke ruimte van een bouwwerk is niet groter dan 2.000 vezels/m3, bepaald volgens NEN 2991.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.26(concentratie formaldehyde)De concentratie van formaldehyde in de binnenlucht van een voor personen toegankelijke ruimte van een bouwwerk is niet groter dan 120 μg/m3, bepaald volgens NEN-EN-ISO 16000-2.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.4Energielabel6.27(beschikbaarheid energielabel)1Bij oplevering van een gebouw of gedeelte daarvan stelt de verkoper van dat gebouw of gedeelte daarvan een geldig energielabel beschikbaar aan de koper.2In afwijking van het eerste lid zorgt de eigenaar van een gebouw of gedeelte daarvan, voor de aanwezigheid van een geldig energielabel bij oplevering als dat gebouw of gedeelte is gebouwd in opdrachtgeverschap waarbij die eigenaar de volledige zeggenschap heeft over en verantwoordelijkheid draagt voor de bouw.3Na de oplevering van een ingrijpende renovatie zorgt de eigenaar van een gebouw of gedeelte daarvan voor de aanwezigheid van een geldig energielabel.4Bij de verhuur van een gebouw of gedeelte daarvan stelt de eigenaar een afschrift van een geldig energielabel voor dat gebouw of gedeelte daarvan beschikbaar aan de nieuwe huurder. Bij verlenging van een huurovereenkomst of na een ingrijpende renovatie stelt de eigenaar een afschrift van een geldig energielabel beschikbaar aan de huurder.5Bij de verkoop van een gebouw of gedeelte daarvan, of van een deelnemings- of lidmaatschapsrecht dat recht geeft op het gebruik van dat gebouw of gedeelte, stelt de eigenaar een geldig energielabel beschikbaar aan de koper.6De overheidsinstantie die een gebouw of gedeelte daarvan in eigendom heeft of in gebruik heeft, zorgt voor de aanwezigheid van een geldig energielabel voor dat gebouw of gedeelte daarvan.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.28(uitzonderingen energielabel)Artikel 6.27 is niet van toepassing op:
a.een gebouw of gedeelte daarvan, dat niet is bestemd om te worden verwarmd of gekoeld voor personen;
b.een gebouw of gedeelte daarvan, dat wordt gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;
c.een industriefunctie;
d.een gebouw of gedeelte daarvan, dat ten hoogste twee jaar wordt gebruikt;
e.een gebouw of gedeelte daarvan, met een woonfunctie of logiesfunctie, dat minder dan vier maanden per jaar wordt gebruikt, en een verwacht energieverbruik heeft van minder dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik;
f.een alleenstaand gebouw met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m2; en
g.een gebouw of gedeelte daarvan, dat bij minnelijke verwerving als bedoeld in artikel 11.7, eerste lid, onder a, van de wet wordt verkregen en voor de uitvoering van het werk waarmee die verkrijging verband houdt zal worden gesloopt.
202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.29(eisen aan het energielabel)1Een energielabel bevat:
a.het resultaat van de berekening van de energieprestatie;
b.referentiewaarden waarmee de energieprestatie kan worden vergeleken en beoordeeld; en
c.aanbevelingen voor de kosteneffectieve verbetering van de energieprestatie, de vermindering van de operationele broeikasgasemissies en de verbetering van de binnenluchtkwaliteit, tenzij het gebouw of gedeelte daarvan al emissievrij is.
2Deze aanbevelingen zijn technisch haalbaar voor het gebouw of gedeelte daarvan, waarvoor het energielabel is afgegeven en kunnen een raming bieden van de terugverdientijden of kostenvoordelen gedurende de economische levensduur. De aanbevelingen omvatten in ieder geval maatregelen over de ingrijpende renovatie van de bouwschil of technische bouwsystemen en maatregelen voor individuele onderdelen van dat gebouw of gedeelte zonder dat sprake is van een ingrijpende renovatie, en een vindplaats voor extra informatie.3Een energielabel bevat tenminste een numerieke energieprestatie-indicator van het primair fossiel energiegebruik in kWh/m2.jr en een in een letter of lettercombinatie uitgedrukte weergave van de energieprestatie.4Een energielabel is tien jaar geldig gerekend vanaf de datum van opname van de gegevens voor de afgifte ervan.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.30(kenbaarheid energielabel)1Degene die een gebouw of gedeelte daarvan te koop of te huur aanbiedt door middel van advertenties in commerciële media, vermeldt in die advertenties de energieprestatie-indicator en de letter of lettercombinatie van een geldig energielabel, bedoeld in artikel 6.29, derde lid, dat is afgegeven voor dat gebouw of het gedeelte daarvan, met uitzondering van gebouwen of gedeeltes daarvan waarop artikel 6.27 niet van toepassing is.2De eigenaar van een gebouw of gedeelte daarvan brengt het energielabel aan op een voor het publiek duidelijk zichtbare plaats in dat gebouw of gedeelte, als het gebouw of gedeelte daarvan in gebruik is door een overheidsinstantie en dat gebouw of gedeelte veelvuldig door het publiek wordt bezocht.3De eigenaar van een gebouw of gedeelte daarvan dat geen woonfunctie heeft en waarvoor een geldig energielabel is afgegeven, brengt het energielabel aan op een duidelijk zichtbare plaats.202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.31Dit artikel treedt niet meer in werking. Het artikel is ingetrokken door Stb. 2022/172.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.5Bouwwerkinstallaties6.5.1Brandveiligheidsinstallaties6.32(brandmeldinstallatie)1In de in bijlage II bedoelde gevallen heeft een in artikel 3.115 voorgeschreven brandmeldinstallatie een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.2Een krachtens de wet voorgeschreven brandmeldinstallatie wordt op adequate wijze beheerd, gecontroleerd en onderhouden.3Een inspectiecertificaat heeft een geldigheidsduur van drie jaar. Als op grond van artikel 3.115 doormelding is verplicht, is de geldigheidsduur een jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.33(ontruimingsalarminstallatie)1In de in bijlage II bedoelde gevallen heeft een in artikel 3.119 voorgeschreven ontruimingsalarminstallatie een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.2Een krachtens de wet voorgeschreven ontruimingsalarminstallatie wordt op adequate wijze beheerd, gecontroleerd en onderhouden.3Een inspectiecertificaat heeft een geldigheidsduur van drie jaar. Als op grond van artikel 3.115 doormelding is verplicht, is de geldigheidsduur een jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.34(droge blusleiding)Een krachtens de wet voorgeschreven droge blusleiding en pompinstallatie worden eenmaal in de vijf jaar getest volgens NEN 1594.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.35(blustoestellen en brandslanghaspels)1Een krachtens de wet voorgeschreven draagbaar of verrijdbaar blustoestel wordt ten minste eenmaal per twee jaar op adequate wijze onderhouden, waarbij ook de goede werking van dat blustoestel wordt gecontroleerd.2Een krachtens de wet voorgeschreven brandslanghaspel wordt ten minste eenmaal per twee jaar op adequate wijze onderhouden, waarbij ook de goede werking van die brandslanghaspel wordt gecontroleerd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.36(automatische brandblusinstallatie en rookbeheersingssysteem)1Een krachtens de wet voorgeschreven automatische brandblusinstallatie is voorzien van een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.2Een krachtens de wet voorgeschreven rookbeheersingsinstallatie is voorzien van een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiliging.3Een inspectiecertificaat heeft een geldigheidsduur van een jaar.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20246.5.2Airconditioningsystemen6.37(keuring van airconditioningsystemen)Vervallen202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.5.3Stookinstallaties6.37a(begrippen)Voor de toepassing van deze paragraaf zijn de begripsomschrijvingen, bedoeld in bijlage I bij het Besluit activiteiten leefomgeving van toepassing op de begrippen «stookinstallatie», «afgas», «dieselmotor», «gasmotor», «gasturbine», «aardgas», «rie-biomassa», «vergistingsgas», en «emissiegrenswaarde».202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.38(keuring van stookinstallaties)1Een niet-gasgestookte stookinstallatie met een nominaal vermogen van:
a.20 kW tot ten hoogste 100 kW wordt ten minste eenmaal per vier jaar gekeurd op veilig functioneren, optimale verbranding en energiezuinigheid; en
b.meer dan 100 kW, wordt ten minste eenmaal per twee jaar gekeurd op veilig functioneren, optimale verbranding en energiezuinigheid.
2Een gasgestookte stookinstallatie met een nominaal vermogen van meer dan 100 kW wordt ten minste eenmaal per vier jaar gekeurd op veilig functioneren, optimale verbranding en energiezuinigheid.3Een keuring wordt voor de eerste keer uitgevoerd binnen zes weken na ingebruikname.4Het eerste en tweede lid gelden alleen voor een stookinstallatie die onderdeel is van een technisch bouwsysteem.5Het eerste tot en met vierde lid zijn niet van toepassing op een niet-gemeenschappelijk stooktoestel met een nominaal vermogen van ten hoogste 100 kW van een woonfunctie.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202053222-12-202007-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.39(afstellen, onderhoud en rapportage)1Een keuring als bedoeld in artikel 6.38 omvat:
a.de afstelling voor de verbranding;
b.het systeem voor de toevoer van brandstof en verbrandingslucht;
c.de afvoer van verbrandingsgassen; en
d.voor stookinstallaties met een nominaal thermisch ingangsvermogen van ten minste 1 MW de meting van het gehalte koolmonoxide, uitgevoerd direct voorafgaand aan de afstelling van de verbranding, uitgedrukt in mg/Nm3 bij een zuurstofpercentage van 15% in afgas, als het gaat om een dieselmotor, een gasturbine of een gasmotor, 6% in afgas, als het gaat om een stookinstallatie voor vaste brandstoffen, of 3% in afgas, als het gaat om een andere stookinstallatie.
2De meting van koolmonoxide, bedoeld in het eerste lid, onder d, geldt voor een stookinstallatie die in gebruik is genomen voor 20 december 2018 vanaf:
a.1 januari 2024, als deze een nominaal thermisch ingangsvermogen van meer dan 5 MW heeft; of
b.1 januari 2029, als deze een nominaal thermisch ingangsvermogen van ten minste 5 MW heeft.
3Aan het eerste lid, onder d, wordt, voor een stookinstallatie die niet meer dan 500 uur per jaar in bedrijf is, in ieder geval voldaan, als een meetrapport van de fabrikant wordt overgelegd van een koolmonoxide-meting die is uitgevoerd aan de stookinstallatie of een stookinstallatie van hetzelfde merk en type, overeenkomstig de eisen, bedoeld in dat onderdeel.4Als uit de keuring blijkt dat de installatie onderhoud nodig heeft, vindt dat onderhoud binnen twee weken na de keuring plaats.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.39a(verslag keuring)1Van de keuring, bedoeld in artikel 6.38, wordt een verslag gemaakt.2Voor stookinstallaties met een nominaal thermisch ingangsvermogen van ten minste 1 MW omvat het verslag:
a.de naam en het adres van de gebruiker;
b.het adres van de stookinstallatie;
c.een unieke identificatie van de stookinstallatie;
d.gegevens over het nominaal thermisch ingangsvermogen in MW van de stookinstallatie;
e.gegevens over het type stookinstallatie, onderverdeeld naar gasmotor, dieselmotor, dual-fualmotor, gasturbine, ketel, formuis, droger, luchtverhitter of andere stookinstallatie;
f.gegevens over het type gebruikte brandstoffen en het aandeel ervan, onderverdeeld naar vaste rie-biomassa, houtpellets, andere vaste brandstof, gasolie, dieselolie, huisbrandolie, biodiesel, andere vloeibare brandstoffen, aardgas, propaangas, butaangas, vergistingsgas en andere gasvormige brandstoffen;
g.de datum waarop de stookinstallatie in gebruik is genomen;
h.het verwachte aantal jaarlijkse bedrijfsuren van de stookinstallatie en de gemiddelde belasting tijdens het gebruik;
i.de 4-cijferige NACE-code van de bedrijfstak waarvan de stookinstallatie deel uitmaakt;
j.de datum en meetresultaten van de laatst verrichte emissiemetingen van koolmonoxide en zuurstof en de emissieconcentratie van deze stoffen die tijdens de keuring is gemeten;
k.als het gaat om een stookinstallatie die niet meer dan 500 uren per jaar in bedrijf is, met uitzondering van een dieselmotor die wordt gebruikt voor het opwekken van elektriciteit als het openbare net beschikbaar is en geen geplande bedrijfsnoodzakelijke test wordt verricht: een verklaring dat de stookinstallatie niet meer dan 500 uren in bedrijf is; en
l.wijzigingen aan de stookinstallatie of in de bedrijfsvoering die hebben geleid tot een verandering van de emissiegrenswaarde.
3Voor het bepalen van het aantal uren dat een stookinstallatie als bedoeld in het tweede lid, onder k, niet meer dan 500 uren per jaar in bedrijf is, wordt het aantal uren dat de stookinstallatie in gebruik is maandelijks geregistreerd.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.40(certificatie keuringsinstelling)Een keuring als bedoeld in artikel 6.38 wordt verricht door een onderneming met een certificaat voor de Deelregeling voor stookinstallaties, onderdeel van de Certificatieregeling ten behoeve van het uitvoeren van onderhoud en inspectie aan technische installaties, van de stichting SCIOS, afgegeven door een certificatie-instantie met een accreditatie volgens die Deelregeling.202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202501-01-20266.41(inzage in bescheiden)1De volgende gegevens en documenten worden ten minste zes jaar bij de stookinstallatie bewaard:
a.het verslag van de keuring bedoeld in artikel 6.39a, ondertekend door degene die de keuring heeft verricht;
b.een bewijs van uitvoering van onderhoud als bedoeld in artikel 6.39, vierde lid, gedateerd en ondertekend door degene die het onderhoud heeft uitgevoerd;
c.de registratie van het aantal draaiuren, bedoeld in artikel 6.39a, derde lid;
d.de resultaten van de laatst verrichte metingen en andere gegevens die nodig zijn om te kunnen beoordelen of wordt voldaan aan de emissiegrenswaarden;
e.een overzicht van de soort en de hoeveelheid in de installatie gebruikte brandstoffen;
f.een overzicht van eventuele storingen of uitvallen van aanvullende emissiebeperkende apparatuur; en
g.een overzicht van de gevallen van niet-voldoen aan de emissiegrenswaarden en de getroffen maatregelen.
2Als een stookinstallatie bij de keuring of na het onderhoud, bedoeld in artikel 6.39, vierde lid, voldoet aan de eisen voor veilig functioneren, optimale verbranding en energiezuinigheid, wordt deze afgemeld in het afmeldsysteem van de Stichting SCIOS.3De afmelding bevat de gegevens, genoemd in artikel 6.39a, tweede lid.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.5.4Verwarmingssystemen6.42(keuring verwarmingssysteem)Vervallen202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.43Vervallen202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-2026202610307-05-202621-04-2026202610307-05-202621-04-202629-05-20266.5.5Gasverbrandingsinstallaties6.44(definitie certificaathouder)In deze paragraaf wordt verstaan onder certificaathouder:natuurlijke persoon of rechtspersoon met een certificaat als bedoeld in artikel 3.35, onder a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving voor een op grond van artikel 3.37, eerste lid, van dat besluit afgegeven certificatieschema door een op grond van artikel 3.36, eerste lid, van dat besluit aangewezen certificatie-instelling.202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.45(werkzaamheden aan verbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen en rookgasafvoervoorzieningen)1Aan de regels in dit artikel wordt voldaan door degene die de werkzaamheden uitvoert en degene die de werkzaamheden laat uitvoeren.2De volgende werkzaamheden aan een gebouwgebonden gasverbrandingstoestel en bijbehorende voorzieningen voor de toevoer van verbrandingslucht en de afvoer van rookgas worden verricht door een certificaathouder:
a.het installeren van gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen;
b.het repareren van gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen;
c.het onderhouden van gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen; en
d.het in bedrijf stellen en vrijgeven voor gebruik van een gasverbrandingstoestel na werkzaamheden als bedoeld onder a tot en met c.
3Het tweede lid is niet van toepassing op:
a.stookinstallaties als bedoeld in artikel 6.38;
b.werkzaamheden die worden verricht voor het verkrijgen van een certificaat als bedoeld in artikel 3.35, onder a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving of een accreditatie als bedoeld in artikel 3.36, tweede lid, onder a, van dat besluit.
4Het tweede lid is niet van toepassing op werkzaamheden die worden verricht met een certificaat dat is afgegeven door een certificatie-instelling waarvan de aanwijzing is ingetrokken, gedurende zes maanden na de intrekking of, als het certificaat op het moment van intrekking een kortere geldigheidsduur heeft dan zes maanden, gedurende die geldigheidsduur.202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20246.46(signalering (bijna-)ongevallen)Als een certificaathouder bij het verrichten van zijn werkzaamheden constateert dat een gasverbrandingsinstallatie een hogere concentratie koolmonoxide produceert dan een bij ministeriële regeling vastgestelde concentratie en dat deze vrijkomt in een ruimte waarin zich personen kunnen bevinden, stelt hij onverwijld de bewoner of gebruiker en eigenaar van het gebouw, het bevoegd gezag en de certificatie-instelling hiervan op de hoogte.202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.47(beeldmerk)1Een certificaathouder voert een bij ministeriële regeling vastgesteld beeldmerk.2Bij ministeriële regeling worden nadere regels gesteld over het gebruik van het beeldmerk.202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20246.48(overgangsrecht: werkzaamheden aan verbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen en rookgasafvoervoorzieningen)Artikel 6.45 is niet van toepassing op werkzaamheden die aangevangen zijn voor het tijdstip waarop artikel II van het Besluit van 14 september 2020 houdende wijziging van het Bouwbesluit 2012, het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Omgevingsbesluit in verband met de introductie van een stelsel van certificering voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties in werking is getreden.202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-202420208409-03-202004-03-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202034825-09-202014-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247Bouw- en sloopwerkzaamheden7.1Bouw- en sloopwerkzaamheden aan bouwwerken7.1.1Algemeen7.1(toepassingsbereik: activiteiten)Deze afdeling is van toepassing op bouw- en sloopactiviteiten die het feitelijk verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden aan bouwwerken betreffen, met uitzondering van het mobiel breken van bouw- en sloopafval.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.2(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in deze afdeling zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de veiligheid en het beschermen van de gezondheid in de directe omgeving van bouw- en sloopwerkzaamheden;
b.het waarborgen van duurzaamheid bij het scheiden van bouw- en sloopafval op een bouw- en sloopterrein; en
c.het waarborgen van duurzaamheid bij de emissie van stikstofverbindingen naar de lucht bij het feitelijk verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202128718-06-202114-06-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20247.3(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in deze afdeling wordt voldaan door degene die de bouw- of sloopwerkzaamheden verricht. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.4(specifieke zorgplicht)1Degene die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de werkzaamheden tot gevaar voor de gezondheid of veiligheid in de directe omgeving kunnen leiden, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs kunnen worden gevraagd om dat gevaar te voorkomen of niet te laten voortduren.2Onder gevaar voor de gezondheid of veiligheid in de directe omgeving als bedoeld in het eerste lid wordt ook verstaan beschadiging of belemmering van wegen, van in de weg gelegen werken en van andere roerende of onroerende zaken op een aangrenzend perceel of op een aan het bouw- of sloopterrein grenzende openbare weg, openbaar water of openbaar groen, die tot dat gevaar kan leiden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.5(maatwerkvoorschriften)1Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld over artikel 7.4 en de paragrafen 7.1.2 tot en met 7.1.5, met uitzondering van de artikelen 7.20, 7.22 en 7.22a en bepalingen over:
a.meldingplichten; en
b.meet- of rekenmethoden.
2Met een maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van de regels in de paragrafen 7.1.2 tot en met 7.1.5, waarbij afwijken van de artikelen 7.17 en 7.18 alleen versoepelen als bedoeld in artikel 7.23, eerste lid, kan inhouden.3Een maatwerkvoorschrift over de artikelen 7.15 tot en met 7.19 kan in ieder geval inhouden een verplichting tot het aanstellen van een veiligheidscoördinator directe omgeving als bedoeld in artikel 7.5b en het opstellen van een bouw- of sloopveiligheidsplan met maatregelen ter uitvoering van de artikelen 7.15 tot en met 7.19.4In afwijking van het tweede lid kan een maatwerkvoorschrift over de artikelen 7.19a en 7.21 alleen nadere invulling van het bepaalde in dat artikel inhouden. Met een maatwerkvoorschrift wordt de uitvoering van een vastgesteld projectbesluit niet belemmerd.5Een maatwerkvoorschrift op aanvraag van degene die de bouw- of sloopwerkzaamheden verricht, kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 7.2, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is voor het eerste lid een wijzigingsopdracht
geformuleerd die niet geheel juist is.202053222-12-202007-12-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is voor het eerste lid een wijzigingsopdracht
geformuleerd die niet geheel juist is.202128718-06-202114-06-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024Abusievelijk is op het vierde lid een wijziging geformuleerd die
niet kan worden doorgevoerd.202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20247.5a(risicomatrix)1Er is een risicomatrix met een duiding van de risico’s voor de veiligheid die zijn verbonden aan de beoogde bouw- of sloopwerkzaamheden.2Een veiligheidscoördinator directe omgeving als bedoeld in artikel 7.5b wordt aangesteld en een bouw- of sloopveiligheidsplan wordt opgesteld als de ingevulde risicomatrix daartoe noodzaakt.202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20247.5b(veiligheid en gezondheid directe omgeving: veiligheidscoördinator directe omgeving)Als op grond van artikel 7.5 of 7.5a een veiligheidscoördinator directe omgeving moet worden aangesteld, draagt degene die de bouw- of sloopwerkzaamheden verricht er zorg voor dat die coördinator:
a.de maatregelen coördineert die bij de bouw- of sloopwerkzaamheden worden getroffen ter uitvoering van de artikelen 7.15 tot en met 7.19, voor zover het maatregelen betreft om de veiligheid te waarborgen en de gezondheid te beschermen in de directe omgeving van het bouw- of sloopterrein; en
b.erop toe ziet dat:
1°.de maatregelen, bedoeld in het eerste lid, onder a, op doeltreffende wijze worden getroffen;
2°.de werkzaamheden die gelijktijdig of achtereenvolgend plaatsvinden, goed op elkaar zijn afgestemd;
3°.er voorlichting wordt gegeven aan degenen die de bouw- of sloopwerkzaamheden verrichten;
4°.alleen bevoegde personen de directe omgeving waar de bouw- of sloopwerkzaamheden worden verricht, kunnen betreden;
5°.de maatregelen die worden getroffen in de directe omgeving van het bouw- of sloopterrein worden aangepast als de bouw- of sloopwerkzaamheden daartoe aanleiding geven; en
6°.passende maatregelen worden getroffen als niet, onjuist of in onvoldoende mate uitvoering wordt gegeven aan de onderdelen 1° tot en met 5°.
202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20247.5c(gegevens en bescheiden: stikstofemissie en risicomatrix)1Gelijktijdig met de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of de bouwmelding, bedoeld in artikel 2.18, eerste lid, en de sloopmelding als de hoeveelheid sloopafval naar redelijke inschatting meer dan 10 m3 bedraagt, bedoeld in artikel 7.10, eerste lid, worden de volgende gegevens en bescheiden verstrekt:
a.een beschrijving van de maatregelen om te voldoen aan artikel 7.19a, eerste lid; en
b.de risicomatrix en, voor zover van toepassing, het bouw- of sloopveiligheidsplan en de naam en contactgegevens van de veiligheidscoördinator directe omgeving, en andere gegevens en bescheiden over de maatregelen om de veiligheid te waarborgen en de gezondheid te beschermen in de directe omgeving van de bouw- of sloopwerkzaamheden.
2Als de bouw- of sloopwerkzaamheden op een andere manier worden verricht dan overeenkomstig de gegevens en bescheiden, bedoeld in het eerste lid, worden de gewijzigde gegevens en bescheiden zo spoedig mogelijk verstrekt.202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202329815-09-202312-09-2023202332002-10-202327-09-202301-01-20247.6(geen gelijkwaardige maatregel)Het treffen van een gelijkwaardige maatregel is uitgesloten voor de artikelen 7.9, 7.20 en 7.22.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.1.2Procedure bouwwerkzaamheden7.7(informeren: begin en beëindiging bouwwerkzaamheden)1Ten minste twee werkdagen voor het begin van bouwwerkzaamheden, met inbegrip van ontgravingswerkzaamheden, wordt het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, daarover geïnformeerd.2Het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, wordt uiterlijk op de eerste werkdag na beëindiging van de bouwwerkzaamheden daarover geïnformeerd. Het bouwwerk wordt niet in gebruik genomen voordat aan deze informatieplicht is voldaan.3Het eerste en tweede lid zijn alleen van toepassing op het bouwen van een bouwwerk waarvoor een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of een melding als bedoeld in artikel 2.18, eerste lid, nodig is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.8(aanwezigheid gegevens en bescheiden bouwwerkzaamheden)Tijdens het verrichten van bouwwerkzaamheden zijn, voor zover deze documenten zijn opgesteld, de volgende gegevens en bescheiden of een afschrift daarvan op het bouwterrein aanwezig:
a.de omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit;
b.de melding, bedoeld in artikel 2.18, eerste lid;
c.een actuele planning van de data waarop specifieke bouwwerkzaamheden worden uitgevoerd;
d.de risicomatrix, het bouwveiligheidsplan en andere gegevens en bescheiden over de maatregelen om de veiligheid te waarborgen en de gezondheid te beschermen in de directe omgeving van de bouwwerkzaamheden;
e.een afschrift van een maatwerkvoorschrift als bedoeld in de artikelen 3.7 en 7.23;
f.als op grond van artikel 7.5 of 7.5a een veiligheidscoördinator directe omgeving als bedoeld in artikel 7.5b moet worden aangesteld: de naam en contactgegevens van die coördinator;
g.een besluit tot oplegging van een last onder bestuursdwang of last onder dwangsom; en
h.overige voor het bouwen van belang zijnde gegevens en bescheiden.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202236015-09-202213-09-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.1.3Procedure sloopwerkzaamheden7.9(asbestinventarisatieplicht)1De normadressaat beschikt over een asbestinventarisatierapport voor het gedeelte van het bouwwerk waar wordt gesloopt, als hij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat zich in het bouwwerk asbest of een asbesthoudend product bevindt.2Het eerste lid is niet van toepassing op:
a.werkzaamheden die worden verricht in of aan een bouwwerk of gedeelte daarvan dat na 1 januari 1994 is gebouwd;
b.het geheel of gedeeltelijk verwijderen van rem- en frictiematerialen;
c.het als een geheel verwijderen van verwarmingstoestellen;
d.het in de uitoefening van een beroep of bedrijf geheel of gedeeltelijk:
1°.verwijderen van waterleidingbuizen, gasleidingbuizen, rioolleidingbuizen, telecombuizen en mantelbuizen, voor zover deze deel uitmaken van een ondergronds openbaar water-, gas-, elektra-, riool- of telecomleidingnet;
2°.verwijderen van geklemde vloerplaten onder een verwarmingstoestel;
3°.verwijderen van beglazingskit die is verwerkt in de constructie van een kas; of
4°.verwijderen van pakkingen uit:
i.een verbrandingsmotor;
ii.een verwarmingstoestel met een nominaal vermogen dat lager is dan 2.250 kW; of
iii.een procesinstallatie of onderdelen van een procesinstallatie, inclusief aan- en afvoerende leidingen; of
5°.verwijderen van gas- en elektrotechnische componenten die aanwezig zijn in een distributiesysteem, bedoeld in artikel 1.1 van de Energiewet, door of vanwege een distributiesysteembeheerder, bedoeld in artikel 1.1 van die wet; en
e.het anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf in zijn geheel verwijderen van geschroefde, asbesthoudende platen waarin de asbestvezels hechtgebonden zijn, anders dan dakleien, of van asbesthoudende vloertegels of niet-gelijmde, asbesthoudende vloerbedekking, uit een woonfunctie of nevengebruiksfunctie daarvan, voor zover die woonfunctie of die nevengebruiksfunctie niet in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf wordt gebruikt of bedoeld is voor gebruik in dat kader en de oppervlakte van de te verwijderen asbesthoudende platen, vloertegels of vloerbedekking in totaal ten hoogste 35 m2 bedraagt.
3Degene die een handeling laat verrichten waarop het eerste lid van toepassing is, verstrekt, voordat de handeling wordt verricht, een afschrift van het asbestinventarisatierapport aan degene die de handeling verricht.202534712-11-202503-11-2025202534812-11-202503-11-202501-01-20267.10(sloopmelding)1Het is verboden een bouwwerk of gedeelte daarvan te slopen als daarbij asbest wordt verwijderd of de hoeveelheid sloopafval naar redelijke inschatting meer dan 10 m3 bedraagt, zonder dit ten minste vier weken voor het begin van de sloopwerkzaamheden te melden.2De in het eerste lid genoemde termijn is ten minste een week als:
a.de sloopwerkzaamheden in het kader van reparatie- of mutatieonderhoudswerkzaamheden worden verricht aan een asbesthoudende toepassing en handhaving van de termijn tot onnodige leegstand zou leiden of het gebruiksgenot van het bouwwerk ernstig zou belemmeren; of
b.de sloopwerkzaamheden bestaan uit het anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf in zijn geheel verwijderen van geschroefde, asbesthoudende platen waarin de asbestvezels hechtgebonden zijn, anders dan dakleien, of van asbesthoudende vloertegels of niet-gelijmde, asbesthoudende vloerbedekking, uit een woonfunctie of nevengebruiksfunctie daarvan, voor zover die woonfunctie of die nevengebruiksfunctie niet in het kader van een beroep of bedrijf wordt gebruikt of bedoeld is voor gebruik in dat kader en de oppervlakte van de te verwijderen asbesthoudende platen, vloertegels of vloerbedekking in totaal ten hoogste 35 m2 bedraagt.
3Als dit naar het oordeel van het bevoegd gezag nodig is, kan worden afgeweken van de in het eerste en tweede lid genoemde termijnen.4Het eerste lid is niet van toepassing op het:
a.slopen van een seizoensgebonden bouwwerk;
b.slopen op grond van een maatwerkvoorschrift als bedoeld in artikel 3.6, of van een besluit tot oplegging van een last onder bestuursdwang of last onder dwangsom; en
c.slopen dat alleen bestaat uit het in de uitoefening van een beroep of bedrijf:
1°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van asbesthoudende waterleidingbuizen, gasleidingbuizen, rioolleidingbuizen, telecombuizen en mantelbuizen, voor zover deze deel uitmaken van een ondergronds openbaar water-, gas-, elektra-, riool- of telecomleidingnet;
2°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van asbesthoudende geklemde vloerplaten onder een verwarmingstoestel;
3°.als een geheel verwijderen van asbesthoudende verwarmingstoestellen;
4°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van asbesthoudende beglazingskit dat is verwerkt in de constructie van een kas;
5°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van asbesthoudende rem- en frictiematerialen;
6°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van asbesthoudende pakkingen uit:
i.een verbrandingsmotor;
ii.een verwarmingstoestel met een nominaal vermogen dat lager is dan 2.250 kW; of
iii.een procesinstallatie of onderdelen van een procesinstallatie, inclusief aan- en afvoerende leidingen; en
7°.geheel of gedeeltelijk verwijderen van gas- en elektrotechnische componenten die aanwezig zijn in een distributiesysteem, bedoeld in artikel 1.1 van de Energiewet, door of vanwege een distributiesysteembeheerder, bedoeld in artikel 1.1 van die wet.
5Een sloopmelding kan betrekking hebben op meerdere bouwwerken op hetzelfde terrein of op met elkaar samenhangende terreinen.202534712-11-202503-11-2025202534812-11-202503-11-202501-01-20267.11(gegevens en bescheiden bij sloopmelding)1Een sloopmelding wordt ondertekend en bevat de volgende gegevens en bescheiden:
a.de naam en het adres van de eigenaar van het te slopen bouwwerk en, voor zover van toepassing, van diegene die om een andere reden bevoegd is tot het slopen of laten slopen van het bouwwerk;
b.de naam en het adres van diegene die de sloopwerkzaamheden gaat verrichten, als de uitvoerder een ander persoon is dan bedoeld onder a;
c.de dagtekening;
d.het adres, de kadastrale aanduiding en aard van het te slopen bouwwerk of gedeelte daarvan;
e.de data, de tijdstippen en een beschrijving van de wijze waarop het verrichten van de sloopwerkzaamheden gaat plaatsvinden;
f.een globale inventarisatie van de aard en de hoeveelheid van de afvalstoffen die naar verwachting zullen vrijkomen bij de sloopwerkzaamheden en een opgave van de voorgenomen afvoerbestemming van die stoffen; en
g.als op grond van artikel 7.9 een asbestinventarisatierapport is vereist, het asbestinventarisatierapport of een afschrift van de resultaten van de eindbeoordeling, bedoeld in artikel 7.22.
2In afwijking van het eerste lid worden de gegevens, bedoeld in onderdeel b van dat lid, ten minste twee werkdagen voor het begin van de sloopwerkzaamheden verstrekt.3Als tijdens het slopen asbest wordt ontdekt dat niet is opgenomen in het asbestinventarisatierapport wordt het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, daarover onverwijld geïnformeerd.4Een sloopmelding die betrekking heeft op slopen waarbij asbest wordt verwijderd dat is ingedeeld in risicoklasse 2 of 2A als bedoeld in artikel 4.48 of 4.53a van het Arbeidsomstandighedenbesluit, wordt alleen langs elektronische weg gedaan.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202128718-06-202114-06-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.12(informeren: begin en beëindiging sloopwerkzaamheden)1Ten minste twee werkdagen voor het begin van sloopwerkzaamheden wordt het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, daarover geïnformeerd.2Het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.2, wordt uiterlijk op de eerste werkdag na beëindiging van de sloopwerkzaamheden daarover geïnformeerd.3Het eerste en tweede lid zijn alleen van toepassing op het slopen van een bouwwerk waarvoor een sloopmelding nodig is.202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202501-01-20267.12a(informeren: begin en beëindiging sloopwerkzaamheden asbest in risicoklasse 2 of 2A)1Dit artikel is van toepassing als bij de sloopwerkzaamheden asbest is of wordt verwijderd dat is ingedeeld in risicoklasse 2 of 2A als bedoeld in artikel 4.48 of 4.53a van het Arbeidsomstandighedenbesluit.2In afwijking van artikel 7.12, eerste lid, wordt ten minste twee werkdagen voor het begin van de sloopwerkzaamheden de datum waarop wordt begonnen met de werkzaamheden in het LAVS ingevoerd.3In afwijking van het artikel 7.12, tweede lid, wordt uiterlijk de eerste werkdag na de beëindiging van de sloopwerkzaamheden de datum van beëindiging in het LAVS ingevoerd.4Degene die de eindbeoordeling, bedoeld in artikel 7.22, eerste lid, of de visuele inspectie, bedoeld artikel 7.22, tweede lid, heeft verricht, voert binnen twee weken nadat de eindbeoordeling of visuele inspectie is verricht, het eindresultaat daarvan in het LAVS in.5Binnen twee weken nadat de eindbeoordeling, bedoeld in artikel 7.22, eerste lid, of de visuele inspectie, bedoeld artikel 7.22, tweede lid, is verricht, wordt in het LAVS een bewijs ingevoerd van de afvoer van het asbestafval, onder opgave van het gewicht en van de afvoerbestemming van het asbestafval.6Het tweede tot en met vierde lid zijn alleen van toepassing op het slopen van een bouwwerk waarvoor een sloopmelding nodig is.202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202501-01-20267.13(aanwezigheid gegevens en bescheiden sloopwerkzaamheden)Tijdens het slopen zijn, voor zover deze zijn opgesteld, de volgende gegevens en bescheiden of een afschrift daarvan op het sloopterrein aanwezig:
a.de sloopmelding en de daarbij behorende gegevens en bescheiden;
b.de risicomatrix, het sloopveiligheidsplan, en andere gegevens en bescheiden over de maatregelen om de veiligheid te waarborgen en de gezondheid te beschermen in de directe omgeving van de sloopwerkzaamheden;
c.als op grond van artikel 7.5 of 7.5a een veiligheidscoördinator directe omgeving als bedoeld in artikel 7.5b moet worden aangesteld: de naam en contactgegevens van die coördinator;
d.een afschrift van een maatwerkvoorschrift als bedoeld in de artikelen 3.7, 7.5 en 7.23;
e.een besluit tot oplegging van een last onder bestuursdwang of last onder dwangsom;
f.overige voor het slopen van belang zijnde gegevens en bescheiden; en
g.als op grond van artikel 7.9 een asbestinventarisatierapport is vereist, het asbestinventarisatierapport, of een afschrift van de resultaten van de eindbeoordeling, bedoeld in artikel 7.22.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20247.14(afbakening maatwerkvoorschriften procedure sloopwerkzaamheden)1Een maatwerkvoorschrift over deze paragraaf kan alleen inhouden dat degene die meldingplichtige sloopwerkzaamheden heeft verricht, wordt verplicht binnen een door het bevoegd gezag te bepalen termijn na beëindiging van de werkzaamheden een opgave te doen van de aard en de hoeveelheid van de bij de sloopwerkzaamheden vrijgekomen afvalstoffen en van de afvoerbestemming van die stoffen.2Na een sloopmelding als bedoeld in artikel 7.10 kunnen alleen maatwerkvoorschriften worden gesteld als deze noodzakelijk zijn voor het voorkomen of beperken van hinder of van een onveilige situatie tijdens het verrichten van de sloopwerkzaamheden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202504-09-20257.1.4Inhoudelijke regels7.15(veiligheid in de directe omgeving)1Bij het verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden worden maatregelen getroffen ter voorkoming van:
a.letsel aan personen in de directe omgeving van het bouw- en sloopterrein;
b.letsel aan personen die het bouw- en sloopterrein onbevoegd betreden; en
c.gevaar voor de veiligheid van belendingen.
2Bij het bouwen of slopen van een gebouw wordt bij de bouw- en sloopplaats een veiligheidsafstand vrijgehouden bepaald volgens paragraaf 6.2 van de Landelijke richtlijn Bouw- en sloopveiligheid.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.16(grondwaterstand)Het bemalen van een bouwput, leidingsleuf of andere tijdelijke ontgraving ten behoeve van bouwwerkzaamheden leidt niet tot een voor de veiligheid van belendingen gevaarlijke grondwaterstand.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.17(geluidhinder)1Bedrijfsmatige bouw- en sloopwerkzaamheden worden alleen op werkdagen en op zaterdag, tussen 7.00 uur en 19.00 uur verricht.2Bij het verrichten van die bedrijfsmatige werkzaamheden worden de dagwaarden en de daarbij behorende maximale blootstellingsduur, genoemd in tabel 7.17, niet overschreden.
Tabel 7.17 dagwaarden en de daarbij behorende maximale blootstellingsduurDagwaarde≤60 dB(A)>60 dB(A)>65 dB(A)>70 dB(A)>75 dB(A)>80 dB(A)maximale blootstellingsduur op de gevel van een woonfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderopvang, gezondheidszorgfunctie of onderwijsfunctie, of op de grens van een geluidsgevoelig terreinonbeperkt50 dagen30 dagen15 dagen5 dagen0 dagen
3Als het bevoegd gezag over het veroorzaken van geluidhinder bij het verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden beleidsregels als bedoeld in titel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht, heeft vastgesteld, is in afwijking van artikel 7.23 geen maatwerkvoorschrift vereist als het verrichten van de werkzaamheden voldoet aan die beleidsregels en het bevoegd gezag ten minste twee werkdagen voor het begin van de werkzaamheden daarover is geïnformeerd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.18(trillinghinder)1Trillingen veroorzaakt door het verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden bedragen in een verblijfsgebied niet meer dan de trillingsterkte genoemd in tabel 4 van de Meet- en beoordelingsrichtlijn deel B «Hinder voor personen in gebouwen» 2006 van de Stichting Bouwresearch Rotterdam.2Het eerste lid is alleen van toepassing op een verblijfsgebied van een woonfunctie, een bijeenkomstfunctie voor kinderdagopvang, een gezondheidszorgfunctie en een onderwijsfunctie.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.19(stofhinder)Tijdens het verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden worden maatregelen getroffen om visueel waarneembare stofverspreiding buiten het bouw- en sloopterrein te beperken.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.19a(stikstofemissie)1Bij het verrichten van bouw- en sloopwerkzaamheden worden adequate maatregelen getroffen om de emissie van stikstofverbindingen naar de lucht te beperken.2Het eerste lid is alleen van toepassing op het bouwen van een bouwwerk waarvoor een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of een melding als bedoeld in artikel 2.18, eerste lid, nodig is en op het slopen van een bouwwerk waarvoor een melding als bedoeld in artikel 7.10, eerste lid, is vereist omdat de hoeveelheid sloopafval naar redelijke inschatting meer dan 10 m3 bedraagt.202128718-06-202114-06-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.20(verwijderen asbest risicoklasse 2 en 2A)1Als de concentratie van asbestvezels is ingedeeld in risicoklasse 2 of 2A, bedoeld in artikel 4.48 of 4.53a van het Arbeidsomstandighedenbesluit, dan worden de volgende handelingen verricht door een bedrijf dat in het bezit is van een certificaat als bedoeld in artikel 4.54d, eerste lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit:
a.het slopen van een bouwwerk als in dat bouwwerk asbest of een asbesthoudend product is verwerkt; en
b.het verwijderen van asbest of een asbesthoudend product uit een bouwwerk.
2De onderdelen b tot en met e van artikel 7.9, tweede lid, zijn van overeenkomstige toepassing.202418424-06-202419-06-2024202418424-06-202419-06-202401-08-20247.21(asbestverwijdering)Degene die bij sloopwerkzaamheden asbest of een asbesthoudend product verwijdert, zorgt er voor dat:
a.de verwijderingshandeling, wanneer technisch mogelijk, als eerste wordt verricht wanneer het bouwwerk wordt gesloopt;
b.verwijderde asbest en asbesthoudende producten, onmiddellijk van niet-asbesthoudende producten worden gescheiden;
c.verwijderde asbest en asbesthoudende producten onmiddellijk worden verzameld en, tenzij dit door vorm of formaat niet mogelijk is, worden verpakt in niet-luchtdoorlatend verpakkingsmateriaal van zodanige dikte en sterkte dat deze niet scheurt waarbij:
1°.de verpakking van de verpakte asbest en asbesthoudende producten onmiddellijk wordt afgesloten en opgeslagen in een afgesloten opslagplaats; en
2°.de niet verpakte asbest en asbesthoudende producten onmiddellijk worden opgeslagen in een afgesloten container;
d.na het verwijderen volgens onderdeel a geen resten asbest achterblijven;
e.het verpakkingsmateriaal op duidelijke wijze is voorzien van aanduidingen volgens aanhangsel 7 bij bijlage XVII bij verordening (EG) 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (PbEU 2006, L 396); en
f.de verwijderde asbest en asbesthoudende producten binnen twee weken na de onder a bedoelde verwijderingshandeling worden afgevoerd naar een bedrijf als bedoeld in paragraaf 3.5.6 van het Besluit activiteiten leefomgeving.
202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202501-01-20267.22(eindbeoordeling asbestverwijdering)1Degene die in een binnenruimte een handeling laat verrichten als bedoeld in artikel 7.20, eerste lid, zorgt er voor dat onmiddellijk na het verrichten van die handeling een eindbeoordeling wordt uitgevoerd in overeenstemming met het bepaalde bij of krachtens de artikelen 4.51a, eerste, tweede, vierde en zesde lid, en 4.53c van het Arbeidsomstandighedenbesluit.2Degene die in de buitenlucht een handeling laat verrichten als bedoeld in artikel 7.20, eerste lid, zorgt er voor dat onmiddellijk na het verrichten van die handeling een visuele inspectie wordt uitgevoerd in overeenstemming met het bepaalde bij of krachtens artikel 4.51a, derde, vierde en zesde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit.3In een binnenruimte worden geen andere werkzaamheden verricht aan het bouwwerk waarvoor een handeling als bedoeld in artikel 7.20, eerste lid, is verricht, zolang niet een eindbeoordeling is uitgevoerd of als uit de eindbeoordeling volgt dat er ter plaatse nog visueel waarneembaar asbest aanwezig is of de concentratie asbestvezels in de lucht, bedoeld in de artikelen 4.51a, tweede lid, en 4.53c van het Arbeidsomstandighedenbesluit, wordt overschreden.4In de buitenlucht worden geen andere handelingen verricht aan het bouwwerk waarvoor een handeling als bedoeld in artikel 7.20, eerste lid, is verricht, zolang de visuele inspectie niet is uitgevoerd of als uit de visuele inspectie volgt dat het te verwijderen asbest op de plaats van de handeling nog visueel waarneembaar is.202418424-06-202419-06-2024202418424-06-202419-06-202401-08-20247.22a(veiligheidsmaatregelen aanbrengen gespoten PUR-schuim)Bij het aanbrengen van gespoten PUR-schuim in de kruipruimte van een woonfunctie:
a.zijn tijdens het aanbrengen van het gespoten PUR-schuim en ten minste twee uur na afloop van de werkzaamheden in de woonfunctie geen andere personen aanwezig dan de personen die het gespoten PUR-schuim aanbrengen; en
b.wordt tijdens het aanbrengen de kruipruimte geventileerd met ten minste een ventilatiecapaciteit van 30 keer het volume van de kruipruimte per uur.
202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.23(afbakening maatwerkvoorschriften veiligheid en gezondheid in directe omgeving bouw- en sloopwerkzaamheden)1Met een maatwerkvoorschrift over de artikelen 7.17 en 7.18 kunnen alleen worden versoepeld:
a.de dagwaarden, blootstellingsduur, tijdstippen en perioden, bedoeld in artikel 7.17, eerste en tweede lid; en
b.de trillingsterkte, bedoeld in artikel 7.18.
2Onverkort het gestelde in een maatwerkvoorschrift als bedoeld in het eerste lid, wordt bij het verrichten van de bouw- en sloopwerkzaamheden gebruik gemaakt van de beste beschikbare stille technieken.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202114726-03-202102-03-2021202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202018923-06-202003-06-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202128718-06-202114-06-2021202311307-04-202305-04-202301-01-20247.1.5Scheiden bouw- en sloopafval7.24(vrijkomend bouw- en sloopafval)Bouw- en sloopwerkzaamheden worden zodanig verricht dat tijdens de uitvoering vrijkomend gevaarlijk en overig bouw- en sloopafval deugdelijk wordt gescheiden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.25(scheiden gevaarlijk bouw- en sloopafval)1Ongeacht de hoeveelheid wordt gevaarlijk bouw- en sloopafval in ieder geval gescheiden in de volgende fracties:
a.als gevaarlijk aangeduide afvalstoffen als bedoeld in hoofdstuk 17 van de afvalstoffenlijst van de Regeling Europese afvalstoffenlijst, voor zover deze stoffen niet onder b tot en met d van dit lid zijn opgenomen;
b.teerhoudende dakbedekking, al dan niet met dakbeschot;
c.teerhoudend asfalt; en
d.gasontladingslampen.
2Een gevaarlijke stof wordt niet gemengd of gescheiden.3De fracties worden op het bouw- en sloopterrein gescheiden gehouden en gescheiden afgevoerd.4In afwijking van het derde lid kunnen de fracties op een andere plaats worden gescheiden voor zover scheiding op het bouw- en sloopterrein redelijkerwijs niet mogelijk is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.26(scheiden overig bouw- en sloopafval)1Overig bouw- en sloopafval wordt in ieder geval gescheiden in de volgende fracties:
a.bitumineuze dakbedekking, al dan niet met dakbeschot;
b.niet-teerhoudend asfalt;
c.vlakglas, al dan niet met kozijn;
d.gipsblokken en gipsplaatmateriaal;
e.dakgrind; en
f.armaturen.
2De fracties worden op het bouw- of sloopterrein gescheiden gehouden en gescheiden afgevoerd.3Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing voor zover de hoeveelheid afval van die fractie minder dan 1 m³ bedraagt.4In afwijking van het tweede lid kunnen de fracties op een andere plaats worden gescheiden voor zover scheiding op het bouw- en sloopterrein redelijkerwijs niet mogelijk is.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.2Mobiel breken van bouw- en sloopafval7.2.1Algemeen7.27(toepassingsbereik: activiteiten)Deze afdeling is van toepassing op het breken van steenachtige bedrijfsafvalstoffen, bedoeld in bijlage I bij het Besluit activiteiten leefomgeving, voor zover afkomstig van het bouwen en slopen van bouwwerken of wegen, met een mobiele installatie voor het bewerken van bouw- en sloopafval, met inbegrip van alle daarbij gebruikte overige installaties en toestellen, gedurende een periode van ten hoogste drie maanden en in de directe nabijheid van het bouwwerk of de weg waar het te breken afval vrijkomt.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.28(toepassingsbereik: oogmerken)De regels in deze afdeling zijn gesteld met het oog op:
a.het waarborgen van de veiligheid;
b.het beschermen van de gezondheid;
c.het beschermen van de kwaliteit van lucht en bodem;
d.het zuinig gebruik van energie en grondstoffen;
e.een doelmatig beheer van afvalstoffen;
f.het beperken van de kans op en de gevolgen van ongewone voorvallen; en
g.het voorkomen of beperken van geluidhinder, trillinghinder, lichthinder en geurhinder.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.29(toepassingsbereik: normadressaat)Aan de regels in deze afdeling wordt voldaan door degene die een mobiele puinbreker in werking heeft. Diegene draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.30(bevoegd gezag)1Het college van burgemeester en wethouders is het bevoegd gezag voor het mobiel breken:
a.waaraan een melding wordt gedaan;
b.dat een maatwerkvoorschrift kan stellen; en
c.dat beslist op een aanvraag om toestemming tot het treffen van een gelijkwaardige maatregel.
2In afwijking van het eerste lid zijn voor een activiteit als bedoeld in dit besluit, die wordt verricht op dezelfde locatie als een activiteit als bedoeld in afdeling 3.3 van het Besluit activiteiten leefomgeving waarvoor een door gedeputeerde staten eerder verleende omgevingsvergunning geldt, gedeputeerde staten het bevoegd gezag voor de in het eerste lid bedoelde handelingen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.31(specifieke zorgplicht)1Degene die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat het in werking hebben van een mobiele puinbreker nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen, bedoeld in artikel 7.28, is verplicht:
a.alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b.voor zover deze niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zo veel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c.als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.
2Voor het in werking hebben van een mobiele puinbreker houdt deze plicht in ieder geval in dat:
a.alle passende preventieve maatregelen tegen verontreiniging worden getroffen;
b.alle passende preventieve maatregelen ter bescherming van de gezondheid worden getroffen;
c.de beste beschikbare technieken worden toegepast;
d.geen significante verontreiniging wordt veroorzaakt;
e.alle passende maatregelen worden getroffen om ongewone voorvallen en de nadelige gevolgen daarvan te voorkomen;
f.metingen representatief zijn;
g.meetresultaten op geschikte wijze worden geregistreerd, verwerkt en gepresenteerd; en
h.voor zover verontreiniging van de bodem ontstaat, herstel van de bodem redelijkerwijs mogelijk blijft.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.32(maatwerkvoorschriften)1Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld over de paragrafen 7.2.2 en 7.2.3 en artikel 7.31, met uitzondering van bepalingen over:
a.meldingplichten; en
b.meet- of rekenmethoden.
2Met een maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van de regels in de paragrafen 7.2.2 en 7.2.3, waarbij:
a.en maatwerkvoorschrift als bedoeld in artikel 7.37 alleen het bepaalde in dat artikel kan inhouden; en
b.met een maatwerkvoorschrift over artikel 7.39 alleen de dagwaarden, blootstellingsduur, tijdstippen en perioden kunnen worden versoepeld.
3Een maatwerkvoorschrift op aanvraag van degene die de mobiele puinbreker in werking heeft, kan worden gesteld met het oog op andere belangen dan bedoeld in artikel 7.28, voor zover de in dat artikel bedoelde belangen zich daartegen niet verzetten.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.2.2Procedurele regels7.33(melding mobiel puinbreken)Het is verboden een mobiele puinbreker in werking te hebben of te laten hebben zonder dit ten minste vier weken voor het begin ervan te melden.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.34(gegevens en bescheiden bij melding mobiel puinbreken)Een melding mobiel puinbreken wordt ondertekend en bevat de volgende gegevens en bescheiden:
a.de naam en het adres van de natuurlijke of rechtspersoon die de mobiele puinbreker in werking heeft en van de eigenaar van het recyclinggranulaat;
b.de dagtekening;
c.het adres, de kadastrale aanduiding of de plaatselijke aanduiding van de locatie, met de exacte positie aldaar waar de mobiele puinbreker in werking zal worden gebracht;
d.de data en de tijdstippen waarop met een mobiele puinbreker bouw- of sloopafval wordt bewerkt;
e.een globale inventarisatie van de hoeveelheid en de aard van het met de mobiele puinbreker te bewerken bouw- en sloopafval; en
f.een beschrijving van de bronsterkte (LW) in dB(A) van de mobiele puinbreker.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.35(informeren: aanvang mobiel breken)Ten minste twee werkdagen voor het begin van het in werking hebben van een mobiele puinbreker wordt het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 7.30, daarover geïnformeerd.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.36(aanwezigheid bescheiden)1Tijdens het in werking zijn van een mobiele puinbreker zijn, voor zover deze zijn opgesteld, de volgende bescheiden of een afschrift daarvan op het terrein aanwezig:
a.de melding mobiel puinbreken;
b.gegevens over de bronsterkte in dB(A) van de mobiele puinbreker;
c.het inspectie- en onderhoudsschema van de mobiele puinbreker en de kalibratiegegevens; en
d.certificaten of bewijzen van:
1°.de installatie van tanks, filters en andere voorzieningen; en
2°.onderhoud of keuringen van voor de mobiele puinbreker aanwezige voorzieningen en installaties.
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.37(afbakening maatwerkvoorschriften procedure mobiel puinbreken)Met een maatwerkvoorschrift kan degene die een mobiele puinbreker in werking heeft gehad, worden verplicht binnen een door het bevoegd gezag te bepalen termijn na beëindiging van de werkzaamheden een opgave te doen van de aard en de hoeveelheid van de bij de werkzaamheden vrijgekomen afvalstoffen en van de afvoerbestemming van die stoffen.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20247.2.3Inhoudelijke regels7.38(overeenkomstige toepassing inhoudelijke regels sloopwerkzaamheden)Met uitzondering van artikel 7.17 zijn de regels in de paragrafen 7.1.4 en 7.1.5 van overeenkomstige toepassing op het in werking hebben van een mobiele puinbreker.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202217205-05-202226-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20247.39(geluidhinder)1Een mobiele puinbreker is alleen op werkdagen tussen 07.00 uur en 19.00 uur in werking.2Daarbij worden de dagwaarden en de daarbij behorende maximale blootstellingsduur, genoemd in tabel 7.39, niet overschreden.
Tabel 7.39 dagwaarden en de daarbij behorende maximale blootstellingsduurDagwaarde≤ 60 dB(A)> 60 dB(A)> 65 dB(A)> 70 dB(A)> 75 dB(A)maximale blootstellingsduur op de gevel van een woonfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderopvang of op de grens van een geluidsgevoelig terrein65 dagen65 dagen15 dagen5 dagen0 dagenmaximale blootstellingsduur op de gevel van een gezondheidszorgfunctie en een onderwijsfunctie65 dagen0 dagen0 dagen0 dagen0 dagen
201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20247.39a(stofemissie)1Het breken van steen of puin vindt plaats met een puinbreker met doelmatige stofbestrijdingstechnieken.2Als doelmatige stofbestrijdingstechnieken worden aangemerkt:
a.effectieve natte werkmethoden waarbij de waterstraal of het watergordijn zo is gedimensioneerd dat geen visueel waarneembare stofverspreiding optreedt op een afstand van 2 m van de stofbron; of
b.effectieve mechanische stofafzuiging waarbij de emissies door een geschikte filterende afscheider worden geleid zodat geen visueel waarneembare stofverspreiding optreedt bij de uitgang van de filterinstallatie.
202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202501-01-20267.40(registratie)Op de locatie waar de mobiele puinbreker in werking is, wordt een registratie bijgehouden. Op deze registratie is artikel 8.39 van het Besluit kwaliteit leefomgeving van overeenkomstige toepassing.201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024202524219-09-202504-09-2025202524219-09-202504-09-202504-09-2025201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-20248Overgangsrecht8.1(gemeentelijke monumenten en voorbeschermde gemeentelijke monumenten)1Voor de toepassing van de artikelen 2.8, onder a, 2.17, tweede lid, onder a, 2.30, eerste en tweede lid, en 6.28, onder b, wordt onder gemeentelijk monument respectievelijk voorbeschermd gemeentelijk monument ook verstaan een monument of archeologisch monument dat op grond van een gemeentelijke verordening is aangewezen respectievelijk waarop, voordat het is aangewezen, die verordening van overeenkomstige toepassing is.2Het eerste lid is van toepassing:
a.als het gaat om een aangewezen monument of archeologisch monument: zolang in het omgevingsplan daaraan nog niet de functie-aanduiding gemeentelijk monument is gegeven; en
b.als het gaat om een monument of archeologisch monument waarop voordat het is aangewezen de verordening van overeenkomstige toepassing is: zolang in het omgevingsplan daaraan nog niet de functie-aanduiding gemeentelijk monument is gegeven of het omgevingsplan nog geen voorbeschermingsregel bevat vanwege het voornemen om die functie-aanduiding te geven.
202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20248.2(rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten)Artikel 2.30, derde lid, is van overeenkomstige toepassing op een omgevingsplanactiviteit als bedoeld in dat lid die wordt verricht op een locatie waarvoor een op grond van artikel 4.35, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet als instructie geldende aanwijzing als beschermd stads- of dorpsgezicht als bedoeld in artikel 35, eerste lid, van de Monumentenwet 1988 zoals die wet luidde voor de inwerkingtreding van de Erfgoedwet van kracht is, zolang in het omgevingsplan aan die locatie nog niet de functie-aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is gegeven.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-20248.3(algemeen overgangsrecht lopende aanvragen en meldingen)1Op een aanvraag om een omgevingsvergunning, een aanvraag om toestemming tot het treffen van een gelijkwaardige maatregel of een aanvraag om een besluit tot het stellen van maatwerkvoorschriften, ingediend voor het tijdstip waarop een wijziging van dit besluit in werking treedt, of op bezwaar of beroep, ingesteld tegen een beslissing over een dergelijke aanvraag, blijven de regels van dit besluit van toepassing zoals die golden op het tijdstip waarop de aanvraag is ingediend.2Op een melding gedaan voor het tijdstip waarop een wijziging van dit besluit in werking treedt, blijven de regels van dit besluit van toepassing zoals die golden op het tijdstip waarop de melding is gedaan.3Op een melding als bedoeld in artikel 2.18 voor het tijdstip waarop een wijziging van dit besluit in werking treedt, blijven de regels van dit besluit zoals die golden op het tijdstip waarop de melding is gedaan een jaar van toepassing.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024202214513-04-202204-04-2022202311307-04-202305-04-202301-01-2024202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-20249Slotbepalingen9.1(inwerkingtreding)De artikelen van dit besluit treden in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen art. 8.1.9.2(citeertitel)Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit bouwwerken leefomgeving.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen art. 8.2.202040028-10-202016-09-2020202311307-04-202305-04-202301-01-2024Voorheen hoofdstuk 8.Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.Wassenaar3 juli 2018Willem-AlexanderDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K.H.Ollongrende eenendertigste augustus 2018De Minister van Justitie en Veiligheid,F.B.J.Grapperhaus201829131-08-201803-07-2018202311307-04-202305-04-202301-01-2024Ibij artikel 1.1 van dit besluit (begrippen)ABegrippen: algemeenVoor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:
aankleding: op of aan een constructieonderdeel bevestigd materiaal;
aansluitend terrein: aan een bouwwerk grenzend onbebouwd gedeelte van een bouwwerkperceel of openbaar toegankelijk gebied;
achtererfgebied: gebouwerf achter de lijn die het hoofdgebouw doorkruist op 1 m achter de voorkant en van daaruit evenwijdig loopt met het aangrenzend openbaar toegankelijk gebied, zonder het hoofdgebouw opnieuw te doorkruisen of in het gebouwerf achter het hoofdgebouw te komen, waarbij als op een perceel meer gebouwen aanwezig zijn die noodzakelijk zijn voor het verrichten van de op grond van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit op het perceel toegestane activiteiten of als het hoofdgebouw geen woning is, maar op het perceel wel een of meer op de grond staande woningen aanwezig zijn, voor het leggen van deze lijn bepalend is het hoofdgebouw, de woning of een van de andere hiervoor bedoelde gebouwen, waarvan de voorkant het dichtst is gelegen bij openbaar toegankelijk gebied;
airconditioningsysteem: technisch bouwsysteem voor een vorm van inpandige luchtbehandeling, waardoor de temperatuur wordt geregeld of kan worden verlaagd;
antennedrager: antennemast of andere constructie bedoeld voor de bevestiging van een antenne;
antenne-installatie: installatie bestaande uit een antenne, een antennedrager, de bedrading en de in een of meer techniekkasten opgenomen apparatuur, met de daarbij behorende bevestigingsconstructie;
asbest: asbest als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van het Asbestverwijderingsbesluit 2005;
asbestinventarisatierapport: rapport dat voldoet aan de eisen bedoeld in artikel 4.54a, eerste, derde en vierde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit;
bedgebied: verblijfsgebied met een of meer bedruimten;
bedreigd subbrandcompartiment: subbrandcompartiment waarin een brand begint;
bedruimte: verblijfsruimte bestemd voor een of meer bedden bestemd voor slapen of voor het verblijf van bedgebonden patiënten in die ruimte;
beschermd subbrandcompartiment: gedeelte van een bouwwerk dat binnen de begrenzing van een subbrandcompartiment ligt of daarmee samenvalt, dat meer bescherming biedt tegen brand of rook dan een subbrandcompartiment;
beschermde route: buiten het subbrandcompartiment waar de vluchtroute begint gelegen gedeelte van een vluchtroute;
beschermde vluchtroute: buiten een subbrandcompartiment gelegen gedeelte van een vluchtroute die alleen voert door een verkeersruimte;
bi-directioneel laden: slim laadproces waarbij de richting van de elektriciteitsstroom kan worden omgekeerd, waardoor elektriciteit ook van de batterij naar het laadpunt waarop zij is aangesloten kan stromen;
bijbehorend bouwwerk: uitbreiding van een hoofdgebouw of functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden, daar wel of niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak;
bijna energieneutraal gebouw: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, waarbij de dicht bij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die is vereist in zeer aanzienlijke mate wordt geleverd uit hernieuwbare bronnen die deels ter plaatse of dichtbij wordt geproduceerd;
bouwconstructie: onderdeel van een bouwwerk voor het dragen van belastingen;
bouwschil: de geïntegreerde onderdelen die de binnenruimte van een gebouw scheiden van de daar buiten gelegen onderdelen van de fysieke leefomgeving;
bouwwerkinstallatie: voor het functioneren van een bouwwerk of een gedeelte daarvan noodzakelijke voorziening van niet-bouwkundige aard;
bouwwerkperceel: perceel dat als uitgangspunt dient bij het toetsen van een bouwwerk aan de regels van dit besluit;
brandcompartiment: gedeelte van een of meer bouwwerken bestemd als maximaal uitbreidingsgebied van brand;
brandvoorschriftengebied: brandvoorschriftengebied als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving;
brandweerlift: lift die met een eenvoudige handeling ter beschikking van de brandweer kan worden gesteld voor het vervoer van materieel en manschappen;
bruto-vloeroppervlakte: bruto-vloeroppervlakte als bedoeld in NEN 2580;
CCV-inspectieschema: inspectieschema dat door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid is uitgegeven;
constructieonderdeel: onderdeel van een bouwwerk voor het voldoen van het bouwwerk aan de technische eisen van de hoofdstukken 3 tot en met 5;
dagwaarde: de waarde van het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau voor geluid tussen 07.00 tot 19.00 uur op de gevel van een woonfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderopvang, gezondheidszorgfunctie of onderwijsfunctie, of op de grens van een geluidsgevoelig terrein, met inbegrip van een eventuele toeslag voor impulsachtig geluid, berekend volgens de bij ministeriële regeling gestelde regels;
daknok: hoogste punt van een schuin dak;
dakvoet: laagste punt van een schuin dak;
elektrisch voertuig: elektrisch voertuig als bedoeld in artikel 1 van het Besluit infrastructuur alternatieve brandstoffen;
energieprestatie: berekende of gemeten hoeveelheid energie die nodig is om aan de vraag naar energie te voldoen bij een genormaliseerd gebruik van een gebouw, waaronder energie die wordt gebruikt voor verwarming, koeling, ventilatie, warmwatervoorziening en verlichting;
energielabel: schriftelijke verklaring over de energieprestatie van een gebouw;
energieprestatiecontract: energieprestatiecontract als bedoeld in artikel 2, onderdeel 27, van de richtlijn 2012/27/EU van het Europees parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG;
explosievoorschriftengebied: explosievoorschriftengebied als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving;
extra beschermde vluchtroute: buiten een brandcompartiment gelegen gedeelte van een beschermde vluchtroute;
functiegebied: gebruiksgebied of een gedeelte daarvan, waar de voor die gebruiksfunctie kenmerkende activiteiten anders dan het verblijven van personen plaatsvinden;
functieruimte: in een functiegebied gelegen ruimte;
gebouwerf: bebouwd of onbebouwd perceel, of een gedeelte daarvan, dat direct is gelegen bij een hoofdgebouw en in feitelijk opzicht is ingericht ten dienste van het gebruik van dat gebouw, waarbij het omgevingsplan die inrichting niet verbiedt;
gebruiksfunctie: gedeelten van een of meer bouwwerken die dezelfde gebruiksbestemming hebben en die samen een gebruikseenheid vormen;
gebruiksgebied: vrij indeelbaar gedeelte van een gebruiksfunctie waar voor de gebruiksfunctie kenmerkende activiteiten plaatsvinden, dat bestaat uit een of meer op dezelfde bouwlaag gelegen ruimten gelegen in een brandcompartiment die niet door een dragende scheidingsconstructie van elkaar zijn gescheiden en die geen toiletruimte, badruimte, technische ruimte of verkeersruimte zijn, tenzij die ruimte zelf een functieruimte is;
gebruiksoppervlakte: gebruiksoppervlakte als bedoeld in NEN 2580;
gecorrigeerde loopafstand: loopafstand waarbij constructieonderdelen die geen onderdeel uitmaken van de bouwconstructie buiten beschouwing worden gelaten, waarbij de loopafstand voor zover deze door een gebruiksgebied voert met 1,5 wordt vermenigvuldigd;
geluidsgevoelig terrein: locatie die in het omgevingsplan is aangewezen als ligplaats voor woonschepen of als standplaats voor woonwagens;
gemeentelijk monument: monument of archeologisch monument waaraan in het omgevingsplan de functie-aanduiding gemeentelijk monument is gegeven;
gigabitinfrastructuurverordening:verordening (EU) 2024/1309 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2024 inzake maatregelen om de kosten van de uitrol van elektronischecommunicatienetwerken met gigabitsnelheden te verlagen, tot wijziging van Verordening (EU) 2015/2120 en tot intrekking van Richtlijn 2014/61/EU;
hoge spanning: nominale wisselspanning van meer dan 1.000 volt of een nominale gelijkspanning van meer dan 1.500 volt;
hoofdgebouw: gebouw, of bouwkundig en functioneel te onderscheiden gedeelte daarvan, dat noodzakelijk is voor het verrichten van andere activiteiten dan bouwactiviteiten die op grond van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit op het perceel zijn toegestaan en, als meer gebouwen op het perceel aanwezig zijn, gelet op die toegestane activiteiten het belangrijkst is;
hoofdtoegang: toegang van een gebouw of een gebruiksfunctie die is bedoeld om door een ieder te worden gebruikt om het gebouw of de gebruiksfunctie binnen te gaan;
huishoudelijk afvalwater: huishoudelijk afvalwater als bedoeld in bijlage I bij het Besluit activiteiten leefomgeving;
huisvesting in verband met mantelzorg: huisvesting in of bij een woning van één huishouden van ten hoogste twee personen, van wie ten minste één persoon mantelzorg verleent aan of ontvangt van een bewoner van de woning;
ingrijpende renovatie: renovatie van een gebouw waarbij meer dan 25% van de oppervlakte van de bouwschil, bepaald volgens ISSO 75.1 of ISSO 82.1, wordt verbouwd en deze verbouw de integrale bouwschil betreft;
inwendige scheidingsconstructie: constructie die de scheiding vormt tussen twee voor personen toegankelijke besloten ruimten van een gebouw, met inbegrip van de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op het voldoen van die scheidingsconstructie aan een in dit besluit gestelde eis;
ISSO: publicatie die door het Kennisinstituut voor de Installatiesector is uitgegeven;
klimlijn: denkbeeldige, vloeiend verlopende lijn die de voorkanten van de treden van een trap met elkaar verbindt;
koelsysteem: technisch bouwsysteem met als doel het koelen van een ruimte binnen een gebouw of gedeelte daarvan, door het toevoeren van koude of het ontvochtigen van de lucht of een combinatie van beide;
kwaliteitsverklaring bouw: schriftelijk bewijs, voorzien van een merkteken, aangewezen door Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, afgegeven door een door Onze minister aangewezen instituut, op grond waarvan een bouwmateriaal, bouwdeel of samenstel daarvan, of een bouwwijze, ook als die bij het bouwen van een bouwwerk worden toegepast, wordt geacht te voldoen aan de krachtens de wet aan dat bouwmateriaal, bouwdeel of samenstel daarvan, of die bouwwijze gestelde eisen;
laadpunt: vaste of mobiele, al dan niet op het net aangesloten interface voor het overbrengen van elektriciteit naar een elektrisch voertuig die eventueel weliswaar beschikt over een of meer connectoren zodat hij compatibel is met verschillende typen connectoren maar die slechts in staat is één elektrisch voertuig tegelijk op te laden, met uitzondering van apparaten met een laadvermogen lager dan of gelijk aan 3,7 kW die niet in de eerste plaats voor het opladen van elektrische voertuigen zijn bestemd;
lage spanning: nominale wisselspanning van niet meer dan 1.000 volt, of nominale gelijkspanning van niet meer dan 1.500 volt;
LAVS: landelijk asbestvolgsysteem als bedoeld in artikel 9.5.7 van de Wet milieubeheer;
leefzone: gedeelte van een verblijfsgebied waarbij de ruimte gelegen binnen 1 m van een uitwendige scheidingsconstructie, binnen 0,2 m van een inwendige scheidingsconstructie en hoger gelegen dan 1,8 m boven de vloer buiten beschouwing blijft;
leidingdoorvoeren voor laadpunten: leidingen, mantelbuizen en doorvoeren voor elektrische kabels voor laadpunten;
lift: lift voor personen als bedoeld in artikel 1 van het Warenwetbesluit liften 2016;
loopafstand: afstand, gemeten langs een denkbeeldige, kortst realiseerbare lijn tussen twee punten, waarover op een afstand van ten minste 0,3 m van constructieonderdelen kan worden gelopen en waarbij de loopafstand over een trap samenvalt met de klimlijn;
mantelzorg: intensieve zorg of ondersteuning, die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende, ten behoeve van zelfredzaamheid of participatie, rechtstreeks voortvloeiend uit een tussen personen bestaande sociale relatie, die de gebruikelijke hulp van huisgenoten voor elkaar overstijgt, en waarvan de behoefte met een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of andere door de gemeente aangewezen sociaal-medisch adviseur kan worden aangetoond;
meerjarenafspraak energie-efficiëntie: De op 1 juli 2008 tot stand gekomen meerjarenafspraak energie-efficiëntie (Stcrt. 2018, 50932);
meetniveau: hoogte van het aansluitende terrein, gemeten ter plaatse van de toegang van het gebouw;
motorvoertuig: motorvoertuig als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving;
NEN: norm die door de stichting Nederlands Normalisatie-instituut is uitgegeven;
NEN-EN: NEN die door het Europees Comité voor Normalisatie is vastgesteld;
NEN-EN-IEC: NEN-EN die door de International Electrotechnical Commission is vastgesteld;
NEN-EN-ISO: NEN-EN die door de International Organization for Standardization is vastgesteld;
NEN-EN-ISO/IEC: NEN-EN die door de International Organization for Standardization en de International Electrotechnical Commission is vastgesteld;
nevengebruiksfunctie: gebruiksfunctie die ten dienste staat van een andere gebruiksfunctie;
nominale belasting: maximale belasting van een verbrandingstoestel, bepaald op basis van de calorische bovenwaarde van de brandstof waarvoor dat toestel is ingericht;
nooddeur: deur die alleen is bestemd om te vluchten;
NTA: door de Stichting Nederlands Normalisatie-instituut uitgegeven technische afspraak;
openbaar toegankelijk gebied: wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b, van de Wegenverkeerswet 1994, en pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater en ander openbaar gebied dat voor publiek algemeen toegankelijk is, met uitzondering van wegen alleen bedoeld voor de ontsluiting van percelen door langzaam verkeer;
overheidsinstantie: nationale, regionale of lokale autoriteit of entiteit die rechtstreeks door die autoriteiten wordt gefinancierd en beheerd, maar die niet van industriële of commerciële aard is;
permanente vuurbelasting: volgens NEN 6090 bepaalde vuurbelasting van de brandbare materialen in de constructieonderdelen van een bouwwerk of van een daarin gelegen ruimte, of de constructieonderdelen die dat bouwwerk of die ruimte begrenzen;
permanente vuurlast: product van de permanente vuurbelasting van een ruimte of een groep van ruimten en de volgens NEN 2580 bepaalde netto-vloeroppervlakte van het beschouwde gedeelte van het bouwwerk;
prestatieverklaring: verklaring als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de verordening bouwproducten;
provinciaal monument: monument of archeologisch monument waaraan in het omgevingsplan of de omgevingsverordening de functie-aanduiding provinciaal monument is gegeven;
richtlijn energie-efficiëntie:Richtlijn 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955 (herschikking) (PbEU 2023, L 231);
rijbaan: rijbaan als bedoeld in artikel 1 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990;
rijstrook: rijstrook als bedoeld in bijlage I bij het Besluit kwaliteit leefomgeving;
risicomatrix: risicomatix als bedoeld in artikel 7.5a;
slim laden: laadbeurt waarbij de intensiteit van de aan de batterij geleverde elektriciteit dynamisch wordt aangepast, op basis van via elektronische communicatie ontvangen informatie;
stookplaats: opstelplaats voor een verbrandingstoestel voor open verbranding van vaste brandstoffen;
subbrandcompartiment: gedeelte van een bouwwerk dat binnen de begrenzing van een brandcompartiment ligt of daarmee samenvalt, voor beperking van verspreiding van rook of verdere beperking van het uitbreidingsgebied van brand;
systeem voor gebouwautomatisering en -controle: systeem dat alle producten, software en technische diensten omvat die het energie-efficiënt, zuinig en veilig functioneren van technische bouwsystemen kunnen ondersteunen door middel van automatische controles en het vergemakkelijken van het handmatig beheer van die technische bouwsystemen;
technisch bouwsysteem: technische uitrusting van een gebouw of gebouwunit voor ruimteverwarming, ruimtekoeling, ventilatie, warm water voor huishoudelijke doeleinden, ingebouwde verlichting, gebouwautomatisering en -controle, opwekking van hernieuwbare energie en energieopslag ter plaatse, of een combinatie daarvan, met inbegrip van systemen die gebruikmaken van hernieuwbare energie;
technische ruimte: ruimte voor het plaatsen van de apparatuur, noodzakelijk voor het functioneren van het bouwwerk, waartoe in ieder geval behoort een meterruimte, een liftmachineruimte en een stookruimte;
Telecomcode:Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (PbEU 2018, L 321);
tijdelijk bouwwerk: bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 15 jaar op dezelfde locatie;
toegankelijkheidssector: voor personen met een functiebeperking zelfstandig bruikbaar en toegankelijk gedeelte van een gebouw;
trappenhuis: verkeersruimte waarin een trap ligt;
tunnelbuislengte: lengte van het omsloten gedeelte van een tunnelbuis;
tunnellengte: lengte van de langste tunnelbuis in een tunnel;
Uitvoeringsverordening kenmerken draadloze toegangspunten met klein bereik: Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1070 van de Commissie van 20 juli 2020 tot vaststelling van de kenmerken van draadloze toegangspunten met klein bereik krachtens artikel 57, lid 2, van Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (PbEU 2020, L 234);
uitwendige scheidingsconstructie: constructie die de scheiding vormt tussen een voor personen toegankelijke besloten ruimte van een gebouw en de buitenlucht, de grond of het water, inclusief de op die constructie aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed zijn op het voldoen van die scheidingsconstructie aan een in dit besluit gestelde eis;
veiligheidsroute: gedeelte van een extra beschermde vluchtroute dat voert door een niet-besloten ruimte en aansluitend daarop door een ruimte die in de vluchtrichting alleen kan worden bereikt vanuit een niet-besloten ruimte;
veiligheidsvluchtroute: gedeelte van een extra beschermde vluchtroute dat voert door een niet-besloten ruimte en aansluitend daarop door een ruimte die alleen kan worden bereikt vanuit niet-besloten ruimten;
ventilatiesysteem: technisch bouwsysteem, geen onderdeel uitmakend van een verwarmings- of koelsysteem, dat verse lucht toevoert of verontreinigde binnenlucht afvoert, of een combinatie daarvan;
verblijfsgebied: gebruiksgebied of een gedeelte daarvan voor het verblijven van personen;
verblijfsruimte: in een verblijfsgebied gelegen ruimte voor het verblijven van personen;
verbouwen: gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of vergroten, anders dan vernieuwen na sloop waarbij alleen de oorspronkelijke fundering resteert;
verkeersroute: route die begint bij een doorgang van een ruimte, alleen voert over vloeren, trappen of hellingbanen en eindigt bij de doorgang van een andere ruimte;
verkeersruimte: ruimte voor het bereiken van een andere ruimte, die niet ligt in een verblijfsgebied of in een functiegebied, een toiletruimte, een badruimte of een technische ruimte;
verliesoppervlakte: totaal van de oppervlakten van alle uitwendige scheidingsconstructies van een bouwwerk;
verordening bouwproducten:verordening 305/2011/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 tot vaststelling van geharmoniseerde voorwaarden voor het verhandelen van bouwproducten en tot intrekking van Richtlijn 89/106/EEG van de Raad (PbEU 2011, L 88);
verordening bouwproducten 2024:verordening (EU) 2024/3110 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2024 tot vaststelling van geharmoniseerde regels voor het verhandelen van bouwproducten en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 305/2011;
verwarmingssysteem: combinatie van de bestanddelen die nodig zijn voor een vorm van inpandige luchtbehandeling, waardoor de temperatuur wordt verhoogd;
vluchtroute: route die begint in ruimte voor personen, alleen voert over vloeren, trappen of hellingbanen en eindigt op een veilige plaats, zonder dat gebruik moet worden gemaakt van een lift;
voertuig van categorie L: voertuig als bedoeld in artikel 4 van Verordening (EU) 168/2013 betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en vierwielers (PbEU 2013, L 60);
voor personen bestemde vloer of ruimte: vloer of ruimte waarvan het kenmerkende gebruik verbonden is met de aanwezigheid van personen;
voorbekabeling: alle maatregelen die nodig zijn om de installatie van laadpunten mogelijk te maken, met inbegrip van datatransmissie, kabels, kabeltracés en, voor zover nodig, elektriciteitsmeters;
voorbeschermd gemeentelijk monument: monument of archeologisch monument waarvoor het omgevingsplan een voorbeschermingsregel bevat vanwege het voornemen om aan dat monument of archeologisch monument in het omgevingsplan de functie-aanduiding gemeentelijk monument te geven;
voorbeschermd provinciaal monument: monument of archeologisch monument waarvoor het omgevingsplan of de omgevingsverordening een voorbeschermingsregel bevat vanwege het voornemen om aan dat monument of archeologisch monument in het omgevingsplan of de omgevingsverordening de functie-aanduiding provinciaal monument te geven;
voorerfgebied: gebouwerf dat geen onderdeel is van het achtererfgebied;
vrije breedte: kleinste afstand tussen constructieonderdelen aan weerskanten van een doorgang;
vrije hoogte: vrije hoogte als bedoeld in NEN 2580;
vuurbelasting: hoeveelheid warmte die vrijkomt per eenheid vloeroppervlakte bij verbranding van alle in een gebouw of een daarin gelegen ruimte aanwezige brandbare materialen;
warmtapwatersysteem: technisch bouwsysteem waarin warmtapwater wordt opgewekt, gedistribueerd of afgegeven;
warmtegenerator: onderdeel van een verwarmingssysteem dat nuttige warmte genereert via een of meerdere van de volgende processen:
a.verbranding van brandstof in een verbrandingstoestel;
b.joule-effect in de verwarmingselementen van een verwarmingssysteem met elektrische weerstand; en
c.opvangen van warmte uit de lucht, ventilatie afvoerlucht of een water- of aardwarmtebron met een warmtepomp;
wegtunnel: tunnel of tunnelvormig bouwwerk alleen of mede bestemd voor motorrijtuigen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder c, van de Wegenverkeerswet 1994, met uitzondering van bromfietsen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel e, van die wet;
wegtunnelbuis: gedeelte van een wegtunnel voor een rijbaan;
wet:Omgevingswet;
zorg op afroep: vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg voor professionele zorgverlening aan de bewoners op afroep;
zorg op afspraak: vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg voor professionele zorgverlening aan de bewoners op afspraak;
24-uurszorg: vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg voor professionele zorgverlening aan de bewoners gedurende 24 uur per dag.
BBegrippen: gebruiksfunctiesVoor de toepassing van dit besluit wordt voorts verstaan onder:
bijeenkomstfunctie: gebruiksfunctie voor het samenkomen van personen voor kunst, cultuur, godsdienst, communicatie, kinderopvang, het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse, ontspanning of het aanschouwen van sport;
bijeenkomstfunctie voor kinderopvang: bijeenkomstfunctie voor het bedrijfsmatig opvangen, verzorgen, opvoeden en begeleiden van kinderen die het basisonderwijs nog niet hebben beëindigd, met uitzondering van gastouderopvang als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet kinderopvang;
bijeenkomstgebouw: gebouw of gedeelte daarvan met alleen een of meer bijeenkomstfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan;
bouwwerk geen gebouw zijnde: bouwwerk of gedeelte daarvan, voor zover dat geen gebouw of onderdeel daarvan is;
celeenheid: voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een celfunctie;
celfunctie: gebruiksfunctie voor dwangverblijf van personen;
celgebouw: gebouw of gedeelte daarvan met alleen een of meer celfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan;
gezondheidszorgfunctie: gebruiksfunctie voor medisch onderzoek, verpleging, verzorging of behandeling;
groepszorgwoning: woonfunctie waarbij aan ten minste vijf bewoners professionele zorg wordt verleend met een vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg;
industriefunctie: gebruiksfunctie voor het bedrijfsmatig bewerken of opslaan van materialen en goederen, of voor bedrijfsmatige agrarische doeleinden;
kantoorfunctie: gebruiksfunctie voor administratie;
kantoorgebouw: gebouw of gedeelte daarvan met alleen een of meer kantoorfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan;
lichte industriefunctie: industriefunctie waarin activiteiten plaatsvinden, waarbij het verblijven van personen een ondergeschikte rol speelt;
lichte industriefunctie voor het houden van dieren: lichte industriefunctie waarin dieren als bedoeld in bijlage II bij het Besluit houders van dieren, bedrijfsmatig worden gehouden;
logiesfunctie: gebruiksfunctie voor het bieden van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan personen;
logiesgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw met alleen logiesfuncties of nevengebruiksfuncties daarvan, waarin meer dan een logiesverblijf ligt, dat is aangewezen op een gezamenlijke verkeersroute;
logiesverblijf: voor een enkel persoon of een afzonderlijke groep personen bestemd gedeelte van een logiesfunctie;
onderwijsfunctie: gebruiksfunctie voor het geven van onderwijs;
overige gebruiksfunctie: niet in dit onderdeel benoemde gebruiksfunctie voor activiteiten waarbij het verblijven van personen een ondergeschikte rol speelt;
overige gebruiksfunctie voor het personenvervoer: overige gebruiksfunctie voor aankomst of vertrek van vervoermiddelen voor weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer van personen;
sportfunctie: gebruiksfunctie voor het beoefenen van sport;
winkelfunctie: gebruiksfunctie voor het verhandelen van materialen, goederen of diensten;
wooneenheid: gedeelte van een woonfunctie voor kamergewijze verhuur voor afzonderlijke bewoning;
woonfunctie: gebruiksfunctie voor het wonen;
woonfunctie voor gastouderopvang: woonfunctie voor gastouderopvang als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet kinderopvang voor zover de opvang plaatsvindt op het woonadres van de gastouder;
woonfunctie voor kamergewijze verhuur: niet-gemeenschappelijk deel van een woonfunctie waarin zich vijf of meer wooneenheden bevinden;
woonfunctie voor particulier eigendom: woonfunctie die wordt gebouwd in particulier opdrachtgeverschap of die wordt bewoond door de eigenaar;
woonfunctie voor verhuur: woonfunctie, waarbij sprake is van huur van woonruimte als bedoeld in artikel 232, eerste lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek;
woonfunctie voor zorg: woonfunctie waarbij aan de bewoners professionele zorg wordt verleend met een vanuit het zorgaanbod georganiseerde koppeling tussen wonen en zorg;
woongebouw: gebouw of gedeelte daarvan met alleen woonfuncties en nevengebruiksfuncties daarvan, waarin meer dan een woonfunctie ligt die is aangewezen op een gemeenschappelijke verkeersroute;
woonwagen: woonfunctie op een locatie bestemd voor het plaatsen van een woonwagen;
zorgclusterwoning: woonfunctie in een cluster van meer dan drie aan elkaar grenzende woonfuncties voor zorg.
CTabel: symbolen en afkortingenVoor de toepassing van dit besluit wordt in een tabel verstaan onder:
–: dit lid is niet van toepassing;*: het hele artikel is van toepassing;≤: alle waarden kleiner dan of gelijk aan de achter dit teken aangegeven waarde;>: alle waarden groter dan de achter dit teken aangegeven waarde;≥: alle waarden groter dan of gelijk aan de achter dit teken aangegeven waarde;g.o.: gebruiksoppervlakte;w.b.d.b.o: weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag.
202627623-09-202603-09-2026202627623-09-202603-09-202624-09-2026IIbij de artikelen 3.115 en 4.208 van dit besluit (brandmeldinstallatie)
gebruiksoppervlaktehoogste vloer van degebruiksfunctie gemeten bovenhet meetniveau omvang van de bewaking,volgens NEN 2535doormelding volgens NEN 2535geldig inspectiecertificaatGroter dan [m2]Hoger dan [m]1Woonfunctieawoonfunctie voor zorg1Zorgclusterwoning voor zorg op afroep in een woongebouw––Gedeeltelijk––2Zorgclusterwoning voor 24-uurszorg in een woongebouw––Gedeeltelijkjaja3Zorgclusterwoning voor 24-uurszorg niet in een woongebouw––Volledig––4Groepszorgwoning voor zorg op afspraak––Volledig––5Groepszorgwoning voor zorg op afroep––Volledig––6Groepszorgwoning voor 24-uurszorg––Volledigjaja7Andere woonfunctie voor zorg–––––bandere woonfunctie–––––2Bijeenkomstfunctieavoor het aanschouwen van sport–––––bkinderopvang voor kinderen jonger dan 4 jaar200–Volledig–––1,5Volledigjajacandere bijeenkomstfunctie–5Gedeeltelijk–ja–50Volledig–ja500–Niet-automatisch––1.000–Gedeeltelijk–ja5.000–Volledig–ja3Celfunctie––Volledigjaja4Gezondheidszorgfunctieagezondheidszorgfunctie met bedgebied––Volledigjajabandere gezondheidszorgfunctie–50Gedeeltelijkjaja–4,1Niet-automatisch––2501,5Niet-automatisch––500–Niet-automatisch––5Industriefunctiealichte industriefunctie–––––bandere industriefunctie–20Niet-automatisch––7504,1Niet-automatisch––1.5001,5Niet-automatisch––2.500–Niet-automatisch––6Kantoorfunctie–20Niet-automatisch–––50Gedeeltelijk–ja5004,1Niet-automatisch––7501,5Niet-automatisch––1.500–Niet-automatisch––7Logiesfunctieain een logiesgebouw met 24-uursbewaking250–Volledig–jabin een logiesgebouw zonder 24-uursbewaking–1,5Volledigjaja250–Volledig–jacniet in een logiesgebouw–––––8Onderwijsfunctie–4,1Niet-automatisch–––50Gedeeltelijk–ja2501,5Niet-automatisch––500–Niet-automatisch––9Sportfunctie–4,1Niet-automatisch–––50Gedeeltelijk–ja5001,5Niet-automatisch––1.000–Niet-automatisch––10Winkelfunctie–4,1Niet-automatisch–––50Volledig–ja5001,5Niet-automatisch––1.000–Niet-automatisch––5.00013Gedeeltelijk–ja10.000–Gedeeltelijk–ja10.00013Volledig–ja11Overige gebruiksfunctieabesloten overige gebruiksfunctie voor het stallen van motorvoertuigen–1,5Niet-automatisch––1.000–Volledig––2.500–Volledig–jabbesloten overige gebruiksfunctie voor het personenvervoer–1,5Niet-automatisch–––13Gedeeltelijk––1.000–Niet-automatisch––2.500–Gedeeltelijk–jacandere overige gebruiksfunctie–––––12Bouwwerk geen gebouw zijnde–––––